REKLAMA

„Bycie ofiarą jest niewygodne, Łatwiej jest zapomnieć”

A teraz na poważnie
Data emisji:
2021-10-15 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:48 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Mikołaj Lizut kłaniam się państwu dzień dobry Świętemu minęło południe, a gościem dzisiejszego programu prof. Kacper Pobłocki antropolog społeczny kierownik interdyscyplinarnych studiów miejskich na Uniwersytecie warszawskim witam dzień dobry dzień dobry panu dzień dobry państwu pańska ostatnia książka chamstwo, która dotyczy gospodarki Folwarcznej pańszczyźnianej w ogóle pańszczyźnianego niewolnictwa w pierwszej Rzeczypospolitej jest chyba w istocie błyskotliwym Rozwiń » esejem na temat patriarchatu, a i tak się zastanawiam na ile ten, że pan patriarchat historia przemocy niewolnictwa także przemocy seksualnej jest kluczem do współczesności Polski no to duże pytanie koncert ciekawe to znaczy ich by tak ja celowo nie pisze temu współczesności uważam w ogóle to twarda trzeba wujka i każdy autor musi zrobić miejsce dla Czytelników swojej książce i moim skromnym zadaniem było opowiedzenie o tym jak faktycznie wyglądała pańszczyznę po tej mężczyźni w Polsce bardzo dużo mówi, ale zwykle się mówi o kimś takim zupełnie wyprany z rzeczywistości modelu, więc chodziło o to, żeby zobaczyć jak to tak naprawdę naprawdę się jak jak to wyglądało z perspektywy zwykłego człowieka na ich, więc szybko zacząłem od pamiętników to było dla mnie też jak tylko dla antropologa takim najważniejsze źródło informacji relacji po prostu z pierwszej ręki okazało się, że to, że przemoc jest tematem nr 1, jeżeli chodzi o wspomnienia z pierwszej ręki na przemoc ma wiele aspektów i w trakcie, jakby próby odtworzenia tego codziennego doświadczenia mężczyznę wyszło na to, że pat, jakby patriarchalna struktura rodziny tam, bo nawet, gdzie społeczeństwa jest tym co pozwala by zrozumieć tamte społeczeństwa jako pewną całość i w dwudziestym wieku historycy inni badacze badający tamten okres zwykle się dzielić, bo takie 2 obozy pierwszy przypominał o tym, że to było bardzo duże przemocy, a drudzy mówili nie pan nie był tylko okrutnikiem, który bił, ale jej ojca, ale był też ojca, który pomagał no, więc sama książka stara się rozwiązać w oczy pokazać, że to są 2 strony monety, bo jak spojrzymy historycznie na instytucję niewolnictwa tego takiego twardego i historycznie na ewolucję pojawili się patriarchatu, czyli społeczeństwa ojców takim twardym tylko słowa znaczeniu ojców, którzy mają karci trzymają gości swojej rodziny tak jakby ta komórka rodzina taka najmniejsza komórka jest w pewnym sensie takim wzorem do całego społeczeństwa rodzicom ojcowie mają absolutną władzę nad dziećmi nad żoną, a nad niewolnikami, a w zasadzie niewolnicy sami też ciekawe, że pierwsi niewolnicy byli niewolnicy tak naprawdę prawdopodobnie także władze seksualna tak też mają władzę seksualną więc, więc nie ma w tym wobec sprzeczności tak inicjator staram się wiedzą, że były 2 strony była przemoc i pomoc te słowa te są powiązane technologicznie i staram się, jakby to pokazać że, że tak to są 2 strony 1 monety tak naprawdę i moi to jest dzień mężczyzny, który być może jest najbardziej obecny tu i teraz tak to też nie przypadek, że ja patrząc na podobne materiały etno graficznym piosenki np. budować, za które naprawdę wiele osób patrzyło wcześniej widziałem piosenki o gwałcie który trzeba by bardzo mocno się wysilać, żeby wyczytać pomiędzy wierszami ciekawe też stare jest taka świetna książka Wiesława myśliwskiego pałac w 1970 roku, gdzie jest może być więcej przemocy seksualnej niż w mojej to jest też ciekawe, jakim cudem IW współczesne wydanie tej książki, jakby opis z tyłu, a ostatnio kładce i jakiś strasznie dziwne czy w ogóle nie ma o tym, że to jest książka o tym jak wyglądało jak wyglądały relacje między wsią dworem w międzywojennej Polsce i w jaki sposób struktura władzy ojców czy panów opierała się też właśnie na przemocy seksualnej, bo to jest jeszcze antropologiem dla mnie słowa kluczowe znaczenia misja rozumiem pan, jakby po ta książka po to, moja książka pokazuje, że słowo pan ma 22 znaczenia to jest osoba, która ma pewną władzę w sensie klasowym tam stanowym tak należy klasy państwa szlachty, ale pan się z mężczyzną i długo zajęło zrozumienie, że to słowa mają też okropni ogromne znaczenie, więc tak to jest ciekawe, że mówimy o mężczyźnie często mówimy właśnie o o zniesieniu pańszczyzny drugi w drugiej połowie dziewiętnastego wieku spojrzymy na tamto społeczeństwo przez pryzmat patriarchalnej struktury i patriarchalnej władzy no to niewiele się zmieniło i sympatiach faktycznie jest i wie pan im przemoc w ogóle i wówczas dzisiaj najwięcej jest w rodzinach tak, ale zastanawiam się właśnie na tym polskim kluczem, bo oczywiście patriarchat jest zjawiskiem światowym i się trudno trudno znaleźć takie społeczeństwo, które Patrick Chan tu dobrowolnie rezygnuje oczywiście są takie przykłady natomiast raczej to są rodzynki i zastanawiam się nad tą polską odmianą patriarchatu czy tego polskiego paternalizm ten może takie trochę łagodniejsze słowo czy tak Polska i toteż staram się tyczy się pokazać, że Polska jest specyficzna jest wyjątkowa tak, bo mówimy tutaj o takim świecie naprawdę są one przemocą przemoc przemocą wieloraką, bo i czy gwałty czy czy bicie czy dręczenie tak to wszystko to są rzeczy, które były wówczas na porządku dziennym my żyjemy świecie bardzo innym, w którym trzeba ludziom obcinać nosów uszu, żeby w poniedziałek rano chodzili do pracy i jakby czas część siebie takiego szoku związanego z czytaniem, jakby tych materiałów dla mnie być może teraz czytelniku właśnie wynika z tego, że świat jest naprawdę bardzo bardzo inne i wówczas Polska nie była wyjątkiem to w tym sensie że, a jej pierwszą niedzielę mówi, że Polska była krajem szubienic, że szubienice były co wybuchy wyznaczały specyfikę Polski no i obcinano obcinano nosy uszy też w innych miejscach na ziemi natomiast np. jeżeli chodzi o bardzo proste porównanie między polską, a karabinami Ameryką północną tak ja stawiam w chamstwie taką tezę, że te podziały powiedzmy klasowo stanowi tak, czyli ten podział pomiędzy panem niewolnikiem cudzysłowie, bo tu nie chodzi o pomiędzy bijącym obity tak pomiędzy właścicielem własnością, bo to jest to co stanowiło by taki fundament tego społeczeństwa także ta premia była znacznie bardziej skomplikowana niż to, o czym uczyliśmy się w szkole tych 3 Stanach pan zresztą bardzo wnikliwie analizuje, ale tak, ale nowi okazałych zaleca się kleiły razem z podziałami sojuszami płciowym to to o to chodziło także, że w stanach Zjednoczonych rasa klasa były tymi 2 kategoriami, które ustawiały całą struktura społeczna tak mamy taki obraz właśnie do papierowej tak czy, gdybyś mówi tylko przemoc tylko 1 podziale na szlachtę chłopów jest też bardzo skrótowo to mówilibyśmy społeczeństw, które de facto nie były w stanie w ogóle funkcjonować to był taki bardzo papierowy obraz, więc oprócz tego tej przemocy, która zrywa relacje musi być klej społeczny, który je łączy i to jest bardzo ważne, że mówimy o przemocy pomiędzy ludźmi, którzy znają oni jak jak mamy wyobraźmy sobie mam akt bicia np. tak ci ludzie, którzy uczestniczą w tym oczywiście muszą następnego dnia rano spojrzeć co 20 w twarz, więc innym patriarchat jest właśnie tym klejem społecznym, który w Polsce pozwala, jakby to połączyć surowy ojciec tak kocha bije, ale kocha to jest jak inne tak jak rybie znacznie OHP w niebie to znaczy, że kocha tak surowo, tak więc to co prawda zostały w taki cytat z Konwickiego, który też używa w książce wzrośnie również w Polsce nie mamy kompleksu Deppa tylko kompleks Wojtusia Stasia i ma i Maćka tarczy tego właśnie surowego ojca, który w które, którego zresztą kochamy na poziomie na poziomie takim rodzinnym nie wiem sytuacji zabaw piaskownice już na poziomie politycznym proszę zobaczyć, że generalnie kariera polityczna w tym kraju to jest ojciec narodu także o nazwie prezydentem naczelnikiem czy pierwszym sekretarzem czy czy prezesem to trochę nie ma znaczenia są bardzo ciekawe i list taki by sympatiach pani to jest być może starsze instytucja społeczna kartele nie taka historyczka amerykańska twierdzi, że patriarchat misji są jeszcze starszy niż z okresu niewolnictwa mówimy o bardzo archaicznej instytucji społeczeństwa patriarchalnego, ale pan z Pańskiego eseju wynika, gdyby to, że to są pojęcia nierozerwalne to znaczy pojęcie niewolnictwa, czyli uczynienia z człowieka rzeczy, które można sprzedać zostawić popsuć pożyczyć tak z patriarchatem no bo po prostu w no na dłuższą metę dla człowieka być rzeczą jest nie do zniesienia, więc jakimś sposobem człowiek cienia jest traktowanie swego właściciela jako ojca, a swoją własność dziecko tak, czyli to jest taki centralny paradoks to widać w każdym społeczeństwie niewolniczym w starożytnym Rzymie czy nawet na Karaibach nowożytnych tak gdzie by ten to uprzedmiotowienie człowieka przez drugiego człowieka było jeszcze dalej posunięte niż w Polsce i tam wszyscy widzieli, że to jest, że to jest fikcja, że drugi człowiek, nawet jeżeli formalnie prawnie niewolnikiem można nimi kupczyć na targach jest zakuty w krajach Unii pozostaje nie przestaje być człowiekiem być więcej dlatego potrzebne tym patriarcha tak znowu będą już bardzo archaicznie niejako władza mężczyzn kobietami tylko społeczeństwo ojców i a więc więc, tak więc jakby każdy pomysł nie wiem czy rodzące się spod patriarchalnej i NATO mówi Nowak każdy kraj jest troszkę specyficzny, tak więc więc ta książka stara się tę specyfikę rozwikłać oczywiście partia nie pojawi się w Polsce wraz z ustrojową ważna pańszczyźnianych oni na pewno o wiele starszy tylko nie mamy dobrych materiałów na razie okazywał to za czasów, ale do tej polskiej specyfiki wróciły tuż po informacjach Radia TOK FM prof. Kacper Pobłocki antropolog kierownik interdyscyplinarnych studiów miejskich na Uniwersytecie warszawskim jest państwa i moi goście prof. Kacper Pobłocki antropolog z kierownik interdyscyplinarnych studiów miejskich na Uniwersytecie warszawskich warszawskim i autor książki chamstwo jest państwa moim gościem zwróci panu ten bardzo ciekawą rzecz, opisując system Folwarczny pańszczyźniany w Polsce właśnie istotą dla antropologa, a przede wszystkim dosyć ważnym kluczem do czytania rozumienia historii są słowa, czyli ich Dell dotację, więc może spróbujmy przyjrzeć się tytułowi Pańskiej książki w kontekście także współczesnej Polski czy chamstwo książka czy współczesna chamstwo to są rzeczy chamstwo tak poziom etymologicznie okej w odniesieniu do do tego są dzisiaj znaczy to słowo jak funkcjonuje we współczesnej Polski cham to jest w ogóle postać Biblii to syn nowego owi który, który z nich wozi zachował się niefajnie wobec ojca to ten, który po potopie śmiał się pijanego Noego śmiał się ze swego orzeczenia podważył patriarchalną władzą, więc dużym skrócie został za to ukarany w tym, że został niewolnikiem niewolników bądź sługą sługą zdolność tłumaczenia i historia wyklęci biblijnego chama jest totalnie globalne wszędzie panią znać i w na bliskim Wschodzie w starożytności jest jednak najczęściej przywoływanych ciężko opowieści, które tłumaczy konieczność zniewolenia ludzi czarnoskóry, bo jest też takie już jedno wieczne lepienie postaci chama z osobą czarnoskórą osób z Afryki czeka jest to jest opowieść o tym przez ojca nie wolno się śmiać nawet się kompromituje tak, że władza ojcowska jest absolutna, że w ogóle nie po prostu trzeba przed ojcem szokować i tak i ta osoba, która naruszy ojcowską władze będzie niewolnikiem czy będzie służącym nie wykonywał najgorsza z możliwych robot nie będzie będzie pozbawiony człowieczeństwa i jest starożytna historia ona jest totalnie globalna ciekawe, że w Polsce Polski rosyjski jedynym językiem, gdzie chama przez wielkie cecha po polsku zrobił się Hamm przez mało małe małe cecha krainy własne stało się przymiotnikiem tak i moment w tym w Polsce wydarzyło to był siedemnasty wiek i ciekawy co to że, że etymologicznie cham bus ani słowa syn także Philip Hammond taka księga lustracji Chłopskich żydowskich mieszczańskich synów chamów, którzy przygotowali się frank szlachty znaczy przedstawi ten kandydat Rybka, który ach, śledził tych wszystkich, którzy za Szlachta się podszywa ta, którą mieli kapitał Milika zrobili zarobili pieniądze, bo też chłopi wówczas nie byli tacy biedni wcale przeciw była część biegaczy chłopów, którzy po prostu nie wiem jechali na drugą część kraju i podawali się za szlachcica, którego też zrozumieć, że można było to nie świat nie budował osobiste tak no tak, ale rozleje nowo już w ten sam bardzo rozwoju tego systemu Folwarcznej państw państw znana minionego tt te klasy takie nazwijmy nie były szczelne no właśnie chodzi, tak więc pojawi się taka sama na równą Rysiu taką postacią, którą znamy z Nikodem Dyzma to jest cham wtedy w tym znaczeniu, czyli człowiek który, który wdarł się na salony, a nie powinien być słowa słomy słoma wychodzi z butów natomiast później faktycznie po 17 wieku zrobiło się to, że mamy państwo chamstwo, czyli de facto 2 klasy 2 rasy tak jakby granica pomiędzy tymi grupami była tak szczelna jak granice między czarnymi białymi w Ameryce faktycznie tak, że Szlachta uważała że, choć ma inną, gdy ciała inna krew i inne pochodzenie to były w kategorię rasową, mimo że osoby z 12 grupy miały podobny koro no właśnie to jest bardzo ciekawe zjawisko, bo przecież w Polsce i niewolnik i jego właściciel byli jak bez tej samej ziemi z tym samym Realu tak twierdzimy tak uważa, że nr 1 ale bo rozumiem, że to trochę jest taka taka niedogodność, na którą się natykamy, gdy przeanalizujemy niewolnictwo starożytne, które zawsze było wynikał z podbojów prawda znaczy niewolnik był kimś obcym rasowo czy plemienny czy językowo w Polsce tak nie było, więc rozumiem, że ten mit chama i feta służył do tego, żeby pomimo jedności rasowej na razie wprowadzić tak, żeby pokazać, że ludzie są ludźmi innej gliny jak tak jesteś bardzo ciekawe, że jest taka bardzo proste zasady, jeżeli elita jest rodzima to myślę sobie owcą obcą genealogię ach, jak jest obca myślę sobie rodzinę Canaletta Sarmaci konserwacji Piastowie, którzy prawdopodobnie byli w Morawie nami tak tak współ pokazują współczesne badania archeologiczne sobie myśli, że są z Wielkopolski tak, a Vista więc, więc to jest ciekawe, bo miasto jak rozumiem potrzebowali mitu zakorzenienia w taki okład z USA z kolei Szlachta sarmacka właśnie potrzebowała mitu na przybyszów, żeby odróżnić od miejsca tak na trzecie rozumienie chamstwa np. u Gombrowicza Ferdydurke, bo ja bym stąd, że ten tytuł i moja książka jest jakoś się komentarze Fed biurka i tam sam sobie służba i tą są ci właśnie niewolnicy niewolników służący służących do soboty na samym dnie hierarchii teraz by to co ta książka pokazuje to to, że chłopi byli elementem problem w pewnym sensie starczy nam tzw. no na pewno faktyczny mężczyzna nie wychodzi wcale chłop, czyli właśnie bogaty ojciec rodziny k Maciej, który był elementem tego systemu władzy właśnie tego patriarchalnego tak jak to bezpieczeństwo ojców na różnych szczeblach, jakby hierarchii natomiast tak naprawdę tym chamstwa które, który był pozbawiony absolutnie wszystkiego to była służba głównie dziewczyny, które pracowały i w Chłopskich tomach, a inny może i jest taki świetny okład z rosyjskiego dworu opis, ale myślę, że polskie warunki pasowały tutaj taki opis właśnie tych wszystkich dziewczyn, które wykonywały wszystkie prace nad wyraz, który był absolutnie nawet taki, że jeśli typu nie wiem tam Kołodziej czy czy taki majster Klepka uważa jednak za osobę, która ma jakieś kwalifikacje tak natomiast te prace, które wykonywały kobiece buty bardzo ciężkie no, jakby i bardzo potrzebne, a po prostu uważany był uważany za pracę także po prostu biegają po tych dworach szybko stroju, bo takie straty są darmozjadami np. tak to, więc to bardzo wyraźnie widać, że to chamstwo to są właśnie kobiety, które są na dnie tej hierarchii społeczne, które wykonują bardzo ciężki bardzo potrzebne prace, których nikt nie szanuje, których nikt nie kontruje w ogóle jak jak ludzi są takie popychał to też mówiono o tym to jest to jest to chamstwo międzywojenne służba wniosku o pracodawcach, a hasło z czasem co jest przemocowe zachowanie przestrzeni publicznej to jest tak, że pan ten tytuł wziął właśnie z Ferdydurke no bo to trochę jest wpisuje się pan panie profesorze w ten nurt dajcie mi parobka niego ściska to być, czyli pan nie moja reaktory, ale nie bez ważnych możemy tylko powiedział, gdy książka, która buduje empatię z ludźmi, których ktoś naprawdę nikt nie miał serca i jeżeli spojrzymy na los parobków i służących w Polsce międzywojennej naprawdę naprawdę nawet chłopi takiej partii ludowej była kiedyś, gdy było takie głosowanie, ale kwestia służby w ogóle byłaby istotnym elementem dyskusji o Polsce międzywojennej partii ludowej był absolutny Gdyni nie mówiły film jak ważna jest opisana w tej znakomitej skądinąd książce służące stąd mówi o pewnym nurcie, który także pan wraz z pańską książką reprezentuję mam na myśli Adama Leszczyńskiego właśnie do wielu wielu autorów, którzy próbują odwrócić ten paradygmat, żeby przyjrzeć historii nie tylko od strony rządzących, ale też rząd rządzony no tak, jeżeli spojrzymy na urządzony widzimy, że mamy bardzo różne grupy tak ciężko Jakub Szela dla mnie nie jest bohaterem i w mojej książce pojawia się wręcz rozdziale przemocy seksualnej, bo to była też o tym co to jest coś, o czym wszyscy widzieli rząd był z żoną ulicą i był bardzo przemocą osobą jak spojrzymy jednak inaczej trochę tak przez pryzmat właśnie tych pełniejszy relacji, jeżeli rozumiemy, że on, że ojciec, że surowy ojciec też bije i głaszcze jednocześnie i jeżeli spojrzymy na relacje właśnie patriarchalnej płciowe widzimy jednak troszkę innym świetle to co rozumie pan, jakby mówił Kohut humanista czy takie pochylenie się nad mierzonym ludem dla mnie to jest też pan osobista historia bo jakby ze strony mamy właśnie ja pochodzę z o tych urządzeń dworskich jak mamy wszyscy to znaczy nawet jeśli tak klasa panująca w Polsce była dosyć szeroka no przyjmuje się, że około 10% zagra, chociaż nie wiadomo, więc było prawdą jeszcze węższa niż nam się wydaje może nawet jeść to co się stało takiego w Polsce, że wszyscy zapisaliśmy się do szlachty co się stało na jak to jest możliwe, że opowiadamy w ogóle historie fałszywą jesteśmy dumni nie ze swoich zasług tak bardzo ciekawą książkę myśliwskiego w 1970 roku, która opisuje mniej więcej za wiatry opisuje takiego poparcia być może wspomnienia jeszcze, które wówczas były żywa ona jakby pytań została zapomniana to jest być może ostatni moment, kiedy byli ludzie, którzy pamiętali jeszcze tamte tamte relacje, bo pamięć generalnie sięga około 120 lat chodzimy na groby 1listopada to by tam pan bardzo mały cmentarz grobów nie jest osiemnastego wieku czy ta pamięć, którą my pielęgnujemy sięga najdalej naszych pradziadków taki jest żywa pamięć nawet w okresie międzywojennym czy jeszcze wczesnym powojennym z ostatnich, którzy faktycznie pamiętali o przemocy się bardzo trudno mówi przemocy raczyć pan, jakby bracie osadza w ciałach bardzo trudno dobrać słowa, które opisują tak naprawdę to od ulgę czy może ta kultura masowa, a warto na Sienkiewicza no właśnie im, a jednocześnie być ofiarą bardzo niewygodne jak i społeczne przykład napisy na folklor piosenki Kolberga 68% są radosne piosenki pląsy Aniu, tak, więc można byłoby Kolberga tego korpusu Rodowicz wniosek, że polscy chłopi głównie tańczyli bawili się wcześnie prawdą, ale czasem wręcz sytuację, której do dworu przechodzi właśnie chłopka i i pan mówi to oni zaśpiewają piosenkę to ona woli zaśpiewać pokazać dobre strony ta jest przemocy w okresie trudno mu bycie ofiarą jest bardzo niewygodnym niewygodnymi butami jeśli nie wiesz ludzie woleli zapomnieć, zwłaszcza że ten czas faktycznie odszedł po czterdziestym czwartym tak to jest moment de facto końca folwarku w Polsce rukola i Polsce międzywojennej się funkcjonowały jesteśmy już parę rzeczy właśnie koniec, gdyż żywej pamięci w rodzinach, a jednocześnie kilku mobilności społecznej po co do tego wracać para jednak o w skali bezprecedensowej dał możliwość awansu ludziom ze wsi, którzy mogli później inwestycję stać taką później inteligencją pracującą zwykle tak i i kursów wejście tych do do około takiego oraz co ciekawe w czasie sentyment społeczny nie sięga PRL-u wcale, a każda w mniejszym stopniu niż niż właśnie tego co nazywamy Rzeczpospolitą szlachecką, czyli czasów przedrozbiorowych to jest myślę, że główny taki sentyment zbiorowej wyobraźni tak, ale PPL to co zrobił tak, że PRL sprowadził Sienkiewicza pod strzechy i bardziej filmy niż książki tutaj odkrywał znaczenie przemysłu czy przepis jest to sarmatyzm masowym także lepiej, że lepiej jest, a że mamy do wyboru sprawca może zbyt mocne słowo, ale osoby, które licznym społecznym piedestale, które być może przemoc owcę, ale jednak jest też w jest jaśnie panem tak jakby światło blask blask wspaniałości tam okala tą to postać a, a parobkiem, który jest popycha, który wystąpił pan Bogu niestety one jak jak człowiek jest bity jest niezbicie co wybieramy tą tą ważniejszą postacią i toteż jest nie przypadek, że właśnie w PRL-u jest też wysyp badań naukowych nad kulturą szlachecką tak ta przyszłość była wygodnie w no trochę paniach z mitologią z tym sarmatyzm wymyślonym także ta przeszła, bo wygodnie odległa, żeby z niej sobie stworzyć taki współczesnymi tak, bo już nikogo nikt nie znają nie nikt już tego nie miał nie mógł zweryfikować już nie mówi o tym pan też był okrutnikiem tak naprawdę ten Zagłoba czy Kmicica bardzo serdecznie dziękuję za to rozmowa i prof. Kacper Pobłocki antropolog kierownik interdyscyplinarnych studiów miejskich na Uniwersytecie warszawskim i autor książki chamstwo, którą bardzo serdecznie państwu polecam był gościem tej części programu, a teraz informacji Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA