REKLAMA

Czy Pokojowa Nagroda Nobla jeszcze coś znaczy?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-10-21 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:16 min.
Udostępnij:

Pokojowa Nagroda Nobla budzi najwięcej emocji. Którzy laureaci tego wyróżnienia budzili najwięcej kontrowersji i dlaczego? Kiedy mówiło się o dewaluacji tej nagrody? I czy ta nagroda jeszcze ma jakieś znaczenie?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór w czwartek 21października październik to czas, w którym komitet Noblowski ogłasza laureatów prestiżowej nagrody 6 kategoriach fizyka chemia fizjologia medycyna literatura pokój na świecie i ekonomia tej ostatniej kategorii nie było na liście stworzonej przez fundatora, czyli Alfreda Nobla, ale w 1960 ósmy roku postanowiono ją dołączyć, choć jest w tym jakaś niesprawiedliwość to największe emocje odzew zainteresowanie opinii publicznej towarzyszy nagrodzie Rozwiń » literackiej i pokojowej, a z drugiej strony to zrozumiałe, bo najczęściej zwykłym ludziom bardzo trudno ocenić i docenić wiekopomne często odkrycia fizyków chemików stąd poza środowiskiem naukowców, którzy wiedzą, o co chodzi my możemy tylko z mądrą miną pokiwać głową nie ukrywam, że tak zrobiłem, gdy w tym roku dowiedziałem się, że Nobla z chemii dostali Benjamin list i David ma Milan za rozwój asymetrycznej organu katolicy, a muszę z dumą dodać, że na świadectwie maturalnym z ziemi miałem piątkę literacki Nobel to co innego nawet jeśli nie czytaliśmy nic co napisał laureat to często fakt przyznania nagrody zachęca by opowieść opowiadanie czy wiersz laureata lub laureatki sięgnąć i zwykle dajemy radę tak było w moim przypadku Imre kartę 8, gdy otrzymał nagrodę w 2002 roku przeczytałem wtedy jego los utracony z pewnością jest to dla mnie ważna książka, choć strasznie przygnębiająca natomiast najwięcej dyskusji emocji krytyki od samego początku budzi nagroda pokojowa pierwszą otrzymali w 1901 roku, a więc 120 lat temu Jean Améry dużą założyciel czerwonego krzyża i Frederik pasji francuski polityk, który można powiedzieć zapobiegł wybuchowi kilku wojen i podniósł do wielkiej rangi arbitraż jako sposób na łagodzenie konfliktów analizujący kolejnych laureatów często przyznają, że do 1945 roku komitet przeznaczył tę nagrodę dość dokładnie z kryteriami wyznaczonymi przez Alfreda Nobla, ale po drugiej wojnie światowej widać, że zaczęto od nich odchodzić stąd kilka przykładów co najmniej kontrowersyjnych nagród to najczęściej wymienia się Henryki Millera i reduktor nagrodzonych w 1973 roku za doprowadzenie do pokoju w Wietnamie tymczasem nagrody przyznano, gdy wojna jeszcze trwała co zresztą spowodowało, że reduktor jej nie przyjął krytykowano przyznanie nagrody aktorowi Rafałowi Szymonowi Berezowiec oraz Irakowi rabinowi mimo niewątpliwie starań tych osób o pokój na bliskim Wschodzie w 2007 roku co najmniej zdziwienie wywołała nagroda dla Alberta Agora działającego pod auspicjami ONZ Międzynarodowego panelu do spraw zmiany klimatu o wstydzie dewaluacji nagrody pokojowej mówiono jesienią 2009 roku, gdy komitet zdecydował przyznać ją Barackowi Obamie wystarczyło zauważyć amerykański prezydent de facto był prezydentem 10 miesięcy, więc wyróżnienie go za wyjątkowe wysiłki na rzecz umacniania międzynarodowej dyplomacji i współpracy między narodami było co najmniej fal startem w każdym razie wydają się interesującym było pokojowym Noblu porozmawiać czwartkowy wieczór, czyli dzień spotkań z historią świata gościem audycji będzie pani dr Justyna Nakonieczna Bartoszewicz z wydziału nauk politycznych i studiów międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego, zanim goście pojawi przedstawi państwu jeszcze tylko porcje moim zdaniem ciekawych, a jakoś może mniej eksponowanych informacji dnia Maciej Zakrocki przedstawia jak wiadomo w tegorocznym konkursie Chopinowskim wygrał Brus Liu, ale ogromnym sukcesie może też mówić włoski producent fortepianów fasoli, bo instrument tej właśnie marki wybrał dla siebie kanadyjski Kleista Usain Bolt wybiegający na metę biegu na 100m w koszulce z logiem producenta ubiorów sportowych niemieckiego producenta zawsze oznacza wzrost sprzedaży produktów tej firmy Luis Hamilton ścigający się bolidem mercedesa od lat wspomaga sprzedaż samochodów tej marki James Bond nosi zegarki omega jeździ astonem Martinem no właśnie wirus Liu wybrał fortepian włoskiej marki fasoli, a nie legendarne instrumenty z tajnej są czy Yamaha co wiadomo o marce fasoli wiemy, że nie cieszy się wielką popularnością wśród pianistów na świecie wciąż jeszcze pozostaje mniej znanym rywalem wspomnianych potęg dość powiedzieć, że aż 64 osoby, czyli prawie 34 uczestników konkursu Chopinowskiego wybrały instrumenty Steinwaya fortepian Yamahy wybrało 9 osób na instrument marki rację-li zdecydowało się 8 osób fortepiany polskiego producenta po raz pierwszy pojawiło się w konkursie Chopinowskim 2010 roku Marka towarzyszy młodym pianistom nieprzerwanie aż do tegorocznej edycji produkcja fortepianów odbywa się w zakładzie w miejscowości stracili na północy Włoch rocznie ACo produkują około 140 fortepianów wśród producentów tego instrumentu trwa zażarta walka o każdego utalentowanego pianisty, który może pomóc w promocji danej marki czy zatem Brus Liu podpisał z firmą fasoli kontra Klich z tego powodu wybrał fortepian właśnie tej marki można przeczytać w komunikatach firmy włoska Marka kategorycznie odcina się od takiej praktyki wierzymy, że artyści powinni mieć swobodę w wyborze instrumentu tak, aby w pełni eksponował talent zamiast wprowadzać ograniczenia wolimy partnerstwo czytamy w oświadczeniu marki proszę jak szlachetnie Maciej Zakrocki przedstawia izba niższa francuskiego zgromadzenia Narodowego zagłosowała za przedłużeniem wymogu posiadania certyfikatu covidowego przez osoby chcące uzyskać dostęp do określonych miejsc w przestrzeni publicznej co najmniej do 31lipca przyszłego roku certyfikat covidowy jest wymagany we Francji by uzyskać dostęp do takich miejsc jak bary restauracje czy obiekty, na których odbywają się zawody sportowe jesteś potrzebny by wejść do kina teatru siłowni, aby odbywać podróż koleją na długich dystansach na przedłużenie obowiązywania tego wymogu musi jeszcze zgodzić francuski Senat, który zajmie się sprawą 28października, gdyby parlament odrzucił wniosek rządu w tej sprawie wymóg posiadania certyfikatów covidowych wyrazu by 15listopada w sierpniu we Francji dochodziło do protestów przeciwko certyfikatom covidowym, ale w ostatnich tygodniach liczba uczestników takich protestów wyraźnie zmniejszyła się może Francuzi zrozumieli, że to jednak dla ich dobra Maciej Zakrocki przedstawia rodzina Syrii pozwała unijną agencję graniczną Frontex do Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu, żądając odszkodowania za przymusową deportację z Grecji do Turcji poinformował saudyjski dziennik Arab News rodzice z czwórką dzieci w wieku od 17 lat twierdzą, że zostali oszukani przez unijnych urzędników po złożeniu wniosku azylowego zostali zmuszeni do wejścia na pokład samolotu deportacyjnych go zabrani do Turcji, choć informowano, iż udają się do greckiej stolicy Frontex obsługiwał loty deportacja stanowiła naruszenie praw przekazała holenderska Kancelaria prawna Plug and Olivera specjalizująca się w sprawach dotyczących praw człowieka i reprezentująca syryjskich uchodźców taktowanie najmłodszych członków rodziny stanowiło pogwałcenie praw dziecka zawartych m.in. w art. 24 karty praw podstawowych Unii Europejskiej zauważyli prawnicy adwokat Eliza markom powiedziała, że Frontex przyznał, że doszło do naruszenia praw człowieka i potwierdził że, choć nigdy nie mieli szans na rozpatrzenie ich wniosku o azyl frontach jednak winnych incydentu upatruje w krajowych władz Grecji i zaznacza rolą agencji były jedynie zapewnienie środka transportu eskorty wykwalifikowanych tłumaczy i personelu medycznego obecnie rodzina Kurdyjskiego miasta EIN, ale raport w Syrii mieszka w północnym Iraku nie wraca do ojczyzny, obawiając się po ewentualnym powrocie do domu prześladowań rozdartym wojną kraju Maciej Zakrocki przedstawia dzisiejszy cytat dnia to fragment wypowiedzi premiera Mateusza Morawieckiego, jakiej udzielił mediom tuż przed szczytem rady europejskiej Polski rząd ani Polski parlament nie będzie działał pod presją szantażu w żadnej z tych spraw, choć warto podkreślić, że w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego nie ma jak niektórzy asów panują żadnego zakwestionowania traktatów ani nie ma nawet zakwestionowania poszczególnych artykułów traktatów jest jedynie, a zakwestionowane możliwość prawą do takiej interpretacji, a na polskiej konstytucji w wyniku której, a np. 1 sędzia może kwestionować status innego sędziego to Szanowni Państwo w każdym z poważnymi szanującym się kraju byłoby niedopuszczalne, ponieważ taka sytuacja może doprowadzić do anarchii może doprowadzić do chaosu w systemie prawnym, gdyż już rozstrzygnięte spory sądowe mogą zostać zakwestionowane nagle przez innego sędziego, które mu akurat nie podoba się, a ten sędzia pierwszy z mojego przykładu, który rozstrzygną daną sprawę dlatego nie będziemy działać pod presją szantażu jesteśmy gotowi na dialog nie zgadzamy się na ciągle poszerzającą się zakres kompetencji, ale będziemy oczywiście rozmawiać o tym jak rozwikłać bieżące spory w porozumieniu i dialog poprosiliśmy o komentarz do tej wypowiedzi pana dr Sebastiana Gajewskiego prawnika analityka politycznego centrum imienia Ignacego Daszyńskiego zdaniem premiera Mateusza Morawieckiego wyrok Trybunału Konstytucyjnego uchronił nas przed chaosem prawnym, a w wyroku Trybunału chodzi jedynie o stwierdzeniu oczywistej sprawy, jaką jest pierwszeństwo polskiej konstytucji przed prawem Unii Europejskiej rzeczywiście to sprawa oczywista w Polsce i innych krajach prawdą jest, że zarówno Polski Trybunał jak inne sądy konstytucyjne potwierdzały nie ma ustaw zasadniczych nad prawem Unii Europejskiej badał zgodność traktatów krajowymi konstytucjami problem w tym, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie o to idzie, a wyrok ten jak każdy jak żaden inny będzie właśnie źródłem chaosu prawnego Unii Europejskiej to się bowiem wydarzyło Polski Trybunał zastrzegł dla siebie szczególną władzę władzę dokonywania wiążącej wykładni traktatów unijnych w tym sprzecznej z orzeczeniami Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej to więcej Trybunał zakwestionował uznał zasadę że, gdy okazuje się, że traktat jest sprzeczne z konstytucją Polska musi tę konstytucję zmienić, gdy się choćby w sprawie europejskiego nakazu aresztowania Otóż zdaniem Trybunału nie musi Polski Trybunał wyjął potężną cegłę muru, który stanowi prawo Unii Europejskiej, a jak pokazuje doświadczenie od wyciągania cegieł musi może dawać bardzo dziękuję, a teraz już pora na główny temat audycji Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz jest już z nami zapowiadana pani dr Justyna Nakonieczna Bartosiewicz wydział nauk politycznych instytutów międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór dobry wieczór dziękuję panu wieczór państwu to może tak sobie byśmy zaczęli nasze rozważania o nagrodach pokojowych Nobla od Lutra Kinga no bo to chyba akurat jest jedna z tych nagród, która wydaje się, że nie budzi żadnych kontrowersji można oczywiście tylko zastanawiać czy to nagroda pomogła sprawie, którą walczył Luther King no może nawet od razu przejdę do współczesności szczególnie w kontekście chociażby wydarzeń ostatnich lat i w kontekście ruchu dla Life Matters powiem może od razu także, jeżeli chodzi o nie kontrowersyjność nagrody dla Martina Luthera Kinga to okazuje się jednak profesji tutaj były związane jest jego zaangażowaniem politycznym był taki moment, kiedy szczęście i polityków amerykańskich w uważała, że nagrodzenie kogoś kogo uważają za komunistę takie były podejrzenia nie jest najlepszym wyborem, więc tutaj tutaj pojawiło się takie głosy kontrowersyjne, ale oczywiście z perspektywy czasu możemy powiedzieć, że oddala Roda szczęście plasująca się idea nagrody pokojowej nagrody Nobla, a i Martin Luther King został został właśnie z tym komitet Noblowski wtedy, kiedy przyznawał nagrody Marcinowi Lutrowi Kingowi wskazywał, że nagradzają go za to, że to sposób bez przemocą bez użycia przemocy walczył oprawa obywatelskie dla ludności afroamerykańskiej, a że jest to właśnie wskazanie na walkę oprawa obywatelskie oraz o sprawiedliwość cie społeczną te wątki później się też przewijały się, że w myśl także nominację tak w tym w tym roku tegoroczne jest jednak jeden z tegorocznych nominowanych był właśnie wspomniany już ruch Black Lives Mater, tak więc temat jest ciągle aktualny i żywe no właśnie, ale to od razu inny do do pytań trochę w kontekście tego co, o czym wspomniałem bo, przechodząc trochę teraz może domyśli ogólniejszej pani zdaniem ta nagroda większym stopniu ma zwrócić uwagę na coś co się wydarzyło trzyma zwrócić uwagę na coś co może nawet ma jakiś ograniczony zasięg czy osoba, której dotyczy działała w jakimś bardzo nawet wąskim obszarze, niemniej jednak przyzna nagrodę chcemy zwrócić uwagę na jakieś bolączki świata no i wychodząc założenia, że ona znana prestiżowa cały świat o nich mówi to łatwiej sobie z tymi bolączkami damy radę czy w związku z tym, że tyle lat po nagrodzie Nobla da Martina Luthera Kinga jest właśnie w gronie nominowanych blakną i Mater znaczy, że rzecz, że w tej roli ta nagroda nie spełniła się po prostu świat jest bardziej skomplikowane niż byśmy chcieli tak jak popatrzeć na to, jakie nagrody były przyznawane komu były przyznawane nagrody przez komitet Noblowski to ja bym raczej skłaniała się ku hipotezie, że jest to pewna reakcja reakcja na pewne wydarzenie musimy pamiętać w jaki sposób są zgłaszani kandydaci do nagrody to o nas tutaj grupa osób, które może zgłaszać kandydatów jest dosyć spora, aczkolwiek bardzo wyraźnie wskazana są parlamentarzyści norwescy i są to członkowie komitetu Noblowskiego byli nobliści plus jeszcze profesorowie nauk społecznych humanistycznych jest cały cały zakres wymienionych tutaj 10 turystyki, których profesorowi mogą zgłaszać plus członkowie rządów parlamentów innych krajów, tak więc jest to jak nazwała raczej tę nagrodę nie tylko czy wskazywanie laureatów nie wskazywaniem konkretnych problemów tylko raczej reakcją czy symbolicznym pokazaniem co aktualnie jest istotne dla dla współczesnego świata a jakie tematy są są ważne i jakimi się z magami które, które są, które potrzebują rozwiązania komitet Noblowski już podejmował takie próby, żeby dotrzeć też trochę fakty i nagradzać, zanim cokolwiek się stało nie odwrotnie przykładem tutaj jest nagroda dla prezydenta Baracka Obamy, które nie już dostał nagrodę, zanim zdążył się przyczynić jakikolwiek sposób do braterstwa między narodami co zresztą później mocno zapytano komitetem noblowskim, że chyba nadzieje pokładane się pierwszym czarnoskórym prezydencie Stanów zjednoczonych były nadmierne i w sumie jest dużo takich głosów krytycznych, że może jednak one nie wypełnić wypełnić bez oczekiwań które, które na niego nałożono niech taki sposób jak sobie wyobrażano na początku jego prezydentury, a jeżeli chodzi o samego Martina Luthera Kinga jako etap też zwrócić uwagę że, że nagroda została przyznana 60 czwartym roku Martin Luther King już był znany już poniosła umysły serka mas zresztą za to, że to umiejętne właśnie umiejętności właśnie takiego poniesienia mas też tę nagrodę dostał, tak więc tutaj bym się nie nie spodziewała po nagrodach pokojowej nagrody Nobla takiego gen ten Dera, który zmienia cały układ wskazuje, że teraz będzie zupełnie inaczej raczej bym to traktowało, jakie my wskazanie pewnego punktu, który już istnieje Rocki, który zjawiska, które już istnieje, które nabiera nabiera mocy, a komitet Noblowski jeszcze dodatkowo nie jest taką wisienką na torcie które, które ten ten właśnie tę wagę tego problemu podkreśla a dlaczego tak się pozwoliłem proszę kierować to w tym co powiedziałem no oczywiście też można pokazać przypadki tak mieście przynajmniej wydaje, gdzie i, gdzie ta nagroda jest nie tylko za coś co się wydarzyło, ale też jest potrzebna żeby, żeby coś wzmocnić tu oczywiście do głowy przychodzi mi nagroda dla Lecha Wałęsy on ją otrzymuje wtedy, kiedy wydaje się, że ruch na czele, którego stał i którego był symbolem no jest poważnych tarapatach, że właściwie, kto wie może już więcej nic z tego nie będzie wtedy się pojawia ta nagroda, która ma nie tylko światu przypomnieć o nim, ale w tej sprawie i nie ulega moim zdaniem wątpliwości, że ta nagroda również przyczyniła się do tego, że idea Solidarności do oporu wobec tego co się działo w latach osiemdziesiątych no także za sprawą tej nagrody została podtrzymana, a dzięki temu no a potem właśnie do tych przemian osiemdziesiątym dziewiątym roku dochodzi no bo no, bo właśnie całość nie nie została zaprzepaszczona nie umarła to jest właśnie taka przyczyna takiego pod podpory jest to po podtrzymanie wzmocnienie, ale nie nadanie kierunku jak najbardziej się z panem zgadzam się tutaj rzeczywiście Ka ten sygnał skierowany na nasz rejon i wręczenie nagrody Lechowi Wałęsie jak był właśnie takim sygnałem, że pamiętamy o was i i nie dajcie się tak to, jeżeli mamy niski, więc to tutaj tutaj po to, wzmocnienie, bo tak to dodaje skrzydeł tak dodaje skrzydeł tym wszystkim aktywistom tym wszystkim pojedynczym osobom które, które indywidualnym osobom które, które już straciły nadzieje, które już myślały, że już myślano, że to już jest przegrana sprawa, a właśnie głos komitetu Noblowskiego tym, który wskrzesza tę nadzieję i dodawał skrzydeł, więc tu tytuły by tylko tu proszę zauważyć zarówno Martin Luther King jak i Lech Wałęsa możemy powiedzieć to jest ta sama grupa nagrodzonych, a to są oddolnie aktywiści sposób to są jednostki którzy, które były takimi grodu, które stały się liderami pewnego wielki większego ruchu i ich osobiste zaangażowanie osobiste właśnie skupienie się na tym nam nad na tej wizji dla tej idei, którą promowali zostało w tym sposób nagrodzone czy też dostrzeżone i wzmocnione właśnie takim, a taką odpowiedzmy sobie socjalizację tego że, że ich działanie, chociaż długo było pod prąd było śmieszne jednak ze Sky zyskuje uznanie w oczach innych świata tak reprezentowanego akurat tutaj przez UE przez Norwegię o więcej to tu bardziej bym tak to widziała wobec, jakiego się pojawiały nagrody dla polityków to właśnie jeśli nie było takiego długoletniego zaangażowania wieloletni pracy na rzecz, a nie tylko tak jak w przypadku Baracka Obamy to raczej raczej nie zmieniało to za wiele tak rzeczywiście on jest raptem prezydentem 9 miesięcy chyba od zaprzysiężenia do otrzymania tej nagrody to skoro już ten wątek właśnie pani poruszyła to może go jakoś tam zakończmy, ale czy to też jest jakiś rodzaj lekcji, którą pani zdaniem komitet Noblowski jednak odrobił, żeby unikać takich sytuacji w przyszłości, bo to rzeczywiście wpływało trochę na deprecjację tej nagrody sam fakt właśnie, że to jest przyznawane trochę konto no a na dodatek można by powiedzieć po zakończeniu już prezydentury Baracka Obamy przy wszystkich jego niewątpliwie zasługach no to patrząc na takie elementy chociażby związane z jego obietnicami wyborczymi związanymi z czymś co kojarzy mi się przynajmniej z pokojową nagrodą Nobla, ale jeszcze tutaj kolei kolejnym myśli mam świadomość, że problem jest bardzo skomplikowany to było np. przecież obietnica likwidacji więzienia Guantanamo i doprowadzenie do sytuacji, w której to na terytorium Stanów zjednoczonych będą przetrzymywani ludzie oskarżeni o terroryzm i którzy będą w związku z tym musieli przechodzić normalną procedurę prawną przewidzianą przez prawo Stanów zjednoczonych atak siedzą no właśnie na takiej ziemi w pewnym sensie niczyjej nie nie obowiązują żadne żadne prawa Barack Obama obiecał, że tak nie będzie i tego nie dochował, więc przypominanie mu np. tego typu rzeczy może pokazywać wręczanie nagród konto nie zawsze spełnia cel morze, który mieli, nagradzając no tak jakbym powiedziała że, że ten okres 2009 roku kiedy, kiedy Barack Obama zostały nagrodzone i późniejsze lata odznaczają się trochę innym systemem czy też innym uzasadnieniem innymi obszarami, które komitet Noblowski zaczął dostrzegać wskazywać jako istotna, gdyż do następna następny rok 2010 to była nagroda dla chińskiego dysydenta Liu Xiaobo, który dostał za pokojową walkę o podstawowe prawa człowieka w Chinach, ale następne już nagrodę jak popatrzymy sobie jak, jaka to jest lista zaczynają się pojawiać bardzo mocno wątki społeczne prawa kobiet o działania działania związane, że wspieranie młodych ludzi tutaj m.in. się pojawia nagroda dat młodziutkiej wtedy siedemnastoletni zaledwie malarii i są już uważali za nim za jej właśnie dążenie do tego, żeby jako młoda dziewczyna miała możliwość chodzenia do szkoły i płaci za to bardzo wysoką cenę, ponieważ zaatakowana i raniona im musi w zasadzie uciekać, aby przeżyć i zaczyna właśnie taką bardzo intensywną kampanię na rzecz edukacji prawa wszystkich dzieci do edukacji to jest to są już w tym momencie zaczynają się pojawiać takie wątki które, którym zresztą w tych latach zaczynają być też istotne dla dla świata ja widzę tutaj też pewną taką zbieżność tematyczna pomiędzy tym co czymś interesuje organizacja narodów Zjednoczonych, a co docenia komitet norweski komitet Noblowski gdyż, gdyż na te powiązania i tematyczne i takie wsparcie komitetu Noblowskiego dla działania ONZ ONZ-owskiej różnych agend samego jako jest bardzo bardzo widoczne i też właśnie w ostatnich latach dużo się pojawiło takich nagród, które właśnie właśnie było wspierane inicjatywy promowany przez ONZ, a o tym w jaki sposób realizowane przez organizacje związane są one zatem sztuka i może też powiedzieć, że tam wspomniana przez panią Mariola i ojca za chyba była najmłodszą dziejach w ogóle laureatką tej nagrody ale, ale znowuż no oczywiście ja się strasznie cieszyłem, że ona tę nagrodę dostała wcześniej zresztą też już była zauważona jej działalność, bo parlament europejski, który przyznaje taką nagrodę czasami niektórzy nazywają ją nad drugim Noblem niektórzy wartość czują, że także, że mniejszym albo większym, ale właśnie ta nagroda przyznawana przez parlament europejski i wyprzedziła akurat wypadku na nagrodę Nobla i ja akurat też okazję być w Strasburgu na uroczystości, kiedy niekiedy na tę nagrodę odbierała im bardzo byłem poruszony jej historią idei ranami i tym co robiła, ale znowuż nie ma w zasadzie marudzenia powiem, że no jest jakimś bolesnym nie wiem nawet chyba 3 właściwym słowem jest paradoks to, że mija 7 lat od tego dnia kiedy dostała pokojową nagrodę Nobla, a my mamy powrót talibów do władzy wpłat w Afganistanie i bardzo poważne wątpliwości czy znowu dziewczynki będą mogły chodzić do szkoły tak, owszem, ale z drugiej strony trochę wyrok ja wprowadzę optymizmu temat edukacji powszechnej edukacji dla dzieci dostępnej dla dziewcząt temat w ogóle wzmacniania dziewcząt stał się bardzo widocznym i oczywiście nie mamy rozwiązanego rozwiązanego tego problemu, ale nie jest on też już ignorowane uznawany za mało istotne i zaczynają coraz bardziej powinny poważnej instytucji poważni politycy, którym by nie przyszło do głowy zastanawiać się nad edukacją na poziomie podstawowym śród, a wśród dziewczynek zaczynają po prostu tych tematach mówić w sposób założeń do tych taki sposób, że widać, że jest to jednak jedno z tych zagadnień, które jest poruszane zazwyczaj takie zmiany, które zachodzą w przestrzeni międzynarodowej, a także noże powiedziała czy taki, jaki jest ogólno ogólnoświatowy konsensus co do tego jak jakaś ich standard wątpię, bo jakaś norma powinna funkcjonować zajmują bardzo wiele czasu no są nawet takie badania, że wprowadzenie jakiejś normy społeczne i to do funkcjonowania takiego codziennego funkcjonowania, kiedy uznajemy ją za oczywistą może zająć nawet 100 lat, a tak, więc to powoduje, że musimy się pogodzić z tym, że cierpliwość tutaj jest cnotą, a na, a oczekiwanie szybkich efektów może być ciężki ciężkie dla nas tak, bo jest jest nie spełniali w tym momencie tak, czyli tutaj bym zauważyła jednak kilka takich trendów które, które powodują, że możemy uznać, że to, że się pojawiła Malala potem pojawiła się kolejna noblistka Nadia Murad, która dostała z Iraku która, która z kolei dostała nagrodę za za zwrócenie uwagi na używanie przemocy seksualnej jako narzędzia wojny konflikt zbrojny na sprawach kobieta też wcześniej uważano zupełnie za miejsca okno, które doprowadziło do tego, że ten problem został nagłośniony i został tak skonstruowane, że w tej chwili nikt nie poddaje wątpliwości że, że właśnie przemoc seksualna może być takim narzędziem zbrodni czy, iż kolejne kolejne działania także także tutaj się i związane z tym, że ze wzmacnianiem roli kobiet w świecie notesie pojawiają, które można powiedzieć, że Malala byłaby jest widoczną osobą takim elementem wzmacniającym cały łańcuch wydarzeń na rzecz jak 1 i IT 1 sposobu czy tego standardu myślenia o tym, jaka jest i jak powinien być skonstruowany świat ja tutaj bym dołożyła do tej listy nie nagrodzonej, aczkolwiek nominowanej na nazwisko Grety Thunberg, która także mieści się w kanonie młody, a nieletnich no bo ona dopiero w zeszłym roku osiągnęła pełnoletnim pełnoletniość aktywistek, które są w stanie poruszyć, ale parę szyć miliony i zwrócić uwagę na problemy, które dotychczas były ignorowane albo albo uważane za mało istotne na trochę wyśmiewane tak tak też takim jest głosem spraw takim właśnie postrzeganych jako mało mało istotne dużą wielcy politycy rozmawiają na temat zmian klimatu, ale okazało się, że dopiero grupa nastolatków grupa społeczna w postaci wiekowa dzieci nastolatków była w stanie przekuć to ogólne rozmowy o zmianach klimatu na osobiste doświadczenie, czego do tego przyczyniła się właśnie ta historia Grekom, chociaż może przypomnieć, że inna nagroda w podobnym temacie czy też akurat należę do tych kontrowersyjnych mam na myśli oczywiście byłego wiceprezydenta Ala gore tak niektórzy mówili, że to wręcz było niemal nie wiem na ochłodzenie jego jego porażki w wyborach na urząd prezydenta Stanów zjednoczonych no akurat pamiętam kiedy, kiedy ogłoszono właśnie, że on co prawda nie nie sam, bo razem z sensem takim międzyrządowym panelem do spraw zmiany klimatu tę nagrodę dostał na to jednak zdziwienia było też też sporo zasadniczą, ale wielcy politycy przywódcy państw jako aktywiści raczej już stanowią oksymoron niż ten już od prawie, tak więc albo jako pierwszy klimatyczny aktywista no wydaje się rzeczywiście dosyć egzotycznym wyborem, a ta nagroda w sumie była takim trochę pocałunkiem śmierci dla dla międzyrządowego panelu do spraw zmian klimatu i nim sprawa w związku z tym przez długi czasem nagłaśniana przez przez tą organizację sprawa zmian klimatycznych była mocno upolityczniona z tego powodu, więc tutaj możemy powiedzieć do intencji były dobre, ale niestety niestety efekty nie były najlepsze, ale właśnie zwróciła uwagę, że tutaj, a no właśnie Greta Thunberg ona z tego co co kojarzy z nominacji ona bardziej chodziło o jej o jej aktywizowanie do działania młodych w związku z walką z przeciwdziałaniem zmian dzięki zmianom klimatycznym, gdzie z kolei Al Gore i i wspomniane międzynarodowe panel do spraw zmian klimatu bardziej dostali za propagowanie wiedzy na temat zmian klimatu, a tak, więc się by zdecydowanie bardziej tak instytucjonalni było to pod po przedstawione bardzo tak odgórnie właśnie mało mało tak zorientowane na człowieka ostatnie nagrody raczej wskazują na to właśnie taką orientację na człowieka na szukanie ludzkiej twarzy na szukanie właśnie w tym wymiarów ludzkich do aktywności nagradzanych nagradzanych laureatów pokojową nagrodą Nobla za słowa byśmy teraz może powiedzieli o tych postaciach, które można uznać, że z punktu widzenia nazwy nagrody wydawać by się mogło, że przede wszystkim były predysponowane do tego, aby zwrócić na działalność uwagę, a jednak też przyznane nagrody wywołały sporo zamieszania na pierwszą taką parą, o której myślę no to jest Henry Kissinger i LED, kto tutaj można by powiedzieć, że komitet może podobnie trochę przypadku Baracka Obamy trochę się pospieszył i zaproponował nagrodę pokojową dla tych polityków dyplomatów sytuacji, kiedy właściwie nie doszło jeszcze do zakończenia wojny w Wietnamie i ten pokój, owszem, oni już spotykali rozmawiali, ale jeszcze nie był zagwarantowany żadnym czy potwierdzone żadnym porozumieniem do ich kontenerowców w konsekwencji nie wiem czy tylko z tego powodu może jeszcze jakiegoś innego wietnamski żołnierz i dyplomata reduktor tej nagrody nie przyjął 3 przyznawanie właśnie takim postaciom, które no można powiedzieć bezpośrednio są zaangażowane w ratowanie pokoju nie powinno być może jakimś większym priorytetem niższy patrząc na listę laureatów właśnie się wydaje no to jest taki klasyczny przykład, bo rzeczywiście negocjacje pokojowe czy wsparcie negocjacji podpisywania traktatów pokojowych no jest takim klasycznym obszarem nagradzanym przez przez komitet Noblowski, aczkolwiek trzeba zwrócić uwagę, że nazwa pokojowa nagroda Nobla jest lekko myląca jest ona bardzo prawda był do wpada w obchodach, ale ona nie jest do końca nie o to chodzi żeby, żeby to był, żeby to były tylko negocjacje pokojowe jako ten teren ten element, który jest nagradzany, ponieważ Nobel, pisząc swój testament wskazujący właśnie, że te ustanowić taką fundację, która nagradzała za specjalne osiągnięcia w nauce, ale także w działaniach na rzecz pokoju, nazywając pokojową nagrodę Nobla tak naprawdę skupił się na 2 aspektach on w pierwszej kolejności podkreślił, że chodzi tutaj takie o takie osoby takich laureatów, którzy jakiś szczególny sposób przyczynili się do braterstwa między narodami, ale potem się pojawiają także INFOR GetBack kolejne 2 obszary, czyli wspomaganie rozbrojenia oraz tworzenie różnego rodzaju Unii pokojowe które, które miały wspierać ten proces braterstwa między narodami jest braterstwo między narodami i stąd też stąd też początkowych latach nagrody były przyznawane właśnie politykom za ich wielkie osiągnięcia, jeżeli chodzi o rozwiązywaniu różnych różnych konfliktów podpisane pakty akty działania na rzecz na rzecz właśnie no i ustanowienia pokoju owych zasad współistnienia różnych państw, a ta wspomniana nagroda amerykańską wietnamska też można by powiedzieć, że oczywiście z perspektywy czasu okazało się, że to nie do końca zostało może moment był najlepszy rzeczywiście może to było bardziej takie myślenie życzeniowe, żeby wzmocnić ten efekt, czyli pokazać pozytywny aspekt, że tak te 2 strony się starają rozwiązać konflikt, a więc też tutaj dużo intencji się pojawiło pozytywnych, a zostało to w ten sposób zinterpretowane czy też efekty późniejsze były takie ani inne warto też zwrócić uwagę na to, że wg, kto nie przyjął też medycznymi formalnie stwierdził, że oto on nie może tego zrobić inaczej złamałby warunki właśnie negocjacji pokojowych, jakie zostały i warunki, jakie zostały zawarte pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Wietnamem i dlatego nie może nie może tego zrobić oczywiście jest to zabieg dyplomatyczne i bardziej bardziej możemy traktować jako niezakończone negocjacje w czasie, której nie rozwiązały konfliktu do końca, a więc tutaj takich niezakończonych i niezakończonych negocjacji mamy więcej, bo była też nagrodę na dla wysiłku na rzecz pokoju na bliskim Wschodzie, gdzie są jednoznaczne nie 2 słowa to też bardzo ciekawy przypadek, tym bardziej że tutaj tych kontrowersji jest więcej, dlatego że wśród tych, którzy tę nagrodę dostali obok HH Icchaka rabina Szymona Pereza jest jasna Arafat i no właśnie może to jest kwestia jakiegoś mojego już teraz historycznego spojrzenia, ale musiałbym po prostu teraz wrócić do jakiejś dokumentacji sprawy no bo on był też współtwórcą organizacji Fatah ruchu organizacji wyzwolenia Palestyny, który wiązano z aktami terrorystycznymi i ten moment właśnie mówię nie wiem kiedy, kiedy ta nagroda jest przyznawana, więc 90 czwarty roku, ale tak mi się wydaje, że już wtedy ta organizacja była tak postrzegana w związku z tym czy można wyobrazić sytuację, w której komitet Noblowski mówi sobie tak my wiemy, że świat jest bardzo skomplikowany mamy świadomość, że są różne wątpliwości co do tego czym zajmował się pana Rafała, ale sprawa jest tak szalenie ważna rzecz, że ten sygnał warto warto dać nią myślę, że to jest dobre tropy i ja bym też zwróciła uwagę na to kim jest komitet Noblowski komitet Noblowski reprezentuje pewien w pewnym sensie reprezentuje scenę polityczną Norwegii jest wybierany przez norweski parlament Story in osoby, które zasiadają w komitecie noblowskim, jakby ich polityczny background jest związany jest bardzo mocno chce głównymi ugrupowaniami politycznymi Norwegii i jesteśmy w stanie sobie teraz wyobrazić, że zaangażowanie np. Norwegii w lesie czy postrzeganie przez norweskich polityków konfliktu na bliskim Wschodzie w takich kategoriach że trzeba by wzmocnić, a wysiłki na rzecz pokoju na bliskim Wschodzie sprawa jest nierozwiązywalny na zasadzie w zasadzie prawie, że te już, że już tutaj możemy mówić o całym wieku nie rozwiązanie rozwiązanie problemu, a problemy na bliskim Wschodzie i wskazanie skazanie wtedy w dziewięćdziesiątym czwartym roku takiego badania takiego znowu sygnału, że chcemy was poprzeć i widzimy w tym szansę że, że uda się jednak osiągnąć pokój w tym regionie, który jest w zasadzie działaniem nieosiągalny jak na ówczesne warunki i są tam leży przy punkcie oka na właśnie tego typu, a problemy, jeżeli chodzi o zaangażowanie organizacyjne mogą się zdarzyć tak czy zostało zostało uznane za mniej za nieistotne jeśli chodzi o intencje no podobnie zresztą można powiedzieć sytuacja i to w podobnym czasie dotyczy Nelsona Mandeli i Frederika de Clarka oni oczywiście otrzymują nagrody za za to, że w UE podjęli działania na rzecz likwidacji apartheidu w Republice Południowej Afryki no ale gdyby rzeczywiście tak grzebać w życiorysie to i Nelson Mandela to grzechy młodości ktoś powie też był zaangażowany w działania o charakterze terrorystycznym bo, bo stał na czele młodzieżowej bojówki, która nie wahała się rzucać rzucać bomby w stronę białych oprawców to fakt, ale jednak działania o charakterze terrorystycznym, a sam Frederik de klerk jako przywódca Kongresu Narodowego można by stał na czele partii, której działania wobec czarnej większości też nieraz ocierały się o przestępstwa no ale ale, ale dla dla dobra innej sprawy rozumiem komitet Noblowski przez przyznał im tę nagrodę, ale chciałem na koniec naszego spotkania tak powoli przynajmniej, zmierzając do końca zapytać jeszcze 1 nagrodę to już racji też moich zainteresowań bardzo gorącej przecież dzisiaj dyskusji w naszym kraju Unii Europejskiej, bo to tym była dosyć kontrowersyjna jak można dopowiedzieć nagrody Nobla dla Unii Europejskiej, bo tu zaś pojawia się pytanie, czyli dla kogo trudno w tej chwili Unia europejska już jest już dobrych paru lat rzeczywiście organizacją międzynarodową tego samego typu, jeżeli chodzi o prawną o międzynarodową dodał jest podmiotem pana rozmów ze tak, ale chciałabym zwrócić uwagę czy ja nie odbieram tej nagrody jako kontrowersyjne, ponieważ Unia europejska jest projektem bardzo mocno opartym właśnie tej idei braterstwa między narodami jak popatrzymy na historii integracji europejskiej to wysiłki na rzecz dojścia do tego by to, którym stała, którym na końcu jest Unia europejska wiązały się właśnie z potrzebą i chęcią zapewnienia współpracy pokojowej, a zaangażowania właśnie na to, żeby utrzymać pokój chce na terytorium Europy przecież tutaj jakby nie patrzeć trzonem integracji europejskiej od samego początku były była współpraca pomiędzy absolutnie niemożliwymi do państwa jak jeśli chodzi o jakąkolwiek współpracę czy Francja Niemcy jak Niemcy były tutaj wciągnięty do tej współpracy tak się akurat złożyło, że pierwsze pomysły elit taki do takiej integracji politycznej, która miała zapewnić wiele pokój na terenie Europy, a nie przyniosły efektu w postaci Unii Europejskiej z tego zrodziła się rada Europy, ale ten zamysł i chęć, żeby uregulować te stosunki taki sposób, żeby państwa europejskie naprawdę funkcjonowały przyjaznych warunkach była były bardzo duże poszło to w kierunku później ekonomicznym tam się udało dogadywać się okazało, że od tego poziomu uda się w ogóle współpracę rozpocząć i ona w wyniku wielu lat różnych wzlotów upadków tej tak tejże, gdyż procesów integracyjnych doszliśmy do takiego, a do takiego utworu jest absolutnie niespotykane na skalę światową Unia europejska jest czymś niezwykłym to, żeby walczyć o państwowe skoro tak współpracować stworzyć taką struktura jest absolutnie niezwykłe osiągnięcia to radny artykule to moja refleksja ona się też bierze z różnych dyskusji często gorących oni nawet znajomym w ostatnim czasie, kiedy i, kiedy słyszę właśnie nam Unia nam coś na rzut albo nam zakazała albo nam tym czym byś tam pomogło w to ja tylko zawsze mówię, że no właśnie, mimo że jest podmiotem prawa Międzynarodowego to jest to jest nasza organizacja, której my jesteśmy członkiem związku z tym trudno mówić nam ktoś coś narzuca, bo to w jakim sensie wtedy wychodzi, że sami sobie coś na wróciliśmy, więc nie można jakiegoś zewnętrznego podmiotu oskarża, że nam coś narzucił i w ten tylko kontekście pozwoliłem sobie na pytanie Nobel dla Unii, czyli dla kogo tak, bo dzisiaj to jest nasza organizacja tak jesteśmy też my w związku szczyt to jest też Nobel dla tak bardzo też zwrócić uwagę, że proces integrowania kolejnych państw europejskich bardzo mocno był nacechowany taką chęcią współpracy, ale to, że efektem okazało się, że łatwiej funkcjonować strukturze instytucji organizacji międzynarodowej to jest wypracowana formuła, więc rzeczywiście nagroda dla Unii Europejskiej tak naprawdę jest nagrodą dla społeczeństw europejskich nawet nie dla państw europejskich tylko dla społeczeństw europejskich, które chciały ze sobą tak blisko współpracować i doprowadzić do takiej sytuacji, gdzie ta współpraca wykracza poza klasyczne rozumienie państwa suwerennego państwa Narodowego, że zgodziły się na to proszę zauważyć, że za każdym razem takie bardzo ważne decyzje Unii Europejskiej co do tego, jaki na jakich zasadach mamy funkcjonować były podejmowane w referendach, a to nie rządy nie jakiś tam pan prezydent czy ty król czy premier po dla nas podejmowali decyzje tylko my referenda jako społeczeństwo jako obywatele zainteresowani taką z taką współpracę podejmowaliśmy taką decyzję nie dlatego też takie niezwykła mnie, że ten oddolny charakter oddolny element cały czas podkreślam jeśli następowało deficyt demo demokratycznych procedur demokratycznych instytucji Unii Europejskiej czy w procesie integracji europejskiej to oczywiście to toczyło się takim bardzo w procesach politycznych, tak więc zajmowało czas podlega negocjacjom dyskusją, ale cały czas intencją zbiorą intencją było podkreślanie, że jest demokratyczne oddolne i zacieśniania współpraca o to, żeby osiągnąć coś lepszego nie o to, żeby komukolwiek coś narzucać tu bardzo dziękuję za dzisiejsze spotkanie za chyba przekonanie nas wszystkich, że nowe pokojowy no nawet jeśli czasami pojawiają się znaki zapytania jest nagrodą potrzebną, a myślę, że będziemy znowu czekali na kolejny rok, aby się dowiedzieć, kto jest kolejnym laureat bardzo dziękuję pani dr Justyna Nakonieczna Bartoszewicz wnuk politycznych studiów międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego była nasz gość bardzo pani raz jeszcze dziękuję dziękuję pięknie podziękowanie dla Małgorzaty Raczyńskiej, która audycję wydawała Maciej Zakrocki życzę państwu dobrej nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA