REKLAMA

Kim byli decydenci, którzy stali za wydarzeniami z grudnia 1970?

Kultura Osobista
Data emisji:
2021-12-10 11:40
Audycja:
W studio:
Czas trwania:
14:38 min.
Udostępnij:

W 1970 r. w komunistycznej Polsce wybuchają protesty. W stolicy zbiera się sztab kryzysowy. W ruch idą milicyjne pałki. Padają strzały. Poprzez archiwalne nagrania i animacje obserwujemy mechanizmy władzy. "1970" to opowieść o buncie, widziana z punktu widzenia oprawców.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kultura osobista dzień dobry przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska reżyser operator montażysta Tomasz Wolski jest dzisiaj gościem kultury osobistej witam serdecznie dzień dobry będziemy rozmawiać o filmie 1970, który właśnie wszedł na ekrany polskich kin to jest już kolejny pana dokument podobnie jak nagradzany zwyczajny kraj, który zresztą rozmawialiśmy w kulturze osobistej odsyłam państwa wszystkich do podcastu film oparty na materiałach znalezionych w archiwach, choć Rozwiń » nie tylko tutaj leki Aspen, które pan oraz rozwikła tym razem zajmuje się pan wydarzeniami grudnia 1970 na Wybrzeżu i moje pytanie takie, gdzie i czym ten dokument ma swój początek ma swoją inspirację po nosie początek tego filmu jest w poprzedniej firmie zwyczajnym kraju, dlatego że podczas kwerendy w Instytucie Pamięci Narodowej, gdzie zbierają szukają materiałów właśnie do zwyczajnego kraju natrafiłem na te rozmowy z MSW polityków wojskowych polityków z i gabinetach MSW z Wybrzeżem, ale też z innymi częściami kraju znajdowało się niezwykle interesujące i myślę, że znajdą w czasie zwyczajnym kraju natomiast z oczywistych względów, ponieważ tematyka tych 2 filmów tych materiałów była zupełnie inne, więc uznałem w pewnym momencie, że właśnie powinienem zrobić osobny Team wcześniej przed panem ktoś do tych rozmów dotarł wydaje mi się, że niewiele osób to jest zastanawiające zaskakujące, dlatego że od żony były schowane one były udostępnione je po prostu trzeba sobie zamówić na przemyskim odnaleźć i je zamówić w Instytucie jest przy każdym materiale taka lista osób, które korzystały z tych materiałów i jakich celach czy tam są archiwiści, ale też dziennikarze i z tego co sobie przypominam to ta lista bardzo krótka tutaj tam było raptem może 2 nazwiska, więc jakiś powodów być może ze względu na objętość materiału, bo to jest do przesłuchania 16 godzin rozmów nie zawsze czytelnych zrozumiałych no właśnie tu jak wyglądała selekcja jeszcze tylko chciałam zwrócić uwagę na to tym państwu którzy, którzy filmu jeszcze nie widzieli, że rozmówcy, których słyszymy w filmie to są bezpośredni wykonawcy zaleceń pierwszego powiedzmy tak garnituru władzy osoby, które stały na pierwszej linii frontu były rozliczane ze swoich posunięć na Wybrzeżu ówczesny komendant główny milicji Obywatelskiej wiceminister spraw wewnętrznych czy też dyrektor gabinetu ministra spraw wewnętrznych dzisiaj powiedzielibyśmy dla większości z nas oprócz może gen. Czesława Kiszczaka, którego też słyszymy w filmie tzw. no miejmy no tak by te nazwiska i ci politycy, którzy decydowali o wszystkim, którzy są w naszych w pierwszej linii odpowiedzialni za te wydarzenia decyzję, czyli Kania Jaruzelski Gomułka no oni sobie tylko obrazuje oni byli piętro wyżej nie byliśmy nagrywani no nie dali się na gracza może jak dali się nagrać to dopilnowali, żeby te nagrania zostały zniszczone natomiast te materiały i polityków niższego odrobinę szczebla zostały oczywiście pojawia się pytanie dlaczego, dlaczego one były nagrywane, dlaczego został wiedzieli, że są nagrywa moim zdaniem wiedzieli dlatego, że to wynika ze sposobu rozmowy profesor ślepy był zdziwiony, że takie mało, który konsultował ten ten ten projekt był zadziwiony, że tak tak mało przeklinają nie ma tam prywatnych tematów one są momentalnie wycinane, aby w ogóle nie są nagrywane czuje się, że troszkę się kontrolują, chociaż ta kontrola nie jest szczelna i te emocje gdzieś tam się przebijają, więc myślę, że nagrywaliśmy dlatego w siebie dać nam ich nagrywano de facto nie przekazano informację, że to mogą być ze względów szkoleniowych natomiast wydaje mi się, że bardzo prawdopodobne jest to, że te materiały miały posłużyć jako haki no jako pretekst do zmiany władzy co wydarza w naszym kraju wielokrotnie przekazywać strajków i podobnych zajść myślę, że to świetny materiał szkoleniowy, ale ten negatywny pokazuje jak jak się zachowywać jak jak nie nie powinna wyglądać ta relacja pomiędzy polityką politykami, a społeczeństwem jak nie powinno się stosować siły przeciwko ludziom, którzy protestują swoje Zanie zaniepokojenie niezadowolenie tak, bo to trzeba podkreślić, że wiem, że też pan często w rozmowach podkreśla, że to jest no może, że ten film opowiada o konkretnych wydarzeniach ma przesłanie bardzo uniwersalny, ale wróćmy do tego pytania mojego selekcję 16 godzin rozmów w jak wybrać jak się wybiera ach, no tak samo jak każdy inny materiał prezentuje Łucja intuicja podpowiada z czego można stworzyć mikro scenkę z czego może być jakiś temat, który materiał z sobą połączyć zawsze tak samo to jest taki pierwszy filtrów w mojej głowie mojej wrażliwości w moim doświadczeniu i osób przebiera mówi to jest fajne do niej to co nie fajne odrzucam to co fajne ciekawe to odkłada na później zbieram te ciekawsze rzeczy patrzeć co się z tego układa i co najbardziej pana w tych rozmowach zaskoczyło jeśli w ogóle nas zaskoczyło mnie kilka rzeczy z 1 strony coś co zechcą się spodziewałem, że będzie, czyli taka arogancja władzy on sam czytelna, ale jednocześnie byłem zaskoczony, że ci ludzie mieli wątpliwości, że bali się pojawiał się w głosie strach nie byli pewni czy to są dobre działania i to była taka rzecz w tym niezwykle podobała i to i to bardzo chciałem umieścić w filmie, żeby zerwać z takim prostym opisem tych wydarzeń osób odpowiedzialnych, że to byli brutalni brutalne bestie, które zaatakowały bezbronnych ludzi tak nie było po drugiej stronie też były akty przemocy co zresztą zostało udokumentowane w różnych firmach mało chyba o tym mówi no właśnie powiedział pan mało się o tym mówi ciekawa jestem czy ma pan takie poczucie że, że tym swoim dokumentem rzuca pan nowe światło na na te wydarzenia też na działania władzy, ale też działania drugiej strony w roku 70 na Wybrzeżu to z drugiej strony to to mało dotykamy, dlatego że materiały filmowe, których używam, które znalazłem, które w ogóle zostały zarejestrowane nie zbliżały się realizatorzy nie zbliżali się do do protestujących do strajkujących, dlatego że w większość matek, która dostępna to są materiał realizowane przez służby bezpieczeństwa, więc racji i już tego wiadomo, że dostęp był do tamtej strony niewielki więc, jakby głosy ze strajkujących pojawiam się na tablicach na na różnych banerach natomiast ta druga strona ta pierwsza strona, czyli polityków daj się, że to zdaniem to rzuca nowe światło daje to wgląd i wejście w pewne mechanizmy te materiały, które cudem chyba jakoś ostały uratowały zostały zniszczone dają nam możliwość wejścia też skórę tych polityków po jej zrozumienia ich troszeczkę czy takiego wyłożenia kim byli jak decydowali co dla nich było najważniejsze dostajemy akces w miejsce, do którego do tej pory nie udawało się dostać na interes powiedzmy koniecznie o tym aspekcie bardzo nowatorskim pana dokumentu mianowicie filmie pojawiają się lalki, które przedstawiają poszczególnych polityków jest ciekawe na jakim etapie pracy te animacje pana głowie się pojawiły, dlaczego pojawiło się dosyć późno zaczął całe pracował nad filmem były przyspieszone, ponieważ no dziś pracowaliśmy nad taką wersją telewizyjną na rocznice i właściwie od momentu, który pada decyzja robimy ten film do emisji było pół roku co dla filmu dokumentalnego jest no wielkim dla obrony szaleństwo, żeby w takim tempie to robić jeszcze dodatkowo się pojawiły się w międzyczasie te lalki i ich oczywiście na początku nie było ja miałem bardzo dużą taką zagwozdkę jak sobie poradzić z materiałami, które mam, dlatego że wydawało mi się że, że one są niezwykle interesujące czy ten te nagrania tych rozmów telefonicznych natomiast miałem pełną świadomość tego, że jestem w stanie z tego złożyć fantastyczną audycję radiową natomiast co do filmu tutaj już nie widziałem jak sobie z tym do końca poradzić początkowe prace zaczęliśmy bez tego pomysłu animacja natomiast ja wiedziałem, że nie będzie scen fabularyzowanych, że nie będzie tam zdjęć tych polityków wszystko nudne nieciekawe i w pewnym momencie postanowiłem sobie wyobrazić taką idealną sytuację, która mogłaby mieć miejsca, które nigdy nie miała miejsce przy zmianie dotarł do takich materiałów do zdjęć, które by pokazywały tych polityków w jej gabinetach w tym momencie taki fotograf, który właśnie w grudniu tego roku wdarł się do czy dostał akces do do fotografowania tych polityków ich i tak fotografuje z tymi telefonami z tymi nieustannie palącymi się dymiącymi papierosami i wyobraziłem sobie takie fotografie ja sobie z tą kamerą wierzę w to fotografie i przyglądam się z każdej strony no i jak już uruchomiłem ten ten proces to to to po rozmowach potem z Robertem Sową, który świetnym animatorem doszliśmy do wniosku, że powinny być lalki, które my potraktujemy właśnie jak te zdjęcia czy nie ich tyka, jakby sceneria, którą wybudujemy co zresztą miało miejsce, że potraktujemy to ustawimy takie zdjęcie miasto kamerą faktycznie wiader będę się tam przyglądał im oni będą zastygł nęci w tych pozach z tymi telefonami właśnie z tymi papierosami jak te figurki powstawały to Robert powinien opierać Robert był odpowiedzialny za tą części animacyjne powstawały w ten sposób, że biega zbierałem informacje wszelkie filmowe i fotograficzne o tych postaciach od szóstce tak naprawdę polityków o ich rozmowy znalazły się filmie co nie było proste dlatego, że to są mało znane nazwiska Koncewicz żąda Rawskiej Pietrzak może bardziej, ale nie ma dużo zdjęć, więc by każdy materiał dla nas nawet na wagę złota no ja to wysłałem Robertowi Robert uruchamiał całą swoją fantastyczną ekipę, która pracowała na wszystkimi tymi detalami nad szczegółami mundurów za język jest właśnie komendant milicji czy chodzi w garniturze chodził czy chodzi w mundurze szukamy tych zdjęć pytaliśmy historyków tak samo chodziło o makiety wnętrza to Robert u nas fantastyczne zdjęcia nowej Huty, które np. pozwalały nam określić, jaki kolor miały ściany tapeta, jakie wzorki i jakby w, ponieważ materiał czarno białych to było nieczytelne, więc takie detaliczne szukanie szczegółów, które potem nam pozwoliły i Robertowi nadzorować prace nad budowaniem tych Lalek tych makiety drukowaniem różnych detali jak butelek oranżady czy mandarynek czy paczek papierosów już zupełnie na koniec wiem że, że film dopiero wchodzi na ekrany kin, ale jestem ciekawa ten pierwszy odbiór, jakimi reakcjami 1970 się spotyka zarówno starszego, jaki tego młodszego i tego całkiem młodego pokolenia jak oni traktują i czy inaczej pokoleniowo właśnie ten film no mieliśmy pokaz w Warszawie taki przedpremierowy i były takie młodsze osoby młodsze, czyli kilkunastoletnie może 19 to 18 letnie i jak podpisywaliśmy to były zaskoczone, bo powiedział, że nie uczą ich takich rzeczy na lekcji historii w zlotym nie mówią i mają taką możliwość dotknięcia troszeczkę jakieś kawałka tej historii no starsze osoby szczególnie te, które pamiętają to dziś przeżywają to to jeszcze raz był na pokazie we Wrocławiu, gdzie pan mówił, że był stał pod komitetem z drugiej strony jak pokazywałem film w Łodzi to jedna z widzem wypowiedziami, że no jej jej tata niszczą materiały, bo miał taki rozkaz szybko z tego archiwum się potem wycofał i zwolnił to uruchamia pewne wspomnienia natomiast za granicą jest bardzo ciekawe odbiór ja bym niezwykle zaskoczony, bo ten film już po podróżował po całym świecie łącznie z Chinami Europą zachodnią i np. mieliśmy premierę w Szwajcarii to Wicka z Rosji była tak wzruszona tym filmem tym co zobaczyła, że nie potrafiła przez łzy i emocje zadać pytania właściwie po chwili po długiej właśnie chwili tego tej próby zadała takie jedno pytanie czy ten film jest dowodem na to, że u nas też może coś takiego wydarzyło się skończy, że ten zły moment w historii Rosji się skończy, bo dla niej jak ona porównuje to co było filmie to co jest w dzisiejszej Polsce zaskakująco to są kompletnie 2 różne światy dla niej z jej perspektywy myśmy ruszyli bardzo do przodu i Tomasz Wolski reżyser operator montażysta bardzo dziękuję rozmawialiśmy o filmie 1970, który właśnie wszedł na ekrany polskich kin dziękuję serdecznie dziękuję bardzo, Marta Perchuć-Burzyńska do usłyszenia za chwilę informacje w radiu TOK FM Paweł Kierzniewski pomógł program jak zwykle przygotować dzięki wiekiem Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA