REKLAMA

Czasy królowej Wiktorii to czasy mroku. Opowieść o epoce wiktoriańskiej

Sprawy Różne
Data emisji:
2021-11-28 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
48:21 min.
Udostępnij:

To epoka dwóch odrębnych narodów – biednych i uprzywilejowanych, nad którą unosi się widmo hipokryzji. Na czym ona polega? Skąd tak ogromne podziały? Z czego zasłynie królowa Wiktoria?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu zapraszam państwa na audycję sprawy różne przy mikrofonie Karolina Lewicka moim państwa dzisiejszym gościem jest prof. Dorota Babi las Instytut anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego pani profesor dobry wieczór witam dobry wieczór porozmawiamy sobie dzisiaj o epoce wiktoriańskiej, a skoro o epoce wiktoriańskiej będzie mowa to trudno nie zacząć od królowej Wiktorii, od której to imienia epoka wzięła swoją nazwę kim była i jak wyglądała droga do tronu Rozwiń » na tak królowa Wiktoria, która nadała imię epoce, która była najpierw wychwalano za wszystko związane z tą epoką potem za to samo albo innego punktu widzenia krytykowana no ale rzeczywiście trudno trudno mówić o epoce wiktoriańskiej nie raczej nie zaczął się od samej Wiktorii, a jej droga do tronu była bardzo ciekawa, bo ona objęła tron po swoich 2 krajach tak właściwie nikt nie sądził, że żona kiedykolwiek zostanie królową czy nawet, że się narodzi, ponieważ była córką czwartego syna w kolejności króla Jerzego trzeciego tego króla, o którym mówiono, że oszalał taki był film sztuka teatralna szaleństwo króla Jerzego to właśnie ten król, który zapadł na bardzo tajemniczą chorobę, która dawała objawy psychozy dlatego też się konieczne było wprowadzenie regencji jego najstarszy syn książę Walii późniejszy Jerzy czwarty sprawował rządy w imieniu swojego ojca, ale zaniedbał można powiedzieć najważniejsza rzecz mianowicie zapewnienia następnie następstwa tronu ożenił się późno, że niemiecką księżniczką, którą zresztą znaleziono miała spełniać oczekiwania oczekiwania dworu parlamentu UE i być może spełniła, chociaż ich oczekiwania na pewno nie był to takie oczekiwania, jakie miał sam książę, bo to małżeństwo bardzo nieudane udało im się spłodzić córkę imieniem Charlotte, która niestety zmarła w młodym wieku zmarła przy porodzie, kiedy jej ojciec wciąż jeszcze był księciem regentem wiadomo było, że raczej następnych dzieci z tego małżeństwa już nie będzie, więc kiedy wreszcie króle Jerzy trzeci zmarł jego syn został koronowany, ale problem następstwa tronu pozostał, bo to bardzo liczna rodzina tam było kilkanaścioro dzieci, ale jakoś tak się złożyło, że wszyscy synowie zwłaszcza, którzy się bardziej liczyli w tych krajach dynastycznych mieli problem właśnie ze znalezieniem odpowiedniej małżonki i wpłaceniem legalnych potomków tak naprawdę udało się to dopiero czwartemu synowi księciu Kentu, które był ojcem późniejszej królowej Wiktorii ale zanim jeszcze nastąpiła na tron tak jak mówię rządził najpierw dziadek Jerzy trzeci potem jej stryj Jerzy czwarty i jego młodszy brat jej kolejny strajk starszy brat ojca Wilhelm William również czwarty co więcej, kiedy William czwarte wstąpił na tron ojciec Wiktor już mierzył i udało mu się spłodzić córkę niemiecką księżniczką, ale po prostu zachorował rozwinęło się zapalenie płuc i kiedy Wiktoria wciąż jeszcze była niemowlęciem jej ojciec zmarł, tak więc się dzieci drożało także Wiktoria przyszła na świat w 1800 dziewiętnastym, a Edward umiera już w 1800 dwudziestym tak nikt tego nie spodziewałem był uchodzi za bardzo sprawnego silnego mężczyznę był żołnierzem tak jak wielu Książąt w tamtych czasach, ale niestety niestety los zdecydował inaczej Victoria w końcu wstąpiła na tron jako bardzo młoda dziewczyna miała zaledwie 18 lat to było kilka tygodni po urodzinach zresztą jej stryj u 1 000 000 czwarte, które nie znosił jej matki powiedział, że on będzie żył daje 18 urodzin czystej złośliwości, żeby nie nie było problemu, że następczyni tronu jest niepełnoletnia musi być kolejna agencja można powiedzieć, że muszę to udało nad ranem 20czerwca 18003007. roku osiemnastoletnia już księżniczkę obudzono wieścią o śmierci monarchy w spokoju wysłuchała dostojników, którzy do niej z tą informacją przybyli, a potem w Dzienniku zapisała poinformowano mnie, że król zmarł i że ja jestem teraz królową a jakim była człowiekiem tym powiedziałabym człowiekiem pełnym sprzeczności na pewno wiele cech, które później nadano przymiotnik wiktoriański trudno odnieść do samej Wiktorii, zwłaszcza w jej młodości ona była bardzo długo jej panowanie było najdłuższym w historii pobiła ten rekord dopiero obecna królowa Elżbieta druga za młodu Wiktoria była pełna życia była bardzo energiczna zawsze miał ognisty temperament uwielbiała tańczyć uwielbiała i konno bardzo poważnie podchodziła do swojej roli królowej potem to się zaczyna zmieniać jednym z elementów, które na pewno w wielki sposób wpłynęły na charakter Wiktorii na jej życie był związek małżeński, który zawarła ze swoim kuzynem księciem Albertem również pochodzącym z niemieckiej rodziny w komórka Wiktoria była do szaleństwa zakochana w Albercie on raczej nie był człowiekiem skłonnym do szaleństw na pewno będą pozwalały się kocha akcja pozwala kochać ja oczywiście deklarował wszystkie wymagane przez epokę romantyczne tutaj deklarację zwrotu natomiast miały charakter spokojny on można powiedzieć, bo wiktoriańskiej w takim właśnie znaczeniu, że stateczny spokojny poważny i można powiedzieć, zwłaszcza w tym pierwszym okresie małżeństwa temperować ten ognisty temperament Victorii również się nie bez znaczenia był fakt, że mieli dziewięcioro dzieci wspólnie, więc tak naprawdę monarchini tam bardzo często była wciąż bardzo źle to znosiła można wręcz powiedzieć się, czego oczywiście poddani nie wiedzieli to ta się gdzieś tam dopiero wyszło na na światło dzienne kiedy, kiedy opublikowano korespondencję Wiktorii dorosłą córką żona nie lubiła niemowląt żona nie wiedziała jak zajmować dziećmi bicie tak naprawdę uważała macierzyństwo za coś co odgrywało ją od ukochanego męża co przeszkadzało jej w pełnieniu obowiązków królowej no ale ale oczywiście musiała przynajmniej sprawiać wrażenie takiej idealnej matki idealnej idealnej żony idealnej głowy rodziny Elf w stylu trzeba powiedzieć nowym stylu nawiązującym bardziej do etosu klasy średniej niż do tej przed rewolucyjnej arystokracji, która dominowała wcześniej potem rok nałożenia potem wszystko zmieniło kiedy, kiedy książę Albert umarł no no to jest ten drugi okres w życiu króla ten moment zwrotny prawda Albert zmarł jako młody człowiek mamy rok 1800 sześćdziesiąty pierwszy umiera po krótkiej chorobie, czyli za małżonkami jest 20 ponad 20 lat małżeństwa, ale oni ani braliśmy w 1800 czterdziestym jako dwudziestolatki, więc miało niewiele ponad 40 latach nie byli równolatkami, bo kilka miesięcy od niej młodszy królowa zawsze cieszyła się doskonałym zdrowiem i tak naprawdę nie spodziewała się tego, że Alberta może zabraknąć to było dla mnie olbrzymi czas dzisiaj powiedzielibyśmy zapewne, że przeszła bardzo dramatyczne załamanie nerwowe cierpiała na depresję, której być może współczesna medycyna byłaby w stanie pomóc ale, ale wtedy na pewno nie, czyli jak rozumiem były było to wydarzenie, które miało charakter no tak destrukcyjny na właściwie całe późniejsze życie po to jest moment, kiedy rozpoczyna się żałoba, która tak naprawdę nigdy się skończyła, który przez resztę życia nosi czarne suknie niechętnie pojawia się publicznie przez pierwsze 10 lat po śmierci męża właściwie nie pokazywała to był ten ten okres, kiedy można powiedzieć się odsunęła się w ogóle od spraw publicznych w tym dała czas w swoich prywatnych rezydencjach z dala od Londynu później wraca do obowiązków, ale jest te taka bardziej odległa takie państwa Janosik czarne suknie 40 lat nosiła żałobę to mężu, chociaż są oczywiście różne historie o jej późniejsze Echa przyjaźniach jeśli nie czymś więcej się innymi mężczyznami, ale co trzeba podkreślić, że w tym swoim olbrzymim nieszczęściu Wiktoria miała odrobinę szczęścia polegającego na tym, że sytuacja Wielkiej Brytanii była wtedy wyjątkowo stabilna i ona po prostu mogła sobie pozwolić na to, żeby odsunąć trzecia publicznego postawić rządzenie politykom a kiedy wróciła stała się ikoną stała się taką taką no monarchini nią bardziej będącą symbolem Królestwa niż rzeczywiście rząd niż realną władczynią rządzi to zapytam o epokę wiktoriańską i właściwie rozpocznę od tego czy pani już zaczęła mówić czy od tej dobrej stabilnej sytuacji Wielkiej Brytanii, ale też od niebywałego wzrostu a jakiego doświadcza w tamtym czasie wielka Brytania Bona dochodzi do rangi mocarstwa dominującego w świecie osiągnęła rozmiar ponad 33 000 000km², czyli obejmuje swoim zasięgiem właściwie 14 całkowitej powierzchni lądów mawiano, że słońce nad wielką Brytanią nigdy nie zachodziło fakt lub też jak pisał i 5, gdzie palmy Piaski, gdzie sosen rzek, czyli właściwie każdy klimat można było w imperium brytyjskim spotkać się, ale imperium brytyjskim mówimy tylko w znaczeniu powierzchni, jaką on zajmował, ale przede wszystkim jako Składowej i tożsamości brytyjskiej czy Państwowej na początku było przedsięwzięcie gospodarcze, a w epoce wiktoriańskiej to stało się właśnie tym składnikiem brytyjskiej tożsamości i na pewno to na teren historia imperium brytyjskiego nie zaczyna się w czasach wiktoriańskich jednak na czasy wiktoriańskiej przypada największy rozkwit tak pod względem terytorialnym, jaki pod względem potęgi gospodarczej militarnej politycznej ten właśnie imperium brytyjskiego to się to się zaczyna gdzieś tam jeszcze lat od torów to są, że Glassa Elżbiety pierwszej, którzy płyną z Ameryki to są jakieś 8 i handlowe inwestycje w koloniach organizowane przez prywatne spółki handlowe w ogóle nie nie ma to jeszcze takiego aspektu politycznego militarnego to jest po prostu handel, który tak się rozrasta się w dziewiętnastym wieku instytucje handlowe i Izby handlowe nie są w stanie tego tego ogarnąć zaczynają się problemy zaczynają się bunty np. mieszkańców kolonii tak jak w Indiach w latach pięćdziesiątych dziewiętnastego wieku wojsko jest użyte do tłumienia rebelii i potem potem rząd w Londynie przejmuje już bezpośredni zarząd nad nad koloniami w Indiach na pewno ten moment w dziewiętnastym wieku, zwłaszcza pod koniec dziewiętnastego wieku w latach siedemdziesiątych i później to jest okres, kiedy imperium jest najpotężniejsza, kiedy rzeczywiście zaczyna Beckham, a powodem wielkiej dumy narodowej np. tak to widać np. w tym, że w 1800 siedemdziesiątym szóstym parlamentu w Londynie nadaje Victorii dodatkowe tytuł cesarzowej Indii, więc ona nie jest już tylko królową jest też cesarzową, czyli panuje nad królami w Indiach właśnie tutaj użyta w tej kolonii po bo tam była silna lokalna arystokracja lokalne Księstwa Królestwa potem są jubileuszu panowania 50 lat na tronie 60 lat na tronie 1800 dziewięćdziesiątym siódmym roku diamentowy jubileusz jak na to mówią 1 się najważniejszych elementów oficjalnych obchodów jest olbrzymia parada wojskowa, gdzie zaproszono kontyngenty w ze wszystkich krańców imperiów bardzo egzotyczne wojska egzotycznych mundurach z Kanady Afryki Indii to jest olbrzymia parada, która budzi ogromne emocje w Londynie, która powoduje właśnie przede wszystkim taki przepływ narodowej dumy u Anglików, że to jest ich ten imperializm łączy się chyba także nacjonalizmem w ogóle w latach siedemdziesiątych idea imperialna staje się coraz popularniejszego hasło polityczne premier Izraela jak mówił do robotników tą przemawia konieczność utrzymania imperium używał wówczas terminu imperium Anglik Dumie z jego posiadania traktował jako element spajające Anglików jeszcze nie używał słowa ne Brytyjczyk i ten imperializm, ale także kolonializm łączono z misją religijną, czyli Brytyjczycy wybrani przez opatrzność mieli nieść Ewangelię, czyli właściwie to imperium przenikało różne sfery by ludzkiego społecznego życia na pewno znacie to się wszystko odbywa stopniowo i kaszy nie jest także wszyscy Wielkiej Brytanii popierają imperium jednomyślnie tutaj mamy bardzo duże różnice pomiędzy np. sem liderami 2 partii politycznych, które na przemian rządzą Wielkiej Brytanii, czyli partii konserwatywnej w tym okresie właśnie pod przewodnictwem my będziemy nazywali go, która opowiada się za rozwojem imperium zatem, że należy wzmacniać międzynarodową pozycję Wielkiej Brytanii no tutaj są momentami tak nawet bardzo spektakularne sukcesy jak zakupienie akcji kanału Sueskiego przez Izrael lego za pożyczone pieniądze i prezentowanie tego królowej Wiktorii właśnie jako takiej, jaką klejnotu do dotychczas specjalne włości, ale jednocześnie druga partia mamy swoje Wielkiej Brytanii wówczas bardzo stabilny system dwupartyjny, czyli 1 partia partia rządzi droga jest opozycją, więc czym partia partia liberalna rządzona przez Platona premiera Platona również wielokrotnego opowiada się na tym, że nie należy wcale się przejmować tak bardzo rozwojem imperium, kiedy jest tyle problemów wewnątrz Anglii kiedy, kiedy poziom życia robotników jest swojej, kiedy w Irlandii i podnoszą głosy za większą swobodą większą niezależnością, która zresztą premier blat to bardzo gorąco popierał, więc to nie jest także wszyscy nagle zachłysnęli się imperium, aczkolwiek ten dyskurs polityczny konserwatywne jest w bardzo dużym stopniu oparte na na polityce imperialnej i ta jest połączone z handlem te połączone z gospodarką te połączone z religią, aczkolwiek raczej w w połowie dziewiętnastego wieku nie później królowa Wiktoria nie była zwolenniczką PMI prowadzi też mu religijnego nawracania np. mieszkańców Indii na chrześcijaństwo, zwłaszcza siłą natomiast oczywiście są różne fundacje religijne, które wysyłają swoich przedstawicieli do Afryki np. dr Livingstone słynne słynne brytyjski odkrywca badacz Afryki i jednocześnie jest misjonarzem oczywiście, bo miał dużo większe sukcesy jako badacz nie jako misjonarz, ale też te inna sprawa, więc czym ta dominacja chrześcijaństwa tutaj odbywa tak jakby trochę mimochodem poprzez edukację poprzez kulturę, którą właśnie ta przedstawiciele nieco wyższych klas wśród tej ludności miejscowej zaczynają naśladować, ale takiego przymusowego nawracania nie ma skoro pani uważnie wszyscy byli podekscytowani rozwojem imperium tak rozumiem, że na silnie emocjonalnie imperium była związana klasa średnia inżynierowie geografowie lekarze dziennikarze antropolodzy jak rozumiem oni związali z imperium swoje zawodowe losy imperium stwarzała olbrzymie szanse sukcesu zawodowego w zawodach, w których była rosnąca konkurencja łatwiej było zdolnemu synowi stosunkowo biedniejsze rodziny klasy średniej wybicie w administracji kolonialnej niż pozostające np. w Londynie, gdzie tak naprawdę wciąż najbardziej liczą się znajomości dużo bardziej niż się niższy zdolności takiego kandydata do pracy to jeszcze zapytam pani profesor o wojny, które imperium toczyłoby się poszerza swoje terytoria podbija się inne ludy no to siłą rzeczy dochodzi do konfliktów militarnych były konflikty z Chinami wojny afgańskie wojny z górami z Zulusami i będą w Abisynii prawda w Egipcie Sudanie więc, więc tych wojen było całe mnóstwo co one bardzo wnioskowały uwagę Brytyjczyków czy to było także toczyły się gdzieś daleko, więc obserwowany jest daleka, a w metropolii czuli się mieszkańcy bezpieczni w zasadzie niewiele, a te wojny ich obchodziły z 1 strony właściwie przez cały czas toczyły się jakieś małe wojny gdzieś tam daleko w koloniach z drugiej strony 19 wiek w wielkiej Brytanii jest wyjątkowo spokojny tam po prostu nie ma żadnych międzynarodowych konfliktów, które angażują wszystkich które, które zagrażają w jaki sposób bezpieczeństwu wysp brytyjskich to dopiero pierwsza wojna takie zagrożenie rzeczywiste stwarza, więc te wszystkie wojny są małe są gdzieś tam daleko wysyłane są oczywiście kontyngenty wojskowe, ale nie ma jakiegoś masowego poboru do wojska nie ma takiego niebezpieczeństwa nawet od kondycji jeszcze parę parę ciekawych rzeczy 2 największe konflikty lub w dziewiętnastym wieku oczywiście oba toczące się poza granicami wysp brytyjskich to jest wojna krymska w latach pięćdziesiątych, gdy je tak naprawdę walki toczą o o schedę po imperium osmańskim tureckim i potem potem ten błąd czy TM wojna o niepodległość cie w Indiach rów również tak to mówimy o latach pięćdziesiątych dziewiętnastego wieku i UE wojna krymska np. jest tym momentem, kiedy się pojawiają nowe zawody zawód korespondenta wojennego gazety wysyłają swoich przedstawicieli, żeby na bieżąco relacjonowali co się dzieje wysyłają fotografów, żeby robili zdjęcia tak samo wielka kariera ogromnie szanowanej Florent Night Angel reformatorski pielęgniarstwa zaczyna się właśnie od jej Ochotniczego udziału w wojnie krymskiej, aby lecieć akcję rannych i zarządzać szpitalem wojskowym potem Totem Florent Night Angel zrobiła wielką karierę właśnie reformujące w ogóle zawód pielęgniarki nie tylko wojskowe, ale również później cywilne, więc wszyscy o tym czytają wszyscy się bardzo bardzo zatem przejmują, ale to nie jest coś co stwarza realne niebezpieczeństwa pani profesor zaczęliśmy naszą opowieść od królowej Wiktorii Brytyjczykami imperium brytyjskim włada kobieta, ale mam takie wrażenie, że epoka wiktoriańska była epoką mężczyzny i oczywiście królowa Wiktoria niejednokrotnie stawała przed tym problemem i niestety, zwłaszcza w dzisiejszej perspektywy trzeba przyznać, że nie popierała dążeń kobiet równouprawnienia nie popierała sufrażystek uważała, że prawa polityczne nie są kobietami potrzebne, chociaż tak jak tutaj widać Anna sama była była kobietą najpotężniejszą osobą na świecie i korzystała z tych z tych wszystkich praw, których innym kobiet tam odmawiała ona miała dość konserwatywne poglądy na ostatek wychowana jej się wydawało, że kobiety jeśli otrzymają prawo głosu jak trzymają AM no rzeczywiście równy udział w życiu politycznym stracą swój nieformalny wpływ, który jako uważała mają na swoich mężów na na mężczyzn taki wpływ kojące łagodzące właśnie kobiety i ideał kobiety w epoce wiktoriańskiej też taka też ani domowego ogniska tak jestem tytułu dajcie słynnego wiersza i teren ten Anioł w domu to ma być taka właśnie łagodna matka żona, która stanowi przeciwwagę dla takiego brutalnego i pełnego rywalizacji życia mężczyzn zawodowego życia mężczyzn w, czyli lojalna dobra wierna żona, która ma urodzić liczne potomstwo nie wnikać w interesy i życie męża miły dla oka dopełnienie, a właściwie by własność mężczyzny to znaczy w teorii prawa kobiet mężczyzn SOR-u równe, ale oczywiście wiadomo różnica między praktyką teorią potrafi być bardzo duża, a na ich w praktyce mamy tutaj do czynienia tędy w tym co Victoria nie sami nazywali podziałem fair to macie sfera kobiet sfera prywatna rodzinna zarządzanie domem to nie tylko była taka powiedzmy rola dekoracyjna, ale również np. zarządzanie służbą również działalność charytatywna, ale już jeśli było to tylko możliwe nie praca zarobkowa to się pojawia dopiero dużo później gdzieś tam właśnie w postulatach sufrażystek, żeby kobiety miały dostęp do wyższego wykształcenia, żeby kobiety miały dostęp to do zawodów typowo męskich, czyli takich przynoszących prestiż no ta sfera sfera męska, czyli sfera poza domem związana z pracą związana z działalnością intelektualną z polityką, która większości kobiet przynajmniej oficjalnymi kanałami jest niedostępna wszyscy mieli być uczciwy uczciwi wszyscy mieli być wierni w małżeństwie wszyscy mieli bestię na nie wiem ciężko pracować i starać się ciągle dążyć do rozwoju, ale oczywiście w praktyce wyglądało to tak, że inne grzechy były bardziej tolerowane u mężczyzny np. właśnie grzechy polegające na niewierności wobec żony, a inną, a inne kobiety powiedzmy np. nie umiejętność obchodzenia się pieniędzmi to moralność chciałabym przy okazji zapytać pani profesor ma taki fragment tekstu z tekstów w tygodniku powszechnym Jerzego Jarmołowicza który, który pisał, że epoka te charakteryzowało takie głębokie pęknięcie w sprawach obyczajowych trochę już zaczęła pani o tym mówić się i Jarniewicz pisał tak moralność tamtej epoki przybrała imię hipokryzji obowiązywała wyłącznie w świecie społecznym widzialnym na obszarze oficjalności życia publicznego poza nim traciła władzę odbijało się to w sferze poznawczej, gdyż podziemny świat seksualności prostytucji pornografii osłonięty płaszczem nocy milczenia oficjalnie nie istniał świat, w którym noga od stołu uznawano za nieprzyzwoitą i zakrywam płótnem, a podczas nalewania herbaty czajnik czka wstydliwie przysłania dłonią lejek jest tym samym światem, w którym trzynastoletnią dziewczynkę można było kupić za 2 szylingi, a co 60 dom w Londynie był domem publicznym w to jest te na taki troszkę przerysowany obraz sen z tymi nogami od stołu Elle to jest taka troszkę miejska legenda bardziej powiedziałabym spodziewamy się tego Amerykanach niż po Brytyjczykach, którzy na niekiedy posuwali się do ekstremów takim w takim udowadniania jak bardzo są moralnie to tam można dodać jeszcze Niewiem segregowanie książek na półkach, żeby książki napisane przez kobiety nie stała obok tych napisanych przez mężczyzn i tego typu tego typu sprawy nie wiemy nie używanie brzydkich słów takich jak np. noga mówi się kończynach i ale ale tak naprawdę to wszystko jest efektem tej mieszczańskiej moralności mieszczańskiego podziału pracy tego aspiracji innego modelu, w którym mężczyzna wychodzi z domu, żeby pracować kobieta zostaje w domu i i współtworzy właśnie taką kochającą rodzinę która, która jest jakimś bezpiecznym bezpieczną odskocznią dlatego właśnie wracającego pracy z nękanego mężczyzny i oczywiście te oczekiwania odnośnie tego jak powinna się zachowywać moralna osoba były ustawione tak wysoko, że prawie nikt po nie był w stanie im sprostać oczekiwania odnośnie chociażby życia seksualnego ja nie mówię tutaj o prostytucji czy pornografii, która oczywiście wtedy była szalenie rozpowszechniona, ale MO, ale rzeczy, które w dzisiejszej kulturze nie budzą już takich strasznych emocji jak np. współżycie Parnasie ciężkich czy nawet fakt, żeby dzieci czy młodsza młodzież powiedzmy eksplodowały swoje własne ciała dla Victoria było to po prostu coś potwornego tam był cały dyskurs taki pseudo medyczne, jakie na, jakie potworności narażony jest chłopiec czy młody mężczyzna, które prawda dotyka się w nocy dlatego właśnie tak naprawdę kwitła prostytucja, ponieważ uważano ją za mniej niebezpieczną od masturbacji to są takie UE takie stare życia, których oczywiście publicznie nie mówiło, ale które były roztrząsane np. przez przez lekarzy, a wiedza medyczna w tamtych czasach była no jednak bardzo niekompletna mało wiadomo było wówczas chociażby fizjologii ciąży w jaki sposób kobieta zachodzi w ciążę, kiedy tak naprawdę jest to najbardziej prawdopodobne co połączone z olbrzymim ostracyzmem wobec kobiet, które miały nieślubne dzieci no powodowało frustrację powodowało olbrzymie cierpienie, więc sem tak nota ta hipokryzja tak oczywiście jest jest Warta wyraźna, ale ona jest po być może przejawem jakichś głębszych kulturowych problemów niż problemem samym sobie, a jak pani profesor zmienia się życie w epoce wiktoriańskiej, bo przecież wielka Brytania jest w awangardzie rewolucji przemysłowej nowe zdobycze nauki i techniki świat się zmienia jak zmienia się to codzienne życie z pewnością stanie się łatwiejsze technologia postępuje przez cały 19 wiek są coraz nowe wynalazki są coraz nowe urządzenia dostępne w codziennym użytku pojawiają się elementy nowoczesnego życia pojawia się pojawia się łazienkę bieżącą wodą pojawia się nawet elektryczność, chociaż jeszcze w dziewiętnastym wieku niezbyt rozpowszechniona w prywatnych domach, ale już np. w instytucjach w sklepach on coraz bardziej wciąż wciąż będzie dużo bardziej z no inne życie pod względem no i utrzymania Niewiem czystości, która dla Wiktoria była bardzo ważna w odniesieniu do do tego jak żyjemy dzisiaj no to to wymagało wiele pracy i to był ciężki ciężka fizyczna harówa dlatego prawie wszystkie dane rodzin należących do klasy średniej polegają na służących tworzący mieszkają razem z pracodawcami i po prostu są potrzebni na co dzień do tego, żeby gotować sprzątać zmywać racje pomagać przy przy dzieciach, które też się też jest te w przeciętnej rodzinie wiele, więc na pewno jest coraz lepiej, ale w porównaniu z tym co było wcześniej ani w porównaniu z tym co jest dziś postępuje urbanizacja także, jeżeli spojrzymy trochę z lotu ptaka ludność wiejska przenosi się do miast przyrost demograficzny, a także miejsce to jest oczywiście efektem z 1 strony zwiększenia produkcji żywności początków opieki medycznej wynalezienia upowszechnienia szczepionki przeciwko czarnej ospie wzrasta znaczenie burżuazji powstaje nowa warstwa społeczna proletariat Fabryczny wciąż króluje doktryna liberalizmu gospodarczego wspomniany już premier Izraela i zaczyna dostrzegać w tamtejszym brytyjskim społeczeństwie niejeden, ale 2 odrębne narody uprzywilejowanych i biednych no bo te epokę, która zaczyna być bardziej znośna dla społeczeństwa, o czym pani profesor przed chwilą mówiła dotykają także dotychczas nieznane problemy społeczne, które są właśnie pokłosiem rewolucji przemysłowej nowej kapitalistycznej gospodarki oczywiście urbanizacja industrializacja mają swoje bardzo ciemna stronę przeludnienie w miastach bieda brak jakichkolwiek zabezpieczenie socjalnych, zwłaszcza dla dla robotników to się powoli zmienia i trzeba tutaj zauważyć że, że Wiktoria nie tak naprawdę byli pierwszym pokoleniem, które starało się problemy rozwiązywać ani starali się jakoś działać na poziomie państwowym, ale to co mieli do zaoferowania było po prostu niewystarczające nie dawało rady poradzić sobie z tym z tym oceanem cierpienia nędzy, zwłaszcza w miastach, jeżeli mamy masowe migracje ludności wiejskiej w poszukiwaniu pracy zamiast Chin przybysze padają ofiarą wykorzystywania przez przez właścicieli fabryk przez osoby wynajmującej mieszkania w suterenach gdzieś tam po prostu najgorszych Slam SACH to są problemy, z którymi lokalna społeczność nie jest w stanie sobie poradzić, a państwo oferuje bardzo niewiele od lat trzydziestych instytucje domu pracy whitehouse to był taki przytułek dla dla biedoty, które tak naprawdę mało różni od więzienia działają, jakie się fundacje prywatne albo religijne, ale też kropla w organizacje dobroczynne skoro wygląda ten to to się nawet staje modne wśród klasy średniej, żeby się udzielać charytatywnie, ale potrzeby są dużo dużo większe tak naprawdę to się dopiero zaczyna zmieniać się w dwudziestym wieku podaje 1905 roku przechodzi ustawa po raz pierwszy wprowadzająca emerytury wcześniej nie było żadnego zabezpieczenia, więc tak naprawdę człowiek musiał port polegać na sobie na swojej rodzinie to też był jeden z powodów posiadania takich tak licznych rodzin po prostu ludzie mieli nadzieję, że dzieci dorosną że, że będą w stanie pomóc, kiedy oni sami nie będą już mogli pracować to zapytam teraz taką Jasną stronę epoki wiktoriańskiej, bo to jest czas niesamowitego rozkwitu literatura wszystkich sztuk nie tylko literatury jak popatrzymy na architekturę jak popatrzymy na malarstwo być może ma dzisiaj jest niemodne takie wiktoriańskiej akademicki jak to jak to mawiano ale, ale wówczas nota jest tym jeden z historyków na auto z telewizją tamtych czasów albo kinem tamtych czasów to jest TFT ogromny wzrost zainteresowania kulturą sztuką teatrem kulturą popularną również pojawiają się Kazek pojawiają się wszelkiego rodzaju przedstawienia czasem zupełnie nowe tak jak herb powiedzmy to też wynalazek dziewiętnastego wieku, żeby zapewnić jakąś rozrywkę również biedniejszym warstwom społecznym literatura wiktoriańska jest na bardzo wysokim poziomie pod wieloma względami to znak oczywiście pewno jednak pierwsze nasze, które przechodzi do głowy tutaj to jest też ciężki weekend, który akurat był bardzo zaangażowany społecznie i które pisał bardzo wiele o cierpieniu, a tam klasy Robotniczej sam jako dziecko przeżył traumę Galica trafił do więzienia za długi musiał jako jako chłopiec na szczęście tylko przez jakiś czas pracować, żeby pomagać utrzymać rodzina, a więc potem pisze o takich właśnie wykorzystywanych w dzieciach o młodych ludziach, którzy starają się osiągnąć sukces przybliża taką nadaje ludzką twarz tej masie robotników miejskich oczywiście jego jego czytelnikami w przede wszystkim są są ludzie klasy średniej, więc też można powiedzieć tutaj robi jakąś taką społeczną robotę ale, ale jak popatrzymy na takie opowieści bardziej psychologiczne, podpatrując ludzkie zachowania ludzkie namiętności np. powieści siostry blanki bardzo ciekawe powieści psychologiczne takie jak dzienne albo albo Wichrowe wzgórza napisane przez córki wiejskiego znaczy małomiasteczkowego pastora żyjące na głębokiej prowincji takiemu pat koniec dziewiętnastego wieku kasz mamy powieści takie psychologiczne powieści skupione na ludzkich namiętnościach autorów takich jak jak Toma Hardy np. albo albo George Celia kobieta używająca męskiego pseudonimu, więc się po oczywiście te są to są Czechy bardzo rosnącej jak malejącego analfabetyzmu, czyli rosnące czytelnictwo rosnąca edukacja społeczeństwa ludzie chcą czytać książki czasopisma również takie eseje naukowe też to to jest to czasy pełne optymizmu jak się popatrzy w kulturze wszyscy wierzą w postęp wszyscy wierzą w to, że własną pracą wytrwałością można znacznie poprawić się w swoje swoje położenie położenie swojej rodziny i są przykłady na to, że niektórym osobom czy to rzeczywiście udało królowa Wiktoria umiera w styczniu 1901 roku tym samym epoka wiktoriańska dobiega końca kilkanaście lat kontynent europejski pogrąży się w wielkiej wojnie czy w związku z tym epoka wiktoriańska będzie potem traktowana tak nostalgicznie sentymentalnie jako te czasy takie, które się z przyjemnością wspomina, a to wszystko zależy, kiedy tak jak chyba często się zdarza następne pokolenie, czyli pierwsze pokolenie, które wyrosło już po to, o śmierci jest pewne doszło do dorosłości już po śmierci królowej Wiktorii było bardzo krytyczne jak popatrzymy na modernistów jak popatrzymy na Virginia Wolf i krąg artystów intelektualistów z dnia związanych ani wszystkie wyśmiewają wiktoriańską moralność wyśmiewają wiktoriańską pruderii starają się prowadzić życie jak najdalsze od tych mieszczańskich ideałów i to trwa tak naprawdę do lat trzydziestych, kiedy znowu kultura popularna zaczyna wynosić Wiktorię na piedestał to przed drugą wojną jako właśnie taką wspaniałą i Koné brytyjską kości, która ma jednoczyć naród wobec zagrożenia hitlerowskimi Niemcami pojawiają się pierwsze filmy pojawiają się takie właśnie bardzo korzystne czy pochlebcy wręcz się opracowania dotyczące epoki wiktoriańskiej i potem dwudziestym wieku tak idzie falami jak nastroje społeczne są bardziej wolnościowe np. w latach pod koniec lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych, kiedy hipisi zaczynają nadawać ton społeczeństwu Wiktoria wyśmiewana jest wyśmiewana jako właśnie starsza pruderii na pani, która mówi ujawniono ten jest, czyli nie bawi nas to tego prawdopodobnie zresztą chyba nigdy nie powiedziała, ale się to się staje najsłynniejszym cytatem właśnie taka nadal ta matrona teraz od pewnego czasu z kolei Victoria znowu wróciła do Łask kultury popularnej pojawiło się kilka filmów seriali przedstawiających ją jako młodą księżniczkę walczącą, a swoją niezależność, przeciwstawiając się dość takiej dominującej autorytarnej matce, czyli znowu ktoś kim być może obecne młode pokolenie, zwłaszcza pokolenie dziewcząt może sympatyzować, więc ja myślę, że tak będzie chodziła na zmianę i jeszcze długa kariera przed królową Wiktorią sinusoidalnie tak dołki Górki, ale czuł wżyciu pożyciu w przypadku o królowej Wiktorii pani profesor bardzo dziękuję prof. Dorota Babi las Instytut anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego była moim państwa gościem dziękuję za rozmowę bardzo dziękuję państwu dziękuję za wspólnie spędzony czas życia spokojniej dobrej nocy do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SPRAWY RÓŻNE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA