REKLAMA

Badania genetyczne przedinkaskiej cywilizacji Tiwanaku

OFF Czarek
Data emisji:
2021-10-15 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
35:27 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan dr Mateusz baca z laboratorium Paleo genetycznie ski i genetyki konserwatorskiej w centrum nowych technologii Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry witam serdecznie panie doktorze dzień dobry witam serdecznie bardzo miło dzisiaj będziemy rozmawiać o bardzo interesujących badania, które m.in. naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego prowadzą Rozwiń » nad przed inka, skąd cywilizacją, którą pewnie na poprawne nazwę tej cywilizacji wypowie właśnie pan doktor tak prawdopodobnie archeolodzy jeszcze lepiej jak nie wiedziała jako to był taki organizm państwowy który, który rozwija się z Boliwii i w Południowej części Peru 3 niedaleko jeziora Titicaca na wysokości prawie 44 tysięcy metrów nad poziomem morza jest jest to uznawane za jedną z najważniejszych kultur w tamtym rejonie przed przed nastąpieniem Inków tak się ważne taka i istotne z punktu widzenia archeologii Ameryki Południowej kultura i te badania polskie trwają już ponad 14 lat też od 2007 roku tak archeolodzy archeolodzy czy liczba prowadzą prace w kompleksie działa na, bo chciała nas to kultura nazwa kultura również nas na stanowiska właśnie ceremonialnego stanowiska położonego nad brzegiem jeziora i polscy archeolodzy być potrzebni profesora łukowskiego ośrodka badań andyjskich prowadzą badania już dobrych kilkanaście NIK kilkanaście lat myślę badania włączyliśmy się też jakiś czas temu, a te badania konkretnie dotyczące działań jako trwają od około 5 lat teraz na czym polega pana rola czy rola laboratorium palę genetycznie i genetyki konserwatorskiej no my w naszym laboratorium zajmujemy się analizą kopalnego dna ani dużego antycznego dna czyli, czyli takiego, który izoluje ekstra czujemy ze szczątków archeologicznych ludzi czy czy zwierząt i w ten sposób możemy, badając dna, przyglądając się możemy odpowiedzieć na różne pytania, które na, które odpowiedź nie daje na to by nie da się uzyskać metodami archeologicznymi tak na temat czy chociażby pokrewieństwo pomiędzy poszczególnymi osobami z znajdowane na danym stanowisku czy tak najszerzej my ich pochodzenia czy relacji relacji między nimi te te te informacje są dla archeologów często niedostępne, a my i zmniejszą większą łatwością jesteśmy w stanie odczytać właśnie z zgarną umów uzyskanych z ze szczątków archeologicznych mówimy od cywilizacji, która istniała od bodaj szóstego do początków dwunastego wieku no, czyli ładnych kilka lat można by powiedzieć teraz jak dużą próbę jak duże próbki jak wiele próbek różnych powinniśmy mieć, żeby wyczytać coś co będzie nie w jakąś fantazję tylko będzie w jaki sposób osadzone w rzeczywistej historii czy rzeczywistej wiedzy o danym miejscu tak oczywiście taka próba powinna być możliwie duża jednak przypadku palnego dna jest często bardzo bardzo trudne do naszych badań pozyskaliśmy około 100 prób pobranych ze szczątków właśnie ze stanowiska działa na oraz z innych stanowisk w Peru no jednak, że specyfika badań, które prowadzimy fakt, że wiele tych szczątków jest no nie nadaje się z tego czy innego powodu do analizy genetycznej np. ze względu na to są bardzo silnie zanieczyszczone dna mikroorganizmów, które kolonizują szczątki po śmierci organizmu i ostatecznie udało nam się uzyskać uzyskać dane genu umowę sekwencji genomu dla 1717 osobników pewna ilość danych dostępna była już wcześniej publikowane przez przez różne ośrodki badawcze także my tutaj z obszaru kultury działa jako dysponowaliśmy mniej więcej równo rzędu 20 kilku osobników to oczywiście może wydawać się bardzo małą liczbą z 1 strony z drugiej strony tu warto wspomnieć o specyfice analizy całych genomów, ponieważ genom każdej osoby zawiera w sobie jednocześnie informacje o przeszłości historia moich rodzicach dziadkach pradziadka, czyli tak naprawdę, analizując jego genom analizujemy informacje pochodzące z dużo większej dużo większe grupy ludzi, jeżeli np. u dziadek danej osoby pochodził z zupełnie innego miejsca jej miały zupełnie inne bowiem charakterystykę genetyczną my jesteśmy w stanie stwierdzić to analizując, analizując genom jego wnuka, a także z tego punktu widzenia te 20 kilka przeanalizowanych przez nas osobników odpowiadało rzeczywistości dużo dużo większej szerszej grupie, czyli wiemy, że 20 kilka osób pewnie nie wszyscy wśród nich poznaje się tam były jakieś wyjątki, że kilkanaście osób to były osoby, które pochodziły z tego regionu ich rodzice dziadkowie także tak tak Rost oprócz promocji regionu ze stanowiska samego działa lekko mieliśmy udała wszystko trwa 4 osobników z pobliskiego stanowiska nie ceremonialne jak Zając stanowisko kierunek, ale też, ale aż takiego Rolniczego kobiet, które tak rozumie było lokalnym lokalna ludność się zamieszkiwała oraz taką grupę zewnętrzną byłyśmy kontrolną kilku osobników chce południowego Peru z rejonu wulkanu korpusach, gdzie te wpływy działa jako praktycznie już nie nie były widoczne i rozwiąże też potencjalnie bada liście kopalne dna, a osoby, która mogła być ofiarą rytualną tak tak jakiś sposób po jednym z głównych głównych celów tego tych tych badań, bo samo stanowisko działa ona jest stanowiskiem ceremonialnym, na które składa się szereg konstrukcji o charakterze rytualnym największa z nich AK pan to taka tarasowa Platforma, która ich konstrukcja blisko siódmego wieku się rozpoczęła no i na tej Platformie odbywały się cyklicznie różnorakie religijne najprawdopodobniej celem nie w ramach tych ceremonii składano ofiary ze zwierząt lamy alpaki tam żyjących prawdopodobnie też różnych ceramicznych, ale również z ludzi o niej nie jesteśmy pewni czy czyta ofiar unijnymi czy składanie ofiar wyglądała jak najłatwiej możemy wybrać, że jest zabijano na tej Platformy czy czy to budujemy szczegóły martwe osoby nie jest to nie jest to nie doszli do końca dobrze kontekstu Archeologicznego odczytać, jakkolwiek na pewno na pewno składamy również w ofierze AK pani ludzi no i chcieliśmy właśnie się dowiedzieć jak kim byli ci ludzie tak czy to była lokalna ludność zamieszkująca obszar kultury działa, na jaką czytał ktoś, kto będzie pochodzący z innych rejonów np. jeńcy wzięci do niewoli potrzeb jakiś eskapad militarnych jak ja w tym jak to wygląda i faktycznie ten zawód to, że zapiszmy panie doktorze do tego, że zbliżają się informacji Radia TOK FM i powrócimy do naszej rozmowy, jeżeli pan pozwoli po informacjach pan dr Mateusz baca z laboratorium Paleo genetycznie i genetyki konserwatorskiej w centrum nowych technologii Uniwersytetu Warszawskiego jest państwa moim gościem informację o godzinie dziesiątej 20, a po informacjach wracamy do programu off czarek w krajach jak państwa moim gościem jest pan dr Mateusz baca laboratorium palę genetyki i genetyki konserwatorskiej w centrum nowych technologii Uniwersytetu Warszawskiego dziś rozmawiamy o badaniu antycznego dna, a zwanego także kopalnym dna, a tu na przykładzie badań naukowców polskich przed kaski cywilizacji działa taka czy działa jako inny, ale powtarzam, że są różne wymowy przed informacjami mówił pan o szczątkach, które znaleziono i część tych szczątków to by być szczątki znalezione do należące do osób, które jest były złożone w rytualnej ofierze ludzkich tak tak dokładnie też szczątki ludzkie z reguły po fragmentu wale, ale znów znajdowane są np. właśnie podstawy tej tej Platformy głównej Platformy ceremonialne na stanowisku działa jako pan mecz i właśnie z głów w dużej mierze naszym celem było określenie, skąd próba określenia, skąd pochodzą osoby, które były skóry, które były tymi ofiarami i tutaj żeby, żeby lepiej o tym powiedzieć to to za zapisują już trochę szerszy kontekst wyników badań genetycznych naszych i wcześniejszy Otóż przez długi czas wydawało się, że cały ten obszar andyjskich charakteryzował się bardzo takim taką unifikację genetyczną ruchomą geny nowością, że rzecz, że następowała wymiana genów migrację liczne migracje populacji przez wszystkie te populacje zamieszkujące różne obszary rynku bardzo się podobne i dopiero niedawno właśnie badania kopalnego dna opublikowane chwilę wcześniej przez kolegów z Harvardu pokazało, że od około 2 tysięcy lat temu do nastania prawdopodobnie państwa Inków np. piętnastego szesnastego wieku tata mogę szczelnie była taka ewidentna wydaje się, że wręcz przeciwnie poszczególne regiony Andów np. właśnie region jeziora Titicaca południowe Peru Wybrzeża południowego Peru one były od siebie różne także były wszystko w tym okresie pan następnie była kontynuacja populację w tych rejonach bez intensywnej wymiany wymiany genetycznej czy też wymiany ludności Ney nasze badania jak w całej rozciągłości potwierdziły to tę hipotezę to właśnie szczątki osób pozyskanych z serem lub, które ze stanowisk ludności lokalnej wykazały wykazał ciągłość genetyczną no przez okres przez okres 1,51000 lat także to z 1 strony wskazywało na to, że różne procesy kulturowe, które zachodziły różne zmiany kulturowe, które zachodziły w obszarze jeziora Titicaca urząd w okresie tych 1500 MAH nie miał znaczącego wpływu na strukturę populacji nie dochodziło do jak w takich bardzo masowych przemieszczeń ludności i okazało się, że o szczątki osób znajdowanych na znajdowanych na stanowisko obejmie stanowisko działa jako znacznie się na tym tle wyróżniają okazało się mianowicie, że byliśmy w stanie stwierdzić, że mają one różne pochodzenie nie tylko lokalne pośród osób lokalnym pochodzeniu stwierdziliśmy też obecność co najmniej 1 osoby, która prawdopodobnie przybyła gdzieś z obszaru Amazonii co jest o tyle ciekawe, że dotychczasowe dotychczas bardzo nieliczne są przesłanki wskazujące na kontakty pomiędzy kulturą nauką, a obszarem Amazonii jakieś nieliczne zęby Leopardów czy jakieś dowody takie konteksty i holograficzne mogą tych świadczeń, ale nigdy twardych dowodów na to nie znaleziono, więc także tutaj ten nasz 11 osobnik jasno pokazywał, że takie kontakty polegające na bezpośrednim migracji ludności w przemieszczaniu się ludność pomiędzy obszarem działań jako akt Amazon New istniały nie możemy do końca stwierdził oczywiście, żeby na podstawie tej 1 osoby czy była to dobrowolna emigracja czy było to właśnie np. jakiś Lech Janiec pochwycony podczas podczas eskapad militarnych, jakkolwiek kolejne osobniki kolejne osoby co najmniej 2 wydaje się, że posiadały zarówno niedalekich środków o pochodzeniu amazońskiej, jaki lokalny, czyli byli górnych mieszaniną, czyli prawdopodobnie rodzice bądź właśnie dziadkowi lub nimi niezbyt daleko dalsi krewni z 1 strony pochodzi z Amazonii z drugiej strony pochodzi tutaj właśnie z obszaru jeziora Titicaca no co naszym zdaniem może wskazywać na to, że ta ludność z obszaru małżeńskiego przebywała przybywała na środki tak właśnie do ciała jako dobrowolnie prawdopodobnie włączała się z tą społeczności do przyciągnięcia właśnie splendorem czy czy jakimś innymi korzyściami związanymi z też chociażby handlem z Futuro z ludnością kultury działa na oś już co ciekawe pośród tych osób znowu o właśnie pochodzeniu z Amazonii czy mieszanym pochodzeniu osoby, których szczątki znaleźli, że pochodziły z czym piramidy kapary czy te właśnie prawdopodobnie składane w 2 w ramach dziś tutaj takich religijnych ceremonii 4 unikających poświadczyć jego wielkości władców miały pochodzenie lokal także by wydaje się, że te ofiary były pochodziły z tutaj o ludności dla ludności lokalnej zamieszkującej okolice jeziora Titicaca, jakkolwiek trzeba tutaj powiedział 1 ciekawej jeszcze okoliczności okazało się, że większość z tych osób zostało złożonych w wierze w drugiej połowie dziesiątego wieku poza badaniami archeologicznymi Pierre genetycznymi przeprowadziliśmy też datowanie radiowęglowe szczątków, czyli uzyskaliśmy wiek na tych szczątków tej przeprowadziliśmy specjalne badania podwyższono precyzją tak, aby móc dobrze ten wiek tych środków określić i rzeczywiście rzeczywiście pomimo tego, że Platforma pana funkcjonowała od siódmego do co najmniej 1011. wieku praktycznie wszystkie ze znalezionych przebadanych przez nas wydatkowanych wydatkowanych środków pochodziły z mniej więcej połowy dziesiątego wieku, więc wydaje wydawać się może, że Moto ten okres połowa dziesiątego wieku przez niektórych czy badaczy związany jest początkiem upadku kultury działa na jakość i utraty znaczenia przez kultura Diana i mieć taką jedną z naszych interpretacji jest że, żeby być może mieszkańcy pijanego no postępowali wg porzekadła jak jak trwoga to do Boga i sytuację już kryzysu czy to związanego ze zmianami klimatu mówi się suszy, chociaż trochę później prawdopodobnie miejsce, które nawiedziła ten obszar oczy jakimiś innymi przemianami nastąpiła intensyfikacja właśnie tych tych działań ofiarny z 1 strony, a z drugiej strony fakt, że osoby właśnie składane w wieży na kampanie czy też w najbliższej okolicy AK Panny są o pochodzą z lokalnej społeczności, a nie chociażby właśnie zarządzenie może świadczyć, że pod koniec trwania kultury działa na kolei rozwoju no następowała utrata jego znaczenia taki czas i wpływy dalekosiężne, które o, których świadczą właśnie tak osoby pochodzące chociażby z Amazonii wraz z jej utratą znaczenia już takich osób było coraz mniej, bo się nie pojawiały stąd też te lokalne właśnie ofiarą lokalnym pochodzeniu jest fascynujące na podstawie właśnie badań genetycznych panie doktorze można też tworzyć jakieś scenariusze dotyczące historii sprzed kilkuset czas czasem kilku tysięcy lat tak no i wydaje się, że w tej chwili badania genetyczne to dotyczy w dużej mierze też chociażby Europy Azji są, więc z 1jedną z podstawowych metod, jakby towarzyszących badaniom archeologicznym właśnie ze względu na to że, stosując te najnowsze nasze możliwości techniczne czy sekwencjonowania wysoko przy ustawowego, czyli sekwencjonowania całych genomów jesteśmy w stanie odtwarzać migracji ludności ich pochodzenie rzeczy, które w przypadku badań archeologicznych są bardzo rzadko możliwe tak szczególnie w przypadku kontekstów archaicznych rosła zachowane kiedyś nie ma jasno wskazać np. ktoś ma guzik, który pochodzi z kosztami to to w takim w takiej sytuacji archeologia praktycznie nie jest w stanie kość pochodzenia danego człowieka okazuje się, że co też prawdopodobnie nie jest przez wszystkich podejrzewamy, że te historie tych migracji oddziaływań między kule populacjami społecznościami były bardzo bardzo skomplikowane powrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM proponuje byśmy po informacjach chyba porozmawiali trochę kuchni, bo to jest fascynujące w jaki sposób można tak wiele wyczytać z tak małej ilości materiału, a jednocześnie jest to bardzo kruchy delikatny materiał bardzo łatwo ulega zniszczeniu bardzo łatwo ulega zanieczyszczeniom, które mogą sprawić, że badania nie pokażą nam tego co coś co było tylko pokażą nam zupełnie coś innego, ale do tego wątku Szanowni Państwo powrócimy po informacjach Radia TOK FM państwa moim gościem jest pan dr Mateusz baca z laboratorium palę generał, jaki i genetyki konserwatorskiej w centrum nowych technologii Uniwersytetu Warszawskiego informację o godzinie dziesiątej 40, a po informacjach wracamy do programu off czarek o wcale tak państwa i moim gościem jest pan dr Mateusz baca laboratorium palę od genetyki i genetyki konserwatorskiej w centrum nowych technologii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy o badania m.in. badania pana doktora chciała na oko lub piwa na ku to też jedna z albo Piła na cud się do z form nazw w języku ajmara to jest największy ośrodek kultury andyjskiej niedaleko jeziora Titicaca antyczne dna kopalne dna, a to jest materiał, który jest bardzo wrażliwy przede wszystkim na klimat temperaturę, a tutaj rozmawiamy raczej o miejscu, które chyba raczej jest ciepłe wilgotne, a przynajmniej ciepłe no, więc pytanie brzmi wtedy w jaki sposób to się bada tak to przecież nie wygląda także każda znaleziona kość fragment kości czy rząd automatycznie staje się dobrym źródłem kopalnego antycznego dna tak zdecydowanie nie każda i długu co więcej praktycznie bardzo mniejszość niewielka jedynie część prób nadaje się do analizy kopalnego dna i faktycznie warunki tzw. poza opozycyjne, czyli te jakieś szczątki ludzkie przebywają mają w tym znakomite znaczenie akurat Ander na tej wysokości jest dość suchą i auto wydaje się być bardzo istotny wpływ właśnie poziom wilgotności, ale oczywiście też temperatura dlatego takim sztandarowym przykładem jest to, że mumie egipskie czy wszystkie takie właśnie bardzo dobrze zakonserwowane umie, które na oko wyglądają jak doskonałe źródło materiału do badań okazuje się to sąd nie są bardzo słabym właśnie przez to, że przebywały w bardzo ciepłym ciepłym klimacie to dna jestem bardzo silnie zdegradowanym największym problemem, jaki spotykamy podczas analizy jest oczywiście zanieczyszczeń i mówimy o 2 rodzajach zanieczyszczeń 1 jest zanieczyszczenie, które powstaje w momencie tak wyrok śmierci organizmu, kiedy tak jak wspominałem szczątki są kolonizowane przez bakterie grzyby różnego typu mikroorganizmy i powoduje to, że w takiej kawałki kości zębach no zachowujesz ten materiał pochodzący rzeczywiście osoby, którą badamy ten stanowi nierzadko 1% całego dna, a 90 pozostałe 99% to właśnie dna mikroorganizmów, więc pierwszym problemem jest znalezienie takich środków budżetowych tego do dziennego jak to się nazywa dna jest jest odrobinę więcej tutaj różne badania również nasze doświadczenia wskazują, że są różne partie szkieletu, który do dna zachowuje się lepiej jedno z takich elementów są zęby, a drugi to piramida kości skroniowe, czyli takoż, która osłania ucha wewnętrzny jest to najczęstsza kości w naszym szkielet czyli gdy część z tego właśnie względu to dna w najmniejszym stopniu dochodzi do zanieczyszczenia dna mikroorganizmów także w miarę możliwości staramy się właśnie wydobywać tu kosz piramidy kości stronili oczywiście nierzadko nierzadko jest to możliwe chociażby ze względu na na niemożność uszkodzenia danych szczątków archeologicznych to, że akurat w przypadku badań chciała na kogo tylko 23 w środku 23 osobników udało nam się pobrać kość skroniową reszta to były zęby lub kości długie, jeżeli już zbierzemy nawet szczątki, które charakteryzują się dobrą ilością dna i poziom jego zachowania to oczywiście kolejny problem to zanieczyszczenie współczesnym no czy to przez archeologów, którzy wykonywali te szczątki antropolodzy, którzy badali czy też przez nas samych podczas ekstrakcji dna czy przygotowania te próby do sekwencjonowania dna oczywiście tutaj stosujemy szereg z 1 strony obostrzeń takich zabezpieczeń, które mają zminimalizować to pracujemy w specjalnych laboratoriach wydzielonych, w których dzięki podwyższonemu ciśnieniu powietrza jednokierunkowy przepływ powietrza planuje partię ubrani w specjalne kombinezony w maseczkach goglach tak, aby jak najmniejszym stopniu wystawiać nasze własne ciała, żeby dziś nie dmuchać na tę na te kości nie daj Boże nie nie pluć, ale mimo to często nie jesteśmy w stanie w stanie takiego zanieczyszczeń współczesnym dna uniknąć na szczęście od kiedy mamy możliwości badania całych genomów jądrowych co tak naprawdę możliwości już funkcjonuje od od kilku lat wraz z rozwojem tzw. tych technik sekwencjonowania wysoko przez ustawowego co wraz z dramatycznie zwiększyło możliwość uzyskiwanych przez stałych i jesteśmy w stanie nawet pomimo tego, że 9995% to są to dna bakteryjna jest w stanie z tego 1% wyciągnąć wyciąć sekwencję całego genomu, ale dzięki temu też jesteśmy w stanie sprawdzić czy uzyskane przez nas dane nie są właśnie wynikiem wynikiem zanieczyszczenia z 1 strony patrzymy na pewne cechy fizyczne tych cząsteczek dna, które sekwencjonowania my oczekujemy, że będą krótkie, bo właśnie wraz wraz z postępującą degradacją rozpoczęta czy też rozpadają się coraz mniejsze kawałki i charakteryzują też specjalnym wzorem uszkodzeń, które w, który powstaje wraz wraz z degradacją, ale możemy też patrzeć na na inne też takie trochę bardziej techniczne cechy chociażby patrzy na to czy w naszym dochodzie realnym dna w takim solidarnym lekarze nie widać jakiś mieszaniny np. tak czy to by świadczyło, że mamy dna pochodzące właśnie od od 2 osób no chociażby w tych naszych badaniach właśnie jest ona 1 jedno próbek musieliśmy odrzucić jako właśnie zanieczyszczony, bo wszystkie te nasze metody potwierdzania autentyczności wyników wskazywały, że w przypadku tej próbki na którymś z etapów analizy czy też przed analizą właśnie doszło do zaliczenia współczesnym dna te oczywiście kluczowe podczas analizy, ponieważ może prowadzić do całkowicie błędnych i nieprawdziwych wyników i wniosków wyciąganych na tej podstawie, czyli z 1 strony wydaje się, że wystarczy niewiele, żeby wysuwać tak daleko idące wnioski czemu to zawdzięczamy panie doktorze czy gdy po postęp technologiczny tak wielki naprawdę wystarczy fragment, żeby z tego fragmentu wyczytać co jest zanieczyszczeniem co jest materią, którą chcemy zbadać tak myślę, że tutaj tak jak wspominałem jeśli chodzi o takie, iż fizyczne techniczne właściwości tych tych członków NATO to rzecz okazuje się, że wystarczająca ilość informacji genetycznej bardzo często zachowane służb maleńkiej odrobinie kość rządu kilkudziesięciu kilkudziesięciu miligramów tutaj przykładem takim przemawiającym jakiś sposób jest chociażby naszła niż Sobianin taki, który gdzieś w tym z jaskiń Ałtaju z ZUS jego cały genom został już kilka lat dobrych lat temu sekwencjonowanie jedynie fragmentu Liczka, który gdzieś tam zachował się w jaskini jest jedynie nowe także ta ilość tego dna jest z reguły ilość dna jest reguły dość, a nie tylko mieć duże to to oczywiście nie do końca tak jest, bo my stosujemy bardzo specyficzne metody, które często nie przystają do analizy chociażby współczesnych genomów już w tej chwili możemy uśrednić w cenie niewiele mniejsze niż 1000USD sekwencjonowania cały swój genom z wysokim pokrycie jak, jakkolwiek szczególnie rozwój i sekwencjonowania wysoko przyszłościowego, czyli możliwość generowania bardzo bardzo duże ilości danych sekwencji z każdej z każdego osobnika z każdej próbki, bo właśnie umożliwia umożliwia rekonstrukcję całego Genowe dobrze te kilkanaście kilkadziesiąt próbek, które macie to są próbki z podobnego okresu dowodzenie, że mając nawet kilkanaście kilkadziesiąt osób właściwie wiemy coś o rodzicach tak dziadkach, więc właśnie co może możemy spojrzeć na jakiś okres w długości nie wiem 100150 lat tak oczywiście tak jak tak jak wspominałem tutaj i optymalnie byłoby posiadanie jak najwięcej ilości prób do tego oczywiście oczywiście będziemy my analizowaliśmy tych prób 17 do dyspozycji mieliśmy kilkanaście no łącznie w całym powiecie obszaru andyjskiego kilkadziesiąt także rozpiętości wiekowej około od około trzeciego do piętnastego wieku naszej ery, więc niewątpliwie mogliśmy coś przegapić w takim sensie jakkolwiek, jakkolwiek w dużej mierze badanie stanu w samych środków działania Unii miało na celu występowaniem bardzo daleko idących wniosków takich o regionalnych właśnie znaczeniu tylko archeologicznych, że tak powiem właśnie od tego czy ta osoba była lokalnym od miasta w UB, znajdując 1 osobę z Amazonii nie jesteśmy w stanie oczywiście powiedzieć wiele na temat intensywności takich kontaktów zamazane, ale jesteśmy w stanie potwierdzić żony miały miejsce bardzo dziękuję dzisiaj rozmawialiśmy o badaniach genetycznych, które w pewnym sensie trochę więcej światła rzucają na cywilizację działa jako w tych badaniach uczestniczy pan dr Mateusz baca z laboratorium palę genetyki i genetyki konserwatorskiej w centrum nowych technologii Uniwersytetu Warszawskiego no trzymam kciuki panie doktorze, żeby więcej próbek pojawiło się rozumiem, że wtedy jeszcze więcej uda nam się dowiedzieć od tej cywilizacji o tym no, skąd pochodzili być może coś co stało się powodem upadku tego miasta znad tej cywilizacji z racji jeziora Titicaca bardzo bardzo dziękuję za dzisiejszą rozmowę dr Mateusz baca z laboratorium palę genetycznie i genetyki konserwatorskiej w centrum nowych technologii Uniwersytetu Warszawskiego był państwa i moim gościem i informacji Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie jedenastej, a po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA