REKLAMA

Wojna klimatyczna, czyli kto zapłaci za transformację i czy bogaci na niej zarobią?

Wieczorem
Data emisji:
2021-12-15 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
53:07 min.
Udostępnij:

Czy sprawiedliwa transformacja klimatyczna była kiedykolwiek możliwa? Czy dziś jest możliwa? Jak wielką naiwnością jest wiara, że nie zapłacą za nią górnicy, którzy stracą pracę oraz ubożsi, w których bardziej uderzą rachunki za prąd? Temu pytaniu towarzyszy oczywiście refleksja, że skoro żyjemy w systemie, w którym nierówności rosną, a za tym akumulacja majątku przez milionerów i miliarderów; w systemie, w którym prywatne podmioty, jak korporacje bywają bogatsze i bardziej wpływowe niż niejedno państwo; w systemie, który nakręca konsumpcja. Audycję zainspirowały trzy publikacje: książka wybitnego klimatologa i uczestnika wojen klimatycznych z korporacjami prof. Michaela Manna, raport Światowego Laboratorium Nierówności prof. Piketty'ego oraz raport OPZZ.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz dziś wy, bo wieczorem zapraszam państwa na rozmowę refleksję dyskusję czy spór o to czy tzw. sprawiedliwa transformacja sprawiedliwa transformacja klimatyczna czy energetyczna czy szerzej rozumiana i ekonomiczna w dobie kryzysu klimatycznego czy taka sprawiedliwa transformacja była kiedykolwiek możliwa dziś jest możliwa jak wielką mówiąc wprost naiwnością jest wiara, że to nie górnicy, którzy stracą pracę czy ubożsi, w których najbardziej uderzą Rozwiń » rachunki za prąd właśnie, że to nie te grupy słabsza zapłacą, a przy tym w tym momencie biznesy zarobią, a razem z nim oczywiście naj bogatsi, których z kolei styl życia pozostanie nienaruszony idziemy tą może brzmieć bardzo prosto czy prostacko może propagandowo, ale wydaje mi się, że idea transformacji sprawiedliwej transformacji w ostatnim czasie została już ostatecznie do bardzo osłabiona, żeby nie powiedzieć skompromitowana, że usprawiedliwia to postawienie pytania tak wprost no i oczywiście UE wiąże się to się z taką refleksją czy o tym, że skoro żyjemy w systemie, który nierówności co do zasady rosną, a za tym akumulacja majątku przez sam szczyt szczególnie miliarderów żyjemy w systemie, w którym korporacji bywają bogatsze bardziej wpływowe niż niejedno państwo systemie, który nakręcany jest przez konsumpcję no, jeżeli te paradygmaty się nie zmieniają nie podlegają reformie no to w zasadzie, dlaczego transformacja klimatyczna miałaby cokolwiek zmienić może tylko ewentualnie pogłębić te nierówności i to jest jakaś taka moja wyjściowa teza no ale zobaczymy z jakimi opiniami badaniami czy tezami, a ustawią się w niej wezmą w niej udział dzisiejsi goście goście dziś wieczorem, a są nimi dr Kacper Szulecki dobry wieczór, gdy tu dr Szulecki jest związane z uniwersytetem w Oslo, a tam zwrócę szczególną uwagę centrum studiów nad sprawiedliwą transformacją no właśnie jest badaczem tej transformacji energetycznej czy klimatycznej związanym też z kulturą liberalną, ale też z norweskim Instytutem spraw międzynarodowych, ale jesteś z nami Michał Sutowski dzień dobry no, więc żydowski jest oczywiście związane z krytyką polityczną z 1 strony jest komentatorem polskiej rzeczywistości społeczno-ekonomicznej, ale właśnie też uczestnikiem dyskusji na temat tych najnowszych trendów w ekonomi oraz transformacji energetycznej no, więc i pytanie oczywiście do was będzie w dużej mierze takie jak dużą naiwnością albo oszustwem albo złudzeniem jest w ogóle mówienie dziś o transformacji sprawiedliwej transformacji klimatycznej jeszcze zanim oddam głosu zwrócę uwagę na to, że mnie samą zainspirowały, a tej rozmowy szczególnie 3 publikacja, ale to to jest mój punkt wyjścia absolutnie tylko mój to znaczy to jest wydaje się bardzo ciekawa książka od niej pewnie zaczniemy prof. Mankella mana klimatolog, ale też uczestnika wojen klimatycznych z korporacjami w ostatnich dekadach jest książka nowa wojna klimatyczna, ale też bardzo ciekawy zainspirował mnie raport przygotowany przez laboratorium światowe laboratorium nierówności, a profesora pika jego tam w tym najnowszym wydaniu na rok 2022 ani zamieścili specjalny rozdział poświęcony właśnie nierówności emisyjnej najwyższej mierze wygląda na to, że to naj bogatsi jak naj bogatsi zredukowali swoje emisje to mielibyśmy w dużej mierze problem może nie rozwiązane, ale bardzo dużej mierze rozwiązany, a trzecim oczywiście wątkiem jest temu przygotowane przez związek zawodowy OPZZ taka publikacja jesteśmy gotowi na zieloną rewolucję, w którym związkowy Jarosław Niemiec jednak nazywa ekologiczne zielony ład Eko ściemą czy nawet Eko świń lepszy, więc ja ja wychodzę z tych 3 punktów widzenia zaraz zdarza jest z waszymi głosami może na początek tak ogólnie, zanim do szczegółów zwrócę się 2 z pytaniem na ile w ogóle widzicie sens i tak uczciwie, że jesteście w stanie używać sformułowania sprawiedliwa transformacja energetyczna czy klimatyczne dr Szulecki złe wrażenie, że ich wiele mamy już tego testu w tym dziecko z kąpielą, dlatego że transformacja energetyczna i w sprawie zatrzymania klimatycznych rozmawiał o tym co właściwie znaczy bo, bo wrażenie, że temu w ujęciu różne środowiska dużo osób na różne znaczenia zarząd tego co im akurat głosuje zastanej sytuacji jest jako narzędzie retoryczne trochę, że one śladów jeszcze nie zaczęła już rozmawiamy o tym, że rząd nie uda albo już słyszę nie udała już przegrała z dużym dyskontem dowodził tak właśnie ma również idealny rzeczywiście pasuje do do tej książki melomana, dlatego że on bardzo, choć wszystkim oto bowiem, że pani zauważyła co ma naprawdę świetne wyczucie strategii dyskusyjnych oraz instytucji taki właśnie polemiczny strategii lody i paliw kopalnych wszystkich korporacji, którzy odpowiadają, że bardzo dużą część emisji przemysłowych na świecie i mam wrażenie, że już właśnie to mówienie o tym, że rozmawia usprawiedliwiają się skompromitowała, chociaż tak naprawdę jeszcze nie wystartowała to jest już taki element z jakiegoś jakieś tam odmian mu fatalizm fatalizmu tak dotąd nie służy 1 ocenia ten realizm dlatego też kilka słów po polsku i różnego organizm klimatycznego jakieś formy przede wszystkim cele informacja to nie jest coś jasno z góry ustalonego jest też co kształtujemy sami politycznie w ramach poszczególnych krajów jest po prostu przypomnienie o tym, żeby to czas promocja energetyczne słuchowym rynku może sam energetycy dotyczących, żeby nasze dała ona musi w tym element społeczny przeżyliśmy w Polsce czasowa energetyczną, która nie była sprawiedliwa, bo jeżeli ktoś mieszkał w Wałbrzychu lat dziewięćdziesiątych to doświadczenie własnej skórze odczuł niesprawiedliwe transformacji energetycznej takiej, która nie miałaby też wszystkich elementów, który wiemy teraz uczą się na tych gruntach jezdni powinniśmy my czas pomocy medycznej za 6, jeżeli skupiamy się na regionach jak koncentrację by o ruchu pracownia przejrzenie tego, że przejdziemy do szczegółów koszty, otwierając Michała Sutowskiego jak ja jak pan uważa je i czy to jest fatalizm mówić to co ja mówię czy z drugiej strony to jest uczciwe postawienie sprawy albo ewentualnie jeszcze ostatnia próba w ogóle z zawalczyć o to, żeby to było sprawiedliwe łączy przede wszystkim za punkt wyjścia trzeba wziąć to, że zgadzając się z Clean ogólną diagnozą stanu, w którym nierówności raczej rosną i ewentualnie można poziomie dyskursu publicznego tutaj jest jakaś wrodzona refleksja na ten temat należy pan wydaje się to czas nieubłagany no ale w tym kontekście patrząc na czas dotrzeć trzeba wyraźnie podkreślić, że osią jeśli transformacja Zielona czy energetyczna będąca częścią nowego przez element rowach i jeśli będzie prowadzona wg reguł tego systemu takich, jakie one obowiązują w innych obszarach to oczywisty sposób będzie ona jako niesprawiedliwe, ale też wywoła społeczny opór mało tego, bo będzie opór, który będzie stosunkowo łatwy do wyartykułowania w kategoriach politycznych przez siły panie mini jest populistycznej powiedzonek nacjonalistycznej walczy albo inaczej tylko negacjonizmu klimatycznego będzie nowym ani dla populizmu tak jak z 1 strony od wielu lat są to już jest to kwestia imigracyjna tak tak klimat i skutki polityki uważa skutki polityki klimatycznej będą traktowane jako jako główną lata nędzy i to co jakiś mobilizuje i czy niesprawiedliwe rozłożenie skutków polityki klimatycznej, bo jak makiem i mobilizacji tylko, że trzeba jeszcze zaznaczyć najpierw, że brak transformacji Zielonej brak w tym transformacji energetycznej, które prowadzę w tych samych warunkach, o których mówimy w tym kontekście prowadzi to to czas zacząć jeszcze większych nierówności zbywano, bo w roku byłem krótko mówiąc brak zmiany chodzi po naszymi biznes już w obszarze polityki klimatycznej oznacza, że w ogóle zmiana klimatu w tym globalne ocieplenie czy zwiększenie średnich temperatur postępuje w tym tempie co dotychczas bądź szybciej i doskonale już wiemy od lat co najmniej kilkudziesięciu ani doświadczeń, a także z prognoz naukowców, że skutki odczuwalne tych zmian zmian warunków brzegowych cywilizacji, jaki nasza funkcjonuję, bo to nie jest pies Rocky ego jest 1 skupiała się tutaj przepraszam, ale wejdę wejdę w sobotę w ogóle, że rozumując jeśli jeśli pytamy o to czy transformacja może być sprawiedliwa to należy zacząć od powiedzenia, że brak transformacji ma pewno będzie niesprawiedliwe, dlatego że koszty zmiany zmiany klimatycznej ani polityki klimatycznej w samej zmiany klimatu w największym stopniu ponoszą ci, którzy po pierwsze, mają najmniejsze możliwości przeciwdziałania i adaptacji do jak za jest także najmniej zawinili pozwanemu misji, ale moja teza jest taka, że transformacja będzie tylko, że niesprawiedliwa to jest jakby problem, bo uważam, przed którym stoi mandat od nie może nie być idealna, ale dobrze spójrzmy właśnie na książkę ma podobno może jest dobry punkt wyjścia tak jak wspomniał Kacper Szulecki, a my man zlecony klimatolog to taki uznany nazwijmy to mając ogromny udział wpływ tej w poznawaniu rozumieniu naszej w naszym mechanizmów stojących za klub ma mechanizmów klimatycznych z drugiej strony no stał się mimowolnym uczestnikiem wojen klimatycznych, bo po prostu po opublikowaniu wykresu dobrze obrazującego jak klimat ociepla zostałyby stał się ofiarą różnego rodzaju ataków w ten sposób zaczął padać strategie na dużej mierze opisuje jak korporację wiedziałem już co najmniej od lat siedemdziesiątych już osiemdziesiątych to są dokumenty pokazujące ich wewnętrzne badania naukowe, które przewidywały co się stanie jak przez 40 lat można przez 35 lat na pewno w zasadzie zdołały przykryć tę wiedzę zarabiać, a teraz i to już o końcu, kiedy bardzo trudno się podważyć naukę potem konsensus jednak jest dosyć trudne no to zaczyna stosować innego rodzaju strategie główną jest przerzucanie odpowiedzialności za działania na rzecz klimatu na jednostki co też wychodzi całkiem skuteczne to pokazuje jak ogromną władzę mają korporacje mówimy o tym bardzo dużo, ale to się w zasadzie nie zmienia, a pogłębia i jest duże jak prawdopodobnie moim zdaniem rzeczywiście to znów słabszy za to zapłacą korporacje sobie z tym poradzą świat upraszczam, ale chodzi o to ogromną władzę, którą mają, a korporacje i najbogatszy w tym procesie czy w ogóle obywatele mają szansę ktoś podejmie z tym moim autem zmierzają spróbował krótko on zniesienie tego, że korporacje za duży kwantyfikator to znaczy po prostu niektóre jednak korporacje czy jednak branża sobie poradzą lepiej na sobie poradzą gorzej no właśnie pod uwagę, że zmiany w życie zmiany technologiczne przykład one spowodowały takie tektoniczne niemal ruchy pań w gospodarkach krajów i centrum i peryferii nie w związku z tym ja zmierzam do tego, żeby powiedzieć, że także wśród korporacji są aktorzy, którzy mają różne interesy i np. aktorzy, które zależy na tym, żeby opóźnić proces odchodzenia od węgla jak jak najbardziej są tacy, którzy próbują się już pisać będąc wychodzące z sektora paliw kopalnych, ale próbują się jedni powiedzą mechanizm mamie głosi łącznie kościelny tak jakoś się pudrować prawda swoje szkody, skąd szkodliwą działalność zazielenią się ją i wizerunkowo mamy są też takie, które na szybki przyspieszonej transformacji np. w kierunku nowych źródeł energii no mogą po prostu zarobić mogą być awangardą w tym czasie mogą być też rzecznikiem pełnej regulacji, które będą sprzyjać sektorowi czystej energii tutaj Echa pewnie zaraz dojdziemy do sportu na temat tego co się do tej pory zaliczano, niemniej chodzi o to, żeby mówić korporacje versus obywatele są różne korporacja pani będzie musiał te 3 kategorie dałoby się wyróżnić panie i więcej nie pierwszy schodzi na poziom konkretu to można różnie można wynajdywać takie, które będą sojusznikami tego procesu i takie, które niekoniecznie to 1 rzecz druga oczywiście to są różne sposoby działania przedsiębiorstw różne formy działania czy to znaczy uznał, że kwestia polityczna, która sprzyja temu, żeby to była tradycyjna duża były przedsiębiorstwa prywatne nastawiona na zysk to np. pewna typu źródeł energii sprzyjają też tak duże emocje organizować Łucję instalować i utrzymywać w formule innej czynności w formule mikro czy to drobnych indywidualnych przedsiębiorców do spółdzielni sprawach, bo pamiętać też zmiana energetyczna zmiana źródła energii dziś wykorzystuje przekłada się na to jak jest optymalny sposób zarządzania i tu zwierząt dopłaty jeśli mamy źródła energii w rodzaju ropa naftowa węgiel gaz ziemny może zarządzającym wielkie korporacje albo prywatne albo Państwowa jest jako naturalne, bo wynika z typu infrastruktury, które w czasie posłużyć, żeby dalej w energię wykorzystać w przypadku odnawialnych źródeł energii sprawa wygląda już inaczej jest bardziej złożona, bo są jest szersza paleta możliwości jak się wydaje, a w przypadku energii atomowej zostajemy przy tym czy raczej w tym modelu realizowane, bo nie mniej by po pierwsze, różne branże mają to bardzo różne interesy, a po drugie, różne typy organizowania przedsiębiorstw pasują do takich Bożenie, żeby one niezmienione w uzasadnieniu do opozycji wielkie korporacje korporacje są lata no już oddaj głos Eko Export środkiem z 1 strony rozumiem to zastrzeżenie Michała Sutowskiego z drugiej czyta książkę ma na to przepraszam bardzo, ale to jest trochę taka opowieść jednak wielkich podmiotach, które najpierw ukrywały przed obywatelami informacje dotyczące ich zdrowia, a teraz jedno, czyli interes ekonomiczny przeciwstawiają mojemu interesowi ekonomicznemu i o to jak w opowieściach o mafii w stanach Zjednoczonych ma liczyć na sojusznika po prostu oni będą się wzajemnie na pazia ja będę kibicować 1 rzecznikowi oddaj głos Kacprowi kujawskiemu, a ponieważ Michał jako przedstawicielem krytyki politycznej broni korporacji te placówki kulturalne chciałbym się też związków zawodowych, dlatego że te wszystkie wielkie firmy, o których mówimy to nie są tylko rady nadzorczej, ale to są też całe rzesze pracowników i taką karę sprawiedliwą transformację ich właśnie w dużej części dotyczącej tego co z nimi zrobić jak zdobyć ich przychylność wobec jakiejś drastycznej zmiany ich o sposobie życia ich sytuacji ekonomicznej potencjalnie, a może niekoniecznie od kilku miesięcy prowadzę badania nad zmianą jego możliwościami wygaszania sektora ropy gazu w szeregi co się wiąże oczywiście z głów kolejnym architektonicznym potencjalni zmianami dla dziesiątek setek tysięcy pracowników norweskich i zaczął też myśleć kategorią związków zawodowych myślę, że po tym, jak inaczej mogłaby wyglądać ta formacja w Polsce, gdyby właśnie związki zawodowe myślały inaczej były też bardziej obecny w tej dyskusji publicznej i poproszą to co się dzieje w tej chwili w Polsce mówimy cały czas, zwłaszcza zawodowych, ale wychodzi właśnie tylko górników i o to co się stanie i górnikami potencjalny, kiedy jakiś czas kopalnie staną po tym, rynku specyfikami drogowego, kiedy elektronicznego mogą również się też łączącą szczyty gór dla 12030 lat, ale nie myślimy w ogóle o pracownikach sektora źródeł odnawialnych strzelistych mało nie mając związane właśnie szkolenie zaczynamy żyć nie mają związku zawodowego to na pewno jest mało to nie jest takie oczywiste, dlatego że ten ból fotowoltaiki, który wszyscy po prostu zauważają, bo boją się też telefon albo u, dlatego że sąsiad zamontował już panele oczywiście on stworzył bardzo duży set, który jeszcze kawy albo służą również jak państwo może wiedzą o nowelizację ustawy o 0 wypełni ten sektor najlepszy musi i tysiące dziesiątki tysięcy być może pracowników stracą pracy w przyszłym roku w związku z tym oraz niedawną nowelizację tak, dlaczego w tym kontekście prawdziwej transformacji mówimy o górnikach, którzy potencjalnie stresujące, a nie tych pracownikach przystąpią na pewno to jest wyłączności kary, powołując się wszystkim idealnym świecie płynęły jedni drudzy są również byli zrzeszeni w związku zawodowym, które miały wspólną centralne i to właśnie centrala najpierw negocjowała między tymi grupami, jakie właściwie mają wspólne stanowisko od czasu transformacji energetycznej apotem do roli rekomendacje rządowi, który potencjalny słuchacz jest ruch uliczny, a wobec to jest społeczny nie wiemy czy górników rząd często słucha, bo boi się już widoczne głośno i gorzej właśnie z tymi pracownikami innych sektorów chodzi o to że, gdyby jakieś konkluzje wszystkiego jest taka, że tutaj pracownicy są bardzo istotną i to ich musimy o tym przekonać bardzo często, dlatego że są łącznikiem pomiędzy bogatymi i abstrakcyjnymi kompozycjami też obywatelami tylko dziś czy rzeczywiście zgadzam się z Michałem, że nie ma opozycji korporacji obywatele natomiast pracownicy IW to jak będzie się zmieniał o długu zmienia gospodarkę pod skórą i polityki klimatycznej to jest bardzo istotny problem i oczywiście sprawie zastosowanie ma przy założeniu mówić o tym, żeby w miarę możliwości ograniczać po pierwsze, grupy, które będziemy trafiać z negatywnymi skutkami nie będzie mogła korzystać z plusów tej informacji no a poza tym grzywny Bułgaria dotyczy nierówności w systemie trzymać pod kontrolą oczywiście strasznie trudne również z systemu, który no dobrze to ja z kolejnym dzisiaj mogę z mediów oprócz już moich wyników no właśnie w tej sprawie czy oddam głos ja ja tylko jakby tu kolejowym zwrócić uwagę na to, że związki zawodowe górnicze czy w ogóle jednak nierówne drugim jest słynny manifest związku zawodowego przeróbka, ale jest też ostatnio wydane opracowanie przez OPZZ i wydaje mi się, że problem polega na tym pytanie brzmi czy polskie państwo jest w stanie przeprowadzić sprawiedliwą transformację w tym sensie, że górnicy dobrze po doświadczenie lat dziewięćdziesiątych wiedzą, że polskiemu państwu tym więcej niż wypłaceniem im jakiś tam parę 10 000 na dobrą nową drogę nie za wiele może zaoferować nie oferuje inwestycji publicznych w regionach, które tego próbują nie rozwija różnego rodzaju przemysłu, które dadzą porządne miejsca pracy chodzi po prostu boją, że pewnego dnia zostały zamknięte kopalnie oni stracą pracę, a węgiel będzie importowane z Ukrainy czy innego miejsca będzie tańsze, bo tam nikt mało mnie w standard pracy czy są niższe standardy klimatyczne są niższe, więc w tym sensie mam wrażenie, że akcent jednak chyba mecz ja jak ta postawa jest zrozumiała akcent powinien chyba na to czy polskie państwo jest w stanie wzbudzić zaufanie w ogóle środowiska górniczych miał no oczywiście jest także dla części polskich elit zamknięcie kopalni to byłoby zwieńczenie pewnego modelu relacji pracodawca pracownik i państwo rynek pracy właśnie znane z lat dziewięćdziesiątych i problem polega na tym, że oczywiście zamknięcie kopalni oznacza zamknięcie elektrowni, bo za kopalnię zachodzi stosunkowo prosta kwestia decyzji politycznej natomiast zamknięcie elektrowni o parkowaniu no no jest wyzwaniem dużo dużo poważniejszych obrażeń, że w tej kwestii politycy także opozycyjny ogromnie ważne się się wypowiadają to mnie jest aktywna wskazał ratusz od lat prowadzi Bandyk, że nie jest teoria jest taka zasada, że gracze nie wierzy, że gram na dłuższą metę może być toczona na uczciwych warunkach, które mogą mają szansę na uzyskanie korzyści będąc takim graczom pozostaje maksymalizować uzysk w pierwszej turze, o czym krótko mówiąc tak się zachowują górniczą czy związki zawodowe sektora wydobywczego, a w tym czasie warunki jakich funkcjonuje ono skłaniają ich do maszyn posługiwanie się językiem specjalistycznym, bo to robią, a tak się oficjalne czym niektóre tak to modowych bardzo poważnych bardzo licznych ta, którą cały czas robi miny transformację energetyczną politykę klimatyczną Jagielski humbug czy wszystkich lokali oparty na na zupełnie fałszywych przesłankach i jest na to pytanie o to tu traktują związki zawodowe jako partner rządu poprzedniego systemu, bo ten cały poprzedni system, czyli w tym dla przemysłu, które pozostały jeszcze jako pozostałości spadek po roku osiemdziesiątym Spały w niedzielnym dziewiątym z prawej poparł Lu oczywiście dużo o bardzo istotnie zmniejszone, bo już kilkuset tysięcy poniżej 100 000 pracowników, niemniej inny traktuje się wciąż związki zawodowe jako lekko pozostałość coś co zostało właśnie w dużym ciężkim przemyśle sektorze budżetowym, a no i i w obydwu przypadkach tak mamy niestety plany do tego czy skłonność do tego, że część elit ma taką skłonność, żeby starać się rozwiązywać problemy za zarządzanie tymi sektorami za to migrację pracowników najlepiej wcześniej niż na śmieciówki i ewentualnie tworzenie prywatnej wyspy efektywności dotyczy tak samo kopalni jak dla szkół podstawowych i euro średni i znowu tak samo jak pytanie o nierówności transformacji jest pytanie o to w jakim kontekście funkcjonuje system kapitalistyczny tak samo sprowadzają rzecz na poziom naszego podwórka to pytanie o to w ogóle na polskim rynku pracy będą funkcjonowały związki zawodowe czy promowane będą takie formy działalności, których pracownicy mogą być chętni mogą się organizować, które mu tylko firma produkcyjna, ale także spółdzielnia, której udziały ma samorząd społeczność lokalna i pracownicy to mogą być w ogóle elementy krajobrazu gospodarczego Polski i wtedy można mieć nadzieję SN, że transformacja mogła przebiega w sposób bardziej pamiętnych dni dotychczas mu nadzieją jest to tak jak wspomniałem w przypadku odnawialnych źródeł energii mamy tutaj pewne maturalne poważnie analizujący charakteru tych źródeł, które sprawiają za to sadzimy, że inne modele zarządzania szał możliwe i efektywne co jest no trudno osiągalne w przypadku dużych scentralizowanych to jest tylko słowa 1 oddaj głos Eco pro wszystkie mecze rozum chodzi o to, że alternatywne zielone źródła energii jak np. panele prowadzą do demokratyzacji, bo jesteśmy wszyscy zależni od polskiego Orlenu czy wielkiego Szala już mówię czy to jest demokratyzacja własności tworzenie potencjalnie spółdzielni w Polsce idzie gorzej niż w Niemczech albo nie idzie, ale z drugiej strony to jest atomizacja indywidualizacja, że tutaj możliwość, a nie przesądza to znaczy czy pan tutaj o 07 przykładem tak samo wiatraki czy one mogą być zarządzane w formie spółdzielczej mogą być sądzono bardzo pana niższy taki luksus w formie innej formule indywidualnej karcie, że po prostu pragniemy klas, że jest okazja do dodatkowego zarobku będący średniej np. i to samo w sobie zła natomiast pytanie oczywiście brzmi czy traktujemy jako model wyłączne i docelowy odnoszę wrażenie, że obecna władza w tych przejawach Sejm polityki energetycznej, który otwierał, jakkolwiek na na odnawialne źródła energii notariusza przede wszystkim w kategoriach typ indywidualisty śmiech być może, dlatego że rząd jest niechętny samorządowi, a spółdzielnie i wodne oraz energetyki w takim kierunku rozproszoną mam całkiem nowe narzędzia także nowe źródła dochodów samorządów na czym zapewne dzięki dobrze to to ja jeszcze, cytując może właśnie to nowe opracowania OPZZ tu związku zawodowego, ale też Piketty ego zwrócę się z pytaniem do Kacpra Siwickiego czy prośbą o reagowanie na taką oto teza, bo z 1 strony raport o nierównościach tego polskiego Piketty jego laboratorium zwraca uwagę na to, że 10% najbogatszych na świecie emituje odpowiada za połowę emisji i odwrotnie połowa uboższa świata to 50% świata, które są uboższe produkuje zaledwie 12% emisji 1% najbogatszych odpowiada podaj mu jest pamięci za 17% emisji w dużej mierze wynika z ich analizy, że nawet w krajach tych uboższych ta połowa uboższa spełnia zasady porozumienia paryskiego, więc pytanie czy po prostu nie należałoby projektować tak transformacji energetycznej klimatycznej, żeby uderzać przede wszystkim właśnie w tych bogatszych Jarosław Niemiec w opracowaniu dla OPZZ właśnie zwraca uwagę na to, że przecież emisje per capita, czyli na głowę w krajach takich jak dania czy są Finlandia są dużo wyższe niż np. w Polsce to, czego Polska ma podjąć największy wysiłek czemu kopalnie zamykanie kopalni i energetyka stały się głównym tematem transformacji ani np. transport lotniczy transport samochodowy czy rolnictwa no nie mogę się zgodzić sporo Niemcy tutaj, dlatego że tym, kiedy jego esej procesji wdzięcznych dotyczy europejskiego zielonego ładu, ale mam wrażenie, że do wody jest zbiorem zarzutów pod adresem polityki energetycznej medyczne Unii Europejskiej jak wyglądało 10 lat temu właśnie tego co jest zawarte w europejskim, że władze tego, że wreszcie po raz pierwszy to strategia kredytu została bezpiecznie wg ułożono 2012 roku jednak skonkretyzowana latem tego roku w lipcu 2008 pierwszego on rzeczywiście zawiera właśnie te rzeczy, o których pani mówi znaczy wreszcie jestem konkretną wizję dekarbonizacji transportu jest strategia dotycząca rolnictwa i jest energetyka, dlaczego ona zawsze na pierwszym froncie, dlatego że pierwszy ruch był emisja energetyki są one największym ów elementem globalnych emisji, jeżeli chodzi o sukces największy sektor łuk Ukraińcy większość emisji, a po drugie, przez wiele lat wydawało się, że poprzez najłatwiej jest po prostu zacząć od właśnie tego, kto no, więc Energetyk jest najprostsza pod tym względem, że one scentralizowane jakoś wiemy mniej więcej co mi zrobić poza tym one za sobą pociągnie też certyfikację wśród innych sektorów czym nie da się organizować transportu dekarbonizacji energetyki jego co z tego, że zamienisz samochody elektryczne nie będą jeździły na prądzie produkowanym syna niczego brunatnego rocznie nie ma żadnego sensu, bo taka jest się tam dyskusyjny rozwój dzięki zespół Unii nie rozmawiamy tutaj to jest ja zgadzam się, że podstawą było w Polsce jest to na ile polskie państwo rzeczywiście zdolną przyciągnąć takich informacji dlatego, że to jest wielowątkowy i trudny proces, który wymaga też myślenia kilku aktywistów Le Pen bezpiecznego długoterminowego Koza jedno kadencja powinna decyzje kadencji 483 z epoki Polacy o tym pamiętać, aby nie z Jakubem odziany w fundusze bralibyśmy taki tekst to, że czas formację na ile informacja, ale PiS jest świnka morska ani świnka ani morska ani sprawiedliwe, a tylko wtedy informację jak na razie nie widzimy w Polsce jeszcze wyraźnych sygnałów tego, że energetyka się bardzo drastycznie zmienił zawsze był ten ból to tutaj wcześniej było dynamiczny rozwój farm wiatrowych, ale tak naprawdę jeszcze początek dżemy, że elektrownie węglowe będą wyłączone, ale nie tylko, dlatego że taka jest presja polityki klimatycznej Unii Europejskiej dlatego stary i ich przydatność sił wyczekuje jednocześnie wszystko to co proponuje PiS innym czy zjednoczona lewica ma formę bazę statystyczną państwo docent ręczną i nawet jeżeli rozwijane są firmy takie właśnie decyzje państwowe giganty to one właśnie są takimi korporacjami w rękach państwa to znaczy nie ma tego elementu obywatelskości nie ma rzeczywiście miejsca demokratyzację, ale w energetyce w tej wizji pana ocena własności takiej Super prywatnej czy spółdzielczej interesu mówi o tym jak jak po co pod jaki model energetyki pisane są ustawy i to jak wyobraża sobie czas maszyny te ośrodki sportu to, że jego kurs w stosunku do odnawiania źródeł energii takich Michał wspomniał wynika właśnie z tego, że ono wymykają się kontroli bólu i Państwowej i właśnie to jakby wielką korporacyjnej w tym w Polsce jest jego państwo od pracy długo od udzielenia dlatego też widzimy teraz do tego energetyczną, która jest oparta o takie mega projekt to znaczy albo będzie to czysty węgiel takiego to niestety jeszcze niedawno wiemy, że to jest w tej chwili śnił mało realne albo będzie Atom albo będzie to głos o tym też będzie przyciągać właśnie dzięki spółek i ewentualnie morski wiatr wiadomo, że żadna spółdzielnia lekko duże by nie było nie postawi morskich farm wiatrowych dlatego to jest coś co wymagało od kapitału i Mińsku środków, których obywatele nie będą ubiegać się jako stanowią dużą skalę zrzesza także Polska energetyka idzie w kierunku zostania anty obywatelski im to jest trochę buda to jest bolesne, dlatego że żeby to czas pracy udało, żeby była szybka, żeby udało się osiągnąć cele chcemy się tysiące trzydziestego roku dzisiaj musieliśmy ogłaszać pakiet nowych wpisów jeśli walczyli powinniśmy politycznym jak euro to obniżyć emisję 55% do trzydziestego roku to musimy rzeczywiście rzucić wszystko co tylko się da miano ochotnicy front walki z misjami i tutaj bez Ozzy rozproszonej energetyki też na pewno Judy no to tylko Szczerby i wysokie, zanim przekaże głos Michał Stawski Emu, ale pytanie do Kacpra Śląskiego, bo tu pojawia się w wydaje się ten, kto jest dobry moment, żeby zwrócić uwagę na to, że jeżeli spojrzymy do choćby raportu Piketty ego tego argumentu właśnie, że w Danii Finlandii, które mają dużo bardziej zieloną energetykę niż Polska, a jednak niż mieszkańcy na głowę odpowiadają za więcej emisji no to dojdziemy do punktu, w którym oczywistego, że z emisjami związane z konsumpcji to znaczy im więcej konsumujemy tym więcej emitujemy, a konsumują najwięcej i przez to najwięcej emitują no bogatszy i najbogatszy, więc pytanie czy nie należy jakoś się z tym zmierzyć to znaczy z tym, że no właśnie latanie samolotami generalnie zastanowić jak za pomocą różnego rodzaju instrumentów państwowych choćby podatkowych nie wpływać na konsumpcję, czyli od tej strony zaatakować problem, a nie zamykać kopalnie, które są jeden z ostatnich miejsc, więc tak duża organizacja związkowa choćby to będzie od będziesz je do ostatecznych czasów system związków zawodowych w Polsce wskazał się 100% pytanie jak to zrobić to znaczy jakie narzędzia będą skuteczne do tego, żeby faktyczny skupić tylko dla tych, którzy są w stanie by z nim swoją konsumpcję swoje swój styl życia po to, żeby obniżyć emisyjność są przykłady z podatków węglowych nakłada właśnie szkolenie lotnicze czy na polskim gruncie poszczególnych krajach głównie siedzi teraz Francja i stara się walczyć z tym wnoszący ruchem samolotowym na terenie kraju czy tymi wszystkimi lotami jest oparcie, po czym kolejowymi też wpływ oczywiście taki sposób łączny kapitał to są tylko zwichnięcie którego, któremu zielonych szkół i ostatnie kampanie wyborcze tylko, że tak lub gdy każdy każdy z tych zachowań konsumenckich to jest element ktoś inny układanki i pytanie czy jesteśmy w stanie rzeczywiście stworzyć system, który wszystko to za 1 zamachem rozwiąże raczej nie podatek węglowy jakiś taki ogólny dotyczący emisji byłby może rozwiązaniem, ale w pewnym sensie terror w Europie zbliża ETS europejski system handlu emisjami, a zwłaszcza teraz, kiedy właśnie znowu wracam do tego, że w europejskich władz rozszerza teraz właściwie wszystkie sektory gospodarki czy pan pierwszym winnym rzeczywiście ceny emisji nie tylko energetyce, ale też w transporcie spoczynku czy statku morskim i imporcie jesteśmy istotni, czyli wszystkiego to jest znowu wychodzi na naprzeciw obawom on związkowców odbył część rzeczy będą uczyć towaru importowanego z Europy od 20000603. trzydziestym szóstego później już będzie podlegała takim być cudzą węglowemu i właśnie o to, żeby u mnie hodować by z konkurencyjnej tego uczy woli tych osób najbardziej trują otrzymały gorsze rozwiązania środowisko miasto świnię czy któreś z tych wątków będzie chciał uzupełnić czy samorządową, tyle że jeszcze dochodzi kwestia zdolności do zarządzania złożonymi procesami oczy i znowu był to też jest ta sama energetyczną oczywiście jest pewnie udało się obronić tezę, że jednym z najbardziej złożonych skomplikowanych procesów do przeprowadzenia politycznych i wiemy, że rozwój sektora o dużej akcji mimo wszystko mniejszej złożoności jak szkoła państwo nie jest w stanie sobie poradzić z no zarządzaniem procesem taki sposób np. angażował górnych autonomicznych aktorów, a nie był prowadzony inaczej niż metoda taką odgórnego zadekretowania różnych rozwiązań w 2 i zacieśnienia kontroli i ich realizacji praktyk podporządkowania mało energetyka jest ten obszar, gdzie mamy no właśnie mamy samorząd małe i konsumentów mamy od lokali, którzy mogą mieć różne role to znaczy właśnie i innym producentom i konsumenta i kogoś, kto już wpływa na to jak w jego okolicy kształtowana jest energetyka bolączką zgadza się łącznie zgadzam jakieś rozwiązania albo jest udziałowcem o mnie spółdzielni energetycznej i na to wszystko mamy konieczność tak naprawdę pogodzenia różnych modeli zarządzania, bo farma wiatrowa na morzu są potrzebne i fotowoltaika farmy i wiatraki na lądzie, które jednak drugie wymagają różnych modeli zarządzania i mamy sytuację, w której trzeba nie dość napisać ustawa czy ustawy, które będą uwzględniały interesy wszystkich tych podmiotów właściwych proporcja, bo jeszcze trzeba uzgodnić interesy, więc tymi grupami, które niekoniecznie czym niekoniecznie nosiłem zarządzać w sposób dyrektywny tak to jest coś czym generalnym znaczy coś co uważamy, że nowość i to, że jeśli o jeszcze, że przyszła szkoła jest ochrona zdrowia tak działamy mamy lekarzu dyrektor szpitali samorządy różne grupy zawodowe medyków pacjentów ministra zdrowia i MSZ jeszcze do tego wielkie korporacje, które już negocjują ceny leków Noto mamy bardzo za nieruchomość, a nowe sytuacje, które każda z tych grup ma różne interesy i równości i artykulacji głoskę 6 ma ona kwestia sprawiedliwości społecznej i tego jak przekładamy pożądaną jakość usług powszechność tych usług i wydatki, które żeśmy gotowi ponieść się w proporcjach publiczne wysłuchanie publiczne prywatne obecny rząd sobie czy polskie państwo generalnie się sobie radziło z muzyką utrzymywaniem reprodukowania ale tym bardziej zmianą przebudową taki zostanie, a odnoszę wrażenie, że ze względów ideologicznych coś w tym ze względu na jakiej Polsce organizacyjne ostatnie rządy radzą sobie z tym jeszcze gorzej nie tylko dlatego są nam dysfunkcjonalne nie mają żadnych kompetencji, ale także ideologię, którą się posługują nie chodzi o ideologię głoszoną tylko realne uznawano centralizmu kraju znana ideologią zjednoczonej prawicy to jest coś jest były w stanie głębokiej sprzeczności z tym jak powinna być po pierwsze, zorganizowana docelowo energetyka i w jaki sposób powinien być zarządzany proces dochodzenia do tego stanu docelowego mamy konsultacje społeczne to będę miał 22 pytania by się zmieściła nam na ostatnie minuty będę starała się tak krótko nie, żebyście myślenie, podsumowując odpowiadali i będą takie 2 pytania 1 czy wy wierzycie, że transformacja sprawiedliwa konkretnie w Polsce jest możliwa to znaczy na ile ten proces doprowadzi do wybuchu jakieś frustracji społecznych niesprawiedliwości destabilizacji mówiąc wprost większego wpływu większej sprawiedliwości, a jeżeli nie pomoże to pytanie czy życia, że możliwa dzisiaj zdaje się, że Kacper Szulecki u nas w tym, że transformacja energetyczna i logo politykę klimatyczną rzeczywiście inni niestety bardzo łatwo, którzy tylko dlatego co już na początku stycznia populizmu przez to, że to jest umów temat, który bardzo mocno unerwiony wielki zasygnalizowany umów jest domeną elit powiedzmy naukowych, ale też naszych byłych biznesowych dość szybko się staje, a z drugiej strony łatwo go rzeczywiście przeciwstawić tym, którzy ponoszą koszty byłyby otoczenie i wydałem instytucji swe poprzednie wypowiedzi jest to, że podatek węglowy żywności udało go wprowadzić od myślę, że rzeczywiście akceptacja i społeczne również w sektorach UE przemysłowych dla podatku bankowego kurs rośnie, więc bardziej stabilny i oczywiście przewidzenia niższe mówi o tym podatku na granicach nie ruszał o podatku oznacza o tym, żeby było stałe były ustalone jakoś tam odgórnie dopłaty do każdej tony ziemi czarnego rynku węgla to jest z tą patrząc na to jak skaczą ceny i europejskim systemie handlu emisjami, a wiele firm również uważa, że łatwiej było po prostu im planować powiedzieli znaczków podatek drogowy w tym w tym roku wyniesie tylko tyle niby dotyczy zamiast interesu zamiast systemu karnego zamieniono obok zamiast dlatego, że kiedy powstawał ETS to dzięki sesji pomysł podatku istnieją równolegle i wtedy pieniężne odpowiednio dużo od zwolenników jest ważną rzeczą tutaj mówić swoje liberalne strefy komfortu i jest to, że podatek również nad podatkiem liniowym to znaczy wszyscy będą płacić za to im się tak samo, a przecież mogliśmy też o tym, że to przecież na wagę lekarza zalanych tak tych najbogatszych inaczej tych, które są biedniejsze to jest na tym m.in. od tego zaczął się protest żółtych kamizelek to znaczy wiadomo, że nawet, jeżeli wszyscy będziemy płacić za rękę tyle samo dla niektórych to będzie dużo większa część z nich był jego budżetu dużo bardziej niż w kieszeni również, dlatego że prowadzą często świadczy zajęć również zajęcia czy praca czy tryb życia wymagają akurat niczym piloci muszą jeszcze większe odległości do tych zawodów pytanie o oto jesteśmy w stanie wnieść coś już progresję podatku węglowego po niego tylko w tym momencie jesteśmy rzeczywiście możemy jakoś wyjść naprzeciw tym nierówności, którzy się pisze zespół tylko jego i wydaje się konieczne, bo jeżeli tak zrobimy to rzeczywiście ten populizm i antydyskryminacyjne, które już widzimy w Polsce jakby to są stanowiska, które uczyło teraz Solidarna Polska, ale on będzie tylko się nasilał przez to, że czas formacji energetyczna w Polsce teraz pierwsze ciała w tym momencie z powodu kryzysu na rynku energii, choć kryzys cenowy rekord ceny gazu poczuł się też ceną i energetycznej ona dopiero zaczął boleć, a on będzie bolało jeszcze bardziej miejscami zwierzęciu czujemy się na to, jeżeli nie stworzymy jakieś mechanizmu ich też dystrybucji i im bardziej sprawiedliwego udziału i dyskusji i kosztów to na pewno ten populizm będzie w stanie wywrócić cały ten właśnie dotyczyło budżet, czyli to od razu dziękuję bardzo, Kacper Szlaski dzielił odpoczną drugie pytanie czy coś kluczowe tutaj wskazał pan rozumie właśnie ten podatek węglowy tak konsumpcyjny tak go nazwała, żeby się nie mylił z tym złem, którego nie można nazwać złem na granicach Unii Europejskiej no ja bym się tutaj odrzuciła taką wątpliwość albo postać, jeżeli tak używamy na słowa populizm napisanie tego zjawiska to ja zawsze myślę o tym trochę tak jak o wypowiedziała ziemi rosyjskiej tak słynnej wojny hybrydowej, że ona się żywi jego słabościami frustracja ami, które istnieją, czyli w tym sensie już musi być poczucie niesprawiedliwości z powodu też transformacji klimatycznej pewnym politykom udaje się ślę robić na karierę polityczną psów tylko dodam, że nie używam słowa populizm znaczeniu takim, żeby komuś dopiec nowinę, jakby obok nie lubię tylko, dlatego że politycy dość jasny rodzaj programu politycznego, który ma pewne elementy jak też bardzo wyraźnie w tym celu co mówi i przyznam, że Duda i poseł Kowalski Rzymu to nie jest po prostu etykietka to mnie Rostowski w takim razie potrzeby, gdyby to samo pytanie czy w ogóle sprawiedliwa transformacja w Polsce możliwa czy pan w to wierzy, a jeżeli tak to co jest kluczowe dziś, kiedy nie myślimy, żeby ją jakoś za nią zawalczyć ją zabezpieczyć no kluczowe jest to czy w przy założeniu zmiany władzy w Polsce wśród sił opozycyjnych zwycięży myślenie w kategoriach wsparcia wzmocnienia samorządów i obywateli czy myślenie w kategoriach umowy prywatyzacyjnej akt to znaczy utworzą, jakie wnioski zostaną wyciągnięta z ostatnich lat rządów Prawa i Sprawiedliwości moim zdaniem kwestia nierozstrzygnięta nasz kraj wnioskujemy czy projekt już poczuła, ale w sytuacji, gdy utraciło to nie jest absolutnie przesądzone co opozycja zrobimy, zanim United nie zdecydował, ale bardzo proszę o hipotezę, że nikt o tym za bardzo nie myśli może poza jakimiś no i licznymi wyjątkami nie polityków, którzy wierzą albo udają, że wierzę, że programy mają mają znaczenie właśnie jakoś legitymizować tego co jest kluczowe pytanie jak wczoraj powiedziałbym, że od tego zależy, a sama się uda, bo jeśli zwycięży myślenie będzie w kategoriach komercyjną prywatyzacyjnych no to wtedy będziemy mieli do czynienia z polityką Kią Kaczorowskiego zamykanie kopalni i budowania na tym mobilizacji własnego mieszczańskiego elektoratu, czyli na niechęci do ogólników na tłumieniu protestu społecznego będziemy mieli kontynuację ochronić oczy, bo naszym oprowadza oczywiście nie dotknie jakich spółek energetycznych raczej nie jest zasób którego, aczkolwiek jako katolik zaczął się pozbyć, ale pojawi się bardzo nas czy będzie kontynuowany myślenie no kategoria interesu można dobrze czuła na ziemi, bo ja mam takie poczucie, że to jest kwestia czy inwestycji publicznych w rozumieniu takim nowym myślenia jak tworzyć alternatywne miejsca pracy w tych miejscowościach w sumie więc, że należałoby zlikwidować spółki skarbu państwa energetyczne, bo one będą uczyć uczeń nie musi być z nich będą podmioty do tego, żeby chociażby zainstalować na Bałtyku farmy wiatrowe, a natomiast pytanie brzmi czy kolejne rządy będą myślały kategoria i z troski o finansowaniu tych spółek to znaczy ze strumienia innych typów innych modeli działalności na czele ze spółdzielniami bojach indywidualną działalność na zasadzie analogii WHO z punktu widzenia interesu elektoratów tych partii opozycyjnych może być jakiś pomysł coś coś dlatego rozwiązania dla tej nowej władzy no o tyle nie o tyle już działalność Spółdzielcza bardzo niekoniecznie, bo ona autonomię samorządu władze lokalne w stosunku do władzy centralnej tylko pomocnikami, a ja do tego jeszcze dodała dialog społeczny, czyli na ile będą gotowi wzmacniać takie podmioty związki zawodowe w tym dialogu na e-maile są gotowi jakieś planowanie wypowiedziała ekonomiczny, jaki się szeroko zakrojona polityka ekonomiczna jest szansa, że są na to gotowi ostatnie 6 lat pokazało, że walczymy, a no, a inni alternatywni z opozycji są na to gotowi do rywali było bardzo złożonych i na dzień, ale ja dopytam, bo mam po prostu jak doświadczenie podpowiada, że planowanie takie ekonomiczne myślenie w kategoriach inwestycji publicznych wzmocnienie związków zawodowych nie jest błędem z bardzo agendzie konserwatywna liberalnej centrowej jak zwał opozycji widzieć taką możliwość, aby tego się Dove w ogóle Kacper Szulecki zakończeniem trudne pytanie dziękuję, że wszyscy możemy bardzo intensywnie gdybać na temat kształtu przyszłej ewentualnej opozycyjne koalicje, gdyby tekę rzeczywiście powstała tylko, jeżeli chodzi o rewizję zasobach energetycznych to Polska 2050, czyli ruch kołowy ma rzeczywiście dość czasowo i tym, że artykułowany wizję lewica wtedy odziedziczyła też dużo od wniosku, który dużo w tym przebiła natomiast to forma czy szkolicie Obywatelska jest też zlepek różnych wizji końca udzielonej i nowoczesnych i województwie są bardzo różne podejścia do gospodarki do czasu mocy energetycznych luz to ciężko coś na ten temat powiedzieć jedyne co to największe konsultacje społeczne, jeżeli chodzi o liczbę uczestników Sejmu podczas debaty przed nowelizacją ustawy, a tu to głos latem 2015 roku, kiedy właśnie nowelizację ustawy o jeszcze w czasie rządów po PSL i to też wydają się napisać coś mówić o znaczeniu są badania pokazują, że dialog społeczny umów w czasach poprzedniej to za poprzedniej władzy rozwijał się bardzo powoli, ale czy rozbiję natomiast potem po 2015 roku zwinął się bardzo szybko, ale przepychanie ustaw w trybie poselskim gali w głąb znamy te historyczne dobrze myślę, że możemy się zgodzić co nawiążę do tego czy Kacper Szulecki, o czym się prof. Majkel man dotyczą pisze, że jedną ze strategii anty klimatycznego jest właśnie ten fatalizm, czyli budowanie poczucia, że się nie da no ale to w takim pytanie w takim razie pytanie czy da się stanąć do walki i rzeczywiście zawalczyć o sensowność sprawiedliwa transformacja liściem to zmieszanie może pozostać firmą uwagę, że wielu myśli zależy od tego czy uda się nie tylko artykułować pomysły, ale też zaangażować, bo osób grupy interesu obywateli i na długo ksiądz kampanię wyborczą znaczy mówiąc czy pan temat zostanie wprowadzone np. jak jakiś pomysł jak w takim zastaw treści, które opozycja wniesie jako pomysł na to co będzie poprawie i sprawiedliwości, bo jeśli będziemy z tym czekać do momentu zmiany władzy no to wtedy już zwycięża przede wszystkim logika no i tarasów bezpośredniego zaplecza Arki a, a jeśli ten temat będzie wcześniej odporna taki sposób, że po prostu było istotne dla wyborców, jeżeli dołożymy możliwość łapania polityków za słowo jak jak wygrają wybory dziś będziemy czekać na obalenie PiS-u, a potem zastanawiać jak zmienić polską Energę to myślę, że zmiany stosunku do obecnej linii będą uczyć podstaw bardzo bardzo wam dziękuję Michał Sutowski z krytyki politycznej dr Kacper Szulecki z uniwersytetu w Oslo byli państwa gośćmi bardzo dziękuję i dobra Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZOREM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA