REKLAMA

Europejska płaca minimalna "Nie rewolucja na rynku pracy ale przesuwanie akcentów w stronę dialogu społecznego"

Połączenie
Data emisji:
2021-12-06 13:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
16:40 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
trzynasta 42 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami jest Piotr Lewandowski z Instytutu badań strukturalnych dzień dobry dzień dobry będziemy rozmawiali o tym co się nazywa europejską płacę minimalną co właściwie się za tym kryje parlament europejski rozpoczął parę tygodni temu negocjacje w sprawie ze sprawiedliwej płacy minimalnej w unii europejskiej 3 miejsce spotkań rady Europy Unii Europejskiej, gdzie też zgodzono się na mandat negocjacji w sprawie właśnie takich Rozwiń » regulacji dotyczących tego minimalnego wynagrodzenia jak to w ogóle rozumieć w kontekście całej Unii Europejskiej w kontekście tych kilkudziesięciu krajów, które otworzą naszymi może od tego jak nie rozumieć to znaczy na pewno nie jest i nie będzie propozycja Pieniężnie określonego poziomu płacy minimalnej dla w różny dla całych dla całej Unii Europejskiej czy dla czy nawet dla różnych krajów, czyli nie będzie powiedziane, że to ma być 10EUR za godzinę w minimum w każdym kraju albo nawet jakaś zróżnicowana wysokość tylko ta dyskusja idzie bardziej w stronę zasugerowanie przyjęcia pewnej zasady, że płace minimalne, a nie powinny by kształtować poniżej pewnych wielkości relatywnie do średniej lub milionowe wielkość opłat w danym kraju generalnie np. taki zapis, żeby płaca minimalna była na poziomie minimum 60% mediany wynagrodzeń, czyli takiego poziomu, że połowa ludzi zarabia mniej połowa ludzi zarabia więcej to jest taki i celu, który bardziej warstwie aspiracji ma też międzynarodowa organizacja pracy i i to tak można powiedzieć trochę skapnie było na tę dyrektywę europejską, bo ona też właśnie wskazuje poziom płac minimalnych w równych krajach jako taką aspirację, żeby płacy minimalnej były poniżej 60% mediany lub 50% średniej, czyli w zależności od tego jak kształtuje się rozkład płac w poszczególnych krajach no tutaj ten dolny poziom byłby byłby pochodną tego co jest o tyle interesująca, że jeżeli się spojrzy na komunikaty prasowe rady Unii Europejskiej to dzisiejsza to właściwie to jest głównie mowa o wspieraniu układów zbiorowych i poziomu uzwiązkowienia w kontekście tych negocjacji, która ma prowadzić teraz komisja europejska są w kontekście tej decyzji rady to właściwie nie ma słowem jest wspomniany jakiś nie będziesz algorytm, który miałby ewentualnie tą płace wyliczać to jest raczej mowa o wzmocnieniu pozycji pracowników i i teraz rzeczywiście tak to trochę zaskakujące natomiast jak się prześledzi cały proces czy też całą dyskusję wokół tej inicjatywy to wówczas staje się to można zrozumieć postaram się to wyjaśnić cała dyskusja ma ponad 2 lata albo nawet 3, kiedy ta idea się pojawiła na początku może jako taka idea w Brukseli jest wiele takich think tanków, które dostają kasę z Unii Europejskiej za lobbowanie Unii Europejskiej z politykami Unii Europejskiej, więc na początku to była taka właśnie idea wysunięta przez kilka ugrupowań czy think-tanków i ona się skupiała na tych minimalnych powiedzmy aspiracjach co do płacy minimalnej później okazało się, że przeciwni że, że opór wobec tych tego propos tej propozycji dyrektywy jest dwojaki i trochę zaskakujący, czyli z 1 strony ten opór był ze strony pracodawców wschodnią środkowoeuropejskich, do których zaliczamy też Polskę, a z drugiej strony ten opór był ze strony związków zawodowych w krajach nordyckich to jest najbardziej kuriozalnym sojuszem, jaki widziałem w ostatnich latach i opór ze strony tych nordyckich związków zawodowych był taki, że w takich krajach jak Szwecja dania nie ma płacy minimalnej tam jest bardzo bogata tradycja, że się warunki wynagradzania w tym minima ustala dialogu zbiorowym w poszczególnych sektorach i IT związki zawodowe czy nawet w ogóle obie strony dialogu społecznego w tych krajach od początku wyrażały obawy, że Unia europejska chce wejść z butami i tutaj wrócić do góry nogami model funkcjonowania rynku pracy, które oni mają od lat, z którego są zadowoleni, więc to przesuwanie akcentów w stronę potrzebę wspierania dialogu społecznego jest moim zdaniem trochę efektem całej tej debaty, która się przez to ostatnie 2 lata toczyła wokół tego projektu, zwłaszcza że krajem, który teraz ma powiedzmy to w rozumieniu politycznym sponsorować tę dyrektywę Francja, która też charakteryzuje się takim rynkiem pracy że, choć do związków zawodowych wcale nie należy bardzo dużo ludzi jakiś 20% za pracujących to co związki zawodowe z pracodawcami na poziomie sektorowym lub regionalnym uzgodnią jest zasadniczo rozszerzone na całe branże, więc tak naprawdę objęcie ludzi tymi układami zbiorowymi dużo dużo szersze, więc myślę, że ten splot tych 2 tych 2 czynników, który sprawił, że w bieżącej komunikacji bardziej się na bardziej się kładzie nacisk na na rozwijanie dialogu społecznego te oryginalne parametry gdzieś tam spadł do dokumentu, a to ciekawe bo to by oznaczało, że związki zawodowe w tych krajach nordyckich obawiają się, że wprowadzenie europejskiej jakieś zasady, która miałaby mówić o tym w jaki sposób należy podchodzić do wyliczania płacy minimalnej, że to będzie skutkowało obniżeniem standardów w tych krajach to to jest myślę interesujące i do w ogóle też wydaje się to przecież niezły paradoks, że rząd szwedzki nawet poparł teraz dyrektywa, ale świadczy dojście socjaliści związki zawodowe są przeciw ja nie wiem czy oni obawiają się, że to będzie obniżenie standardów może tak być, dlatego że w niektórych branżach te minima, które są wynikiem negocjacji są wyższe niż 60% mediany płac w całej gospodarce no bo cała ta idea tych rozbudowanych sektorowych negocjacji polega na tym, że nawet równe grupy zawodowe mają swoje różne minima, więc oni moim zdaniem bowiem po pierwsze, takiej sytuacji, w której wprowadzenie takiego ustawowego minimum powodowałoby, że pojawia się presja na to by odpuścić cały ten model, który tam funkcjonuje z tymi wielopoziomowym mi słup minimami dla różnych grup, na które straciły te grupy, która teraz obie mają wyższe no, a z drugiej strony myślę, że obawa też po prostu związana z faktem, że to po prostu to doprowadziło do, jakby podważenia funkcjonowania tego modelu społecznego i negocjowanie układów zbiorowych zasadniczo konstytuuje działalność związków zawodowych w takich krajach jak dania czy trwać, więc myślę, że oni się trochę obawiają także, że to raczej wręcz cały ten model tak, bo taka lista można by zadać pytanie czy to jest obawa słuszna prawda, bo ja rozumiem, że nawet istnienie płacy minimalnej jako takiej na poziomie unijnym nie wymuszało by totalnej zmiany reguł gry na poziomie krajowym prawda nie wiem to znaczy nie mam na tyle wiedzy na temat specyficzny powiedzmy specyfiki tego modelu, żeby od rozstrzygnąć czy to jest obawa słuszna, bo może ta strona związkowa w Danii Szwecji tych ma podejrzenie, że inne strony dialogu społecznego zamierzają zagrać taką kartą czy to jest obawa słuszna czy to jest takie trochę panikował nie szczerze obecnie nie jest w stanie nie jest w stanie ocenić natomiast na pewno, ale na pewno głos był był był ważny w całym tym w całej tej debacie i trochę szerzej może po prostu też Rejonową w takim ujęciu, że generalnie rzecz biorąc polityka rynku pracy i polityka społeczna jest w gestii krajów członkowskich Unia zawsze miała takie tylko dyrektywy, które wyznaczały minimalne standardy nasz np. i często były zgodne w ogóle konwencjami LO międzynarodowej organizacji prac np. dyrektywa o czasie pracy, że nie wolno pracować nie powinno się pracować niezależnie od okresów rozliczeniowych nie powinno być ludzie nie powinni pracować więcej niż 48 godzin w danym tygodniu co oczywiście co oczywiście Polska miastem problem u nas lekarze regularnie mając dyżury pracowali więcej i więc być może część tej być może część tej dyskusji ma podstaw taką taki trochę spór o to czy ma taki trochę spór o to czy jako kto który modeli społeczno-ekonomicznych w Europie powinien sugerować co jest minimalnym standardem tak np. Hiszpanie powinni wejść powierzyć też, że minimalnym standardem jest prawo do sjesty miano powinno być dyrektywą unijną czy może powinni wejść znowu siedzi w Chodzieży minimalne standardy standardem jest kończenie pracy osiemnastej Hiszpanie powinni zredukować jest to, żeby najpóźniej 18 wszyscy wszyscy wyszli z pracy, więc wydaje się, że troszeczkę tego sporu było też też o to i dlatego z czasem to może z przełożyło się na zwiększenie nacisku na dyskusję o związkach zawodowych i w ogóle w modelu negocjacji zbiorowych notabene te zalecenia w tym zakresie to dopiero wyzwanie dla Polski dużo większe niż te zalecenia w obszarze płacy minimalnej, czyli to wspieranie układów zbiorowych tak, dlaczego dlatego, że no, bo jeśli i wiać czytam, że być może ty inaczej mam taki dokument z listopada być może dzisiaj coś się jeszcze zmieniło, ale jeśli zalecenie jest taki, żeby wzmocnić w negocjacje zbiorowe w krajach gdzie działa na jak obejmują mniej niż 80% pracowników no to ten cel jest taki bardzo ambitne, bo rozmowy o 70% dzisiaj mówią o 87% taka jest niewiele zmienia, bo fakty w Polsce to będzie jakieś kilkanaście procent może 20 w związku z tym w związku z tym ta luka jest bardzo bardzo bardzo bardzo duża i moim zdaniem np. o ile w Polsce byłoby dobrym pomysłem, żeby wzmocnić dialog społeczny na poziomie ponadzakładowym, ale bardziej z tez grillowane czy zdecentralizowany niż komisja Trójstronna rada dialogu społecznego, bo rada dialogu społecznego to się zajmuje ustawami na poziomie pojedynczych firm ten dialog często bywa dysfunkcyjny, bo istnieje duża asymetria powinien był to równie wiele zależy od branży w branży, ale może istnieć duża asymetria pomiędzy siłą pracodawcy pracowników i zupełnie inaczej wygląda Amazonia zupełnie inaczej wygląda w górnictwie, więc takie rozwiązania ponad zakładowe byłyby dobrym modelem rozwiązana na wzmocnienie dialogu społecznego o w Polsce to przeskoczenie 20 do 70% nie jest możliwe w horyzoncie pewnie nawet 2 dekad to jeszcze nam na koniec spróbujmy przynajmniej parę zdań powiedzieć czasem w jaki sposób salą zdecydowało, dlaczego właśnie taki sposób podejścia do płacy minimalnej został jakoś ustalone, że miały być 60% mediany, dlaczego akurat 6040 albo nie wiem 50 reguła kciuka to ciężko trochę jak trochę jak 3% reguły budżetowej, która też zapisana i jest po prostu powielano powielane i gdy i ciężko było znaleźć bardzo precyzyjne uzasadnienie bardzo precyzyjne uzasadnienie, dlaczego akurat tyle rzeczywiście jeśli płaca minimalna jest np. na poziomie 30% mediany to tak naprawdę bardzo niska w tym mamy duże jak przestrzeń do dużych nierówności płacowych do innych duża grupa pracowników może być ubogimi pracującymi natomiast czy byłaby wielka różnica pomiędzy 5560 trochę jest nie sądzę dla mnie osobiście ważniejsza jest druga rzecz czy to będzie 50% mediany to będzie 60% mediany, kto i w jednym z2 modelu można z uniknąć ryzyka tzw ubóstwa pracujących w w zależności od tego jak się kształtuje elementy systemu i pierwszym kluczowym jest czy pewne grupy się wyłącza z obowiązującą z polityki płacy minimalnej, czyli np. mogą jakieś grupy ludzi, którzy mają jakąś umowę tzw. śmieciową płacę minimalną ich nie obejmuje lub też teoretycznie są objęci płacą minimalną, ale nie da się tego nie jak egzekwować co np. mam pewne obawy w przypadku płacy minimalnej dla zlecenia w Polsce, bo ona zdefiniowana w kategoriach godzinowych pomiar czasu faktycznego jest bardzo umowne i drugą kwestią ratusz kluczowa jest też to jak wygląda ta opodatkowanie niskich wynagrodzeń i może np. sobie wyobrazić taki z taką sytuację, w której płace minimalne na poziomie 50% mediany ludzie co zarabiają płacę minimalną zasadniczo nie płacą podatku dochodowego, bo tak są skonstruowane progi i ubóstwo pracujących może być mniejsza niż w sytuacji, kiedy płaca minimalna jest na 60% mediany, ale obciążenie podatkami składkami tych niskich zarobków jest wysokie tak jak to ma teraz miejsce w Polsce więc czasami istnieje taka obawa że, finansując się jakieś konkretnej wielkości płacy minimalnej po 60% mediany 55 i kusząc kopią to możemy zapomnieć o tym, że państwo ma możliwość ustalenia kilku parametrów jeśli celem faktycznie jest ograniczanie ubóstwa pracujących to tom to można znaleźć w pewien wachlarz dobrze szukać pewnego wachlarza jak różne polityki powinni się w tym celu wspierać, więc raczej reguła ciągnąć 60% niż jakaś to nie jest żadna Grawitacja dziękuję bardzo, natomiast na pewno na pewno wielkość typu 30 byłaby hard to byłoby coś co np. charakteryzuje kraje Ameryki Południowej, gdzie jest bardzo duża nierówność płac bardzo dużą ubóstwo pracując dziękuję bardzo, jest Lewandowski z Instytutu badań strukturalnych był z nami 1358 połączenie i Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA