REKLAMA

"Winter is comming". Kryzys energetyczny w Europie

Magazyn filozofa  - Tomasz Stawiszyński
Data emisji:
2021-10-09 13:00
Prowadzący:
Czas trwania:
23:04 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a z nami jest Robert Tomaszewski starszy analityk polityka Insights dzień dobre dzień dobre ceny energii od początku roku wzrosły o 200% niedawno przywódcy państw Unii Europejskiej o tym rozmawiali na szczycie w Brdzie dwudziestego 21października w Brukseli odbędzie się specjalne spotkanie właśnie w tej kwestii poświęcona, dlaczego tak jest, jakie to może mieć konsekwencję ceny energii rosną, dlatego że do coraz droższe są surowce, które zużywamy do tego, żeby Rozwiń » produkować prąd Ney oczywiście w pierwszej kolejności chodzi o coraz bardziej drożejący gaz, ale też węgiel no i uprawnienia do emisji co 2, które są najważniejszym narzędziem unijnej polityki klimatycznej no i wpływają też nad ostateczną cenę energii elektrycznej no k to ten kryzys energetyczny, który widzimy, który przetacza się przez Europę najwięcej ma oczywiście wspólnego z gazem jego niską podażą spowodował Rosjanie przykręcają kurki Rosjanie przekręcili rzeczywiście kurki ten proces zaczął się jakoś w połowie roku, kiedy zaczęły być ograniczane zaś zaczął być ograniczany przez rosyjskiego gazu przez Ukrainę poprzez Polskę jednocześnie Gazprom rozpoczął w ramach tych realizowanych kontraktów dla zachodnich klientów opróżniać magazyny gazu, które kontroluje w zachodniej Europie no i w efekcie czego jesteśmy obecnie w sytuacji, w której mamy niski przez przesył gazu ze Wschodu rekordowo niskie poziomy gazu w europejskich magazynach no i początek sezonu grzewczego, który może być bardzo bardzo trudny dla całego kontynentu to z 2 przyczyn gaz wykorzystywany do ogrzewania, ale jednocześnie jest tym ważnym elementem miksu energetycznego państw na Zachodzie który, który wie jak ten surowiec wykorzystywany właśnie do produkcji prądu przy wzroście jego cen niestety te ceny prądu również idą w górę no i co z tym można zrobić to znaczy co mogą radzić przedstawiciele państw Unii Europejskiej tego dwudziestego 21października, jakie podjąć kroki, żeby ten kryzys za no przezwyciężyć jakoś do tej ceny wywołały pewnego rodzaju szok wśród europejskich polityków, którzy zaczęli tych ostatnich tygodniach coraz mocniej naciskać na komisję europejską, aby ona podjęła jakieś działania wspólnot na poziomie wspólnotowym, żeby produkować mechanizmy, dzięki którym moglibyśmy się bronić przed tego rodzaju sytuację przed tak wysokimi cenami energii gazu no tutaj tych mechanizmów tych kroków jest kilka tak naprawdę są z różnych płaszczyzn to co prawdopodobnie zaproponuje komisja europejska ten zestaw mechanizmów ma zostać pokazany 13października, czyli w przyszłym tygodniu będzie polegał przede wszystkim na tym, żeby wesprzeć tych, którym będzie najgorzej w tej sytuacji to znaczy osoby odbiorców zagrożonych ubóstwem energetycznym komisja europejska ma zachęcić państwa członkowskie do tego, żeby wspierały tego rodzaju odbiorców dopłacały do rachunków za energię ewentualnie, jeżeli jest to możliwe obcina były opodatkowanie energii elektrycznej co już wiele państw w Europie robi to jest ten pierwszy poziom tak naprawdę takiego takiego doraźnego działania drugi poziom to są takie postulaty strategii bardziej strategiczne i tutaj one się pojawiają co kilka lat przy okazji jakiś kryzysów teraz Hiszpania wysunęła taki strategiczny postulat utworzenia wspólnej Platformy europejskiej do zakupu przez Unię europejską gazu tak, żebyśmy jak wszystkie państwa europejskie wspólnie kupowały gasnąć tutaj filozofia stojąca za tym postulatem jest taka, że jako blok mamy silniejszą mocniejszą siłę przetargową moglibyśmy uzyskać np. od Rosji albo od Norwegii albo od innych dostawców znacznie niższe ceny no 1 ten hiszpański postulaty czyste niemalże powtórzenie tego co chciał zaproponować zaproponował rząd Donalda Tuska w 2014 roku, kiedy również stanęła na agendzie kwestia wspólnych zakupów gazu z tego oczywiście wtedy nic nie wyszło ze względu na sprzeciw przede wszystkim sprzeciw Niemiec, ale też taką chłodną ocenę komisji europejskiej, która stwierdziła, że te reżimy prawne poszczególnych państwach członkowskich odnoszące się do zakupów gazu są tak różne, że uwspólnotowienie tego będzie niesamowitym wyzwaniem prawnym wtedy porzucono, ponieważ też kryzys, który związany z zaopatrzeniem gazów szybko przeminął, ale teraz mamy do tego powrót, jeżeli ta zima okaże się bardzo bardzo ciężka mroźna z niskimi temperaturami to takie strategiczne decyzje faktycznie mogą zapaść na ostatni poziom który, który zjednoczy ten poziom czysto polityczny akcent czy Rosjanie po coś ograniczyli przesył gazu poprzez polskiej poprzez Ukrainę i tutaj oczywiście intencje Moskwy są absolutnie czytelne to znaczy Moskwa naciska na ukryte na Unię europejską, aby jak najszybciej certyfikowana gazociąg Nord Stream 2 no właśnie do tego wątku chciałem teraz przejść, bo czytamy w prasie niemieckiej, że niewykluczone, że za moment ten gaz do Niemiec Rosji popłynie nowym gazociągiem, mimo że nie ma na to jeszcze wszystkich pozwoleń Putin też sugeruje, że właśnie o uruchomienie szybkie tego kanału może wpłynąć korzystnie na ceny i może być jakimś panaceum na NATO sytuację kryzysową, której rozmawiamy na mamy do czynienia z taką sytuacją, w której w ostatnią środę na europejskiej na holenderskiej giełdzie gazu TF, która jest największym najbardziej płynnym rynkiem te cele w ogóle wygląda taka giełda proszę powiedzieć to tam każdy ma takie są stoiska i wszystkie sale Grossa, a wszystko elektronicznie jak prawdziwe giełdy gazem jest trudno byłoby sobie coś takiego wyobrazić wszystko zależy, jaka jest dokonywane w świecie wirtualnym no i ta holenderska jest jedną z najbardziej płynnych na na kontynencie i wtedy te ceny osiągnęły poziom stóp 61EUR za megawatogodzinę gazu jest dziesięciokrotnie więcej niż na początku roku to jest to jest kosmiczny poziom on spadły teraz ceny są o połowę niższe one spadły, dlatego że tego samego dnia to w tę ostatnią środę prezydent Rosji Władimir Putin zapowiedział że, widząc ten kryzys, który rozlewa się po Europie Rosja wspaniałomyślnie może zdecydować się na zwiększenie tego przesyłu gazu taki ratunkowy pakiet, który może pomóc ustabilizować rynki tego gazu fizycznie nie nie przybyło, ale efekt psychologiczny na inwestorów został dokonany ceny właśnie spadły wtedy o połowę, więc no Rosjanie mają niesamowite niesamowite narzędzie nacisku podczas tej zimy na Europę mogą tymi cenami bardzo mocno sterować, zwiększając swoje zyski jednocześnie Europa jest sytuacji no no nie do pozazdroszczenia, bo jeżeli nie mamy dostępu do rosyjskiego gazu to może musimy się ratować i innymi źródłami problem w tym również Norwegowie ograniczyli przesył tego gazu, ponieważ mają serię remontów na platformach wydobywczych na morzu północnym co sprawia, że chętnym przesyła je stamtąd niższe i inni nasi dostawcy na kontynent np. Maroko również borykają się z problemami związanymi z różnymi technicznymi problemy dotyczące gazociągów NATO, jeżeli gazociągi padają to trzeba się zwrócić w kierunku rynku gazu skroplonego, który pływa pomoże nam Metalowca jest taką taką odskocznią, żeby równoważyć ten gaz uroczego, ale co się dzieje tam tam ten cały rynek LNG jest obecnie tak naprawdę no wciągane przez Chiny, które w ostatnich miesiącach gwałtownie zwiększyły zakupy skroplonego gazu ze względu na rosnące zapotrzebowanie ich sektora energetycznego i wszystkie metalowcy, które normalnie pływają Pomorza teraz głównie kierują się do azjatyckich portów, ponieważ tamte ceny uzyskiwane za LNG są najwyższe, więc Europa nawet nie może liczyć na tą pomoc ze strony ze strony takich potęg jak katar czy stany Zjednoczone czy Australia, które są największymi producentami gazu LNG, ponieważ tamtejsi producenci widzą największy zysk w tym żeby, żeby ten skierować do Chin, więc mamy sytuację, w której jeżeli ta zima będzie naprawdę zimna może się okazać w pewnym momencie, że ciągniemy się tak czy komisja europejska ugnie się pod naporem i zdecyduje się szybciej certyfikować gazociągu Nord Stream 2 tutaj składy zaraz wrócimy do tej rozmowy i do tego właśnie co będzie oznaczało tylko musimy ustąpić miejsca informację Robert Tomaszewski polityka Insights jest państwa gościem z nami cały czas Robert Tomaszewski starszy analityk polityka Insights raz jeszcze dzień dobry dzień dobry o tym potencjalnym uruchomieniu Nord Stream 2 przed potrzebnymi atestami i pozwoleniami mówiliśmy wspomniał pan o tym, że jeśli zima będzie bardzo ciężka noc być może właśnie taka decyzja zapadnie, żeby uruchomić co to oznaczało, gdyby właśnie tak się stało na pewno byłoby to potężne wyzwanie dla dla całej Unii tak to się tutaj widzimy 2 fronty to znaczy i pierwszy front, który wskazuje na to, że Nord Stream 2 cały czas nie spełnił tych wymogów unijnego prawa, które w UB będą uprawniały do funkcjonowania to znaczy przede wszystkim nie rozdzielił FOT tutaj funkcję operatora gazociągu od dostawcy gazu nie przedstawił transparentnych taryf za jego przesył no wreszcie nie udostępnił magistrali stronom trzecim to są takie wymogi, które stawia przed właścicielami gazociągów unijne prawo one sprawiają, że by właściciele tego rodzaju magistra nie mogą być dyktatorami muszą dopuszczać się inne podmioty do tego rodzaju infrastruktury, ale też oznacza znacznie mniejszą rentowność dla tego rodzaju projektów, więc Gazprom broni się przed tym jak diabeł przed święconą wodą, żeby do tego nie dopuścić tutaj też możemy oczekiwać od znaczka ze strony parlamentu europejskiego, ale też części państw członkowskich, które oczywiście z polską na czele tego, że te i europosłowie i kraje naszego regionu będą domagały się by Gazprom dostosował się do tych regulacji z drugiej strony jest front firm, które np. brały udział w finansowaniu tego tego gazociągu Niemiec, które są żywo zainteresowane tym, żeby on wreszcie zaczął funkcjonować no i tych wszystkich polityków europejskich, którzy obawiają się, że te niedobory gazu w trakcie tej zimy będą kosztowały ich punkty procentowe poparcia, więc te no 2 fronty się będą zdarzały komisja europejska będzie musiała zdecydować czy rację wygrają, więc tak jak z każdym stopniem poniżej zera im bardziej temperatura będzie spadała im dłużej będziesz się tego rodzaju aura utrzymywać tym większe ryzyko, że jednak Gazpromowi uda się to tego dokonać co oczywiście też, jakby pokazuje to zależność, która wciąż istnieje Unii Europejskiej od importu gazu 90% gazu, które zużywamy na dzisiaj we wspólnocie pochodzi z zewnątrz tutaj przede wszystkim komisja europejska stara się znaleźć jakieś pozytywne aspekty tego tego kryzysu by móc wykorzystać apeluje o to, żeby przyspieszyć rozwój odnawialnych źródeł energii, które no zmniejszają naszą zależność od importu węglowodorów, ale z drugiej strony jak widzimy obecną sytuację na rynkach to tam, gdzie jest najwięcej węgla tamte ceny energii są paradoksalnie obecnie najniższe, więc ten kryzys, który się przetacza przez Europę on bardzo mocno uderza w ten twardy rdzeń unijnej transformacji energetycznej to znaczy założenie że źródła odnawialne będą coraz bardziej opłacalne będą bezpieczne, a jednocześnie nasza potrzeba wykorzystania paliw kopalnych będzie coraz mniejsza ten kryzys pokazuje, że cały czas potrzebujemy jak Zajdla potrzebujemy no właśnie to jest ten problem tak to znaczy polskiej stres krajem, który ma najniższe ceny energii w hurcie na tle innych państw europejskich mimo to żony są historycznie najwyższe nigdy nie mieliśmy do czynienia z tak wysokimi cenami, ale co oczywiście ma związek z tym, że gaz po prostu dobił do rekordowych poziomów no to jest niesamowite paliwo dla populistów dla polityków, którzy wskazują, że trzeba wyhamowywać transformację trzeba się od niej odwracać trzeba wracać do węgla to co widzimy będzie prawdopodobnie trwało jeszcze kilka naście tygodni i i wrócimy do jak jako takiej normalności, ale im dłużej ten kryzys będzie trwał im wyższe będą jego koszty szczególnie dla biznesu dla dla od odbiorców domowych tym większe będzie ta siła politycznego frontu by coś zrobić, żeby rozbroić unijną politykę klimatyczną albo w tym bardziej optymistycznym scenariuszu zaleca cały czas mimo to negatywnym, żeby tą transformację po prostu wyhamować no tutaj wspominał pan też o tym o tej konieczności czy w tej perspektywie jakiegoś ujednolicenia polityki europejskiej w tym zakresie Jerzy Buzek eurodeputowany, który się właśnie tą kwestią energetyczną zajmuje powiedział w taki takim takiej wypowiedzi dla Rzeczpospolitej, że właśnie Unia energetyczna jest potrzebna jest potrzebna taka nie taki rodzaj instytucji która, która będzie zapewniała jednolitą politykę energetyczną Unii Europejskiej z drugiej strony dogadanie się Niemców z Rosjanami Żyro one przez Amerykanów zostało odczytane no jednak jako przez znaczną część opinii publicznej jako taki wyraz właśnie fikcyjności tego lata jednolitej Unii euro polityki przepraszam Unii energetycznej jednolitości tej polityki europejskiej jest także w tych kryzysowych szczególnie momentach rządy zaczynają działać na swoją rękę to znaczenia każdy wg tego co mamy jak i jakie narzędzie dostępne państwa, które są większym stopniu uzależniona od gazu tak jak Hiszpania Włochy wielka Brytania one są w tej sytuacji teraz najbardziej krytycznej tam doszło do największych wzrostów cen tamto niezadowolenie społeczne już widoczne tam zaczynają już pierwsze protesty, więc im też najbardziej zależy na tym, żeby Unia wprowadzała bardziej radykalne rozwiązania państwa, gdzie np. ceny energii elektrycznej są w ogóle Energi są bardzo wysoki wskutek tego, że Energa jest bardzo wysoko opodatkowana tak ciężko jak Niemcy już takiego ciśnienia społecznego na radykalne działania nie mają, więc mamy do czynienia z taką fragmentacji tak naprawdę unijnej polityki energetyczno-klimatycznej takiemu zwrotowi w kierunku państw narodowych, które starają się w tym krótkim terminie ratować tak jak mogą, ograniczając opodatkowania, wspierając na najuboższych, ale z drugiej strony rośnie potrzeba jakiegoś takiego skoordynowanego skoordynowanego działania, więc ja zakładam, że jeżeli w tym czarnym scenariuszu kryzys się przedłuży to te tt te wspólne działania nastąpi ono będzie wyglądało w ten sposób, że prawdopodobnie zdecydujemy się na jakieś zmiany, które pozwolą np. na łatwiejsze dzielenie się gazem między państwa jeszcze łatwiejsze tak, żebyśmy mogli wspólnie łatwiej ratować, ale albo bieg by tego rodzaju rozwiązania natomiast z był negatywny efekt tej całej sytuacji będzie polegał na spowolnieniu prawdopodobnie spowolnienie transformacji my jesteśmy w momencie, w którym tak naprawdę powinniśmy na poziomie unijnym toczyć bardzo ożywioną debatę na temat pakietu fit for FIFA, czyli tego gigantycznego pakietu legislacyjnego, który rzuciła w połowie lipca komisja europejska, który ma pozwolić osiągnąć neutralność klimatyczną no i ta dyskusja została zepchnięta na dalszy plan w tym miesiącu rozpoczyna się szczyt klimatyczny ONZ klęska UK 26, który również ma poruszyć kwestię czy to wychodzenia z węgla czy ograniczenia emisji zwiększenia ambicji klimatycznych państw na świecie i prawdopodobnie to co się dzieje obecnie w światowej gospodarce również zepchnięte tych ambitnych polityków, którzy chcieliby bardziej radykalnej polityki klimatycznej na dalszy tor ze względu na to, że będziemy szukali rozwiązań, które pozwoliłyby nam przejść suchą stopą przez całą zimę, więc integracja prawdopodobnie zostanie zwiększona energetyczna w Europie wracając do naszego kontynentu, ale za cenę wolniejszej transformacji to właśnie, bo całym szerokim kontekstem dla tej sytuacji, w której rozmawiamy jest kryzys klimatyczny i to, że właściwie on chyba tutaj w ogóle nie liczy tam specjalnie z takiej sytuacji tym się nie przejmuje, a drugim ciekawym kontekstem jest deficyt energetyczny w Chinach i Blaut częściowy, który tam trwa, więc co też wiąże się może wpływać na globalne dostawy jak pan w kontekście tych 2 właśnie okoliczności jeszcze by umiejscowił to co to czy mamy tutaj do czynienia dzisiaj docent kontekst chińskiej strony niesamowicie ważne, bo to jest najważniejsza droga druga największa gospodarka świata największy emitent, więc to wszystko co się dzieje w Chinach ma zdecydowane wpływ na resztę świata no i ta czarna dziura, która powstała w państwie środka, która zasysa wszystkie surowce z rynku wpływa na to w jakiej sytuacji się znaleźliśmy no to oczywiście pokrywała z tymi wymaganiami coraz ostrzejszymi polityki klimatycznej, które Pekin również sobie starał narzucić w ostatnich miesiącach latach na jak widzimy one coraz bardziej rozbiegają się z tą doraźną potrzebą zwiększania bezpieczeństwa energetycznego Pekin rozkazał swoim koncernom energetycznym, żeby za wszelką cenę zabezpieczyły się na zimę zabezpieczyły dostawy węgla dostawy gazu rozkazał swoim kopalniom zwiększyć produkcję o nowe dziesiątki milionów ton po to, żeby ta podaż podaż była jak najwyższa co nie zmieniło faktu, że większość chińskich prowincji obecnie zmaga się z przerwami w dostawach energii czy to takim chaotycznym, które są niekontrolowane czy zarządzane przez tamtejsze koncerny, więc ta sytuacja jest krytyczna do tego musimy dodać to co się dzieje też w Indiach, żeby już jednak powiększyć ten ten katastroficzny obraz również ten węgiel po prostu się kończy w tamtejszych elektrowniach zostało o tych rezerw na kilka dni tak naprawdę to co kilka dni tak, tak więc tam również zaczyna dochodzić do przerw w dostawach energii, więc ten jest jedyny sposób w 2 w jaki firmy tamtejsze tamtejsze tamtejsi operatorzy elektrowni mogą się ratować, jeżeli nie ma węgla musi po prostu ograniczyć produkcję energii, a jest na sekundę wracając do Europy to mamy jeszcze kryzys wodny w Norwegii, a Norwegia jest takim krajem nie jest Unii Europejskiej, ale jest taką wielką baterią dla dla całego kontynentu Norwegowie 93% produkują swoją energię elektryczną w elektrowniach wodnych i gdy tam dochodzi do zmniejszenia opadów obecny poziom tych opadów jest najmniejszy od ponad dekady to błyskawicznie przekłada się na mniejszy eksport energii na kontynent do Wielkiej Brytanii poprzez nowo utworzone interkonektor czy do Niemiec i sprawia, że Europa nie może korzystać z tego bardzo taniego norweskiego prądu, więc tak naprawdę widzimy taki perfekcyjny sztorm, używając karty z języka angielskiego, które przetacza się nam przez tą przez światową gospodarkę i tym największym poszkodowanym jak wspomnieliśmy ta jest obecnie i może być obecnie właśnie polityka klimatyczna, bo po prostu spadła na zupełnie dalszy plan 1 słowem u InterRisk coming, cytując klasyczny serial, który być może okaże się proroczy, bo rzeczywiście szkoda, że pan powiedział no nasuwa jak najgorsze skojarzenia i każe z troską patrzeć w przyszłość zobaczymy jak to będzie bardzo dziękuję za wizytę u nas Robert Tomaszewski starszy analityk polityka USA 2 państwa gościem raz jeszcze dzięki za rozmowę dziękuję i państwu też dziękujemy kończymy ten sobotni magazyn, który oczywiście wydawała niezastąpiona Katarzyna Murawska realizowali Maciej Gorczyński do dwunastej Szymon Kuliś od godziny dwunastej naszą nazwą Tomasz Stawiszyński wszystkiego dobrego do usłyszenia to Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MAGAZYN FILOZOFA - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA