REKLAMA

"Braterstwo poezji..." Tadeusz Różewicz i Czesław Miłosz

OFF Czarek
Data emisji:
2021-12-13 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
34:56 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
co zadziała Sićko program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan prof. Aleksander Fiut historyk literatury krytyk literacki Uniwersytetu Jagiellońskiego panie profesorze witam pana bardzo serdecznie dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwu bardzo niedawno wydawnictwo literackie wydało bardzo interesującą książkę zatytułowaną braterstwo poezji korespondencja wiersze i inne dialogi 19472013 Rozwiń » to jest korespondencja dialog kij i komunikacja można powiedzieć pomiędzy Tadeuszem Różewiczem Czesławem Miłoszem i wnoszę panie profesorze pan tę pozycję na i może nie zapowiedź tak oczywiście jest nawet łatwiej od pozycji mówić, ponieważ w tym dialogu z poetyckim dialogu Różewicza z Miłoszem miał okazję już pisać i wielką ciekawością tą książkę przeczytałem, ale chciałbym dodać, że poza tym dialogami poetyckim to tutaj się znalazły to znaczy wiersze, które miło się dedykowała Różewiczowi trzeba dziewiczy Miłoszowi zresztą Różewicz pisał także wiersze po śmierci Miłosza co było świadectwem jego przywiązania i przyjaźni są tutaj także są tutaj także inne materiały to znaczy i są listy wymiana korespondencji od czterdziestego siódmego roku do 2003 i jest wywiad, który przeprowadziła Renata Gorczyńska z Różewiczem Miłoszem w pokoju Solskiego w teatrze Słowackiego w Krakowie 1009. roku i są wypisy prozatorskie z eseistyki Miłosza czy jego komentarzy do poezji Różewicza, ale także fragmenty proszę Różewicza poświęcone Miłoszowi całość zamyka bardzo pięknie napisany kompetentny esej Andrzeja Franaszka, który próbuje oświetlić całość się relacji między tymi 2 wielkimi poetami także książka jest niesłychanie interesująca właściwie to jest portret podwójny albo też, jakby dialogi prowadzone na różnym poziomie w różnych językach pięknie wydana co chciałem podkreślić, bo wcale to nie jest reguła dawek powiedział w coraz rzadziej się zdarza starannie wydana zresztą nie tylko od strony edytorskiej, ale i co jest bardzo modne ciekawe może dla Czytelników Różewicza będzie zaskakujące rzeczy okaże się, że Różewicz poza ten był znakomitym poetą i DRAM dramatopisarzem również bardzo dobrze rysował jest tam do świetne w jednym z listów taki autoportret, gdzie z laseczką idzie przez ogród, czyli nawiązując, nowelizując też panie profesorze do tego podsumowania czy wstępu można powiedzieć, że znowu ma rację Marcin Świetlicki, który napisał najpierw pisze liryki i fraszki, a potem przychodzą Rusiński Franciszki także kolejne potwierdzenie w tej tego wizjonerskiego wersetów Marcina Nowackiego bardzo bardzo bardzo ładne tak panie profesorze nie wiem czy pan jest bardzo pod wrażeniem tej książki albo bardzo was planowanymi wrażenie, że właściwie główna rzecz, której Miłosz pisze to od książkach, które przetłumaczył i panie drogi panie Tadeuszu czy pani już znają tę książkę w moim tłumaczeniu czy pan na to ten wiersz w moim tłumaczeniu czy pani kupił moją książkę to panu wysyłam przypomina to w moim tłumaczeniu panie profesorze, gdy do czy miłość coś kolej jeszcze innego do powiedzenia oprócz tego, że właściwie przetłumaczył dużo rzeczy i oprócz tego, że znowu na niego psioczą w tej Polsce na nie trzeba trzeba przyznać czy co wcale nie jest znowu takie częste w środowisku poetów pięknie nazwanych przez Miłosza turniejem garbusów, bo ambicje i ambicje jest zawiści jakiś animozji zawsze tym środowisku istnieją co jest bardzo taki właściwie wzruszające, że miło 400 siódmym roku pisze do Różewicza, którego nie zna osobiście poznali się dopiero później no, że uzna jego wiersz muzeum w czasie wykładu jak ustawa o swoje wody we w czasie wykładu w Ameryce, a potem te pierwsze zostały przełożone na nawet na na portugalskiej Brazylii zostały opublikowane, więc taki gest bardzo ładny gest zupełnie bezinteresowne no i trzeba powiedzieć, że miłość odegrał niesłychanie ważną rolę okresie nie docenia te w propagowaniu czy przybliżaniu polskiej poezji w Ameryce, bo publicznie przypomnę, że tłumaczył wiersze wata czy Zbigniewa Herberta przed opublikowaniem własnych wierszy w przekładzie na angielski na ogromną rolę w tej sekcji polskiej poezji odegrał jego jego antologia posła po społecznych, gdzie była właściwie od kosztów od ska man RAŚ do współczesnych tłumaczyli przybliżył Amerykanom dzięki czemu powstało zjawisko zupełnie niezwykłe to znaczy to co nazwano później polską szkołę poezji, do której obok obok Miłosza zaliczano Szymborską Różewicza Herberta także Zagajewskiego także, że to nie jest tylko, że on go tłumaczył, ale gminy, ale także inny, ale odegrał ogromną rolę w przybliżeniu całej polskiej PS natomiast istotnie najważniejszy o tyle pan ma rację najważniejszy dialog, jaki się toczy między tymi poetami rozgrywa się wiersza no i rozgrywa się również, jeżeli są to trudno mówić o dialogu, bo tutaj raczej miło jest komentatorem Różewicza przeglądy okazji m.in. iż w tej antologii we wstępie do do tego wyboru wierszy Różewicza, ale także historii literatury polskiej i przy swoich esejach wielokrotnie do Różewicza powracał i właściwie się na to patrzy z zewnątrz to trochę z drugiego dlatego, że to są projekcji, gdy na antypodach absolutnie różnym językiem wyobraźnią wrażliwością sporo patrzeniem na świat, ale też taka różnica ta różnica bierze się bez wielu bardzo jasnych powodów po pierwsze, dlatego, że dzieli różnica wieku co tydzień na dwudziestym wieku była ogromnie ważne, bo to nie jest kwestia tylko, że była między nimi różnica 10 lat służby datę urodzenia, ale również zupełnie innej perspektywy na dwudziestolecie i na wojnę prawda, dlatego że dla Różewicza tak zresztą jak dla jego rówieśników i do których przypomnę należy Herbert Białoszewski Szymborska, ale też psy Kamil Baczyński Trzebiński i projekcji warszawscy dwudziestolecie to dzieciństwo potem jakiś taki utracony raj dla Miłosza dwudziestolecie sanacja Chryste państwo, które przechyla się coraz bardziej coraz bardziej faszyzm, więc to jest zasadnicza różnica dla tej generacji wojna jest katastrofą cywilizacji takich, które właściwie już trudno się podnieść dla dla Miłosza wojna jest jedną z wojen, aby przypomnijmy, że taką jako dziecko ten był świadkiem pierwszej wojny światowej wojny polsko bolszewickiej także dla niego oczywiście przede wszystkim horrorach, które doskonale znam, bo przed spędzi przez okupację Warszawy był świadkiem zagłady getta powstania Warszawskiego, więc wszystko to uznał to jednak to nie jest takie takie doświadczenie, które określa określa światopogląd i tutaj dotykamy rzeczy podstawowej to znaczy tego stosunku do katastrofy inne drugiej wojny światowej jako jako właściwe przesłanki do odrzucenia wizji świata fundowany na istnieniu Boga istnieniu porządku religijnego ten to jest ten 1 zasadniczy właściwie wątków tej tej decyzji, ale nie, jeżeli pan pozwoli to przywołam tutaj tak bardzo bardzo piękne nie niepublikowanych wierszy Miłosza fragment tego wiersza przeczytam, bo on dobrze się dobrze wprowadza w całą problematykę przypominam, że miłość w czterdziestym ósmym roku opublikował pierwszy do Tadeusza Różewicza poety taki wiersz, który właściwie jest teraz bym część naszej poezji poety, który pięknie, który początek, którego początek brzmi bardzo charakterystycznie panie profesorze radości są wszystkie instrumenty, kiedy poeta wchodzi ogród ziemi i ten wiersz, który chciałem przywołać panie profesorze, więc panie profesorze amper, ponieważ zbliża się informacje to może rozpoczniemy kolejny o część naszej rozmowy tego wiersza galowo tak, bo wtedy będzie można się rozumiemy bądź rozumieniem tak dobrze pan prof. Aleksander Fiut historyk literatury krytyk literacki Uniwersytetu Jagiellońskiego z państwa moim gościem dzisiaj rozmawiamy o książce braterstwo poezji, czyli korespondencja wiersze i inne dialogi Tadeusza Różewicza Czesława Miłosza tę książkę wydało wydawnictwo literackie informację o dziesiątej 20 po informacjach wracamy w Polsce trawę jak cytuje ten wierszy Miłosza niepublikowany przywitałem go w czterdziestym ósmym roku i miałem rację znalazł swój sposób, a to bardzo duża jednak zawsze czytałem go polemicznie opisywał nędzę dwudziestego wieku jego czystością był gniew, a naprawdę żal po utraconym przymierzu człowieka Boga chciałem zapytać, jakie znowu Przymierze raz np. widzę sejmiku szachu Anda łuki trunku WHO by pod oddzielone barokowe kościoły i dalej może jednak za poważny, że duże by śmierć Boga mówi ja spadkobierca podzielony klubów morsów Peru na sejmiku szantaż Ukah Okowitę za mną stulecia bełkotu i ten wiersz dobrze wprowadza dobrze wprowadzał już co ich łączy i co ich dzieli, bo jak dotychczas bowiem głównie o tym co ich dzieli, ale inne Miłosz w pewnym miejscu powiedział coś bardzo stanowiącego mianowicie, że i jak jak gdyby mógł pisać tak jak nożem toby pisał jak Różewicz, ale mniej nie godzi się jego poglądy na świat i to co mówi tutaj właśnie, że dla nas sposób to jest uznanie dla jego metody twórczego jego języka takiego ogołocone jego pozbawionego właśnie wszelkich ozdobników im odradzającego się od całej tradycji takiego pisania upiększą onego trochę z kupionego na języku, ale albo skupionego na ozdobach kultury szukania właśnie czegoś co jest takie właśnie tak zupełnie z zupełnie, ale zupełnie wylewające się całej stałej tej z czego idiomu poetyckiego, który dominował spowiedzi właściwie no tak naprawdę do głosu biednych ludzi, bo świat głosy biednych ludzi na przekonaniu z uparł się one powtarzam to ballady romanse dwudziestego wieku poezji polskiej to jest ten zasadniczy przełom uprzedzając, zwłaszcza niektóre wiersze głosu biednych ludzi tak jak Przedmieście czy biedny chrześcijanin patrzy na getto uprzedzają także inne poezji Różewicza, ale zasadnicze to to jest to jest różnica światopoglądu na ten temat na razie dużo mówić to właściwie chętnym nadaje się na dłuższy wykład panie profesorze nie ma pan do dnia trochę pewnie z innej perspektywy albo inny sposób czytam książkę niż pan pan tutaj różne głębie wyszukuje odkrywa i przemierza, ale także myślę korespondują ze sobą pół wieku i nie mieli okazji przejść na ty przez dzieje się pewnie kilka razy no my z tym przechodzeniem na tej zresztą takich wierszy Różewicza PS bardzo bardzo charakterystyczny pod tym względem wie pan mimo miłości do tego miał bardzo różne strategia nie nie chcę tutaj przywoływać mojego przypadku, ale myśmy się bardzo przy czym przyjaźnili 84 w pewnym momencie powiedział jednak, że jakoś spada na tych nie mogę przez tak zostało, więc nie jest ważne naprawdę to zresztą jest taki moment jest w tej korespondencji tak wiele takich taki jest gdzie miłość jak gdyby pisze drugiej osobie, ale potem tej korespondencji następuje długa przerwa na właściwie wraca do tej formy takiej nie było nie nieoficjalne lepszy jak piszą do siebie kochany pan panie Tadeuszu czy tylko Hanny panie wyniosła jedno to chyba chyba nie potrzeba do tego tykanie to nie jest takie zupełnie potrzebne jednak ich bardzo duża łączyło, zwłaszcza jeżeli mówimy o korespondencji późnym wieku w latach dziewięćdziesiątych, kiedy już niebyła tych kłopotów z wysyłaniem listów z Polski do Ameryki trzeba pamiętać, że działała nie tylko cenzura, ale też listy do Miłosza czy Miłosza były starannie sprawdzane i często tak jak tam ludzie widzą mówił rozerwane do niego dochodziły może nie wszystkie doszły, więc ta korespondencja trwała później utrzymywali kontakt dzisiejszy nagle mieli kłopoty też ze wzrokiem mi więcej rozmawiali telefonicznie, czego jest oczywiście nie poznamy, więc to są to są akcje den jak mówił ostatnio nie ma wielkich wielkiego znaczenia w no właśnie, ale nie jest jednak jak jakiś taki dystans wyczuwam tutaj Miłosz, którzy trochę do był starszy, tak więc miło trochę, który ma się do takiego starszego kolegę z ciekawością przypatruje się Różewiczowi Różewicz, których będzie miał różnej jakości odpisuje zdawkowo zarząd zwraca się Czesławowi napisać coś napisze, że siedzę i chciałbym napisać, ale nie chcę się pisać ten myślą o panu takie to, w którym będzie staje się banalny przepraszam panie profesorze nie wiem czy barier, czyli tam jest tam jest coś jeszcze bardziej istotnego wydaje mi się takim motywem motywem przewodnim listów Różewicza jest nie nie niewypowiedziane rozmowa czy rozmowa, która nie doszła do skutku albo rozmowa, którą on toczy w sobie Miłoszem jest takie przekonanie szanse na to zwrócić celnie uwagę, że z Kantaka, jakby Absolut rozmowy, która wszystko by wypowie wszystko rozwiąże co w normalnych warunkach teraz jest niemożliwe, ale ta potrzeba właśnie kontaktu Różewicza z Miłoszem brała się, czego nie ukrywa i co jest bardzo przejmujące, że widział miłość jak gdyby swoje, jakby swojego starszego brata, aby w miejsce brata starszego, którego utracił sens czwartym roku, który był jego bardzo, bo dla niego osobą niezwykle blisko tak i matkach i były też bardzo zresztą do obiecujący poeta ty także, że tutaj jest z tej strony jest wyraźna potrzeba takiego na takiego właśnie przyciągnięcia miłość jest z tej perspektywy patrząc jest bardzo powściągliwa, ale był w ogóle inny w okazywaniu uczyć się te powściągliwi, więc nie tak bardzo bardzo nie dziwi natomiast ich związek wewnętrzny był bardzo silny to jak za zaczęli mówić czasem początku, że tak Różewicz, żeby but na antypodach poetyckich Miłosza, ale przecież problem, który poruszał dotykały Miłosza także na te na te pytania zasadnicze np. o zło w świecie odpowiadali różnie, ale obydwaj byli data zło niezwykle wyczuleni tak samo jak na cierpienie czy ludzi czy wiele rzeczy sporo innych stworzeń na ile oczywiście nie mówiąc o tym, żeby obydwaj byli bardzo bardzo negatywnie nastawieni wobec wszelkich objawił się przebić nic mu i nacjonalizmu, więc to też ich łączyło także teren ten ten dialog ten dialog Różewicza Miłosza toczył się myślę, jakby ich świadomości u 1 drugiego ten zresztą sali to te same sprawy dyskutowali ze sobą, ale głównie w istocie jak tak wskazał sąd potwierdza głównie poezji najważniejsze są ich poetyckiej wypowiedzi na komentarze Miłosza komentarze Miłosza do poezji Różewicza do ido tego poglądu na świat wprowadzające prowadzący te zasadnicze kwestie czy czy to trochę jak tak w takim słońce się od 2 dekad to nic nie mówili na koniec spłata taka no on wszystko wie wszystko wie, o czym gadać mam wrażenie, że na trochę taka książka od Tomasza korespondencję właśnie w tej korespondencji niewiele jest no bo ta dialog właściwy toczy się w głowie Miłosza bowiem Różewicza, który nie mamy dostępu, a więc opublikuje by korespondencję, która nam nie otworzy tych głów natomiast do powód do rozmowy o Miłoszu, a no nie wiem na mieście wydaje, że korespondencja jest ważna, bo tam są takie wątki, których listach, na których esejach wierszach nie ma np. te troski o troski o jego gospodarstwo polskiej poezji i takie wątki bardzo osobiste np. dzielą się dzielą się swoimi doświadczeniami z kłopotami ze zdrową ze zdrowiem, jakie mają chorobami bardzo bardzo intymne i intymne element, ale też korespondencja rzuca światło właśnie na NATO co jest też właśnie ukryte ta książka nie należy, bo mam takie wrażenie, że pan z wprowadza tę książkę do korespondencji przez tak powiedział na początku oraz Fundacja stanowi tylko fragment natomiast dialogi toczone w listach dialogi toczone w wierszach czy esejach dopełniają się wzajem i właśnie dzięki temu ta książka jest interesująca, bo daje takie różne perspektywy właśnie o tym od innych liczących rozmowa Różewicza te wierszach nie ma on właśnie rozmawia z synem Miłoszem wierszami nawet więcej niż Różewicz z nim ten dialog jest bardzo istotne dla dla Różewicza no i też bardzo istotny dla dla Miłosza ja myślę, że pan mówi, że wchodzimy jak głębie nocy z jak się mówi o wybitnych płaca to trudno mówić o banał, bo byłaby od września o zdanie, które odcienie profesorze, bo byłaby bezradna, bo dla tych projektów może wybitni poetami są wybitnymi po są wybitnymi poetami w wersach w listach są po prostu dobrze, ale powrócimy może być zbliża się informację panie profesorze dobry czerstwe poezji Tadeusza Różewicza Czesława Miłosza pan prof. Aleksander Fiut z Uniwersytetu Jagiellońskiego z państwa moim gościem, bo wcale tak braterstwo poezji, czyli korespondencja wiersze i inne dialogi 19472013 Tadeusz Różewicz Czesław Miłosza to wszystko wydało wydawnictwo literackie, a pan prof. Aleksander Fiut z Uniwersytetu Jagiellońskiego od fascynująco opowiada, ale powrócę tutaj myśli pani profesorze sprzed informacji właśnie nie ma pan wrażenia, że może czasem nawet wybitnym poetą twórcom genialnym ludziom należałoby dać odpocząć to, że miłości Różewicz wielki poeta my pytamy byli to wiemy, ale może po prostu zgubili się w korespondencji może być mam wrażenie, że są tacy strasznie nie wiedzą czy zrobić kroczek do tyłu czy kroczek do przodu coś by chcieli powiedzieć, ale właściwie nie nie mówią chcieliby otworzyć, ale tak się nie otwierają jakieś to wszystko jest zbywany półsłówkami i rozumiem że, że pewnie tak ta właściwa komunikacja odbywała się albo w głowie każdego z nich albo przez telefon albo może kiedyś pewnie spotkali parę razy ale, ale jakoś w tych listach takie to jest wszystko naprawdę myślę, że może nie musieli być wielkim poetami w listach może być po prostu takimi trochę bardziej inteligentnym pensjonariuszami na nią ma pan o tyle rację, że jeżeli porównuje listy Miłosza z Różewicza czy międzyrzeckim to tam są rzeczywiście fragmenty ten esej styczne, więc może może istotnie ta forma wypowiedzi nie nie była dla nich specjalnie użyteczna może to wynikało też przez różnych zahamowaniu, których Różewicz wprost mówił Zając nie przyszedł na spotkanie w Paryżu z Miłoszem krążył, bo nie lubi przymusu, więc to jest bardzo skomplikowana materia co logiczne i którą nie należy wchodzić żali się myślę, że powinniśmy się oderwać od samej korespondencji, która rzeczywiście w tym kontekście blado wypada w stosunku do wierszy i komentarzy komentarze do wierszy samych natomiast istotniejsze jest wydaje mi się co się wyłania całości to znaczy ze jest zadają takie pytania na sobie zadawałem już dawno, ale też zadane pytanie tutaj na antenie, dlaczego tak różni od siebie poeci byli jakoś sobie bliscy dlaczego, dlaczego miłość mówił że, gdyby mógł pisać tak urzędnicy, ale nie nie podziela jego światopoglądu Otóż jest właśnie kluczowa z prawej, mimo że pan tak omija łukiem szerokim problematykę filozoficzną teologiczną w tych wierszach to od tego uciec nie można żeby, żeby tanio wypadło zbyt trywialny Otóż myślę, że inne, że istnieją takie 3 zawężenia światopoglądzie i Różewicza Miłosza na bardzo bolesne, ale też zawężenia oni prości mają różny sposób pierwszy zawężenie to jest to jest Energa negacja właśnie w porządku świata miłość powtarzało kamienny porządku świata ten porządek świata da Różewicza jest też nie do zniesienia, ale tutaj wracam do tego co mówiłem różnicy generacji ram dla Różewicza wojna trauma wojenna to jest właśnie początek czy symptom katastrofy cywilizacji, która się nie kończy i nawet jeżeli czyta się jego wiersze Jose w Polsce niepodległej ta diagnoza się nie zmienia właściwie on szuka jak gdyby uzasadnienia dla tej daty pierwszej intuicji, że ten świat zawalił ostatecznie tutaj się Miłosz imienia zgadza i to jest bardzo paradoksalną sytuację tak naprawdę, dlatego że Miłosz, który był zawsze oboje vany katastroficzne okazuje się, że do końca takim nie jest to znaczy katastrofa, owszem, istnieje, ale na innym jak gdyby poziomie bardziej bardziej głębszym niż się tylko cywilizacyjny, bo to jest też w takiej perspektywie SA logicznie nie u niego jeszcze do końca świata w wersji na powiedzmy apokalipsy, ale równocześnie mniej jest Różewicza taka pochwała cywilizacji technicznej właściwie pan cywilizacja potrafi rozwiązać wiele problemów ze zdrowiem z rozwojem technologii, które pozwala przekroczyć ten horyzont wyznaczony przez reżim to ona właśnie ta ten rozbrat podstawowy, który pisze w ziemi Uro między wyobraźnią religijną, a nauką zostaje zasypywane przez nowoczesną astrofizyka czy fizyka prawda, więc to tutaj ich zdecydowanie dzień dalej jest paradoks ludzkiej natury polega na tym, że te wynoszą nas wszyscy ponad świat innych stworzeń świadomość, ale ta świadomość naszych też pogrąża też u nas degraduje, dlatego że jest świadomość naszej i znikomości przyjęć przemijalności śmierci i tutaj są bardzo bliscy bliscy sobie miłość miłość i i Różewicz, dlatego że ten ten ten paradoks win i ich twórczości bardzo silnie silnie wybrzmiewa przy czym zepsujemy to co jest po stronie zwierzęcej ludzkiej naturze Różewicza przeraża natomiast o Miłosza Miłosza równocześnie jest ten bardzo silny element obcy witalne taki taki zmysłowej zmysłowego zachwytu światem właśnie zmysły dają człowieka może degradują do SS tam zwierzęcego, ale decyzje dają mu wiele rozkoszy wtedy trudno trudno pominąć te rozkosze jak gdyby już widzieć z 1 jest swojej tu też mało wrażliwy i wreszcie wreszcie ostatnie zasadniczy dylemat to jest dylemat właśnie wiary niewiary u Różewicza ten problem szczególnie wybrzmiewa bardzo pięknym wierszu bez życia bez Boga jest możliwe życie bez Boga jest niemożliwe i w tym dylemacie rozstrzyganym właśnie mieści się cały dramat, gdy światopoglądu lewica, który wraca do opieki biblijnej równocześnie mówi o Bogu, którego opuścił Bogu, który od set miło z kolei rzuca bardzo ciężkie oskarżenia pod adresem Stwórcy, że tak fatalnie na świat urządził, że rządzi nim okrucieństwo natury pożegnanie się wzajemne i prawo gatunku, ale z drugiej strony z drugiej strony jest tam lądować one wielkim zachwytem właśnie dla wszystkich ze stworzeń, więc piętach różnych różnych kształtów c czy wierzący kwiatów c olśnienie tą zmysłową materią rzeczywistości tego tego uraz Wicia nie ma co więcej u niego jest by my tutaj może na koniec jeszcze odwołam się tak bardzo zasadniczego dialogu w wierszu Under my room, kiedy miłość pisze niestety panie Tadeuszu dobra natura jest człowiek romantyczny wynalazek, gdyby tak było można by otrzymać ukazuje pan w ten sposób głębią swego optymizmu wystarczy pozwolić człowiekowi wytruć swój rodzaj następują niewinne wschody słońca nad florą fauną wyzwoloną na pofabrycznych pustkowiach wyrosną dębowe lasy reform sierp danego przez wilki Jelenia nie będzie przez nikogo widziana Jastrząb będzie spadać na Zająca bez świadków zniknie ze świata zło, kiedy zniknie świadomość plus oczywiście panie Tadeuszu zło dobro bierze się człowieka, więc dla Różewicza to zło to jest zło, które człowiek wyrządził w historii przede wszystkim dla Miłosza złote zło, które przenika cały świat to jest zło fundamentalne, które stoi, jakby u, których podstawę jego jego antologii stąd to one mają właśnie to oskarżenie i NATO NATO niema właściwie dobrej odpowiedzi i ten paradoks, gdyż zabiera na końcu tego wiersza te znika zwłoki, gdy znika świadomość, ale czy ten świat na normy zacząłem panie profesorze to jest mam wrażenie, jakie wariacje na temat zdjęć Lorenca i tego jego słynnego inne wysłała odbić Sol form celów w no nie wiem mieś wydaje, że mniejsze wydaje, że to, że to troska, która trochę trochę inną stronę idzie jednak może by wyobrazić świat po zagładzie ludzkiego gatunku naj wtedy na to złoto okrucieństwo jednak pozostanie nam również zdanie nie będzie patrzyła, ale nie znaczy, że nie będzie pani profesorze świecie po zagładzie dzisiaj w programie Owczarek po godzinie jedenastej na już także pana bardzo serdecznie zapraszam panie profesorze jak Tunezja dzisiaj 13 grudnia, więc nasze nasze słuchaczki nasi słuchacze pewnie cały dzień nie tylko w radiu TOK FM będą dowiedzą się różnych rzeczach związanych z rocznicą czy też sam 13 grudnia jak też nawiązać do 13grudnia panie profesorze, bo oto znalazła w jednym z listów Tadeusz Różewicz pisze tak kochany panie jutro wigilia odleciał pan znów za wielką wodę do ciepłych krajów wielki ptak polskiej poezji, a u nas mgła deszcz mgła błoto ludzie we mgle działałem dla kraju we mgle w zeszłym tygodniu w nocy czytałem ocalenie wydanie czytelnikowi ski czterdziestego piątego roku pieska czytałem myślałem o panu znalazłem list, który napisał do pana w czerwcu nie wysłałem myślałem o ani Świerczyńskiego, którą ostatni raz w życiu spotkałem 13grudnia na pokrytym śniegiem placu Saskim koło grobu nieznanego żołnierza tego dnia o świcie był ogłoszony stan wojenny dzieli się z panem opłatkiem życzę państwu pomyślnego roku 1998 no tak można powiedzieć tak znalazłem nawiązanie do 13grudnia pani wraca Herling Herling pisał Elin pisał czy nas tego grudnia tylko tyle nie więcej cudownie to piękna pani prezes piękna klamra myślimy też bardzo zadaniowa nie można bowiem, że to jest piękny chleb w panie profesorze bardzo dziękuję za za dzisiejszą wiadomość bardzo dziękuję rzucił pan snop światła na na ten na tę korespondencję na te wiersza na ten dialog zachęca do tego, który tak Różewicza czasowym Miłoszem to ten zbiór ukazać nakładem wydawnictwa literackiego, a światło snop światła rzuca pan prof. Aleksander Fiut historyk literatury krytyk literacki Uniwersytetu Jagiellońskiego panie profesorze serdecznie panu dziękuję ja również bardzo dziękuję informację Szanowni Państwo informacje Radia TOK FM już kilka minut o godzinie jedenasty po informacjach tak jak już zasugerowałem wizja apokaliptyczna, ale nie będziemy mówić o obszar o latach po 2015 roku tylko my od dużo wcześniejszych informację o jedenastej po informacjach zwracany Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Więcej niż na antenie! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA