REKLAMA

Jacek Braciak czyta tekst Adama Zadwornego

Gościnnie: Mistrzowie Słowa Gazety Wyborczej
Data emisji:
2021-12-10 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
19:58 min.
Udostępnij:

Kiedy Jacky Challot uczył się w szczecińskim areszcie znaczenia zwrotu "kopsnij szluga", Gérard Depardieu protestował w Paryżu przeciwko jego uwięzieniu, a Czesław Kiszczak wystawiał list żelazny dla Françoise Breton - w 41. wydaniu podcastu "Mistrzowie Słowa" Jacek Braciak czyta tekst Adama Zadwornego pt. "Na ulicy czułem wiatr wolności". "Mistrzowie Słowa" to podcast, w którym mistrzowie sceny czytają mistrzów pióra. Co tydzień w sobotę publikujemy dla klubowiczów "Wyborczej" jeden tekst czytany przez wybitne aktorki i wybitnych aktorów. Teksty te będą pochodziły z naszych najlepszych magazynów: "Wolnej Soboty", "Dużego Formatu", "Wysokich Obcasów", "Ale Historia", "Książek" i "Wyborczej Classic". Dołącz do Klubu "Wyborczej", kupując najwyższy, klubowy pakiet prenumeraty cyfrowej na Wyborcza.pl/prenumerata. Polecamy także serię audiobooków "Mistrzowie Słowa" Wydawnictwa Agora dostępną na Kulturalnysklep.pl i Publio.pl.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
państwa w podcaście mistrzowie słowa to już Radziwiłł wydawczyni podcastów gazety wyborczej mistrzowie słowa to podcast, w którym mistrzowie sceny czytają Mistrzów pióra co tydzień w sobotę publikujemy nasze teksty czytane przez wybitne aktorki wybitnych aktorów z okazji zbliżającej się rocznicy wybuchu stanu wojennego zapraszamy do wysłuchania tekstu francuskie Kuriera, którzy wpadali na granicy, kiedy kisielu uczył się w szczecińskim areszcie znaczenia zwrotu niż loga Rozwiń » Gerard Depardieu protestował w Paryżu przeciwko jego więzieniu, a Czesław Kiszczak wystawia list żelazny dla jednej z francuskich Kurek tekst pochodzi z dzisiejszego wydania magazynu, ale historia przed państwem Jacek Braciak na ulicy czułem wiatr wolność i Adam Zadworny w nocy z dwunastego 13grudnia 1981 roku Françoise Breton była w domu przy ulicy nowy świat na szczecińskim robotniczym w Skolwinie razem z Edmundem pałką, z którym zaplanowali ślub na 6stycznia 81002. roku ten przywódca strajków grudnia siedemdziesiątego roku stycznia 71001. roku uciekinier z PRL i wróg publiczny gierkowskiej Polski kilka miesięcy wcześniej wrócił do kraju z podrobionym francuskim paszportem przyklejonymi wąsami i w peruce zrobionej w jednym z paryskich teatrów, kiedy zomowcy esbecy Załom metali do drzwi, aby przeżyć wałka do aresztu, a potem obozu internowania w ich mieszkaniu był też francuski Kurier przywiózł sprzęt poligraficzny dla polskiej socjalistycznej partii pracy, który przed miesiącem wojewoda szczeciński oficjalnie zabronił działalności pozwolono mu wyjechać z Polski francuska Solidarność po zatrzymaniu męża hasła szła z dwuletnim synem przez zasypane śniegiem Szczecin jako powiada jedyny raz w życiu wydawały się, że patrzy na siebie z góry schroniła się w stoczni szczecińskiej imienia Adolfa Warskiego, który wybuchł strajk w proteście przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego w nocy z czternastego 15 grudnia stocznia została spacyfikowana przez czołgi i wozy bojowe 12 dywizji Zmechanizowanej wojska polskiego poziomu robotnicy pomogli młodej Francuzce wydostać się z kotła ukrywała się w mieszkaniu w pobliżu stoczni, w którym 17grudnia wytropiła ją bezpieka ubecja odśnieżyli samochód milicjant usiadł za kierownicą pojechali na granicy w Kołbaskowie tam usłyszała, że ma się wynosić z Polski miałam gwałci plakaty Solidarności, które od razu wpadł w oczy wschodnio niemieckim służbom wspomina rozebrali mnie do naga i poddali kontroli osobistej w końcu wbili wizę przejazdową i kazali wynosić na zachód już na niemiecko francuskiej granicy dowiedziała się, że cała Francja szuka piszą o nich w gazetach niedługo potem udzieliła wywiadu wieczornych wiadomościach telewizyjnych, a jeszcze przez wiele miesięcy ludzie zaczepiali ją w metrze jako Francuzkę Solidarność i matkę dziecka polskiego rewolucjonisty siedzącego więzieniu, gdzie za żelazną kurtyną Szerszeń konsens Paryża 21czerwca 1978 roku w MSW powstała lista 13 francuskich kurierów Bałki, którzy przemycali do Polski wydawany w Paryżu radykalny bilety Szerszeń najmłodsza na liście to dwudziesto trzyletnia wtedy Françoise Barr z domu Gretą, która właśnie rozwiodła się z francuskim dyplomatą i zam. ze starszym o 22 lata, bo łuku znała język Polski, bo uczyła się na Sorbonie studiując filologię słowiańską dostała też spędził na Uniwersytecie warszawskim naukę poznała na wiecu w Paryżu, na którym wystąpiła w roli tłumaczki Edmund Bałka po utopione we krwi Robotniczej rewolcie w grudniu 70 stanął na czele kolejnego protestu szczecińskiej stoczni w styczniu 1970 pierwszy roku 1 raz w historii bloku komunistycznego do zbuntowanej fabryki przyjechali wtedy najważniejsi ludzie w państwie m.in. pierwszy sekretarz KC PZPR Edward Gierek premier Piotr Jaroszewicz i kilku ministrów z spotkanie władz PRL z robotnikami ci ostatni potajemnie nagrali na podstawie przeznaczonego na zachód nagrania leżeli budżet nakręcił w 1976 roku w Anglii fabularyzowany dokument 3 dni w Szczecinie emitowany w wielu nie tylko europejskich telewizjach nauka stał się wtedy popularne na Zachodzie wcześniej uciekł z Polski w 1973 roku na pokładzie statku ms Siekierki udzielał wywiadów występował na wiecach socjalistów i na uniwersytetach ostatecznie zamieszkał w Paryżu w środowisko szerszenia w 1977 roku ogłosiło 12 punktowy program, w którym mowa była m.in. wolnych wyborach wyprowadzeniu sowieckich wojsk z Polski i zlikwidowaniu cenzury gotowe treści pod przykrywką pierwszym rozpracowany przez SB kurierem nauki był urodzony 15marca 1946 roku w Algierii zakaz sum, który 1maja 1977 zatrzymał się w warszawskim hotelu Victoria nie udało się zatrzymać w lipcu 1977 szczecińska prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie rozpowszechniania broszury naprawa samochodu na drodze zawierający fałszywe wiadomości wyrządzające istotną szkodę interesom PRL dla niepoznaki wywrotowe szerszenie miały lipne okładki np. czyszczenie odzieży roboczej albo socjalistyczne współzawodnictwo pracy bardzo drażnił władze, więc zastępca szefa departamentu trzeciego MSW Władysław Ciastoń 1970 ósmy roku polecił zorganizować ogólnopolską naradę w tej sprawie doszło do niej 23maja 1978 roku we Wrocławiu przyjechali esbecy z miast, w których przejęto najwięcej szerszeni z Wrocławia Szczecina Krakowa Katowic Warszawy Lublina Gdańska Elbląga Słupska i Kiec tydzień później na kolejnej naradzie tym razem w siedzibie MSW powstał plan skoordynowanych działań operacyjnych w sprawie kolportażu na terenie kraju antykomunistycznych wydawnictw szerszy do działań włączono setki funkcjonariuszy SB milicji w całej Polsce oraz wojska ochrony pogranicza z redakcją biuletynu wydawanego już wtedy w 3 językach także francuskim angielskim współpracował w Paryżu Gerard Block trockista filozof matematyk weteran ruchu oporu z czasów drugiej wojny światowej to on poznał Polaków z innym byłem partyzantem specjalistą od podrabiania dokumentów i budowania skrytek wykorzystał swoje umiejętności do ukrywania specjalnych samochodowych skrytkach, a także w pociągach biuletynów, ale też listów do naszych współpracowników w Polsce opowiada Françoise wozili ochotnicy, którzy dostawali od nas pieniądze tylko na paliwo hotele podróżujący po Polsce citroenem obywatel RFN Hans-Peter Heinrich z dziennikarz działacz socjalistyczny był śledzony od granicy w Kołbaskowie interesował się nim sam szef kontrwywiadu MSW płk Zbigniew Budzisz, a osaczeni funkcjonariusze biura BM wyszkolenie dyskretnej obserwacji z 9listopada 1980 roku figurant spotkał się w Gdańsku z Bogdanem Borusewiczem działaczy wolnych związków zawodowych i 11listopada, czyli dzień po tym, jak Sąd Najwyższy zarejestrował NSZZ Solidarność citroen prowadzony przez Niemca zatrzymał się na wezwanie milicyjnej drogówki na ulicy Santockiej w Szczecinie Heinrich został zatrzymany tymczasowo aresztowany SB znalazła przy nim karteczkę wielkości znaczka pocztowego zakresami działaczy WZZ, w której nie zdążył zjeść bezpieka zainteresowała się też napisanym po niemiecku listem do Solidarności od kolejarzy Zachodniego Berlina w aktach jest jego polskie tłumaczenie kolejarze z zainteresowaniem i uwielbieniem śledzimy waszą zdecydowaną walkę o prawa do demokratycznych wolnych związków zawodowych wasza postawa jest wzorem dla wszystkich robotników na świecie niemieckiemu Kurierowi prokurator zarzucił, że przybył do Polski jako wysłannik Edmunda Bałuki działającego w imieniu organizacji prowadzących wrogą działalność na szkodę interesów politycznych PRL po kilku dniach do szczecińskiego aresztu zaczęły napływać telegramy całej Europy np. zaczynający się od słów protest komitet praw demokratycznych Uniwersytetu rur żąda natychmiastowego zwolnienia dziennikarza po 2 tygodniach Heydrich wyszedł z aresztu został wydalony z Polski na Zachodzie spotkał się ba com, który kilka miesięcy później w kwietniu 1981 roku nielegalnie wrócił do kraju, gdzie natychmiast wszczęto przeciwko niemu śledztwo po tym, jak w niedzielę 13grudnia 1981 roku wprowadzono w Polsce stan wojenny, a w poniedziałek pod ambasadą polską w Paryżu odbyła się największa na świecie manifestacja w obronie Solidarność brał w niej udział młody urzędnik skarbowy, że kisielu, w który kilka miesięcy wcześniej był gościem zjazdu Solidarności z ramienia związku zawodowego CGT w Polsce na ulicy dosłownie czuło się wiatr wolności opowiadał po latach to było naprawdę wielkie przeżycie po wprowadzeniu stanu wojennego Szalą skontaktował się z biurem Solidarności w Paryżu m.in. Seweryna Blumsztajna i Mirosławem Chojecki zaoferował pomoc spodobała im się jego otwartość, a także to, żeby niepozorny, a pieniądze na furgonetkę, w której została zrobiona specjalna skrytka pochodziło od Jerzego Giedroycia redaktora naczelnego paryskiej kultury z zewnątrz były leki żywność w skrytce części do powielacza, który początkowo pszenicę potem za jaki przewoził do Polski do największych miast całe powielacze offsetowe nadajniki radiowe farby książki m.in. paryskiej kultury i londyńskiego aneksu szalu jazda przez NRD była zbyt wielkim ryzykiem dlatego jeździłem przez danie stamtąd promem do Świnoujścia właśnie tam padły 23marca 1984 roku to był jego ósme kóz podobno celnik zauważył, że auto jest w środku za małe na granicy trzymali mnie kilka godzin, bo czekaliśmy na przyjazd ekipy telewizyjnej w Polskiej telewizji pokazali bibuły puszkę francuskiej szynki i rzecznik prasowy wojewódzkiego urzędu spraw wewnętrznych w Szczecinie żartował, że służby czekają na następnych kurierów wprawdzie francuskiej szynki gwarantujemy, ale nikt zapewniam szale siedział w szczecińskim areszcie śledczym pierwszy zwrot, jakiego się tam nauczył to koszt niż druga więźniowie traktowali go szacunkiem niektórzy mówili Solidarność z porządku, ale powiedz ile dostawałeś forsy kóz nie chcieli wierzyć, że podjął takie ryzyko bezinteresowne proces miał być pokazowi, aby odstraszyć naśladowców, których w związku z dużym zainteresowaniem sytuacją w Polsce stale przybywało mówi prof. Radosław Ptaszyński autor wydanej kilka lat temu książki, że taki rząd część szalony przyjaciel Solidarność zdecydowano się na areszt tymczasowy proces nagłośniono w prasie i wydano wyrok pozbawienia wolności mimo szerokich protestów na Zachodzie w działania na rzecz uwolnienia Charlotta zaangażowali się francuscy intelektualiści twarzą tego ruchu została dama tamtejszego kina suną sznury za Francuzem stawili się także m.in. Gerard Depardieu i mój tą i misie w kółko szczecińska bezpieka władze PRL-u były zaskoczone siłą francuskich protestów prawdopodobnie dlatego po 4 miesiącach puściły go za kaucją, którą wpłaciły związki zawodowe Franz rzeki szalu dostał na odchodne zakaz wjazdu do PRL przez 10 lat był jednym z kilkunastu zatrzymanych w latach osiemdziesiątych przez SB zachodnich kurierów polskiego podziemia taką niebezpieczną działalność zaangażowały się setki obywateli Zachodu najczęściej Francuzi Skandynawowie Niemcy RFN studenci dziennikarze ludzie wolnych zawodów związkowcy często związani z ruchem socjalistycznym Edmunda Bałuki, który swoją obronę przed wojskowym sądem w Bydgoszczy ramieniu oskarżenie PRL w 1982 roku został skazany na 5 lat więzienia razem z innymi zaciętym wrogami reżimu jak np. Władysław Frasyniuk Leszek Moczulski z Konfederacji Polski niepodległej siedział w ciężkim więzieniu w Barczewie prowadził głodówki był bity ślub Françoise Edmund odbył się w więzieniu, ale ona w obawie przed aresztowaniem nie mogła w nim uczestniczyć na więziennym ślubie w zastępstwie Panny młodej przed urzędnikiem stanu cywilnego wystąpiła szwagierka Bałuk wiosną 1984 roku Bałka rozpoczął w więzieniu kolejną głodówkę, domagając się zgody na spotkanie z żoną synem, których nie widział od 1981 roku władze, bojąc się, że zagłodzi się na śmierć uległy Françoise dostała 20 czterogodzinną polską wizę i gwarancji gen. Kiszczaka, że nie zostanie aresztowana przyjechała do Polski z pięcioletnim wtedy synem zobaczyłem człowieka skrajnie wychudzonego jego nadgarstek był, choć od mojego wspomina przytulił śmie się i pracowaliśmy Edmund śmierdział pleśnią jak materiał wilgotnym pomieszczeniu bez światła zrozumiałam, że od dawna nie wychodził na spacer w paryskim domu nasz syn Michael zawsze rysował uwolnienie taty obniżenia wyobrażał sobie, że jacyś bohaterowie uzbrojeni w Super mocy wyciągają ojca zakład wtedy w Barczewie straci na to nadzieję wałka wyszedł z więzienia 6sierpnia 1984 roku na mocy amnestii w 1985 wyjechał do rodziny do Francji organizował tam kolejnych kurierów, którzy przemycali do Polski sprzęt i bibuły Edmund wałka zmarł w Warszawie 8stycznia 2015 roku został pochowany na cmentarzu centralnym w Szczecinie pomiędzy grobami offer Robotniczej rewolty grudnia siedemdziesiątego roku Françoise trójka synów mieszkają w Polsce Żak szaloną odwiedził Polskę na początku lat dziewięćdziesiątych kilka lat później otrzymał medal wdzięczności ustanowiony przez europejskie centrum Solidarności jest na nim sentencja hit Nobis argumentu imperium liz Solari czy Labor bus full śpieszy nam z pomocą, gdy było niebezpiecznie z otuchą, gdy było ciężko na okładce opowiadające o nim książki prof. Ptaszyńskiego są słowa Aleksandra Halla i postawa siano stanowi ilustrację znacznie szerszego zjawiska pomocy szerokich kręgów francuskiego społeczeństwa dla Polski i Solidarności po wprowadzeniu stanu wojennego to zjawisko nie zostały jeszcze w dostatecznym stopniu zbadane opisane, a miał duże znaczenie dla podtrzymania podziemnej Solidarności mobilizacji opinii publicznej na Zachodzie i budowania więzi pomiędzy narodami francuskim i polskim Jacek Braciak tak dla państwa przeczytał tekst Adama woźnego pt. na ulicy czułem wiatr wolności polecamy się z nowym odcinkiem w podcaście mistrzowie słowa już kolejną sobotę zapraszamy też do słuchania naszych innych podcastów ósmej 10 Warszawa nadaj dziękujemy, że są państwo z nami w klubie wyborczej to usłyszenia Julia radzi Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: MISTRZOWIE SŁOWA GAZETY WYBORCZEJ

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA