REKLAMA

Polscy miliarderzy to ubodzy krewni globalnych krezusów, ale nierówności majątkowe rosną u nas szokująco szybko [nowy raport Laboratorium Piketty'ego]

Wieczorem
Data emisji:
2021-12-08 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
52:01 min.
Udostępnij:

Światowe Laboratorium Nierówności prof. Thomasa Piketty'ego (World Inequality Lab) wypuścił właśnie w świat największą skarbnicę danych o nierównościach. Raporty Laboratorium powstają co 4 lata, w tym roku z wizytą naukową jest tam Marcin Wroński, który jest gościem audycji. Z raportu wynika, że żyjemy w złotych czasach dla miliarderów, których majątek gwałtownie przyrasta. Polscy miliarderzy w porównaniu do tych globalnych to raczej ubodzy krewni, ale szokująco szybko się bogacą. Uboższe Rozwiń »
50% ludności odpowiada za 12% emisji CO2 na świecie. Najbogatszy 1% za 17%. I tak dalej. Jak zatrzymać to poszerzanie się przepaści? Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz dziś wieczorem zapraszam państwa na omówienie przedstawienie bardzo świeżych danych, a wydaje się, że niezwykle ciekawych i omawianych w tej chwili, a pewnie w dużej części świata na pewno efekt świecie zachodnim, dlatego że dopiero co w laboratorium nierówności prof. Thomasa Piketty i jego opublikowało raport światowy raport światowych nierówności czy światowy raport nierówności datowane na rok 2022 niezwykła kopalnia wydaje mi się z danych i Rozwiń » trendów przede wszystkim, bo ja dane to zawsze w radiu trochę z nimi trudno, bo na te zera nieraz nie starczało wyobraźni, ale bardzo dużo ciekawych trendów, jeżeli chodzi o nierówności w świecie, ale też w Polsce od razu tak krótko tylko zabawie zapowie, żeby państwa i zachęcić może zniechęcić, bo nie są dobre wiadomości, ale jak na region mamy wyjątkowo duże nierówności majątkowe, ale przede wszystkim proszę państwa żyjemy w złotym wieku miliarderów, a więc więcej zaraz na ten temat opowie państwu to też gratka okazje Marcin Wroński dobry wieczór dobry wieczór panie dobry wieczór państwu mówi gratka okazje, dlatego że Marcin Wroński teraz na wizycie badawczej właśnie w UE inne koalicji labo, czyli tym światowym laboratorium nierówności któremu, którym kieruje, który też jakoś pewnie promuje prof. Thomas Piketty, więc od wewnątrz trochę więcej się dziś wieczorem państwa dowiemy ale, korzystając z okazji oczywiście porozmawiamy na koniec może to zostawię o inflacji też kontekst oczywiście dzisiejszej decyzji rady polityki pieniężnej, która podniosła pół punkta zgodnie z oczekiwaniami, ale czy to cokolwiek zmienia jak w ogóle z tą globalną inflację sobie radzić to wszystko na koniec wracamy jednak do nierówności najpierw pozwolę sobie przypomnę Marcin Wroński z państwa gościem zapytać jak się pracuje w tym tak o sobie mówi to laboratorium tak z tego raportu wynika chyba to jest uznawane przez innych, że to jest jedyne chyba takie miejsce na świecie, które Piketty buduje od jedno już ilość lat, żeby zgromadzić wokół siebie grono naukowców, którzy właśnie będą się zajmować badaniem nierówności, ponieważ jak przekonują jest to bardzo zaniedbane obszar badań zaniedbane, bo brakuje danych brakuje transparentności często mówimy gospodarka rośnie gospodarka jest taka, jaka czy Nowaka, ale gospodarka niewiele mówi, bo nie wiemy co się z tym z tymi pieniędzmi z tymi zarobkami z tym majątkiem dzieje, więc jak to od środka wygląda dla mnie jako ekonomisty zainteresowanego szeroko zdefiniowanym tematem nierówności społeczno-ekonomicznych jest to bez wątpienia najlepsza, bo jedno z najlepszych miejsc do pracy przebywam w ramach grantu Narodowego centrum nauki i zasadnicza korzyściach pobytu zespołu w tym miejscu jest kontakt z naprawdę liczną grupą naukowców prowadzących badania w zakresie nierówności ekonomicznych zarówno tej chwili owalne czy światowym laboratorium nierówności jakiś szeroką międzynarodową siatką współpracowników, bo osoby pracujące tutaj na miejscu to jest tylko część zespołu istnieje również międzynarodowa sieć naukowców afiliowanych przy centrum ową no to dodam tylko, że koordynowany był raport m.in. przez Manuela SA za przy premierze źle w małym czy Gabriela zakłamana, czyli chyba też jednym z najbardziej znanych naukowców nierówności na słowo wstępne pisze m.in. Esther Duflo czy Duflo i obniżyć pan mam zawsze problem z wnioskiem baner przepraszam, czyli takie no to uznaje dla tych, którzy się trochę interesują nierównościami to chyba najważniejszy badacze w tej chwili rzeźni tak jest raport jest planowana publikacja centrum poprzednie edycje okazał się 2018 roku tutaj częstotliwość publikacji jest war sza niż coroczne, ponieważ dane o nierównościach są mniej dostępne rzadziej aktualizowana jest przekazywana PKP tutaj było przesunięcie względna pandemia pandemią covid, jednakże raport ten nowy świat rap nierówności to tylko jedna z kilkuset publikacji światowego centrum nierówności i jednak, że bardzo ciekawa też czekały ciekawe jest w ogóle porównanie jak zmienił się era raportów pomiędzy 2018, a 2020 rokiem pierwsza edycja raportu wydała 2018 roku dotyczyła przede wszystkim nierówności dochodowych zarówno w skali lokalnej jak w skali globalnej w ostatnich latach nierówności społeczne ekonomiczne takiego trochę pomocnego tematu ekonomicznego stały się jednym z zasadniczych tematów badań ekonomistów naukowczyni tym razem się naukami społecznymi w związku z tym też rozszerzeniu uległ zakres raportów te w tegorocznej edycji oczywiście jest wiele o nierównościach dochodowych, ale surferzy znaczny znaczną pozycję mają również nierówności majątkowe nierówności płyty wynagrodzeń ze względu na płeć, które są mierzone ze nowatorski sposób chce jednym z gorących tematów badań nad nierównościami ekonomicznymi są nierówności emisji dwutlenku węgla żyjemy w czasach, których globalne ocieplenie jest jeden z zasadniczych wyzwań znane są nam statystyki emisji na poziomie zagregowane ME czy wiemy, jakie są emisje poszczególnych państw, ale rzeczywistość bardziej skomplikowana po la biedniejsza świata już spełnia porozumienie paryskie tak sobie takie jest biedniejsza połowa ludności odpowiada za jedynie 12% emisji dwutlenku węgla, a najbogatszy 1% 17% stanowili sam w sobie nie jest aż tak zaskakujące, ponieważ zasadnicza większość tej uboższej połowy ludności świata mieszka w państwach, które mają emitują dla mnie większym zaskoczeniem była skala nierówności wewnątrz granic państw np. w Polsce przeprowadzonych głosowań osoby należące do ogólnego procenta rozkładu dochodów emitują kilkanaście razy więcej dwutlenku dwutlenku węgla niż osoby należące do uboższej powolność jest tu zatrzymajmy się na tym filmie ta liczba by zatem spokojnie ludziom w głowie się dziś ułoży kilkanaście razy więcej emitują ci najbogatszy niż ci duża część, bo to są ci biedniejsi to jest zazwyczaj porównujemy połowę porównujemy zazwyczaj do 1 albo 10% w zasadzie można było powiedzieć, że chce się walczyć ze nie boi się liczy co konsumpcja czy liczy to nie te emisje co się wlicza indywidualną emisja znaczy osią Osterwa indywidualnych emisji oparte są od oddanych na konsumpcji oraz danych dotyczących posiadanych majątków inwestycji finansowych w Polsce osoby należące do uboższej połowy społeczeństwa emitują przeciętnie 5 ton dwutlenku węgla rocznie osoby należące do najbogatszego procenta ponad 90 ton i ta różnica wynika po pierwsze, zmiany wzorców konsumpcji, gdzie dużą rolę odgrywają podróże, zwłaszcza podróże lotnicza po drugie, osoby najbogatsze siłą rzeczy część spośród posłów posiada jakieś oszczędności, które inwestują na rynkach finansowych i oczywiście to nie jest tak, że każda osoba należąca do najbogatszego procenta ludności automatycznie emituje kilkanaście razy więcej niż ktoś należący do głosu po społeczeństwa w tym wewnątrz tego najbogatszego procenta emisje też są zróżnicowane gdyśmy np. inwestować w brudne aktywa spółki sektora węglowego, gdyż jak ktoś może ograniczyć konsumpcję mięsa ktoś z dnia natomiast dane te dobitnie pokazują, że powstrzymanie ograniczenie skali globalnego ocieplenia wymaga nie tylko zmiany całkowitej całkowitej wielkości emisji, ale istotne jest to również rozkład tych emisji, zwłaszcza że uboższa połowa niespecjalnie ma edukować, ale czy można w zasadzie trochę tak automatycznie przyjąć, że im ktoś więcej zarabia ktoś ma więcej majątku odpowiada za więcej emisji nie, dlatego że więcej zarobimy więcej majątku k więcej zarabiają też więcej wydaje konsumpcja to są emisja takie osoby osoby więcej zarabiający siłą rzeczy więcej wydaje więcej wydają częściej też kupują towary importowane być może na sklepowej półce butelka wina z nowej Zelandii poniesie jedynie marginalnie od butelki wina z Hiszpanii, ale skala emisji tlenków dwutlenku węgla różnice są znaczne tutaj też bardzo duże znaczną rolę odgrywa wprost wakacji, jeżeli ktoś leci do Tajlandii na 2 tygodnie latem już samą podróżą do Tajlandii emituje porównywany dużo dwutlenku węgla co ktoś, którzy w tym samym kraju w tym zamieszczanie lata na wakacje na inny kontynent zaczęliśmy od tych klimatycznych nierówności one są kluczowe, ale może za oczywiście na początek poprosiłbym pana zarysowanie tego obrazu ja trochę na podstawie własnej analizy, ale też analizy nagłówków już, opisując art w artykułach, które opisują ten raport ogłosiła, że to co najbardziej chyba się wybija tego raportu to jest to, że żyjemy w złotym wieku miliarderów to znaczyć i tutaj znów to co pan mówił RO jeży rozróżniamy nierówności majątkowe i płacowe, ale po to, żeby zwrócić uwagę na to, że te majątkowe np. stają one po prostu są coraz większe to znaczy ta dynamika nierówności jest dużo większa niż płacowych no bo to też działek spirala znaczenie ma więcej więcej inwestuje, więc wyrabia się więcej, więc żyjemy w złotym wieku miliarderów kojarzącą taką publicystyczną tezę rozproszenia na liczbach jakoś opisać faktycznej nierówności majątkowe są zawsze wyższe nierówności dochodowe wynika z tego, że nie można żyć bez dochodów, ale może bez majątku, jeżeli patrzymy na udział uboższej połowy ludności, czyli mówiąc techniczne dolnej połowy dolnych 50% rozkładu dochodów rozkład majątku do wypadku rozkładu dochodów to uboższa połowa społeczeństwa posiada zwykle kilkanaście procent wszystkich dochodów w Europie 20%, a w wypadku rozpadu majątków często jest to tylko kilka procent i tak w skali świata ogłasza powolności otrzymuje 8% całości dochodów na świecie, gdyż posiada tylko 2% majątku, jeżeli idziemy, jeżeli chcemy zaczyna się nowa ludzi ma 2% majątku na świecie tak no i w sumie ma najmniejszy miliarderze, o ile jeszcze w dziewięćdziesiątym piątym roku wszyscy miliarderzy dolarowi na świecie posiadali mniej więcej 1% całości światowego majątku dzisiaj jest około 3,5% tutaj też was 1 na 3,5% w jakim czasie wzrosła o 325 lat 23 wieku i ich majątek wzrósł 3 i dwukrotnie w 2750 osób zdaje się posiada teraz 3,5% majątku tak, a co więcej jeszcze 2015 roku to była tylko 2% gigantyczny wzrost obserwujemy po pandemii covid, gdzie na skutek zmian wycen aktywów na światowych giełdach w maju wartość ma miliarder, zwłaszcza tych, których majątki opierają się nas na własność przedsiębiorcy w stanach czy Europie zachodniej wzrost z ogromnie wzrosła z tego powodu coraz więcej mówi się o opodatkowanie największych majątków oraz o podatku opodatkowaniu miliarderów w Polsce być może ta dyskusja jest aż tak głośne po pierwsze, dlatego, że klimat ekonomiczny w Polsce w debacie publicznej jest radny istotnie bardziej liberalny niż w Europie zachodniej, a po drugie, dlatego, że nasi polscy miliarderzy COVEC to kontrola w razie znad Wisły 6 nie brzmiało są stosunkowo biernie to znaczy nam np. we Francji 100% 100 najbogatszych osób wartość ma też od 20% PKB w Polsce jest to mniej niż 8, więc to też jest w jakiej mierze sukces polskiej transformacji, że nie powstała oligarchia natomiast też co istotne z drugiej strony można spojrzeć, że ci francuscy miliarderzy nas ze zgromadzenia tych 20% PKB Francji potrzebowali czasu kilku pokoleń, a tutaj starczyło ćwierć wieku, więc zobaczymy na ile nasze pojazdy będą nadganiać naraz widzieli mnie źle wrócimy jeszcze do tych rozwiązań tego podatku majątkowego albo jeszcze na kilka trendów zwrócić uwagę i jeszcze Polska jeszcze zahaczyć takie 2 trendy, które ja wydawał się, żeby zrozumiecie oni już się mówiło, ale w tym raporcie też są podkreślane czy to co się dzieje w tych ostatnich dekadach ostatnich dekadach 2 procesów w tej liberalizacji w duchu tacie i reggae na globalizacji jest to, że zmniejszają się nierówności między państwami natomiast rosną nierówności wewnątrz państw, czyli jest skorelowane z drugim to znaczy co w zasadzie na to mówi o świecie te 2 trendy co się takiego dzieje czy tak musi być, bo zawsze entuzjaści globalizacji mówiono, ale nierówności spadają, a krytycy tego neoliberalizm mówił, ale nierówności rosną tak wszyscy rozmawiają, jeżeli mierzymy nierówności w skali całej planety jest faktycznie nie miara nierówności, które można podać kompozycje czy identyfikować wkład nierówności wewnątrz granic państw i pomiędzy granicami państwa jeszcze w roku 1980 większość ponad 50% równości to wynikało z nierówności dochodów pomiędzy państwami dzisiaj w większościowy skład mają już nierówności dochodów wewnątrz granic państw i nierówności dochodowe, że w skali globalnej spadły pomiędzy rokiem 1980, a dniem dzisiejszym przede wszystkim ze względu na dynamiczny rozwój gospodarczy Chin jest to do państwa, w którym żyje ponad 1 000 000 000 ludzi, którego PKP woli w ciągu ostatnich 30 lat wzrosło ponad dwudziestokrotnie być tam blisko z trzydziesto krotnie, a więc siłą rzeczy jak Chińczycy jak dochody Chińczyków rosły teraz również dochody uboższej części ludności naszej planety, a ponadto zmieszała się rozpiętość pomiędzy państwami bogatymi, a pan gospodarkami rozwiniętymi natomiast znajdują się bardzo ciekawym punkcie, bo Chiny są już na tyle bogate, że chwilę, jeżeli patrzymy na światowe rozkład dochodów to Chińczycy się znajdą po powodzi medialny, więc dalszy wzrost gospodarczy Chin będzie raczej zwiększa nierówności dochodowe w stosunku do np. państwo, bo strefy subsaharyjskiej tak tutaj Chiny już powoli kończą odgrywać role wyrównującego światowe nierówności zobaczymy czy pałeczkę przejmą Indie to też jest państwo za zam. przez ponad 1 000 000 000 ludzi, która jednak rozwija się zdecydowanie wolniej od Chin porównywalnym czasie PKB indyjskie rosły nawet trzykrotnie to też duży wzrost, ale wśród znacznie mniej spektakularne, czyli tak na przestrzeni ostatnich 30 lat obserwujemy spadek nierówności dochodowych skali globalnej i w wielu gospodarkach rozwiniętych obserwujemy wzrost nierówności dochodowe mierzonej wewnątrz tych państw Polska jest ciekawym przykładem poprzez zmianę 30 lat Polska z jednego z państw Europy o najbardziej egalitarnym rozkładzie dochodów stała się jednym z państw najmniej egalitarnym rozkładzie dochodów, o ile na początku roku 1990 ogłasza powolność otrzymywała blisko 30% dochodów dzisiaj jest to tylko trochę ponad 20% przyczyn tutaj musimy również miejsce pół głowy pamięć o tym, że nierówno, że dochody, że go państwa gospodarki centralnie planowanej państwa socjalistycznej odbywały trochę inną rolę niż odbywają w gospodarce rynkowej znacznie równości dochodowe były oczywiście niższe, ale występowała nierówności w innych obszarach czy także mające wpływ na konsumpcję natomiast, o ile z punktu widzenia makroekonomicznego Polska transformacja jest sukcesem to znaczy patrząc na statystyki wzrostu gospodarczego Polska jest jednym z liderów Europy i państwem, które jest na świecie natomiast ciekawe jest jak rozpadają się owoce tego wzrostu tutaj temat ten badali Paweł Bukowski z Nelą znanej szkoły ekonomii oraz Filip Novokmet uniwersytetów Bonn i ile pomiędzy rokiem osiemdziesiątym dziewiątym 2015 realny dochód rozporządzalny spoza w Polsce wzrósł średnio 80% to, aby osiągnąć wzrost o te tego do związków rozporządza wolnego od średniej 70% trzeba było należeć łatwo górnej decyzję albo 20 Poznań pogardę dla uboższej połowy społeczeństwa do wzrostu rozporządzalnych wzrost tylko 30% panów o dochodzie, a ja przyznam, że to zatrzymamy się na Polsce w takim razie najbardziej uderzył mnie jednak podział majątku to znaczy, że w tej chwili czytam jest także połowa to uboższa połowa Polaków połowa z nas ma minusowych majątek co natomiast średnie 40%, czyli mamy połowę aż 50% ma minus sowy to 40% średnia ma 40%, a 10% najbogatszych ma 62% majątku to jest bardzo dużo mówimy o 10% 1 ludzi, która ma 62% majątku albo co jest szczególnie uderzające w ich pana tym czasie tak jak to okupuj Wall Street formułowało koncentrować to jest ten 1%, bo 1% Polaków ma 30% majątku faktycznie oszacowane dla Polski zawarte w raporcie są szokujące mierzący nierówności majątkowe mierzymy rozkład majątku netto, czyli różnicy wartości aktywów oraz zobowiązaniem miary nierówności majątkowych oparty na danych ankietowych wskazują wskazują, że najbogatszy decyzyjne nasze społeczeństwo posiada około 40% całości ma wiadomo, że dane ankietowe zaniżają nierówności majątkowe, ponieważ po, ponieważ najbogatszy po prostu rzadziej wypełniają ankiety wcześniej dostęp może maja skorygowana o przesłanie równości matka w Polsce te między będące efektem badanie prof. Brzezińskiego Katarzyny Sałach z uniwersytetu Warszawskiego oraz wskazujące, że udział najbogatszego DC lata 50% tutaj mamy 60%, więc jest to wynik szokujący jest oczywiście niektóre trzeba traktować z pewnym przybliżeniem, bo to co jest największą siłą ze światowego laboratorium re nierówności wprowadzenie porównawczych badań dla kilkudziesięciu gospodarek poparcia wspólna algorytmy wspólny model dostosować swoje wypada powiedzieć państwu może być również słabością być może metody wykorzystane do zmian skali nierówności w kilkudziesięciu państwach w pasku Polsce okres słabości sprawdzimy natomiast tutaj niech najbardziej szokujący nie jest nawet sam poziom to 3 najbogatsze decyzja ma 50% całości ma 60% całości majątków, a to jak szybko nierówności majątkowe w Polsce dawanie nierówność majątkowa w Europie zachodniej i w państwach Europy zachodniej akumulację majątków akumulacja kapitału trwa od kilku pokoleń w Polsce trwa na jedno pokolenie może teraz pierwsze pokolenie, które zbiła majątki w okresie polskiej transformacji przekazuje drugiemu, ale my mieliśmy ledwie 30 lata już pani myśmy równość matka w Hiszpanii doganiamy Niemcy rozkaz maski wyjątkowo nierówne także, o ile z punktu widzenia makroekonomicznego wzrostu PKB Polska transformacja jest sukcesem to jej minusem druga rama jest Rosja równości co myślę, że również częściowo wyjaśnia obecną sytuację polityczną, bo Polacy z ery jest sporo badań, które łączą wzrost nierówności jest z polaryzacją polityczną głosowałem na partie populistyczne, kiedy ludzie widzą, że gospodarka rozwija widzą, że i sytuacja działa inny się poprawia, ale czy gorzej sytuacja życiowa poprawia się wolniej jest całkiem spore prawdopodobieństwo, że nie będą głosować na partię, która rządzi tylko na jakąś inną co jeszcze w Polsce od tysięcy czas ten bardziej nawet niż 10% uderzamy ten 1%, która akurat w tym badaniu laboratorium nierówności ma ponad 30% majątku mówimy teraz o majątku 1% ma 30% majątku, a połowa Polaków ma minus majątku, ale są jeszcze 2 rzeczy, które wydają się ciekawe dotyczące tego co ten raport ujmuje to, o czym Marcin Wroński, a ich mówił, czyli kwestii płci to znaczy jak i ile zarabiają kobiety zarabiają mężczyźni oraz kwestii klimatycznych kwestii emisji, jeżeli chodzi o nierówności w płacach kobiet to mój ulubiony temat jest każdy wyciąga zawsze takie dane, jakie wychodzą ich praw, lecz konserwatyści bardzo lubią te dane, które mówią, że w Polsce nierówności płacowe są wyjątkowo małe i in są korekty tych danych nie będę chodziła po co mnie akurat tu uderzyło to jest to, że trend jest niekorzystny dla kobiet to znaczy nie są duże różnice, ale od dziewięćdziesiątego roku a jakby udział kobiet w dochodach maleje faktycznie w raporcie wykorzystano nową metodę oszacowanie równości do dochodowych ze względu na płeć ale o ile ekonomisty, o ile zwykle ekonomiści program dochody kobiet mężczyzn staramy się kontrolować cechy osób, które należą do próby badania to metoda rzeczy w sensie wiek edukację tak bateria oczywiście podstawą metro w porównaniu z porównania z zarobków kobiety mężczyzna to się pojawia problem chcemy zidentyfikować przyczynowo czytaj także kobiety zarabiają mniej, ponieważ np. mają inne wykształcenie pracę w innych branżach, które czy dlatego jest dyskryminacja tutaj nastąpiło trochę wywrócenie stolika, ponieważ wykorzystaną miarą jest po prostu udział kobiet całości dochodów z pracy jest w warunkach pełnej równości udział ten teoretycznie wynosi 50% tutaj też krytyczne może zwrócić uwagę na to, że mniej kobiet niż mężczyzn pracuje, że kobiety wybierają inne zawody to oczywiście uwaga słuszna to, że jako mniej kobiet pracuje, że kobiety wybrany na zawody też może być konsekwencją dyskryminacji albo odwrotnie te zawody, które kobiety wybierają zazwyczaj tracą na wartości, ale też właśnie dlatego zwróciłem uwagę na ten trend to nie są duże różnice w Niemczech do niego przywiązywać, ale fakt, że od 20 lat ten udział kobiet w dochodzie maleje jakoś mnie należy jak wspomniałem w warunkach idea równości był mężczyźni kobiety otrzymywaliby po 50% dochodów z pracy w skali świata mężczyźni otrzymują 65% dochodów z pracy kobiety 35% wy najbliżej równości jest Rosja Azja środkowa Dżem mężczyzn, czyli utrzymują się trochę poniżej 60% kobiety trochę później 40 Polska też pod tym względem przy wykorzystaniu tej miary wypada nieźle, bo na polu w roku 1990 ten udział wynosi 41%, a w roku u, a dzisiaj wynosi 40 proc, więc nie wiem sztuką czy można mówić o jakimś trendzie z analizy zmian odnawia się właśnie faktem, że kiedy to jest akurat ta miara nierówności, która na świecie się poprawia 30 lat temu udział się stało, dokonując np. 70 Poznań 65 proc w Polsce stoimy w miejscu i tutaj akurat ten nie skorygowane statystyki luki płacowej są korzystne dla Polski, ponieważ w wielu wypadkach kobiety są lepiej wykwalifikowana mężczyzna jest oczko więcej kobiet wyższym wykształceniem niż mężczyzn, więc skorygowane miary nierówności pokazują, że nierówności, które wymagają ze względu na płeć są większe niż nie skorygowane to jeszcze pytanie równości, jeżeli emisyjna takie może nazwijmy warto zwrócić uwagę, jeżeli chodzi oto porównanie globalne podczas z tą w tych dyskusjach się porównuje, że tam Polska może emituje dużo, ale per capita nie podobnie jak Niemcy, ale dwu, a z drugiej strony mówi się jak bez chęci tego nie da zrobić, bo Chiny emitują tam najwięcej, bo albo są w każdym razie w awangardzie misyjnej drudzy odpowiadają, że przyczyna głowę na człowieka to to ta emitują mniej groźny efekt taki, że Polska, choć wszyscy jesteśmy społeczeństwem uboższym niż Europa zachodnia sami czujemy tyle co oni ze względu na naszą zależność od węgla kropkę w sensie więcej niż jest do powiedzenia chyba wyniki porównania Polski do innych gospodarek unijnych zależy od tego, które gospodarki porównujemy emisje per capita w Polsce są ciągle niższa od emisji per capita w Niemczech jest to 98 tony wersji 8 pan np. Francja emituje mniej od Polski, ponieważ ma energetyka oparta na elektrowni atomowej tu się zgadzam, że z perspektywy ograniczania emisji zmniejszenie roli energetyki Węglowej odgrywa kluczowe kluczowe znaczenie w Polsce tutaj, a to jest wyjątkowo korzystnym rozwiązaniem pod względem redukcji emisji co 2 oczywiście jest szersza debata o energetyce Atom jądrowej natomiast patrzymy na sam emisję co warto wypada fantastycznie jak i emisje per capita są oczywiście ważną jest ważną miarą, ale informacja o składzie emisję potrzebna po to, żeby zrozumieć, że kluczową rolę w skali świata mają do odegrania najbogatsze gospodarki, bo nawet, jeżeli one mają stosunkowo niewielki udział w ludności świata to najwięcej emitują, a ponadto państwa rozwijających się do państw najmniej rozwiniętych po pierwsze, emisje są tak niskie, że nie można ograniczyć, a po drugie, emisje będą rosnąć wraz z dochodami, bo mimo tego, że chcemy redukować emisji na świecie to zarazem nie jest także chcemy, żeby Afryka była zawsze biedna tak jak jest teraz chcemy ograniczać ubóstwo tutaj ciekawym przykładem najlepiej uzmysławia chyba nierówności w skali świata jest Elon Musk i loty w kosmos są różne oszacowania tego, jakie emisję powoduje wycieczka Kosma takie najbardziej konserwatywny wskazał, że 75 stąd dwutlenku węgla takie mają najdalej idące uznając, że misja powszechnie pośrednie to jest 1000 ton dwutlenku węgla tymczasem na ziemi żyje 1 000 000 000 osób, które w ciągu swojego życia emitują mniej 75 tony dwutlenku węgla każda z nich osobno oczywiście one w sumie czy ktoś leczą lecący na parę godzin w kosmos czy nawet po może wrócę nie wiem ile takie loty trwają emituje przez ten czas więcej dwutlenku węgla niż ktoś inne przez całe życie tak to jest uderzające no właśnie to teraz UE nie wiem ewentualnie proszę zwrócić uwagę na jakiś liczby, które wydaje się panu, że warto czy któreś się trendy, bo jak i trochę zwróciła uwagę na kontekst historyczny to znaczy, że to pikiet jeszcze w książce w kapitale 2001. wieku jest dobrze pamiętam dał takie porównanie, które mnie jako Czytelniczce dzień ostrych zapadło w pamięć bardzo, bo on właśnie pisał o tym, że tu już tuż już w zasadzie niemalże Europa zachodnia, a my zaczynamy mieć podobne relacje zaczyna mieć poziom nierówności znany właśnie z tej dziewiętnastowiecznej wielkiej Brytani no dziś w zasadzie mówimy są daliśmy to znaczy może niekoniecznie prawnym, ale że jedni mają tak duże majątki drudzy pracują no taki sposób, że nigdy w zasadzie nie wyjdą z miejsca, w którym są to znaczy czeka ich los po prostu za od pracy ma to, żeby było stać na jedzenie no i potem mamy taką korektę, która ma miejsce właśnie był trochę opowiedzieć na tych nierównościach je czasowo jak to przebiegało, żeby też pokazać, że to bardzo duże po prostu zależy od polityki, którą mamy ani, że jest jakoś wpisane naturalnie niektórzy lubią mówić kapitalizm albo wolny rynek w ostatnich latach znacznie wzrosła dostępność badań na temat długookresowych zmian nierówności także dotyczących czasów sprzed rewolucji przemysłowej i wnioski płynące z tych badań są smutne to znaczy nierówności przede wszystkim rosną, chyba że stanie się coś ten zespół trzyma te oczywiście duże znaczenia wojsko jednak odgrywają pandemia odbywają katastrofy tak np. badania jednoznacznie wskazują, że wojna zmniejsza nierówności płci mają więcej ma więcej do stracenia tym co mają mniej pandemia, ale też decyzje polityczne, bo muszę pamiętać o tym, że poziom nierówności podział dochodów społeczeństwa podział majątku jest przede wszystkim decyzją polityczną dlatego też w okresie pomiędzy pierwszą wojną światową, a le końca ma 70 z sokami naftowej gospodarka rozwiniętymi rozwiniętych rok obserwowaliśmy spadek nierówności i to nie jest tak, że poziom nierówności jakoś z góry zadane tylko społeczeństwo dysponuje narzędziami, aby na ten poziom nierówności wpływać dostosowywać swoich preferencji mechanizmy demokratyczne umożliwiających siłą rzeczy się, żeby dorobić musimy widzieć mieć wiedzę o poziomie nierówności dlatego też światowe laboratorium nierówności dużą wagę przywiązuje się tylko do samego prowadzenia badań, ale również poprzez ich wyniku miał stać największą różnice pomiędzy pracą naukową na polskich uczonych w naukach społecznych i tutaj we Francji to bym powiedział, że większość polskich naukowców przyjmuje się przede wszystkim tym, żeby opublikować swoje wyniki dobrych międzynarodowych czasopismach, a tutaj jest duże zainteresowanie także tym, żeby te wyniki przebiły się do opinii publicznej i prezentuje się dziennikarzom itd. promuje w mediach społecznościowych, więc nierówności nie są zadane w MOPS można wpływać czy to po za pomocą systemu podatkowego czy zapewnia równość szans i pytam o to, dlatego że w Polsce są wśród polityków centrowych liberalnych centroprawicowych no tej części do tej pory to nierzadko formy to jest też dziedzictwo polityczne w naszej historii polityce jako wzór PWM stawiają Margaret tacie, a Margareta czy tutaj w raporcie o nierównościach jest jednak chyba już można mówić o tym wprost czarnym charakterem to znaczy tym politykiem, który jedno drugim oczywiście przykładem tego stragan tym politykiem, który doprowadził do takich reform tak przestawił tory systemowe strukturalne czy takie regulacyjne naszych zachodnich gospodarek, do których my dołączyliśmy może od tej pory nierówności zaczęły po prostu dramatycznie rosnąć faktycznie Rega rozstał się, że na Zachodzie Europy w stanach są raczej bohaterami negatywnymi w Polsce są bohaterami pozytywnymi myślę, że znacznej mierze to wynika, że lata osiemdziesiąte większość polityków pełniących funkcje decyzyjne biorąc aktywny udział w polityce PRL wspomina przede wszystkim z perspektywy najgorszej jego dekadę też pod koniec lat osiemdziesiątych została wykonana wielka praca wszystkim taki neoliberalne czy to zostaną 3 i Wielkiej Brytanii również na odcinku polskim było wiele ciekawych możliwości, żeby wyjechać na staże naukowe by np. Miltona Friedmana będąc ekonomistą z kraju socjalistycznego także tutaj klimat jest zupełnie inne, ale też dobre to się zmian jednak na woli, że ze strony liberalnej w Polsce trzyma się mocno, a z drugiej jednak dzisiaj debata na temat polityki gospodarczej jest dużo bardziej otwarte, bo jeszcze 10 lat temu, że mówimy w ogóle to dla nas polityków na nierówności w Polsce jest bardzo ciekawa monografia na ten temat co prawda ona dotyczy sytuacji politycznej polega na 20052700 książka socjologiczne politologiczne oparta na rejs w wywiadach z politykami i tam wychodzą w ogóle wyniki przez następcę zdeklarowanego wychodzi, że tematem nierówności społeczne wtedy najbardziej najbardziej poważny temat traktowali politycy ligi polskich rodzin i prawa jest i sprawiedliwości najbardziej lex lekceważyli politycy Sojuszu lewicy Demokratycznej bardzo mówi pan exposé na lewicy między opcją powiedziałabym ruchu kulturowo obcy marksistowską tak może to u nas miały wskazać jeszcze jedną z gazu z raportu to jest bardzo ciekawy rozkład rozdział dotyczący covidu przede wszystkim, zaczynając od bierności opieki zdrowotnej jak w momencie rozpoczęcia pandemii jednym z klucz jedna z kluczowych tak było to, że zabraknie respiratorów i tak np. w stanach Zjednoczonych bądź rozpoczęcia pandemii było 170 000 respiratorów, a w całej Afryce 2000 mniej więcej tyle co w Polsce się adresem mieszka 1 000 000200 000 000 ludzi, a w Polsce 38 000 000 siada, ale faktem jak zmutował mikro co wszyscy mówili będzie mutował zaczynano samoloty po prostu blokowano, żeby nie przyjechać czy centrach, ale nie ma poczucia, że jak ja pozwolę sobie zadać jedno pytanie czy to znaczy, jeżeli to jest ten wróćmy do tego do tego trendu głównego, czyli bogacenia się tego szczególnie 1% czy nawet 1% to znaczy, że jeżeli byśmy byli na kursie, na którym jesteśmy to w momencie oni by no, jeżeli nie 100% to grono tych 3000 ludzi zgromadziło 99% majątku nowo ani powiedzieć coś o tym ubożenie czy państwa się bogacą, a rząd biednieją, czyli wypłukiwanie dobre publicznych budżetów tak jest faktycznie jak jeszcze w latach siedemdziesiątych majątki prowadzę rozpacz zmienia stronę więcej 300400% PKB to dziś jest to 600700 i wizja, w której garstka ludzi będzie posiadała 100% światowego majątku jest trochę zbyt daleko posunięta, żeby traktować poważnie, ale jak na razie raz dzisiaj wiele wskazuje na to, że udziału najbogatszych całości majątku w całości dochodów będzie rosnąć co jest również złe dla gospodarki, bo oczywiście wnosimy, żeby traktować jako temat sporu politycznego temat sporu społecznego, ale dysponują badaniami, które wskazują, że zbyt wysoki poziom nierówności jest niekorzystny dla rozwoju Gos gospodarczego jest wzrost zamieniają na awansie tego, że te oraz wpływania, czyli pogląd, że najwyższe z bogatym bogacić potem ska biednym nie działa to nie są publikacje jakiś lewica w tym faktu Międzynarodowego funduszu Walutowego czy banku światowego tylko o nadmierną wrażliwość społeczną akurat ciężko postrzegać, dlaczego nie 99% ich zmian w zrozumienie tego trendu doba wzbiera, żeby to było 99% ten trend musimy trwać naprawdę długa czasem jednak się dzieją rzeczy, którego powstał powstrzymają to znaczy np. ludzie się analizują po zmienia system podatkowy zachodzą jakieś przemiany strukturalne też tutaj pewną rolę odgrywają czynniki demograficzne za czy znajdujemy się niekorzystnym trendzie, ale to, że ten trend trwa od 3 dekad wcale nie oznacza państwa wyjaśnia też widzimy, że jak się zmian sama debata o nierównościach jak się zmienia politykę gospodarczą reakcją na kryzys finansowy 20082009 roku było Austrii tej zaciskanie pasa ograniczają wydatków publicznych stacji dzisiaj w dobie covidu reakcjach były ekonomicznie zupełnie inna to znaczy państwa punktowały setki miliardów dolarów gospodarkę, żeby utrzymać poziom zatrudnienia itd. no dobrze to to porozmawiamy o receptach na sam aplikacji jest chyba najbardziej go takim flagowym projektem jest wprowadzenie podatku majątkowego zwą to rozwinąć Andreas szczególnym uwzględnieniem Polski, a może tak Okaj podatek majątkowy może brzmieć jak rozwiązania egzotyczne, ale tak naprawdę jeszcze 2030 lat temu po podatki matka były pobierane w większości państw UE z Unii Europejskiej większości gospodarek rozwijających tutaj propozycja profesora takiego jest o tyle nowatorska jest to propozycja w skali globalnej z 1 strony sprawy poza pozwoliłoby uniknąć problemu ze unikania opodatkowania przez tzw. memami bogaci wyjadą, że bardzo wyje zamiast pewną słabością jest to, że jej wdrożenie, a teraz jest niemożliwe, bo nie ma struktury, która mogłaby to zrobić zapowiedział wprowadzenie podatku bankowego w Polsce tutaj pewnym problemem jest ograniczona korelacja pomiędzy dochodami majątkiem, bo 1 i oczywiście nierówności ekonomiczne zamiast w różny wymiar do otrzymają te można dostać te same gospodarstwo domowe, które mają wysokie dochody mają wysokie mając już we Francji korelacja pomiędzy dochodami mając jest bardzo wysoka najwyższa w Europie, a ci, którzy otrzymał najwyższe dochody ma największe majątki, a w Polsce korelacja stosunkowo niska dużej mierze wynika z powszechnej prywatyzacji mieszkań po po jakie były szare i w Polsce jest także mamy stosunkowo dużo osób, które posiadają jakieś istotne mają tak np. mieszkanie przy przy ulica Marszałkowskiej nie są dla lasu na razie tym pobierają emeryturę, czyli w Polsce też sytuacja jest o tyle inna rzecz wspomniałem nasi miliarderzy miała także naszej perspektywy wydają się Bogacz w skali światowej skali gospodarki są stosunkowo biedni miast powiedział, że w Polsce argumenty za wprowadzenie podatku majątkowego są słabsze niż mieszka we Francji, ale oczywiście musimy myśleć o nowych rozwiązań w skali Unii Europejskiej w skali globalnej, ale to jak pan myśli o sam pan zwrócił uwagę na to, że polscy miliarderzy może nie są jeszcze miliarderami w skali globalnej, ale wyjątkowo szybko się bogacą więc, jakby wyjątkowo bo chyba by trzeba było pomyśleć jak systemowo no tak dramatycznie rosnącą nierówność otrzymać na jakie instrumenty by pan wskazał do przemyślenia, że jedną z jednym z władz oczywiście podatek majątkowy, a nawet w ramach jednego z projektów oszacował potencjalną skalę wpływu podatku bankowego w Polsce i z Poznania skalnym w zależności od wariant PS 5101 000 000 000zł rocznie, więc jest to jakaś istotna kwota z perspektywy budżetu państwa o Jezusie argument tam nie jest obecnie zarządza, więc argumenty fiskalne w Polsce wprowadzeniem podatku bankowego są stosunkowo słabe natomiast, jeżeli traktować podatek majątkowy jako narzędzie powstrzymania wzrostu nierówności to z tej pozycji rozprowadzają ma być uzasadniona i razowy czy stały, gdy ty to jest już kolejna debata jest raczej chyba stałe znaczy po covidzie w niektórych państwach wprowadzono jednorazowy podatek majątkowy to też może być rozwiązany główną słabością jednorazowego podatku majątkowego są duże koszty administracyjne pocą tak naprawdę ponosimy bardzo podobne koszty jak wprowadzenie stałego podatku majątkowego w tym mamy do tylko raz Polska nie miała doświadczenia z opodatkowaniem majątków jednorazowe nasz na początku lat dwudziestych wtedy nie wyszło najlepiej, ale dziś może powiem tak nie wyobrażam sobie wprowadzenia w Polsce jakiegoś dodatkowego wyższego podatku dochodowego są jakieś kompletne tabu, a PiS to dobrze pokazuje ze wszystkimi możliwymi innymi kanałami próbuje to podatki podnieść, ale dochodowy po prostu nie ruszajmy to jak mają dużą rolę już w ogóle oraz przywołała pani ciekawy przykład, bo Polski ład to oni nie mówi przy wszystkich jego słabościach przy tym, że nie zmusza rolników generuje dochody z kapitałem zwiększa produktywność system, ale co tak zostało, które zatrzyma te nierówności, o których mówimy w takim stopniu, ale właśnie ta klęska pokazuje, że debata publiczna w Polsce, że media w Polsce euro w takim stopniu przechwycone przez liberałów się osoby najbogatsze nawet drobne korekty są trudne, ale też z perspektywy światowych nierówności Polska nie jest specjalnie istotna 40 000 000 ludzi w skali świata wcale nie działa kluczowej roli, ale konsekwencje polityczne my tutaj ponosimy, jakie daje w parze z takiej nieco większą skalę świata i to jest 1 temat są podatki, ale drugi jest polityka regulacyjna przez majątki Bezosa maska suka embarga wynikają z tego, że budują imperia, które 100 lat temu w stanach zostały podzielone na kilka spółek, a dzisiaj polityka antymonopolowa jest dużo słabsza zniosła regulacje dotyczące ochrony konkurencji także system płac transferów jest ważne ważne są regulacje chroniące konkurencję na rynku ważne jest również zapewnienie równości szans się wydaje tak KIO z tezą typowo liberalną Rousseau skonstruował rzesze Gaza, ale nie każdy jest gotowy płacić na wspólne systemy edukacyjne np. tak w Polsce też obserwuję postępującą prywatyzacją usług publicznych zaznacza 40 parę procent rodziców posiadających dzieci w wieku szkolnym deklaruje że, gdyby mogli to przenieśliby dzieci do szkoły prywatnej to z 1 strony duże znaczenie ma polityka minister Czarnek, ale druga strona wśród wyborców PiS-u to jest ponad 30%, więc także los, bo chciałam przepraszam na koniec zacząć debatę o nierównościach ten raport jest dostępne możecie państwo sobie w nim pogrzebać wydaje się, że niezwykle ciekawej druk tych wykresów i różnych innych zestawień, a ja od reszty kilka dosłownie minut chciałam zapytać o inflacji, ale mamy 5 minut, więc w zasadzie co najważniejsze to znaczy biorąc pod uwagę, że wiemy to globalne no tutaj pewnie się pan zgodzi z tym rozumiem, że na globalne są przyczyny przede wszystkim, czyli ten szok podażowy po pandemii w pewnym sensie też oczywiście transformacja energetyczna Ross ceny rosnące energii na co to znaczy to znaczy jak próbować tę inflację zatrzymać i czy podnoszenie stóp procentowych to jest stóp procentowych to jest kierunek parę miesięcy temu faktycznie większość ekonomistów komentujących sytuację w Polsce posiedział inflacja to zjawisko przejściowe wynika ze zmiany cen surowców ze wzrostu cen ropy wzrost cen emisji są otwarte jest ze zakorkowane łańcuchów dostaw wzrostów kosztów faktu, że dzisiaj jednak tak te dzisiaj jednak o ile jasne, że te komponenty zewnętrzne ciągle istnieją natomiast obserwujemy dalszy wzrost inflacji miast istnieje też silne komponent pod popytową czy Polska Flota przeprowadziła bardzo hojne programy wsparcia dla przedsiębiorców w okresie pandemii covid i oczywiście z perspektywy czasu łatwo dyskutować, że może trzeba było wydać mniej na wsparcie przedsiębiorstw, ale takiej dyskusji z perspektywy czasu ma ograniczoną wartość stało się jesteśmy w takiej sytuacji, ale mnie na przedsiębiorców więcej na co czy w ogóle mniej może nas jest w ogóle niedzielna debata na ile powinniśmy adresować wtedy pakiet do pracowników nie do przedsiębiorców i tutaj oczywiście RM, które ma być więcej wsparcia dla pracowników wg przedsiębiorców podwyżka o 50 punktów bazowych jest raczej nie kontrowersyjna wtedy też pamiętać, że w krótkim okresie mamy wybór pomiędzy bezrobociem, a inflacja to znaczy żeby, jeżeli istnieje silny komponent krajowy inflacyjne komponent popytowy podwyższane stąd tyle, żeby ograniczać zagregowany popyt przy czym, jeżeli ograniczamy popyt zwiększa bezrobocie to znaczy ograniczamy popyt ludzie mają mieć mniej kasy, żeby ją wydawać tak dalej zarabiać i najlepiej, żeby nie nawet list w kilka dni temu dostałem nic trudnego ogólnych tak Polska, które były rozważania na temat tego czy bezrobocie w Polsce nie jest gdańskiej może powinniśmy pozwolić go z Rosji takie rozważania zawsze prowadzą ci, którzy pracę stracą ich dochody nie mają na skutek wzrostu prezentujące muszę pamiętać również o tym wymiarze o tym wyborze, przy którym stoimy i teoretycznie to stopy procentowe mogłyby wyższej konsumpcji moglibyśmy ściąć to inflacja blisko zera tylko 80%owe kilkunastu procentowego bezrobocia, a to jest wynik, który może chcieć to właśnie kilka procent najbogatszych, które tak nie i takiej rejestracji, ale raczej nie można nie ma kredytu frankowego jeszcze ewentualnie raczej doczeka w ogóle tematem jest jako sprawny sektor finansowy w Polsce osiągną przerzucają swojego ryzyka na swoich klientów pierwsze kredyty frankowe całe ryzyko walutowe są po stronie klientów w ogóle w Polsce ponad 90 blisko 100 proc kredytów hipotecznych jest na zmiennej stopie procentowej jest, jeżeli raz stopy procentowe to klienci płacą więcej tym tymczasem wielu państw europejskich dominuje stała stopa procentowa na, ale to już pan się kończy, ale jak myśleć o inflacji to znaczy w zasadzie co to oznacza, że wydaje, że trzeba mieć świadomość tego, że są 2 komponenty jesteś silny komponent zagraniczny, ale jest również komponent krajowy, że polityka Narodowego Banku Polskiego wpływa przede wszystkim komponent krajowy ta inflacja wynika z sytuacji globalnej będzie słabła po okresie 23 plac i przed czekają czeka nas rok 2 podwyższonej inflacji, ale trasie nie na takim poziomie, żeby się specjalnie martwić z tego konsekwencjami ekonomicznymi też musimy dobrze ewentualnie Chrońmy chronić tych, którzy mogą być bardzo poszkodowani przez inflacja np. tych odgłos osiągających niższe dochody, ale nie ma powodów do paniki też pamiętajmy o tym, że jesteśmy po 2 latach jest najgorszej pandemii od wieku trzeba się przede wszystkim cieszyć tym, że przeżyliśmy panie aktualność także nasze nie skończyła się w Polsce nadmiarowych zgonów, że ciągle mogą być kolejne o kolejne odmiany wirusa teraz jest jesienne ożywienie gospodarcze no ale w Warcie, które po Inter Parts szybko istotnie podwyższane stopy jest po pierwsze, ryzykowny społecznie pod kątem bezrobocia po drugie, jeżeli byłoby także my w bardzo radykalny będziemy zwalczać inflacja ja akurat wtedy zgłasza kolejny wariant wirusa w ogóle znajdziemy się poważnym kryzysie gospodarczym także proszę pamiętać o tym, że zmiany jest wiele za inflacja jest tylko jedna z ważnych zmiennych ekonomicznych i że żyjemy w ciekawych czasach bardzo dziękuję za rozmowę dziś wieczorem państwa gościem był Marcin Wroński ekonomista z Kolegium gospodarki światowej w szkole głównej handlowej na wizycie badawczej w błąd innej koalicji la czy jak to po polsku będzie światowe laboratorium nierównością światowe laboratorium nierówności, które firmuje najbardziej pewnie znany z badaczy prof. Thomas Piketty rozmawialiśmy przy okazji publikacji raportu, który co 4 lata się pojawia, więc warto odnotować raportu no chyba najbogatszego dane na temat światowych nierówności jest rozdział poświęcony Polsce, ale też wielu innym krajom bardzo dziękuję za rozmowę bardzo dziękuję za rozmowę w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZOREM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA