REKLAMA

KultOFFe: Ramon Llull, "Księga Przyjaciela i Umiłowanego. Brewiarz mistyczny"

OFF Czarek
Data emisji:
2021-10-12 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:56 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
państwa moim gościem jest pan dr Mateusz Wilk z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry witam serdecznie dziękuję panie doktorze, który siedzi w tekstach sprzed 1000 lat, gdyż jak rozumiem są one wiecznie żywe wiecznie aktualne co takiego w tych tekstach sprzed 1000 lat, że ciągle jest tak ważna uważa, że są wiecznie żywe aktualne jak Niemcy brzmieć jak nauczyciel łaciny stworzy utwór który, który wmawiał uczniom, że te księgi są życie mając Rozwiń » na myśli Juliusza Cezara i dobrze pamiętam, ale jest też będę się bronił dzisiejszy temat nie jest tekst 1000 lat jednak trochę nowszy oczu ciut no tak zaczyna się no właśnie, gdybyśmy dzisiaj ten tekst je odczytać nowym kontekście tobyśmy pewnie odnaleźli już w pierwszym akapicie wątki genderowe ale, ale może, zanim do tego przejdziemy panie profesorze to panie profesorze już awansował pan, a dobra w prorok to może tytułem wstępu kilka słów o autorze dziele i tytule, żebyśmy ci zaś, którzy tekstu nie znają mogli pójść do biblioteki lub księgarni usłyszeć nie ma albo nie wiem, o co chodzi dzisiaj mamy zająć Rajmunda Mirkiem to jest pisane przez podwójne el i podwójne LG potworne el tak rozdzielone przez u tak niepostrzeżenie tak to jest bardzo płodny pisarz powiedzmy no z przełomu 4 trzynastego czternastego wieku tak jak Antoni trochę tak bardzo niespokojny duch zarówno intelektualnie jak nas dziwi to fizycznie jest to jeden z ojców literatury języka katalońskiego, chociaż oczywiście można mieć wątpliwości na ile on wtedy różni od akcji Tańskiego i nie chciał wchodzić językoznawcy dyskusję, ale na pewno późniejsza świadomość katalońska i kultura katalońska uznaje za 1 ze swoich fundatorów, dlatego że był on żył na Majorce, która wtedy była powiedzmy związana z królestwem Aragonii w dziale świadczeń tak stanowiła część dalej zresztą stanowi kult obszaru języka katalońskiego on był wreszcie trochę łatwiej powiedzieć takim nie był intelektualnie niż kim byli był to poeta, ale również pisał dużo dużo prozy, bo wtedy się w ogóle na Półwyspie Iberyjskim tworzy prozę z tą jest też bardziej złożony temat tymi, które nie chce za bardzo wchodzi zajmował się również teologią, a nawet został w pewnym momencie o krzyknięty ogłoszony patronem informatyków, bo przypisuję wagi ba 2005 tak jak tak, bo musi przypisuje stał się jedną z pierwszych konstrukcji maszyny logicznej, bo przedstawił w 1 ze swoich licznych dzieło z zostawił za 300 różnych traktatów projekt maszyny, która miała być automatycznie dowodzić fałszywości prawdziwości twierdzeń teologicznych czy poprzez fermentację także trochę taka maszyna licząca ta, a przy tym rzeczywiście zdarza po półgodzinie oznajmia, że to wszystko ściema już nie trzeba jej używać na niedzielę nie istniał prototyp nie to była ogniwa interes pytam, więc w każdym razie na początku w ogóle nie urodziny mi nie nie do końca wiernym mężem, o ile wiem miał dwójkę dzieci, po czym przeżył zwrot mistycznej i został dyrekcja franciszkańskim i zajął się na serio po pierwsze, no na pewno jak mierzyć jakąś formą życia kontemplacyjnego, ale również no i teologią i dociekania mi związanymi z nadprzyrodzonym jedną z takich jego głównych też no nie wiem obsesji, ale takich my idee fixe była koncepcja nawrócenia muzułmanów na chrześcijaństwo i przeszedł w swoim życiu od słów do czynów 2× i 2× podejmował wyprawy do do muzułmanów do Afryki północnej, żeby próbować ich nawrócić skończyło się to za każdym razem dosyć słabo, ale byłyby był przeprowadzany nawet 1 legenda mówi, że zginął ukamienowany w następstwie ostatniej swojej wyprawy w tym celu, ale to jest akurat nieprawda wiemy, że żyją przeżył natomiast nigdy nie nie nie przyniosło to wielkiego skutku, chociaż na sobotę wiem na początku czternastego wieku głosił potrzebę utworzenia na wszystkich uniwersytetach europejskich katedr języka arabskiego właśnie po to, żeby, żeby być oczywiście, żeby chrześcijanie i wykształceni na tych uniwersytetach specjaliści byli w stanie nawracać muzułmanów znana na chrześcijaństwo nawet znalazł posłuch ale, ponieważ jest generalnie trudny czas w dziejach kościoła rzymskiego no nigdy nie zostały zrealizowane i katedry języka arabskiego wyspecjalizowane powstają dopiero dużo później ostatecznie no tak tak okazuje się, że raczej to w muzułmanie wracają na islam chrześcijan niż odwrotnie no dobrze, ale przecież już do tekstu Ramona albo Rajmunda tek tak po prostu Rajmund to, żeby Raymond już i dzisiaj chcieliśmy zająć księgą przyjaciele umiłowanego tak w każdym razie brzmi tytuł polskiego przekładu który, który istnieje tej książki ja bym szczerze mówiąc tłumacze jako księga miłującego umiłowanego tutaj jestem paralele z imiesłowu to są zresztą terminy arabskiej zapożyczone no ale po polsku jest księga przyjaciela i umiłowanego to jest tekst sam sobie bardzo ciekawy, który nie ma dzielą odpowiedników właśnie na pozór, chociaż tutaj jest pewna i nie jest pewna delikatna dygresja na temat gender, którą można by uczynić to może później natomiast tekst nie ma w ogóle odpowiedników tradycji europejskiej, bo to jest część kończąca taki romans z prozą, który zostawia Rajmund i który teoretycznie jest historią rodzinną to znaczy jest jest małżeństwo Ewa dialog ma i mają syna, którego nazywają blankiet na i ten plan Kerna przejawia wielkie zamiłowanie do życia duchowego przechodzi wszystkie etapy właśnie kariery duchownej zostaje mnichem księdzem, po czym biskupi, a nawet papieżem aż w końcu abdykuje stron papieskiego tutaj jest pewna analogia z rzeczy jest tyle stylem piątym czy rzeczywiście abdykuje w tej samej epoce jest spór, kto zainspirował kogo, ale wydaje mi, że raczej Celestyn Rajmunda Paszko i po tym, jak ustępuje ze stolicy Piotrowej zostaje pustelnikiem się wycofuje do Puszczy wtedy kościół dotyka kryzys i do, a do byłego papieża udaje się delegacja różnych Pustelnik i pobożnych duchownych, żeby pory coś zaradzić na ten kryzys i on im zdecyduje decyduje się przekazać 365 SEK sentencji mistycznych, które uwaga przekazuje Sara chiński mędrzec, że zdam jest z tym, że jak banki, kiedy plan karny był jeszcze papieżem opowiadał mu pewien stara chiński mędrzec, że serce nie mają mędrców nazywanych Suski sufizmu mistycyzmu muzułmańskiego okazję kiedyś o nim opowiadać i oni mają różne krótkie sentencje skrócone przykłady egzemplarz którymi właśnie posługują wtedy dla Kerna były papież Pustelnik właśnie redaguje 365 takich właśnie ski czy 6 różnych dni 6 rok przestępny jest uwzględniony 366 takich sentencji 1 na każdy dzień, którą przekazuje tym Tety tym, którzy do niego udali jako receptę na kryzys kościoła to sam w sobie bardzo ciekawy tekst, bo ten romans z prozą zawiera wiele już japońskich koncepcji w ogóle na reformę kościoła wskazuje na konieczność jego zwrotu ku życiu kontemplacyjne Emu trzeba pamiętać, że to jest w ogóle bardzo taki rzeczywiście skomplikowany czas w dziejach Zachodniego chrześcijaństwa, bo to jest okres niewoli awiniońskiej różnych różnych perturbacji no i i to wydaje się, że to NIK jest to oczywiście fikcja i teoretycznie jest jest traktat niemający nic wspólnego na pozór z ze światem realnym, ale wydaje się, że to świadczy o pewnym stanie ducha jednak dobrze to zawieszamy ten stan ducha na kilka minut wracamy po informacjach Radia TOK FM informację już kilka minut o godzinie 1120 pan dr Mateusz Wilk z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego z państwa moim gościem dzisiaj Raymond Julii, czyli Ramon Jurij księga przyjaciela i umiłowanego brewiarz mistyczny, czyli cofamy się kilkaset lat, ale wracamy po informacjach to pan dr Mateusz Wilk z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego z państwa moim gościem dzisiaj Ramon euro, czyli Rajmund JURI księga przyjaciele i umiłowanego brewiarz mistyczny powiedz szalony czym jest ten świat odrzekł im więzieniem miłośników sług umiłowanego mego któż ich więzi odpowiedział sumienie i miłość trwoga wyrzeczenie skrucha i Towarzystwo złych ludzi zaś praca tam nie nagrodą jest, lecz karą tak się kończy te to 300 sześćdziesiąta szósta mądrość stara chińskiego mędrca, a pierwsza mądrość zapytał przyjaciel umiłowanego swego co jeszcze w nim mógłby umiłował, acz AAA tamten odrzekł, że miłości najłatwiej przybywa od samego miłować Ania także pomiędzy tymi 2 mądrościami mieści się cała mądrość tak no to jest rzeczywiście traktat mistyczny to jest państwo zauważyli to jest często skonstruowany na zasadzie paradoksów są często mistyka w ten sposób w ten sposób konstruuje różne swoje teksty i twierdzenia jest częsta strategia można powiedzieć natomiast tutaj ciekawe jest ciekawa jest ten dualizm ten ciągły dialog między przyjacielem miłującym umiłowanym oczywiście przyjaciele to jest mistyk i umiłowany to jest Bóg to jest to są sentencje, które odnoszą się do ciągłego poszukiwania Boga natomiast są to też przeniesione żywcem język kataloński terminy mistyki Arabskiemu herby, czyli właśnie miłującej ma byłby tamten to jest ten sam rdzeń po arabsku i to, że to są imię słowy czynnej biernej od tego samego rdzenia jest sam jasno widoczne m.in. dlatego ja bym wolał tłumaczyć miło miłujący ja nie, a nie przyjaciel natomiast właśnie to jest 366 sekwencji sentencji, że bardzo to jest zapis mistycznej drogi, którą pokonuje mistyk w drodze do Boga to jest też takie ujęcie typowe dla firm mistycyzmu muzułmańskiego tutaj są są autorzy głównie ibn Arabi w księdze podróży nocnej do najbardziej szlachetnego miejsca w ogóle Rooney doświadczenie mistyczne pojmuje jako drogę, którą mistyk przebywa zatrzymuje się wręcz na tzw. literatury montaż hal, czyli Lotosie ostatniej granicy miejsca któregoś kreśli nie da przekroczyć, bo trzeba było zatracić granicę między sobą samym Bogiem niektórzy mistycy uważają, że jest możliwe przekroczenie tej granicy, ale na razie się tam zatrzymuje natomiast ważny dla nas jest to, że to jest droga i właśnie ciągłe poszukiwanie 366 sekwencję intencji to jest mistyk, który naraża się na rozmaite trudne cierpienia i niedolę po to, żeby osiągnąć właśnie połączenie z umiłowaniem Bogiem natomiast lotu tak tak tak tak wysoko za słuchanie panie doktorze, a dziękuję bardzo, natomiast warto zwrócić uwagę, że to jest wbrew pozorom trochę produkt, choć jest to dzieło na pewno oryginalne niema to za żadnego odpowiednika w literaturze Zachodniego chrześcijaństwa średniowiecznej natomiast na koniec, po którym taki koktajl różnych rzeczy z epoki Julia to znaczy po pierwsze, rzeczywiście pewne otwarcie na islam na Majorkę została przejęta z rąk muzułmanów stosunkowo niedawno przed przed napisaniem tego tego traktatu są już jest do dobrze znał arabski od swojego muzułmańskiego Sługi co rodzi się tragicznie ta relacja zakończyła, ale już miał okazję się arabskiego nauczyć, więc po pierwsze, to, a po drugie, zupełnie nowe typy pobożności, bo 13142, kto jest dojrzewanie tzw. devotio moderna, która stawia na osobiste doświadczenia wiernego nawet niekoniecznie mistyka tylko raczej mistycyzmu je codzienny chrześcijaństwo wtedy się pojawia pojawiał modlitwy tak jak kontemplacja ran Chrystusa na krzyżu czy boleści matki Bożej chodzi nie tylko jakąś performatywne pobożność właściwą dla wcześniejszego średniowiecza co osobiste przeżywanie tajemnic wiary i na to zresztą kościół patrzy krzywo instytucjonalny z tego były różne ruchy, które później zostało uznane za herezję m.in. radykalni franciszkanie, gdyż w ten sposób działał sklep było, z którym stolica Apostolska miała bardzo wiele różnych kłopotów no już wyrasta właśnie z tej tradycji zresztą został błogosławionym kościoła katolickiego ostatecznie, ale zostało zrobione półgębkiem raczej sankcjonując lokalny kult, a wcześniej wiele jego pism w tym omawiana dzisiaj księga przyjaciele umiłowanego trafia na indeks po prostu, że jest akurat Tourze jest zbyt niska i islamowi, że jest zbyt syntetyczna natomiast ogólnie z ogólnym systemem Teologicznym Jura ja też był ten problem, że on chciał wyjść ze sporu m.in. realistów nomina lista mistyk Schola stycznych różnych kolein, które zastał i zaproponował radykalną koncepcję zrównania Poznania rozumowego duchowego mistycznego no i to bardzo takie holistyczne to się po prostu nie spodobało, bo chyba został chyba po prostu te też było nie do końca zrozumiane tak, bo tutaj rozumiem w tym mistycy śmie mamy do czynienia z tak taki trochę miksem rozumu i emocji albo jakiegoś właśnie zagubienia się tak tak notuje jeszcze ten paradygmat szalonego tak, że w zasadzie to jest też arabskie muzułmańskie, bo te jednak najsłynniejsza chyba jak muzułmańska historia miłosna też marzną, ale i dla szaleniec dalej, czyli jeszcze przed muzułmańskim czasy są w taki wg chińskiej pory taka izba musiała tracić rozum z miłości dla alei na później ta historia zostaje rozbudowywana i właścicieli jest popularna przez stulecia w zasadzie później są Perskiej osmańskie wersję to właśnie najpopularniejszy Roman Skiba klasycznego świata muzułmańskiego, ale również w mistycyzmie zostaje przekształcony w miłość do Boga, więc jest bardzo mocna figura w sieci muzułmańską, która zostaje wykorzystana przez siły ja właśnie no ale to właśnie ma swoje konsekwencje, że to jest albo zupełne odrzucenie rozumu przynajmniej takiego rozumu pojmowanego Schola w styczniu nie albo przynajmniej zrównanie go innymi środkami zbliżenia się do Boga to znaczy szaleniec ma taką samą jeśli nie wiem większą szansę Poznania umiłowanego niż mędrzec to są równoprawne ścieżki co najmniej dobrze, gdy zostaje się, dlaczego ten tekst jest tak mało znany w Polsce przez mniej, a może nie tylko, a i tak mało tak rzadko tłumaczony trudno powiedzieć prawdę powiedziawszy ja w ogóle bardzo się cieszę, że istnieje jego Polski Polski przekład oczywiście kilka Kiki kilka uwag miał, ale bardzo się cieszę, że istnieje, bo to jest rzeczywiście klejnot w pewnym sensie to jest coś co nie ma żadnego odpowiednika Wojtek już wielokrotnie mówiłem w tradycji tradycji literackiej przynajmniej Zachodniego chrześcijaństwa no i stanowi taki piękny przykład tego prawda Śródziemnomorza, które łączy i wiele kultur jest trochę wyświechtane klisze kanale, ale jednak jak widać nie do końca pozbawiona sensu prawdziwości skoro taki, że takie teksty powstają trudno powiedzieć no i zapewne to było po prostu trudne do pogodzenia z rzeczywiście zastaną przez Julię tradycją chrześcijańską tradycją filozoficzną czy mistyki chrześcijańskiej on czerpie z nurtów jak mówię dewocji Modern na radykalny Franciszka sądu tercja ze mną, ale franciszkanin ma wiele odcieni i wtedy wiele z nich jest w zupełnej kontrze przeciwko przecież ze stolicą Apostolską nieco później Jan 2002. walcząc ze spirituals ami czy radykalnymi franciszkanami musi ogłosić za herezję pogląd, że Chrystus nie posiadał żadnej własności, bo oni krytykowali rząd posiada własne i przez to idzie za Chrystusem jest to jest taki tygiel taki wrzący ten kościół za chwilę się znacznie niewola winią Ińska właśnie jeszcze jeszcze nie trwa, ale już są dedykując papieża już autorytet Rzymu upada jest uwikłany politycznie myślenie i górna część hierarchii kościelnej i to się po prostu i coraz bardziej rozjeżdża się, tak więc ze świeckimi aspirującymi do partycypacji w pobożności w życiu duchowym kościoła w pewnym sensie jest to podglebie dla późniejszej reformacji no i Jurij w ten sposób je swoimi niezbyt dobrze widziany właśnie przez ten instytucjonalny kościół przez na początku, chociaż też są paradoksy, bo niby się nie podoba jego teologia zresztą jak przybyła na Uniwersytecie w Paryżu tam próbuje głosić wykłady to mało, kto zrozumiał i niespecjalnie to chyba dobrze wyszło no ale przemawia za tym soborze Wien i udało mu się zainteresować tym tymi swoimi koncepcjami nauczania arabskiego wiele osób właśnie kościoła instytucjonalnego, więc tutaj trudno jest o taką ogólną formułę podsumowującą chodził on był zbyt aktywny zbyt wiele robiły na zbyt wielu polach, żeby się go streścić w kilku zdaniach no i dlatego też chyba to dlaczego ten brewiarz mistyczny jest zapomniany jest tak naprawdę trudne do to pytanie trudno, żeby nie odpowiedzieć wprost sposób natomiast wydaje mi się, że po prostu po pierwsze, to po drugie w Polsce jest bariera językowa, bo ta studia nad nad kulturą katalońską nie są nazbyt popularne no na pewno też to ginie w pewnym sensie w naszej pism Julia, które on, który zostawia, a poza tym to nie jest łatwa materia to są jednak to są jednak paradoks paradoksalny sentencję trochę taki kochany jeśli można pokusić o o jakieś takie śmiałe porównanie międzykulturowe no na pewno jest to pewnie by piękna może nie poezja to jest proza na pięknie piękna literatura miłosna mistyczna natomiast nie jest to tekst łatwiej chyba wbrew intencjom samego euro, który chciał, żeby to były skrócone egzemplarzem jest brak działań jego firmę po katalońsku, żeby to było strawne dla każdego tylko, że łatwiej powiedzieć niż wykonać i owszem jest uda się to szybko przeczytać jest to zwięzłe ale, żeby zastosować wyciągnąć z tego dla siebie mądrość to już wcale nie jest takie proste panie doktorze bardzo dziękuję za dzisiejszą rozmowę dzisiaj w cyklu kultowe Ramon euro albo Rajmund już czy 2 Lu 2 LO dużo el mało u oraz innych tajnych liter w ogóle nie ma księga przyjaciela i umiłowanego, chociaż pan dr Mateusz Wilk proponuje żeby, że lepszym tytułem byłoby byłby księga miłującego i umiłowanego brewiarz mistyczny Ramona Julia o tym od tej pozycji rozmawialiśmy, czyli 366 mądrość każdy dzień, gdzie byśmy pewnie reklamowali w czasopismach dla przystojnych mężczyzn lub kobiet w pan dr Mateusz Wilk z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego był państwa moim gościem informacji już za kilka minut o godzinie jedenastej 40 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara nad jakością naszych połączeń czuwał Krzysztof Woźniak Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA