REKLAMA

Herstorie: Ida B. Wells, która pokazała prawdę o linczach w USA

Gościnnie w TOK FM: Wysokie Obcasy
Data emisji:
2021-10-18 15:50
Prowadzący:
Czas trwania:
39:27 min.
Udostępnij:

Gdy wyrzucili ją z przedziału pierwszej klasy, bo nie była dość biała, pozwała linię kolejową. Gdy jej przyjaciel został zlinczowany, bo był zbyt czarny, zajęła się dokumentacją linczów. Zbierając informacje na głębokim Południu USA, narażała życie - ale mawiała, że “lepiej umrzeć walcząc z niesprawiedliwością niż jak szczur w pułapce”. Całe życie zmagała się nie tylko z rasizmem, ale i z seksizmem, z tym, że była zbyt “trudna” i chciała zmiany “za szybko”. Rozwiń »

W dzisiejszym odcinku podcastu Herstorie Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o pionierce dziennikarstwa śledczego i dziennikarstwa danych, nieustraszonej reporterce i bezkompromisowej aktywistce Idzie B. Wells.

A więcej o podcaście i jego bohaterkach na @herstoriewo Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
zapraszamy na historyczną opowieść o wysokich obcasów dzień dobre się z Katarzyną wężyk, a jeśli nazywam Natalia Waloch jak co dzień witam państwa w naszym podcaście Herstorie wysokich obcasów, w którym opowiadamy o kobietach, które nie zadowalały się tylko tym co dają, które były odważne łamiące reguły niebanalne, które mogą być wzorem dla nas wszystkich na to zaczyna a zanim zaczniemy chciałbym przypomnieć, że mamy Instagrama Herstorie EW one tylko zaprosimy i Rozwiń » Facebooka, którego też zapraszamy zaczynam zadawać pytania albo czasem tam temat książki, z których korzystamy na to wszystko jest naszych mediach społecznościowych zaczynamy w 1800 osiemdziesiątym czwartym roku w pociągu jadącym przez NSA w przedziale pierwszej klasy to miejsce nie dla ciebie to przedział Adam przez drugiego wagonu oznajmia konduktor w 101 letnia pasażerka urodzona w niewoli córka niewolników odmawia w wagonie drugiej klasy podróży sami mężczyźni podłoga lepiej od wypłacanego przez nich tytoniu dym papierosowy jest tak gęsty, że kiedy można zawiesić ona też zdawał co z tego, że czarną kupiła bilet w pierwszej klasie ma swoją godność to było jej miejsce nie zamierza się nigdzie ruszać, kiedy konduktor zaczynają szarpać gryzie go w rękę mierzy metr 50 jest szczupła ściśnięta gorsetem, a mimo to Goś potrzebował pomocy jeszcze 2 mężczyzn, żeby wyciągnąć ją wyjeżdżającą z zapierającą się z przedziału, kiedy w końcu się to udało biali pasażerowie pasażerki zaczynają wiwatować brawo nie ma jak to 3 facetów biedną dziewczynę 50 brawo panowie i pasażerowie pasażerowie po powrocie do domu pozywa przewoźnika od zakończenia wojny secesyjnej minęło 20 lat, a segregacja rasowa obejmuje coraz więcej dziedzin życia od restauracji hoteli przy stole do transportu publicznego nasza bohaterka jest tego świadoma, ale nie zniechęciło spotkała niesprawiedliwość nie zamierzała tego tak zostawić no i całkiem słusznie w I instancji wygrała Muszyńska komórka dostaje odszkodowanie pisały białe gazety to jest niesamowite nie do pomyślenia, że gazety tak pisały, ale w II instancji niestety jej skarga zostaje odrzucona no i uczy się w ten sposób, że na biały wymiar sprawiedliwości nie ma co liczyć i że z dyskryminacją trzeba zdaje się walczyć inaczej i właśnie to zrobiła wysokie obcasy w zeszłym tygodniu wydaliśmy wam wojnie secesyjnej i rekonstrukcji w oczach białe kobiety, a dziś przedstawimy wam perspektywy kobiety czarnej i nie po to, żeby stwierdzić, że 1 i tak drogą i tak naprawdę leży pośrodku no nie nie leży pośrodku co pokazują relacje świadków zdjęcia dokumenty książki wszystko ale o ile dzięki książce market mit i filmowi ta biała perspektywa jest u nas dość znana no to kto was słyszę o dzieliła los jak przyznaje się, że nie znałam tej bohaterki jej perspektywy tak to znaczy historię natomiast jej samej nie, ale cieszę się, że ją poznam, bo jest naprawdę niesamowitą osobą ona tam, gdzie śmiga w tle, ale tak naprawdę, dopóki się tam po biografie, toteż niewiele widziałam, a no jeszcze w cytatach z epoki no pojawił się słowa, których dziś byśmy nie użyłem w tym słowo Murzyn i dostosujemy oczywiście w cudzysłowie jako relikt rasistowskich czasów, a zdobyła z urodziła się 16lipca 1800 sześćdziesiątego drugiego roku no i był to drugi rok trwającej wojny secesyjnej urodziła się w miasteczku Holy projekt południowym stanie Missisipi i ojciec James był synem białego pana i czarnej niewolnicy co się wiązało z pewnym przywilejem takim, że nie pracował w polu tylko pozwolono mu się uczyć stolarki z kolei matka Aidy Elizabeth została rozdzielona z rodziną sprzedano ją, gdy miała 7 lat nigdy nie zdoła już odnaleźć braci sióstr co jest nie niewyobrażalne, ale taka była rzeczywistość niewolników na plantacji niewolnictwo naprawdę nie było jak Przeminęło z wiatrem, a po wyzwoleniu fach Jamesa sprawił, że rodzina była dużo lepszej sytuacji niż wielu byłych niewolników to znaczy nie musiała dzierżawić od dawnych panów spółek każe mi oddawać połowy planów Aida była najstarszą z siódemki dzieci, ale SUV politycznej aktywności późniejszej, a także jej konsekwencji nauczyła się w swoim własnym rodzinnym domu, kiedy jej ojciec odmówił głosowania na Demokratów, a wówczas i przez kolejne 100 lat była to partia białych rasistów z południa jego ówczesny pracodawca wyrzucił go z warsztatu zabrał mu narzędzia i US zamiast wrócić z czapką w ręku i ukorzył się przeprosić założył własny nieźle prosperujący zakład i dalej głosował na Republikanów no właśnie to jest ta dekada po zakończeniu wojny secesyjnej to są lata 186577 nazwał się właśnie okresem rekonstrukcji i w Polsce ten czas znany jest głównie z Przeminęło z wiatrem, gdy autorka przedstawia byłych niewolników jako podłożone przez Jankesów prymitywnych analfabetów, którzy pijani władzą gnębią swoich biednych dawnych panów no przecież dla nich tacy dobrzy co gorsza rozzuchwala Czarni Przeminęło z wiatrem na postój ją, a nawet gwałcą białe kobiety o tym wtedy nie minęliśmy artystą w całej książce najgorsze, bo Mittal ku Klux Klan powstaje właśnie wręcz po to, żeby bronić dam przed losem gorszy od śmierci na jej obalenie tego ostatniego mitu mitu uzasadniającego 100 lat bezkarnych linczów i potwornej przemocy swoje życie poświęcił ozdobiła rzeczywistości rekonstrukcja przyniosła na czarnym południu nie tylko wyzwolenie, ale też przynajmniej mężczyznom prawa obywatelskie mężczyzną, bo kobiety uzyskały prawo głosu ponad pół wieku później dopiero rekonstrukcja była próbą poradzenia sobie z politycznym społecznym ekonomicznym dziedzictwem niewolnictwa zakończyła się, gdy północne wojska wyszły z południowych Stanów władze znów przejęli Demokraci moi oni zrobili wszystko, żeby za pomocą ustaw wyroków sądów, a także przez terror zdobycia obywatelskie czarnych sąsiadów kompletnie zlikwidować w tzw. erze Jima krą, która nastąpiła po rekonstrukcji potrwała aż do lat sześćdziesiątych dwudziestego wieku na południu zapanowała segregacja rasowa systemowa dyskryminacja no prawo głosu w praktyce mieli tylko biali obywatele no, a idee ukształtowało dzieciństwo właśnie w okresie rekonstrukcji jej względna wolność i niespełnione obietnice wykorzystała szansę na edukację w wieku lat 15 poszła do jednego z pierwszych starych kolegów rok później niestety przez misji przetoczyła się epidemia żółtej febry, która zabiła rodziców najmłodszych brata, a wtedy akurat, bo dziadków i natychmiast pojechała do domu, choć powrót do ogarniętego zarazą miasteczka odradzał nawet konduktor pociągu to mój obowiązek ucięła siadła w ten pociąg pojechała w domu została sąsiadów, którzy właśnie radzili między kogo podzieli dzieci, ale nie szesnastoletnia Aida stwierdziła, że nie ma mowy sama się nim zajmie z pomocą babci zarabiać będzie jako nauczycielka no i jak postanowiła tak zrobiła zdała egzamin nauczycielski wydłużyła sukienkę co wtedy było taką formalną oznaką dorosłości no i harowała po prostu harowała w tygodniu pracowała w oddalonej kilka mil szkole wieczorami w wakacje przerabiała studia, a w weekendy wracała ogarniała dom no tak funkcjonowała przez 3 lata, więc sza oba dla tej dziewczyny w 1800 osiemdziesiątym pierwszym roku starsi chłopcy bracia poszli na swoje dziewiętnastoletnia wówczas Aida skorzystała z zaproszenia ciotki i ze swoimi 2 siostrami przeprowadziła się do Memphis no był to koniec podróżowania na mule i uczenia wiejskich dzieci za psie pieniądze miasto jednak taki bardzo ambitnej dziewczynie dawało większe możliwości, chociaż pamiętajmy, że te większe możliwości dla czarnej kobiety w południowym stanie pod koniec dziewiętnastego wieku to wciąż jest pojęcie względne no, niemniej Aida zamierzała wykorzystać taką szansę, jaką będzie przed sobą miała ale zanim Aida stała się znaną na cały kraj aktywistką i publicystką tutaj właśnie tragedia znaczy zaczęło się od gry w kulki ciepły wiosenny wieczór 2 nastolatków białe czarne na miejsce zabawy wybrali akurat teraz między 2 rywalizującymi sklepami spożywczymi pierwszymi białego właściciela drugi czarnego tą samą USA, bo ten drugi prosperował lepiej zwycięzcą gry w kulki okazał się czarny chłopak co drugiemu się nie spodobało, bo jak to tak zaczęli się szarpać interweniował Wojciech Białek nastolatka potem przychodnie na sprzeczki kulki między chłopcami zwróciła się awantura na całe dzielnice no i właściciel biały właściciel tego konkurencyjnego spożywczaka postanowił wykorzystać okazję do pozbycia się konkurenta, czyli Mossa i zaczął podburza przeciwko niemu mieszkańców Memphis, kiedy biali mężczyźni przyszli pod sklep jego pracownicy oddali kilka strzałów no i za to razem z mostem trafili do aresztu w białej prasie pojawiło się potem artykuły o murzyńskich desperata ach, którzy atakowali stróżów prawa i zagrażali porządkowi publicznemu nad ranem 9marca 1800 dziewięćdziesiątego drugiego roku biały tłum właściwie motłoch zgromadził przed więzieniem MOS jego 2 subiekt zostali postawieni przed spontanicznym plutonem egzekucyjnym i mają jakieś ostatnie słowa to czas wypowiedzieć powiedzcie moim ludziom, żeby wyjechać na zachód tu nie ma dla nich sprawiedliwości stwierdził MOS jeden z jego pracowników próbował się bronić wyrwał napastnikowi broń, ale został zastrzelony, a tłum głupim potem oczy i szkice całej trójki ofiar pojawił się w relacji z limitu w biały gazetach Aida miała wtedy 30 lat i utrzymywała się z pisania nie pierwszy artykuł był relacją sprawnej batalii z linią kolejową odszkodowanie za zdarzenie, którym mówiłyśmy na początku nogę głowę na karku, bo 3 lata wcześniej kupiła udziały w czarnej Gazecie free Speech jej wspólnicy odpowiadali za sprzedaż ona sama za treści teksty podpisywał pseudonimem Jola MOS był przyjacielem Aidy podporą lokalnej społeczności i również nauczycielem szkółce niedzielnej, a przy okazji był pewnym wcieleniem awansu społecznego przez ciężką pracę i samodyscypliny to były wartości, które jak przekonywali ówcześni ugodowy chce Czarni muszą przejąć od białych i wtedy staną się pełnoprawnymi obywatela no, więc MOS przejął i taki właśnie ciężko pracującej zdyscyplinowany był Nowak, ale okazało się, że brakowało mu głównej rzeczy, które czynią w tych Stanach człowieka pełnoprawnym obywatelem, czyli po prostu białej skóry i mimo że przestrzegał wszystkich zasad i tak został zamordowany jak pies napisała z i to za zbrodnie obrony swojej własności jak fundamenty amerykańskim teologii swoją drogą no jeśli taki człowiek niebezpieczne to nikt nie był zrozumiała Aida okrutna śmierć Mossa popchnęła ją do działania pierwsze co zrobiła bardzo zresztą słusznie na to kupiła sobie pistolet, a zaraz potem chwyciła za pióro na swojej Gazecie wysłała czarnych mieszkańców Memphis do bojkotu białych usług, a najlepiej zgodnie ze słowami przyjaciela wyjazd tu wielu namówiła i zaczęła też badać przypadki białych samosądów sąsiednich miastach miasteczkach, a wyniki tego dochodzenia publikować regularnie we free Speech no miarka się przebrała, kiedy napisała, że wbrew rasistowskiej propagandzie między rasowe relacje są najczęściej konsensualne co sprawia tu cytat, że można wyciągnąć wnioski bardzo szkodliwe dla moralnej reputacji białych kobiet no i po wypuszczeniu tego numeru do druku wyjechała z miasta wyszło czas, bo biały dziennik oburzone no i aktor tak nie białe kobiety Stern mężczyznami nie nigdy z własnej woli nigdy z własnej woli nie przecież to byłaby zdrada białej rasy zaapelował do Czytelników, żeby uwaga związali autora, bo to miał być autor równo nikt tych kalumnii dopala tu cytat na rogu MEN Madison w paliwie na czole znak gorącym żelazem i przeprowadzili na nim operacje za pomocą pary krawieckich orzec tutaj wykastrować Lee i to tak cierpi południa i to wcale nie były czcze pogróżki, bo takie rzeczy zdarzały no i następnego dnia wściekły tłum zdemolował redakcja free Speech zniszczył maszyny drukarskie kolejne lata Aida spędziła na walizkach domem FIS nie wróciła, ale groźby jej nie odstraszyły z pistoletem w kieszeni przemierzała południowe stany odwiedzała miejsca linczów zbierała relacje świadków czytała lokalne gazety czasem nawet wynajmowała prywatnych detektywów, żeby dowiedzieć się więcej szczegółów narażała życie w zasadzie każdego dnia, bo prawo po prostu jej nie chroniło jeśli komuś jej praca by się nie spodobała tu po prostu mogła być następną ofiarą i wymagało to naprawdę ogromnej odwagi, ale idea miała w jednej z książek napisała, że lepiej umrzeć, walcząc z niesprawiedliwością dziś jak szczur pies w pułapce i nie była pusta deklaracja poza tym jak dodała była zdeterminowana by drogo sprzedać swoje życie no jeśli udałoby się jej zastrzelić, choć 1 amatora linczów byłoby Warta spadała w sumie na własną rękę kilkaset samosądów też olbrzymia liczba to z punktu widzenia dziennikarskiego takiego śledczego to jest olbrzymia olbrzymia praca pisała tak bez przyjemności zanurzyła dłonie zepsuciu, które tu ujawnia, ale ktoś musi pokazać, że rasa afroamerykańska jest bardziej ofiarą niż grzesznikiem i padło na mnie, żeby to zrobić to są słowa ze wstępu dostał ten horror przełomowej pracy o linczu, którą napisała pisała też sposobem by naprawić zło jest oświetlić światłem prawdy przekonywała, że lincz od innych form morderstwa odróżniają pretensje sprawców do tego, żeby ich działanie uznać za usprawiedliwione okrutne samosąd miał być tamą dla straszliwych i zwierzęcych skłonności czarnej rasy pierwszą linią obrony białego południa przed pozbawiony moralnych hamulców czarnym mężczyzną ze stron niestety wcale nie tylko południa gwałt jak pisał jeszcze w 1800 dziewięćdziesiątym drugim roku nie Times no bynajmniej nie Konfederacja Gazeta, więc gwałt to przestępstwo, na które afrykańska rasa jest wyjątkowo podatna tak Czarni zgodnie dowodzili rasiści w całej Ameryce są po prostu niżej na cywilizacyjnej drabinie niż biały człowiek pan swoich impulsów są barbarzyńcami, których dodawali południowcy tylko tu cytat możliwie najszybsza i najbardziej ekstremalna kara może powstrzymać przed polowaniem na znów cytat słabe bezbronne białe kobiety zamordowane zlinczowany, podsumowując dostał na to zasłużył Boże nielegalnie, ale sprawiedliwie dlatego nie ma co sprawców ścigać, zwłaszcza że często byli wśród nich przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości no, tyle że jak odkryła US 23 z limitowanych nigdy nie zostało nawet oskarżonych o gwałt, więc ta propaganda mówiąca o obronie białych kobiet no nie trzyma się kupy, kiedy się przyjrzeć tym przypadkom bliska większość w ogóle tak naprawdę nie była skarżona żadne poważne przestępstwo, a często były zbrodnie nienawiści tyle często lin był karą za relacje z białą kobietą, ale takie, które odbywały się za zgodą obu stron karą za przekroczenie linii koloru, czyli za zakwestionowanie tabu leżącego w samym centrum białej supremacji Aida kobieta przypomnijmy żyjąca w czasach wiktoriańskich, gdzie o seksie się milczało, a nawet nogi od stołu były pokrowca, żeby broń może komuś nie przystanie skojarzyły potraktowała wota Uzbeka rzeczowo bez owijania w bawełnę i bez pruderyjne tak białe kobiety też czy seksualny pociąg do czarnych mężczyzn, ale że przyznanie się do tego pisała naraziłoby je ostracyzm, więc relacja wyjdzie na jaw czasem same wręcz oskarżył kochanków gwałt albo przynajmniej nie bronią no i wreszcie dodawała co z przekraczaniem linii kolorów drugą stronę jeśli ktoś kogoś gwałci to raczej biali mężczyźni czarne kobiety, bo niby, skąd w Ameryce jest śledzić mieszanej rasy i jakoś ich z tego tytułu nie spotykają żadne konsekwencje ona sama przecież była w 14 biała w jej żyłach płynęła krew białego plantatora no raczej trudno mówić o konsensualnym relacji pana niewolnicą lin przekonywała Aida nie miał nic wspólnego z gwałtem, a wszystko z władzą liczbą narzędzi białej dominacji kampanię, która miała Afroamerykanów zastraszyć i nauczyć, żeby się nie wychylali nie chcieli za dużo lin, podsumowując cytat był pretekstem, żeby się pozbyć czarnych, którzy zaczęli zdobywać majątek prosperować metodą by terroryzować rasa i sprawić, żeby czarnych znał swoje miejsce, a terror w tym czasie łączył się ze średniowiecznym wręcz okrucieństwem no szczęściarze w cudzysłowie byli powieszeni lub zastrzeleni, ale często ofiarę linczu był przed śmiercią okrutnie torturowane bite kastrowane nawet palone żywcem i temu barbarzyńskie mu spektaklowi przyglądało się czasem tysiące osób w tym rodziny z dziećmi atmosfera była w zasadzie niekiedy nawet piknikowa i nie przeszkadzało ludziom to, że torturowany człowiek wyje, że czują stąd przypala innego ciała, kiedy było po wszystkim uczestnicy często robili sobie pamiątkowe zdjęcie z wisielca często ciało było w różnym stopniu rozpoznawalne bądź całkowicie nierozpoznawalna i potem taka fotografia była kolportowana jako pocztówka niektórzy i na pamiątkę zabierali sobie odcięte palce ofiar Aida widziała taki makabryczny suweniry na sklepowej wystawie to jest w ogóle nie pojedzie do wzięcia są takie pocztówki to były za 3045 są one są absolutnie tanie przerażające nawet dzieci tak stoją takich zmian to dno tak jak w średniowieczu jak przychodziło oglądać mi się z tego totalna humanizacja tak nie był dla nich człowiek, ale tam nie jestem sobie w stanie tego wyobrazić kryzys Aida wyniki swojego dochodzenia publikowała reporterskich Soren chaos i rad rekord jednej z pierwszych książek ze statystykami limitów i publikacji były rzeczowe to na danych wzbogaconych brutalnymi często zresztą wziętymi z gazet opisami i nikt wcześniej okolicach pisał no i Aida rok wcześniej dziennikarka lokalnego Dziennika nakładem kilkuset egzemplarzy stała się sławna nie tylko w stanach w 1800 dziewięćdziesiątym trzecim roku pojechała z serią odczytów do Wielkiej Brytanii, a oburzeni skalą amerykańskiego barbarzyństwa Brytyjczycy no nie, żeby sami traktowali niebiałych mieszkańców własnych kolonii dużo lepiej, ale założyli londyński komitet przeciw liczą, choć amerykańska biała prasa sarkał ani York Times nazwał USA oszczercze i radną latką nie dało się już jej zignorować co nie zmienia faktu, że niestety między 1800 dziewięćdziesiątym drugim rokiem, kiedy Aida zaczęła swoją krucjatę w 1931 rokiem śmierci ofiarą linczu padło przynajmniej 3220 czarnych mężczyzn kobiet dzieci, a na ich od samosądu przeżyło nie tylko kampanie, ale samą ideę jej aktywizm pisze biografka Maya Bay sprawił, że limitowanie praktyki, która nie była specjalnie kwestionowana nawet przez białych z północy stało się paskudnym symbolem rasowych niesprawiedliwości rodzi makro niestety US długo na świeczniku nie zabawiła w latach dziewięćdziesiątych nazywano ją nawet sukcesor konfederacka Glassa byłego niewolnika znakomitego mówcy nestora ruchu o prawa Afroamerykanów, które zresztą, a i bardzo cenił i chętnie z nią współpracował, ale po śmierci Douglasa pałeczkę lidera przejął bardziej ugodowe Booker ci Włosi ton przez niektórych nazywany wujem Samem, czyli takim symbolem Unii Wolności wobec białych, a jeszcze potem jego oponent w i BIK Dubois no i Aida został odsunięty na boczny tor nie miała jak mnie panowie dyplom Harvardu nie miała też cierpliwości ani dyplomacji koniecznej do zarządzania organizacją znajdą wyciąga Ania funduszy od białych sojuszników, gdy widziała i sprawiedliwość złożyć po imieniu nie patrząc na to czy może komuś podobać co umówmy się nie jest najlepszą cechą przywódczyni ruchu społecznego aktywistki tak, ale nie nie osoby, która musi pogodzić sprzeczne interesy to zgniłych kompromisów Aida niestety nie była zdolna jej strategią negocjacyjną było po mojemu albo wcale a gdy dostawa 100% tego, czego chciała rzucała zabawki wezwał oponentów od tchórzy Trzaska drzwiami wychodząc takie postępowanie, zwłaszcza kobiety i zwłaszcza w epoce wiktoriańskiej było niewybaczalne nawet jeśli historia później przyznała rację właśnie zajdzie wpływowi Czarni mężczyźni sami często równie aroganccy jak ona Sara Kalisz, że Aida jest jak słoń w składzie porcelany, że jest trudna Och, skąd to znamy, że tylko przeszkadza, że kobieta się tak zachowywać nie powinna mimo zasług doświadczenia pomijali ją po prostu przy wyborze na kolejne kierownicze stanowiska, ale miłość nie tylko seksizmem, ale też z innymi tradycyjnymi przeszkodami stojącymi na drodze kobiet konkretnie wyszła za mąż 1800 dziewięćdziesiątym piątym roku za Ferdynanda Barnett tam na szybko urodziła czwórkę dzieci, a macierzyństwo zmusiły do zwolnienia tempa władz i Barnet połączył aktywizm chicagowski prawnik też działał w ruchu praw obywatelskich był 40 par letnim wdowcem z 2 synami, a ida miała wtedy 33 lata to w epoce wiktoriańskiej na rynku matrymonialnym był wiek emerytalny i za sobą kilka mniej poważnych relacji ona w ogóle lubiła męskie Towarzystwo z kilkoma zawodnikami zdarzało się nawet całować, po czym zresztą miała wyrzuty sumienia, ale do ślubu wcześniej jakoś się nie spieszył no była zajęta trochę różnymi ważnymi sprawami, a jej małżeństwo, zwłaszcza nowe czasy było wyjątkowo partnerskie to znaczy np. Aida zachowała nazwisko podpisało się potem koło zdane, a mąż sam zachęcał do reporterskiej wyjazdów no i chwała mu za to wziął na siebie gotowania i pierwszym synem przy piersi zdarzało się jeszcze, gdzie podróżować z wykładami po kraju, ale przy 0304. dziecku było coraz trudniej wie, że głos pozostała politycznie aktywna do końca swoich dni mawiała, że wieczna czujność jest ceną wolności był to taki aktywizm bardziej lokalne w Chicago nie na szczeblu krajowym z racji właśnie bycia wielodzietną matką w 1910 roku, obserwując ją agent FBI tak tak, bo obserwowano ją pisał o nich tak niebezpieczna czarna agitator ska, która przemawia na spotkaniach kolorowych i usiłowała ich przekonać, że są uciskane rasą i że nadszedł czas, aby domagali się dla siebie odpowiedniej pozycji bardzo się podoba to usiłowała przekonać na pewno nie byli co do tego przekonani, że są uciskane oraz sunie dokładnie dziś w tym wszystkim musiałem też temu nie większy kontakt dokładnie sami o tym wiedzieli Aida współ zakładała NLP, czyli krajowe Stowarzyszenie na rzecz popierania ludności kolorowej do dziś zresztą bardzo wpływowe, ale wytrzymała w nim tylko kilka miesięcy organizacja była dla niej zbyt biała i zbyt ugodowa no i ona nie dostała miejsca w kierowniczym stole sufrażystki też zawiodły co prawda zaprosiły czarna aktywistki na paradę w Waszyngtonie w 1913 roku ale, ulegając naciskom koleżanek z południa przekazała im ustawić tam więcej niż na końcu nie ma żądamy równości płci, ale segregacja musi zostać zachowana w grona Aida nakaz zignorowała i gdy tylko parada ruszyła ustawiła się w pierwszym szeregu swego chicagowskiego oddziału tak trzeba żyć w 1930 roku startowała w wyborach do stanowego Senatu Illinois no i niestety sromotnie przegrała co nie dziwi, bo nie miała pieniędzy nie miała kontaktów spotkania z wyborcami organizowała tak, żeby nie kolidowały z praniem i zajmowaniem się dziećmi po sześćdziesiątce zaczęła pisać autobiografię, bo zdała sobie sprawę, że młode pokolenie aktywistek w ogóle nie zna i że jeśli sama swoje dziedzictwo nie zadba to nikt inny tego za nią nie zrobi to bardzo mądre autobiografii nie dokończyła zrobiła to na nią córka, bo w 1931 roku Aida zmarła na niewydolność nerek sprawa, której poświęciła życie, czyli zlikwidowanie limitów też został jeszcze wtedy załatwiona na to trzeba będzie poczekać ćwierć wieku, a pełnię praw obywatelskich Afroamerykanie dostaną dopiero w 1964 roku dzięki wysiłkom kilku pokoleń aktywistek aktywistów w tym poczesne miejsce zajmuje długo długo niedoceniana właśnie do tego była kobietą, a ta była z no i dopiero w 2005 roku Senat oddał cześć pamięci rezolucją, w której przepraszał też przepraszał też ofiary samosądów ich potomków za to wszystkich dekad nie zdołał uchwalić ustawę anty rynkowej przez kilka dekad w mojej rezolucja nie została przyjęta jednomyślnie no to co myślimy aż biła czy zmieniła świat no ja myślę, że ujawnianie barbarzyństwa okrucieństw zawsze zmienia świat myślę, że tak zdecydowanie tak zielono też złość była takim klasycznym przykładem radykalne aktywistki, które History oczywiście przyznaję rację, ale życia ma problemy, bo jednak, kiedy przychodzi do czego to wyżej władze przyjmują ludzie bardziej ugodowy i bardziej ekonomiczne kompromisy i pewnie na dłuższą metę zmiana proc, a małymi kroczkami i jest z trwalszą SA i skuteczniejsza tym niemniej na deser pewnie by czas na Odrze i młodzieży nie do niesprawiedliwości trzeba walczyć tu i teraz żadnych kompromisów plus jest taki znów do, że podobno lepiej takich ludzi ocenia, bo ci, którzy byli uznawani za zbyt radykalny w swoich czasach zazwyczaj z biegiem lat ani trochę do mainstreamu z kolei bardziej ugodowe są traktowani jako popierający zgniłe kompromisy i osłabiając postęp no tym niemniej dno mała pociecha podejrzaną życia dlatego aktywizm jest bardzo niewdzięczna o tym się w Polsce wreszcie zaczyna mówić w kontekście przed strajku kobiet wypalenia aktywizm, o czym mówiła Marta Lempart natomiast też dokładnie dla przyczyn, o których mówiła my dlatego tak potrzebujemy właśnie radykalnych aktywistów, dlatego że ja nie wiesz, że pewnych sprawach działanie się zmiany małymi kroczkami zauważmy, że zmiana zaczyna się dziać małymi kroczkami bardzo często od bardzo radykalnego wydarzenia ja nie wiem czy by podjęto różne kroki, gdyby chciano od początku małymi krokami musi być coś takiego co wywala stolik i potem przychodzą rzeczywiście bardziej ugodowy i trochę zrobią krok wstecz 2 naprzód krok wstecz tak to idzie powoli, ale zawsze to się zaczyna od jakiegoś po prostu mocnego tąpnięcia my do tego potrzebujemy takich odważnych ludzi jak Aida tak oni przesuwają okna warto na właśnie o tym samym pomyślałam tutaj musimy wyjaśnić, bo mamy na tapecie od wczoraj okno oferta na Kasię oko warto na to wnet się deficyty po prostu mają Stream to te poglądy, które są uważane powszechnie za zdroworozsądkowe słuszne popularna niekontrowersyjne i jakakolwiek zmiana społeczna wymaga przesunięcia tego okna co do sprawdzenia, że poglądy np. dajmy to pogląd, że kobiety powinny móc mieć prawo głosu, który jeszcze powiedzieć to z tego wieku był uznawany za radykała nawet tyle radykalny nie do myślenia są wzory na coś ciepłego powoli niestety zbyt zawsze zbyt powoli przesuwać do momentu stał się zdroworozsądkowe popularne wręcz oczywisty, a z czasem stał się modny oponenci byli uważani za ciemnogród tak no niestety demona warto jest tak to z kolei pokazy kwestia aborcji żona jest w ustawie przesuwane obie strony, więc się należy być czujnym, żeby było przesunięte w naszym tak ja o tym dużo myślałam o tym oknie warto w kontekście Aidy jak opowiadał myśmy od tych okrucieństwach wszystkich o tej atmosferze piknikowej, że wieś można też drugą stronę przesunąć druga strona też okno przesuwa tak nagle się okazuje, że czarny Żyd albo gej nie są takimi ludźmi jak my prawda my się buntujemy, ale nagle okazuje, że przed 70% społeczeństwa tak myśli tak dla Tyrmanda chyba jest to za przykładem takich bliższych nam dochodową, tak więc naprawdę rewolucyjna czujność jest wskazana w ważnych spraw i czujność na język, bo to się w dużej mierze odbywa na poziomie narracji od prowadzenia różnych dziwnych sformułowań określeń właśnie ideologia LGBT nie ludzie tylko ideologia i w ten sposób czyścimy tutaj humanizmu przekaz tak jak to przeciwdziałać to polecamy książkę, do której cofanie myśl o słoniu, który jest bardzo przystępnym krótkim poradnikiem właśnie jak nie mówić językiem swojego politycznego oponenta jak swój własny przekaz skutecznie przekazywać dobra za mąż Aidy ludzka biografia miała no tak tak zdecydowanie, chociaż ja mam w ogóle niedosyt chętnie bym jeszcze poszukała sobie materiałów na jej temat, bo chciałbym więcej widzieć jej osobowości takich wewnętrznych motywacjach tak wiesz wejść głębiej w tę osobę, bo uważam to w ogóle wspaniała bohaterka na jakiś film z tego co pamiętam to w jej biografii tego wiele nie było też ten problem z bohaterem jest ona dalej w czasie nie zawsze listy zostają po prostu bohaterkami i zależna bohaterkami, bo wiemy o tym mówiłyśmy przy okazji odcinku Hypatii, że po prostu rzeczy listów pamiętników po kobietach notatek często po prostu nie zachowywano tak zresztą kobiety też miały zawsze mniejszą skłonność do pisania o sobie swoich doświadczeniach i też miał po prostu mniej czasu, bo jak się ktoś zajmuje aktywizm jeszcze czwórką dzieci to raczej mało czasu ale tym bardziej mnie imponuje właśnie tobym punktowała pokazywała, zwłaszcza młodym dziewczynom, że Aida zaczęła pisać to autobiografia to jest prawda nikt tego za nas nie zrobi jak sama się nie pochwalimy i wszystkie możemy to zrobić nawet kurcze w pracy punktując to co nam się udało, a nie tylko się wiecznie chowa do schowka na szczotki to fantastyczny żona miała jednak taką taką parę, żeby tak, bo rzeczywiście zdał sobie sprawy jest totalnie odsunięta na boczny tor są młodsi są za jej potężna Dziedzice potężne zasługi, bo naprawdę, bo chyba pierwszy ona bardziej się na sobie zdawać sprawę, że te zasługi to piękne jest nie on odparł, kto nie sądzę, żeby fałszywa skromność ją akurat dotrzymywała przed no brawo Ania brawo włączamy się tak no to jest też ta bohaterka następnego doradcę, bo Arka to totalnie po się z koniem nie zawsze na tym najlepiej wychodziła niestety no tak co tu dodać no fajnie, że życie rodzinne i też jakimś sensie wynagrodziła, że tu miała szczęście, bo też pamiętajmy, że aktywistki to nie są najpopularniejsze dziewczyny do wzięcia to prawnie należne kobiety nie mają największego powodzenia, a w epoce wiktoriańskiej to pewnie już zupełnie były dziwadła jej się udało jednak znaleźć sensownego dojrzałego mądrego partnera także mnie to cieszy takie są jakieś miast sędzia po drugim Borg, który też, że pewnie zrobić podkreśla koniecznie darów z tak sojusznicy co jest ważne jest ważne co dalej feminizmu była feministką walczy o prawa głosu nie uważa, że to, że jest kobietą w Kikole to powinni ograniczać, ale powinno inne kobiety ograniczyć no tak no i przede wszystkim cały ten dyskurs o gwałcie całe to odważne mówienie o seksie o tym, żeby kobieta może porządek czarnego mężczyzny ich los, jaki macie z tym problem taka może mieć problem z tym, że biali mężczyźni gwałcą czarne kobiety to bardzo ważny bardzo feministyczne ja myślę, że w tamtym czasie to naprawdę był przewrót kopernikański w zamówieniu pewnych rzeczach nie spojrzało to popularność po prostu zbyt radykalne to było coś co można ewentualnie wiele powiedzenia lepiej zostaw taka ona postu nie ona waliła te drzwi i powiedziała tak jest tak godne podziwu w zasadzie należy dziwić żona dożyła późnego wieku i zmarła z przyczyn naturalnych nie, że jakiś oburzony jej przekazem muszą mnie wypchnął jej nie wiem pod samochód na ulicy tak no jak moje powiedziała poseł klubu z ekranu UPO, gdyby była mężczyzną podejrzewam byłaby lepiej zauważalna, a to 1 kobieta z pisania wreszcie być faktor to znaczy deo w ale była damą łagodną potulne spokojne potrafią walczyć o swoje ale, ale nie być nie niania w bardzo dobrze, że nie była walczyła też właśnie z lepiej ustawionymi mężczyznami była bezkompromisowa, a nie wszystko spoko tak ojciec lubi menu jest lekka przerażająca pewnie nie była osobą, bo ludzie tak święcie szkolnictwo słuszność wersję majątek, a obok niewątpliwie miała tak to on miał rację ci wszyscy, którzy mieli także można powoli spokojnie tak miał rację w tym, że niesprawiedliwość dzieje się tu i teraz tak to, żeby to ten ludzie umierają codziennie trzeba coś z tym zrobić natychmiast absolutnie rację tak tym niemniej na pewnie życie z nią wymagało dużo cierpliwości ich skłonności do ustępowania jednak pewnie tak no i powiedzieć, że lubię to za mało powiedział, jakby ogromnie podziwiam, dlatego że ja sobie jestem w stanie z trudem, ale jakoś jestem w stanie wyobrazić sobie, jaką trzeba mieć odwagę, żeby w takiej atmosferze wstać zza biurka gdzieś jechać do miasteczka i zacząć rozpytywali, kto powiesił tego czarnego w zeszłym tygodniu i tropić to było coś co rzeczywiście ona mogła na każdym rogu dostać już pod żebra i to budzi mój ogromny podziw, bo wykazanie się odwagą jednorazową jest czasem zrywem natomiast ona 100 śledztw przeprowadziła tak to był permanentny narażanie się po prostu na śmierć na każdym kroku, więc no po prostu czapka z głowy jeszcze jestem pełna podziwu do tego jak on o tym pisała to znaczy po pierwsze, są tym statystycznie a jakby ciężko jeśli masz udokumentowane dokładnie z liczbami ciężko komuniści kłamstwa, a druga aż nadto białe gazety i to podejrzewam, że dla tych białych z północy musiało być większym szokiem niż, gdyby tam czarna historyczka odpisała nie po prostu biali ludzie ci pisał, jaki jest absolutnie tego nie wstydzą tak to jest rzeczywistość południa opowiedziana przez biały dziennikarz no miał warsztat naukowy, bo skończyła studia i to pomogło widać, chociaż no tak oba za to żona miała jednak odciąć się, jakby od swoich emocji i przemówić takim językiem, który trafi, ale oprócz tego, że ten warsztat naukowy to jest świetna po prostu robota dziennikarska liczby i cytaty ona gołe fakty tak chyba nie została patronką właśnie z tą panią dziennikarskiego dla białych dziennikarek o no ale jestem otwarta została uhonorowana w ten sposób podejrzeń, że z tego dziedzictwa by akurat bardzo cieszyła no myślę, że tak także dzisiaj od nas honory dla Wajdy tak zdecydowanie, tak więc co chyba skończone chyba skończymy zaproszę jeszcze raz naszego Instagrama wrzucimy do niego jak co tydzień przy każdej bohaterce też biografie Aidy, którego zostałyśmy, przygotowując ten podcast nie będzie to niestety biografia po polsku, bo po polsku biografii Aidy nie ma, ale jesteście anglojęzyczne, a postać zainteresowała to tutaj fajne, lecz także polecamy naszego Instagrama naszego Facebooka tam staramy się też wrzucać różne inne posty dotyczące historii, która budowała się kiedyś, które się buduje każdego dnia tym optymistycznym autoreklamy morskim akcentem dziękujemy dziś intencjami aktorzy nawę rzek i mówiłem ja Natalia Waloch wpierw liczne opowieści wysokich obcasów to był podcast wysokich obcasów Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: WYSOKIE OBCASY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA