REKLAMA

Serbski Jadar jak kryptonit z Supermena. Ale mieszkańcy nie chcą kopalni

Połączenie
Data emisji:
2021-12-08 13:00
Audycja:
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
10:53 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
trzynasta 6 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami Marta Szpala z ośrodka studiów wschodnich dzień dobry dzień dobre będziemy rozmawiali o protestach ekologicznych w serii protestach, które w minionych dniach dotyczyły przede wszystkim, o czym w minionych dniach Całek Adam chce ona od paru ładnych tysięcy dotyczą właściwie tego samego, czyli kopalni litu, którą rząd w serbskich chce udostępnić zagranicznym inwestorom zagranicznym firmom i one się zaczęły w kwietniu prawda Rozwiń » jeśli dobrze pamiętam to znaczy jak działa w ten sposób, że w serii protesty tak na taki krok przybliża nas na lekką nogę, ale ekologicznym odbywają się od paru ładnych lat dotyczą różnego rodzaju inwestycji realizowanych przez przez różnych inwestorów lokalnych chińskich i europejskich unijnych ta inwestycja Rio Tinto to akurat jest koncern australijską kanadyjskie i one raczej dotyczą sposobu działania władz współpracy z inwestorami, które władze serbskie mają taką politykę faktycznie po latach zapaści gospodarczej Serbii przechylania nieba jak to się mówi inwestorom to znaczy inwestorowi w Serbii wszystko wolno, a przede wszystkim wolno nie przestrzegać norm środowiskowych na pewno tych, które znamy z Unii Europejskiej Serbia nie jest członkiem Unii Europejskiej, ale także tych lokalnych i Serbowie konsekwentnie się przeciwko temu buntują już od paru lat i jakby walczą z takimi jak różnymi projektami inwestycyjnymi czy to dotyczy np. budowy zabudowy Belgradu walki tzw. mafią budowlaną to jest Belgrad to są terytoria czy obszary takie przyrodniczo cenne, gdzie bez względu na różne ograniczenia czy czy właśnie regulacje buduje się buduje się różnego rodzaju budynki najczęściej bez pozwolenia nielegalnie, ale władza to toleruje albo właśnie, że inwestorzy przemysłowi miałby wielkie kompanie inwestują w Serbii i trują jak to mówią protestujący zarówno trują wodę jak trują powietrze ten to jakość powietrza wód w herbie faktycznie nadejdzie trwającym poziomie jak w soczewce te wszystkie problemy, jakby skupiają się na na właśnie na tej bardzo dużej inwestycji Rio Tinto jest trudna inwestycja to jest faktycznie Serbii odkryto bardzo duże duże złoża litu Alicja Tracz takim pierwiastkiem bardzo ogłaszany większość złożyli zdaje się znajduje się w takich terenach, gdzie są konflikty zbrojne głównie w Afryce złoża litu gdzieś będzie w miarę spokojnie będzie można eksploatować to rzeczywiście korzystna sprawa, bo to się przydaje przede wszystkim do produkcji baterii w tak to prawda i w Europie mamy takie takie złoża w Czechach i w Niemczech w Niemczech hektarem nie ma planów eksploatacji Czesi się do tego przymierzają no ale też by wedle zdań w 2 protestujących to zdecydowanie ekonomiczna opłacalność projektu jest wyższa, jeżeli trzeba spełniać tych norm, a złoża litu o tyle problematyczne, że faktycznie zawartość tego pierwiastka w Rudzie w Rudzie jadali tu, którego nazwa to jest pochodzi właśnie od Doliny Jadaru, gdzie ta kopalnia ma być to jest podobno taka także bardzo podobna do kryptonimu, który to jest opisane w serialu Superman więcej takich tutaj też takim do wnęki w żartobliwy aspekty całej sytuacji, gdy po euro były to ludy odkryto właśnie mówiono, że to będzie po prostu takim supermenem taki Motor rozwoju gospodarczego w Serbii, a my obywatele przede wszystkim nie wiedzą pomni różnych doświadczeń najczęściej negatywnych z inwestorami, że tak trudna inwestycja w rejonie, który żyje w ziemi, jeżeli jest produkcji rolnej będzie będzie zrealizowana z poszanowaniem praw i mieszkańców i przyrody dlatego protestują, bo na pewno to jest to inwestycja, która wymaga bardzo jak tutaj tym spełnienia bardzo wyśrubowanych rusza na środowisko owych ludzie się boją, że woda zostanie zatruta, że będą hałdy wysypiska właśnie z tych wyrobisk kopalnianych i że taki teren, który właśnie czasem się uwięziony spichlerzem Serb zostanie po prostu zniszczony i wyszli na ulice, dlatego że rząd przyjął 22 ustawy to był taki pretekst, dlaczego ludzie wychodzą teraz teraz na ulicy właśnie 1 ustawa dotyczy wywłaszczenia i Serbii w ogóle prawo dotyczące wywłaszczenia było bardzo przychylne inwestorom mają Serbowie też mają specustawę drogową czy taką specustawę inwestycyjną, a teraz jeszcze jakby ułatwiono to bardzo to znaczy można wywłaszczyć daną osobę w ciągu 5 dni przez 2 dni na odwołanie czy jest to bardzo termin bardzo krótki to jest 1 rzecz, a reszty ustawy o referendum rząd, wywożąc te przychody takiej możliwości właśnie zorganizowania referendum w tej sprawie i obniżono zniesiono wymóg frekwencyjny tak frekwencji 50% referendum było ważne i to wynika z takiego faktu, że społeczeństwo serbskie apatyczne i ono głównie protestuje przeciwko władzy nie chodząc na wybory nie chodząc ostatnio frekwencja była niewiele powyżej 40%, więc chodzi o to że, żeby właśnie zmobilizować swoich zwolenników części członków partii rządzącej przepchnąć tą to to inwestycje, licząc na to, że społeczeństwo nie zareaguje, ale społeczeństwo zareagowało i te protesty były 50 miastach Sepioł nie były tylko w Belgradzie, ale były przede wszystkim w różnych drobnych miastach małych miastach serbskiej, które odczuwają różnego rodzaju niedogodności związane z innymi inwestycjami w geście Solidarności protestowano przeciwko przeciwko tej kopalni myślę że, gdyby te protesty będą kontynuowane rządowi bardzo zależy bardzo zależy Zachodowi na tej inwestycji i faktycznie ta inwestycja tutaj rząd mówi, że mogłaby Serbię popchnąć popchnąć do przodu obiecuje, że to będą nie tylko nie będą to kopalnie, ale też będą zakłady produkcyjne Serbia prostu skorzysta na tej inwestycji mówi się obawiają, że tak jak spadku chińskich inwestycji zakład w kopalni w Boże po prostu surowce ceny surowca będą eksportowane, a Serbowie zostaną z problemami ekologicznymi, które się wiążą z z tego rodzaju inwestycjami z tego co wiem ta scena protestujących liczyła czy zna takie opracowania, które mówią o tym, że 28 wsi trzeba będzie wywłaszczyć po to, żeby ta kopalnia powstała czy rzeczywiście ogromna w obszar to prawda, aczkolwiek no jest takim takie względy wywłaszczeniowych oczywiście za każdym tragedia poszczególnych rodzin, ale teren dość słabo zaludniony co czuje czy coś, jakby jestem gotów stanąć też podkreśla spawy dość biedne ludzie stamtąd wyjeżdżają faktycznie nie ma pracy natomiast mniej chodzi o wywłaszczenia bardziej chodzi o to, że rzucisz obawia, że nie będzie dotyczyło tylko tych konkretnych wsi które, które trzeba wywłaszczyć, ale przede wszystkim całej okolicy, bo te kopalnie zatruje wodę glebę i myślę tutaj jest największy problem, że właśnie te osoby zostaną wywłaszczone to dostaną odszkodowania za za za to ziemie, ale przede wszystkim problematyczny to że, że cały region zostanie zatruty tam już nikt nie będzie nie będzie mieszkał tak jak jest np. właśnie w stronę kopalni Boże, która co też taki region gdzie, gdzie po prostu te ścieki kopalniane odpuszczone są do rzek w sobie bardzo mało oczyszczalni ściek ścieków i po prostu Serbowie nie ufają rządowi, że tą to inwestycje będą w stanie przeprowadzić w jak z poszanowaniem właściwych standardów, ale to wynika też w ogóle takiego podejścia władz serbskich, że inwestor jest najważniejsze, a ochrona środowiska to jest to jest wymysł i ogromne problemy z powietrzem właśnie z dużymi hutami elektrociepłowniami elektrowniami, które trują bardzo mocno stała w sobie nie mają tych standardów jest tani prąd ląd stanie zaś, dlatego że, że to co tutaj wszystko mamy w Unii Europejskiej filtry to jak Serbii nie jest stosowane co jest bardzo ciekawe to w Serbii te protesty jednoczą właściwie wszystkich my kozi kojarzymy takie protesty ekologiczne najczęściej z młodzieżą tak Extinction Rebellion tego rodzaju nie dość, że wyśle strajk klimatyczny powiedział, że w Serbii poza Belgradem raczej protestują ludzie starsi młodzi wyjechali najczęściej tam nie ma to są ludzie, którzy właśnie już głosu nie mają, gdzie wyjechać mają poczucie, że jedne co mogą zrobić to bronić jak swojej ojcowizny swojej ziemi, bo oni są tutaj zostać są tu rzecz to jest tak też fenomenalne, że mówi się w Serbii takim zielonym patriotyzmie także, że właśnie ta ziemia, którą tak to przywiązanie do ziemi powoduje, że ludzie zaczynają występować i przeciwko władzy i jednoczyć to jest to jest taka bardzo ciekawa rzecz, która jest trochę właśnie tu też taki problem taki, że takie bardzo dużej hydrologiczne liczności tych ruchów z 1 strony mamy młodzież w Belgradzie bardzo młode osoby młode osoby, które właśnie protestują domagają się zmian wprawie, a z drugiej strony mamy właśnie prowincję ktoś składa najczęściej bardzo konserwatywnych osób nie Kreta protesty zaczynają się przed mszami świętymi, którzy właśnie protestują, więc tutaj znalezienie z ulgą, że cele są to drogowa, ale rozumiem, że środki ekspresji, jakby tam sposób prowadzenia dialogu może się bardzo różnić co pewnie będzie wpływało na spójność tych ruchów dziękuję bardzo, Marta Szpala z ośrodka studiów wschodnich była z nami 1317 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA