REKLAMA

Marcin Świetlicki obchodzi urodziny i kończy z poezją

Interluda
Data emisji:
24-12-2021 22:00 (Powtórka: 31-12-2021)
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
52:57 min.
Udostępnij:

Rozmowa z prof. Piotrem Śliwińskim - kierownikiem Zakładu Poetyki i Krytyki Literackiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodniczącym kapituły Poznańskiej Nagrody Literackiej.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program Inter luda dobry wieczór witam państwa bardzo serdecznie może od dość, że poziom oczekiwanej, ale może wy nie oczekiwanym dniu dzisiaj wigilia Bożego Narodzenia a, a w programie Inter luda dzieje się, bo nie tylko, bo nie tylko to to jedno ważne święto przypada 24grudnia Szanowni Państwo, ale o tym więcej opowie pan prof. Piotr Śliwiński kierownik zakładu poetyki krytyki literackiej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu przewodniczący Rozwiń » kapituły poznańskiej nagrody literackiej dobry wieczór witam serdecznie panie profesorze dzień dobry nie tylko dyrektorzy dobry wieczór państwu no właśnie okazuje się, że nie cieszy się pan profesor jeszcze nie na pasterce, że mamy szansę porozmawiać, ale 24grudnia to nie tylko to wydarzenie, które gromadzi setki porozumień do czego zmierz rozumiem, dlaczego pan panie redaktorze zmierzy chce pan redaktor powiedzieć, że 2004. roku urodził się Jezus Chrystus oraz Marcin Świetlicki tak to znaczy chyba jest okres 2005. Maciej Świetlicki 2004. a tak przepraszam także Maciej maj Marcin Świetlicki niczego jakoś dobrze to jakoś nawet dobrze dobrze stał z narodzinami Jezusa Chrystusa wypowiem kłopot do historycy bibliści uważają, że nastąpiły one między czwartym rokiem przed narodzinami Chrystusa pierwszym pana rodzina, więc nie możemy być tutaj precyzyjni i Marcin Świetlicki, więc tę przewagę, że raczej się nie myli i myślenie to minimum zanim, kiedy stwierdzimy, że 2004. wigilie Bożego Narodzenia urodził się poeta Marcin Świetlicki i co więcej dzisiaj obchodzi 60 urodziny, więc pewnie spóźnione spóźnione, aczkolwiek serdeczne życzenia wszystkiego najlepszego ogromne to właściwie właściwy jeszcze ciągle jeszcze ciągle spore sześćdziesiątkę to nie byle co sześćdziesiątkę poety to młodego poety to już naprawdę coś, a sześćdziesiątka dla poety, który przywiązuje bardzo duże znaczenie do do liczby cyfry dat i pół roku upływu czasu, ale też znaków czasu to naprawdę to naprawdę nieomal nieomal wszystko zatem Marcinowi Świetlicki Emu należy się uwaga pokład głowy i kilka kilka zdań od zdań przytoczonych z jego własnej twórczości pewnie parę zdań o tej twórczości tak bardzo panie profesorze, że to jest twórczość, która kończy się można powiedzieć w tym czasie, którym rozmawiamy, bo Marcin Świetlicki niedawno ogłosił, że to już wydobył z siebie wszystko co chciał wydobyć wydobyć, jeżeli chodzi o karierę poetycką i zamilknie jako poeta już nie usłyszymy jego poetyckiego głosu poetyckiego, ale także muzycznego zarzuca koncertowanie pisanie wydawanie książek, a studenci nie zapytali w związku z tym czy utrzymamy poecie pisarzowi i muzykowi wierzyć, bo pewnie przyjdzie nam powrócić do tego pytania nie wierz nigdy pojęcie chyba taka była piosenkarki Suflera z tak to do to właśnie tak chyba brzmiało, a poza tym sądzę jednak, że poeta mówiąc to co powiedział, więc sobie co nie zmienia sprawy, że proponuje, abyśmy zapewne czas mówili tę przyszłą książkę poetycką Marcina Świetlickiego, które w 2023 roku UP ukaże się w wydawnictwie A5, dlatego że właśnie Świetlicki co pewien czas zwykł wydawać książkę wydawnictwie A5 jak sam jak sam podkreśla niezbyt często, ale też nie nazbyt rzadko, więc sądzę, że teraz to byłaby właściwa właściwa pora dla porządku w zupełnie niedawno ukazał się bardzo obszerny wybór jego wierszy zatytułowany wybór gromadzi 444 utwory jest w moim przekonaniu czymś bardzo ciekawym ponieważ, ponieważ te utwory nie są podzielone na NATO oczywiście można zrekonstruować przynależność poszczególnych wierszy do do poszczególnych kolejnych to tomików ale kiedy czytamy ten wybór to to tak, jakbyśmy mieli 11 książkę poetycką podzielono da na to my na na daty ukazania się tych domów i to faktycznie tworzy ten chronologiczny układ, bo on jednak burzy prawda czy poeta, wybierając swoje utwory burzy UE do pewnego stopnia porządek poszczególnych książek my ten ten chronologiczny układ co sprawia, że żona Świetlicki trochę inaczej się pokazuje to naprawdę wydaje mi się ciekawe dla tych, którzy już ze świetlic kim są bardzo dobrze zapoznani czytają od dawna nie dla tych, którzy chcieliby zacząć czytać bo, bo byśmy zobaczyli co tam jest zmienna co jest Constans zobaczylibyśmy też gości kawałek świata i na początku Szeptycki pyta, dlaczego tak dużo aż aż 444 są to wiersze pisane przez ponad 40 lat, dlaczego tak mało zapisało się przypuszczalnie około 1000 coś trzeba było odrzucić niestety nie wszystkie nie zachwycają niektórych się sam przed sobą wstydzę niektóre drażnią niektóre tak bardzo się zużyły, że nie ma sensu ich przypominać powiedzmy, że chciałbym, żeby akurat te wiersze użyte w tej książce pomnie zostały wybrałem jest moich 13 książek poetyckich niektóre stały się potem piosenkami czasami, więc przytaczam je w zmienionej piosenką owej formie, bo lepiej brzmią układ jest chronologiczny, a że w książkach nie zawsze był stosowany, więc tworzyć w ten sposób zupełnie inna być może bardziej prawdziwa historia historia moich wyborów trafnych nietrafnych zatytułowana wybór to bardzo ładne objaśnienie zarazem w skromne i nieskromne napisał więcej to jasne, że napisał parę rzeczy których, który nie akceptuje to zupełnie oczywiste byłoby dziwne, gdyby zachwycał się wszystkim co zrobi aż zrezygnował z kilku wierszy słownych jest np. dla Jana Polkowskiego ma, żeby wspomnieć ten najczęściej cytowany w swego czasu utwór z polskiej poezji współczesnej to zrozumiałe on nie znalazłszy się tutaj i tak będzie żył swoim życiem programowego utworu jednego z symboli przemiany poetycki, ale też przemiany kulturowej lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych występuje w roli znaku przełomu przesilenia wielkiej zmiany w Kazimierzy głębokiej głębokiej nowe o podanej dykcji poetyckiej głębokiej, dlatego że zapadającej się w jednostkach przeżycie doświadczenie codzienność, a nie rozpościerają się szeroko wprawdzie, lecz płytko po wielkich wielkich historię jestem wiecznie potrzebuje tego, żeby go, żeby tutaj lokować ileś tam wierszy polemicznych zaczepiali ski doraźnych również nie, choć skądinąd Świetlicki w tym wyborze nie chcę być w szacownym tego godny uznania podziwu my pomnika sześćdziesięcioletni głodem poetą chce być młodym poetą to znaczy takim, który nie wyrzeka się swoich swoje żartobliwe ości swoich polskości swojej zaczeka z kości swoich ironiczną ości itd. tak, ale jest sporo sporo wierszy, które tego Świetlickiego tego 0203. piątego Świetlickiego inne skłonnego do żartu humoru do zaczepki do realnie bez możliwości do niepoprawności również pokazują no cóż mógłby pan panie profesorze powiedział Marcin Świetlicki w jego 60 urodziny patrząc wstecz patrząc w przyszłość to jest dla mnie doświadczenie poniekąd osobisty, dlatego że należy do pokolenia, które w odkryła Świetlickiego będzie mniej więcej, kiedy się pojawił może tylko troszeczkę troszeczkę później w dół początek lat dziewięćdziesiątych pojawiały się nowe czasopisma ba nawet tygodnik literacki próbowały zaistnieć różnych miejscach prezentowano nowych autorów ciekawych interesujących nowych autorów i w ten sposób pojawił się również na scenie Marcin Świetlicki jego debiut był bardzo zimne kraje był bardzo bardzo komentowany bardzo głośny bardzo ważny bardzo własny, a te nie były wydarzenie dla krytyki albo nie dla krytyki tylko to było wydarzenie dla ne dla Czytelniczek Czytelników właściwie także dla masy ludzi, którzy z poezją by się nie identyfikowali, ale my, ale pojawienie się kogoś tak błyskotliwego no i niepokojącego zarazem nie mogą ujść uwagi i służb no, więc Świetlicki był dla mnie młodym młodym poetą nagle nie nagrodzonym od razu przez nagrodę Kościelskich na co wszyscy czekali jakoś kibicowali zastanawiali się też zdarzyć oczywiście zdarzyło się chwilę później tym, który wystąpił na scenie ze świetlikami to nie było zjawisko kulturze i literaturze całkowicie nowe, bo jeśli przypomnimy sobie awangardy jest jeśli przypomnimy sobie Tuwima jeśli przypomnimy sobie całą masę rozmaitych autorów na pograniczu poezji piosenki właśnie to występowanie na scenie było czymś zupełnie oczywistym, ale nie świetliki ze świetlic kim, który mera cytuje raczej niż niższe niż śpiewa, który lubi być na tej scenie, który lubi być w tym muzycznym anturażu w tym w tym w tej scenografii w muzycznej pisze tak wyrazić to jednak w latach dziewięćdziesiątych była komentowana była rzecz za zauważone i kontrowersyjne to jest rzeczą niebywale niebywale ciekawą nic dalej byśmy mogli powiedzieć, że ten Świetlicki młody poeta z lat dziewięćdziesiątych był dodatkowo ważny, ponieważ jakość konserwował sobie młodość chłopa kość taki wpływ realizm byśmy mogli powiedzieć prawdę jako pewną cechę swojej twórczości swojego swojego odniesienia do świata swoje etyki w twórczości bronił się przed przed akcją po poważną dostojną, choć oczywiście wiele z jego wierszy przesiąkniętych jest grozą o horrorem powagą dramatem tragedią swojego wiersza upoważnia do tego by go widzieć on zresztą robi to całkiem świadomie chce być w ten sposób widziany ne by widzieć w nim spadkobiercy romantycznych pewnych romantycznych postaw na nastrojów dykcji to mimo tego on szalenie wystrzegał się wystrzegał się na mówienie w sposób ex cathedra w imieniu instytucji literatury godności kultury itd. tak dalej aż 1 c jego młodszych kolegów polemista Wojciech Wencel określił ironicznie jego twórczość jako specyficzną odmianę literatury dla młodzieży no bo literatura dla dorosłych to byłaby ta literatura Bogu historii Polsce dramatach egzystencjalnych dramatach duchowego upadku wzniesienia się czy podniesienia ocalenia Odrodzenia na itd. itd. Otóż wszystkie dramaty, a zwłaszcza dramat Polski w dramat z polskością i Polski jako dramat to wszystko jest już Świetlickiego tylko, że ujęte w inne słowa inne frazy obliczony 1 zgoda właśnie powiedziałbym wolne od szat po prostu ubrany tak jakoś jakoś ubrane w języku style Dunki to słowo szata zarezerwować należało pewnie dla Wojciecha Wencla paru innych jeszcze autorów autorek z kręgu z kręgu taki na klasycznej czy klasycystyczne konserwatywnej opcji poetyckiej natomiast Świetlicki zdawał się co najwyżej ubrany czasami zarzucano mu, że nie jest brany jest skrzywiony ekshibicjonisty ręczny w swojej swojej twórczości prawda i zrzekł się, że pokazujesz siebie siebie za dużo chcę powiedzieć, że no u jego Unię to jest jakaś chwilami prawdziwe wniosły natomiast nie ma takiego patosu to to musi właściwie nigdy nie zdarzało natomiast skłonność do małego chuligaństwa do do małej lingwistyczne czy źle powiedział językowej po prostu stylistycznej takiej wziętej z podsłuchu świata, a w Turcji do do przewrotna ości do zaczepki tak to to w nim stale istniało stąd mówiąc sześćdziesięcioletni Marcin Świetlicki równocześnie przez cały czas mam ochotę powiedzieć Marcin Świetlicki młody Polski poeta, bo on nie dał sobie tej szansy nie skorzystał z przywileju by się by się zestarzeć to to to bywa problem dlaczego, kiedy staje się problemem radomian, a Ano wtedy, kiedy różni prawdziwie młodzi, a Kazimierz biologicznie kalendarium nie młodzi zaczynają się tą tym to upartą młodością to tonie nieprzychylni nieprzemijające młodością irytować, a więc stał się też dajmy skoczył jeszcze kilkanaście lat dajmy sobie swoisty lub w swoiste prawo do takiego do takiego przeniesienia się w czasie ku współczesności stał się dziadersem czołowym polskim poetyckim literackim dziadersem próbowano w ostatnich kilku kilku latach obawiać się rozmaite rzeczy, a to, że jest seksistowski i na macie Stołowski patriarchalny konserwatywnemu kapitalistyczny wyrzucano mu wyrzucano mu nie tylko wypowiedzi, którą rzeczywiście podsuwa publiczności sprzeczne z wymogami poprawności pewnej poprawności, których poprawność jest oczywiście też pojęcie z opisujące pewien krąg pewne pewne środowisko jak dzisiaj zwykło mówić bańkę w no ale to walka pewnie, która która, którą prowokuje Świetlicki jest po prostu bliższe światu światu literackiemu temu temu środowisko dlatego jego prowokacji odbywają pewną pewną rolę niewątpliwie Świetlicki jest bardzo sceptyczny do do tego wszystkiego co składa się na takie pośpieszne dosyć z kreowaniem nowych ról społecznych nowych zachowań nowego systemu wartości szuka czegoś w głębi czegoś pod pod pod spodem spojrzałem bardziej od deklaracji, że będzie robiło dobrze oczekuje świadectw rzeczywistej dobroci, bo dopiero dopiero na niej można zbudować przyzwoitość, więc on może być nie wykluczam tego rzecz jasna irytujące, ale irytujące irytujące było to, że czas mijał Świetlicki nie przemija mimo rządząc lubił od dawna zresztą ogłaszać się, iż właśnie się skończył i ci, którzy tak uważają mają rzecz jasna racji 1 czy pan panie redaktorze tak właśnie sądzi, że tak dawno skończył tylko nam się wydaje, że jeszcze nie nieraz jeszcze zostają czy tyczy dni nie to, że skończy tylko czy teraz faktycznie zakończył, ale to przyjdzie nam poczekać z jak sądzę, ale myślę panie profesorze już najwyższy czas, żebyśmy zdążyli przed końcem urodzin Marcina Świetlickiego też może odczytać kilka kilka wierszy, bo jestem przekonany, że ma pan w tym tomiku zaznaczonych co najmniej setkę, ale prawdę prawdę mówiąc takiego przeczytałem ku pewnemu zaskoczeniu takim a takim nowym, że z zaciekawieniem biegłym jak Świetlickiego nie czytał już jakiś czas temu ileż ileż razy i sobie wypisywała czasami oznaczało jakieś wiersze które, które przeoczyłem albo albo, które jakoś inaczej widzę zagrały no powiedzmy Krzysztof Dyki wieś mieszka zamieszkałem z powrotem głuchoniemym domu on nosi tytuł notatka zamieszkania z powrotem głuchoniemym domu i zamordowana pisze skaleczyła się morze powietrze stoi przede mną otworem nie przebrany w powietrzu różaniec w pierwszy jak myśmy trochę, a może nawet mocno zaskakujący dla dla osób, które przyzwyczaiły sobie wyobrazić Świetlickiego jako jako poetę, który nie zostawia takich enigmatycznych ani medycznych znaków ze sobą, który nie jest rzecz jasna ani prosty jednoznaczny, ale ale, ale daje czytelnik wciąga czytelnika w opowiedzianą scenę epizod zdarzenie tak czasami wręcz przy krąży wokół tego uparcie posługuje się refrenem nawet tych wierszy, które nie są piosenkami nie chcą być telefoniczną ość powtarzalność powrotności pewnego rodzaju moralność tak bardzo świadoma ne występuje tu mamy, a co mamy utwór zupełnie innym charakterze mógłby to być utwór spokrewniony z pisarstwem Ryszarda krynickiego z lat osiemdziesiątych, ale interesuje inne pokrewieństwo z wierszem uniwersytety, którego w, którego nie zacytuję gdzieś tutaj kupiłem w ale tam się pojawia ta ten ten motyw głuchą niemą ości i jakoś jest także o samo mówienie o swojej wagi miary nigdy nie są, gdy majątek nadrzędnej Randall stronie to nawet gdyby to, gdyby pan dyrektor znalazł przeczytał byłoby wspaniale chcę zwrócić uwagę, bo mi, że coś tutaj dla mnie ciekawie ciekawie bardzo powtarza w tym w tym wierszu to oraz proszę pana, że oczywiście jest coś religijnego w tej w tej notatce to co też charakterystyczne dla świdnickiej uniwersytety i nie ma się, czego wstydzić chłopiec uczył się na strychu każde inne edukacja nie jest konieczna odbijał nad ranem od łóżka wspinał się po schodach zastawiał wejście szafą i pewnym krokiem szedł przez sam środek strychu pająki zaś karnie prężył się na swoich wartownicy w punktach chłopiec rozbierał się stał wchłania przez dziurę w dachu przemawiało niebo poprzez nie ma natomiast przemawiały taki ptakami przemawiał ręce Boga głuchoniemego wszelka dobroć pochodzi od głuchoniemych proszę ten ten utwór moje za wspaniały to od dawna nie oddam na mnie jakoś mu w kupuje, każąc kazał, przypominając sobie każe do siebie wracać, gdy i mniejszy zdaje się, że jest taki moment pokory u Świetlickiego w niektórych utworach pokora polega polega na uznanie, że jest jakaś się sprawa jakaś wiedza i jakieś doświadczenie, które rozciąga się poza językiem on poeta, który posługuje się takim językiem, jaki będzie mu posłuszny autor wierszy bardzo silnych wersach to przypadkowo się stało także pewne pewne słowa czy pewne zwroty ze Świetlickiego z wyborów jego weszło do ryzyka potocznego jestem jestem w nastroju Nieprzysiadalność tym nie przyszedłem innym oto czytam przyszedłem się kochać się my i pewnie jeszcze więcej dałoby się takich znaleźć to skutek tego silnego mocnego mocnego wersji tej wyrazistości, która jest cechą jego bardzo wielu utworów recytuje kawałek, żeby udowodnić, a który wiersz notatka czy uniwersytety nie są jakoś zakwestionowane tak to co jednakowoż istotne jest poza moją pewnością tego co istotne także poza moją pewnością, że potrafię potrafię powiedzieć tygrysie piosenka jak z tego ducha właśnie pewności szorstkości napotkany rok po wojsku były prezes zaprosił mnie na wódkę powiedziałem nie nie obywatelka Realu dla mnie obywatel kapral pozostanie zawsze obywatelem problem z kapelami nie pije napotkana była wielką wielka miłość powiedziała spodni obecna kawy powiedziałem nie nie kochana i jeśli nawet wtedy wpadnę tylko po to, bycie ze sobą zabrać nie musi wcale robić z tym co Mie okrada, ale to Robbie przerzuca ten gnój to trochę jeszcze potrwa kiedyś skończy to nie poda ręki wyjadę stąd, choć to nie jest złe miejsce miłosierdzie należy do was oczywiście na etat pewności frazy nie oznacza jasności istnienia to nie jest figura ze zdobywcy imperatora komend kogoś, kto podbija hoduje sobie są kupuje sobie świat, tym bardziej jest to ciekawe, że w niektórych utworach ta figura właśnie kogoś takiego takiego, bo nie wiemy zdobywcy Marcina zdobywcy się pojawia oczywiście wtedy, kiedy na, kiedy pojawiają się pojawiają się pogróżki w stosunku do miasta, które będzie należało do mnie tak w stosunku do ostatniego słowa, które ja powiem tak dalej itd. cały karnawał i tu jeszcze 1 wiersz chciałbym na 1 jeszcze zwrócić uwagę prawdę mówiąc jeszcze pewnie parę, ale na fragmenty tylko cały karnawał przysypały przemawia uczyłem nie mogę niż tych będą znów piszczałek i palenia kukieł, a dziś skończył się karnawał zaczął się postmodernizmu bawi się radiem to archetyp owe przebieganie po skali może prowadzić można by wprowadzić w nieskończoność ja mam w sobie dużo Boga pielęgnuje ten strzęp skrzep zauważmy jak się wydaje dystans w stosunku do karnawału tyle ze wcześniejszych pierwsze sety można było piosenka chorego można byłoby założyć chodzi o ten karnawał lat osiemdziesiątych oczywiście samo pojęcie karnawału tego czasu jest oczywiście boję, żeby już tam liczba ta rozciągać, aby dookreślić karnawał trwa stosunkowo krótko potem potem trwa mała trwał impas trwa o trwa płacz po karnawału albo próba zignorowania rzeczywistości bawienia się dalej to oczywiście to oczywiście pewnie trzeba byłoby skomplikować, ale karnego jest nazwany w nazwany poprzez przywołanie bębnów piszczałek palenia kukieł, a więc tych instrumentów i tych sposobów, aby mobilizować jednych wokół wokół tego co co ich nie łączy oczywiście tym co łączy jest też nienawiść palenie kukieł jest jednym z po jednym z narzędzi integrowania to oczywiste, więc auto mówi jestem jestem na dystans jestem obok chciałem w tym nie chciałem w tym być więc, gdzie jest przyczyn jest do tutaj wraca nam ta ne ten zasadniczy wymiar który, który jak mniejsze zdaje jest przez jest przez Świetlickiego konsekwentnie bronione to jest wymiar to jest wymiar na rzeczy rzeczy podstawowych do dotyczących dotyczących istnienia także relacji z Bogiem jak myślę on tu on tu od anty jest bardzo bardzo widoczny no i gdy ten ten ten dług, który nigdy nie łazi i jakoś fanatycznie ortodoksyjnie rozstrzygający, bo jest strzępem skrzydłem pielęgnowane 1 jednakowoż w de ne będzie powracał u Świetlickiego do końca winien tego strzępów Boga on zapyta wielokrotnie będzie pytał racje, dla których ludzie powołujący się na Boga jest trzeba postępują tak nie inaczej ale o co chodzi w tym tomiku jednym z ostatnich ostatnim przed wyborami to jest bardzo wyraźne co upoważnia mnie do tego, żeby się czepiać, żeby nadal uważa, że coś jest istotne od sił upominać, żeby chodziło mi nadal coś jeśli z jeśli się nad tym zastanowić to można powiedzieć ten strzęp skrzep prawda takim strzępy Skrzypek jest wracający w jego wierszach jest również Polska ta seria seria z pierwszy w Polsce jest bardzo obszerna i Kapital, a potem po latach została wydana w 1 i świetnie świetnie przygotowanej książce pt. Polska właśnie po prostu Polska bez tego właśnie z Rosji Resovia oraz białej tak tak właśnie tak też innych nie chodzi o nawiązanie do znanej kiedyś wrocławskiej seria to Polska właśnie i i ich tam widzimy z 1 strony to te nie patriotycznego tak jak dzisiaj określa patriotyzm prawda, czyli patriotyzm jest takim etapie tak taką czworo bezmyślność, ale bezmyślnej adoracji kimś takim patriotyzm jest zapadnięcie się jakiś odgłos narodowej pieśni Narodowego bębna i koniec krótka to oczywiście w tym sensie jest poezja patriotyczna, ale w każdym innym sensie jest ultra patriotyczna jest nawiedzona to jest poezja nawiedzona przez Polskę w całej masie niekiedy kapitalnych takich bolesnych przecinających czeka na pół wierszy myślę sobie, że jestem troszkę coś pokoleniowego, ale z drugiej strony chciałbym ludziom innych pokoleń odbierać dostępu do czy prawa odczuwania tego taki sposób takich do takich uczyć jeszcze wieczór jeszcze Polska nie zginęła w ciemnościach jeszcze kwiecień leczył się my w ciemnościach chciał jeszcze wódka pożywna smaczna i tragiczna jeszcze język by język zawsze pozostaje nawet trupy wciąż jeszcze ruszają językiem jeszcze przeszłość jeszcze pojedyncze przeszły straszny wzruszenia teraz odtwarzane wydobywane z przeszłości wszystko przeszły wszystko przeszły przecież przysiółku ciepłe wypłacanej lepki słodki przymiotniki środków 1 pewne rzeczownik osobowy pospiesznie co moment ożywiony i to tej to jeden z wczesnych utworów potem, gdybyśmy mogli wymienić szereg utworów, w których pojawia się oczywiście jakiś się na jakiś rodzaj na dzień na dzień krótkiej w ciele ciele dziecka w ciele ciele chłopca to są te wiersze ze schizmy Deep po, których po pojawieniu się dziecka będzie kwestionowało ten wypracowany obraz to to wypracowane i przeczucie świata ten już prawie napisany obraz przyszłości będziemy obserwować postępy ciemności słynny wers z pierwszego wydanego przez poetę tomu opisuje opisuje przyszłość pojawienie się dziecka ten opis ten ten obraz komplikuje i to rzeczywiście bardzo ciekawe można by można by się zaczytywał w tych wierszach, zwłaszcza że jest ich sporo bardzo bardzo pięknych, ale i, ale po jakimś czasie Świetlicki jak mnie się zdaje pozostaje jednak w tym samym, który chciał być, w którym przeczuwał, że być musi na początku wjeżdża Zbigniewa Herberta dedykowany Wisławie Szymborskiej 1 piesek nazywa się klient drugi piesek nazywa się talent, a na to Lane przyszedł przyszła pani jesień żyliśmy w czasach, w których Adam Michnik wybornie znał się na poezji znany bardzo kawałek dawnych byłby bardzo stary taki właśnie po po Świetlicki Emu za zakopiański wiesz, którym w, którym instytucja wielkości, a czasami oczywiście mówi prowokacyjnie, że nastolatki będą mnie pisali czytali, kiedy będą mnie to pomyślał wówczas z pewnością pomyślą to co teraz pomyślałem jasne, ale dość często na takiego artykuł te jeszcze do listy to zbyt listy zarazem na właściwie wszy każdego kogo można byłoby poezji pomyśleć destabilizuje, ale w istocie jest przecież nie bardzo wrażliwa wrażliwe na to, żeby nie dać się zamknąć w jakiej postaci postaci wybitnego poety również czasami wolałby od tego być poetą rejestrujący rzeczywistość czasami rejestruje rzeczywistość trochę inaczej w takim innej nieco perspektywie niezupełnie osobistej np. Aqua marinę przepychanka, czyli od Aqua Maren Bourbon po 66jeden z lodem potem sztok po 430 taksówka za 10 oto co uczyniłem z 20zł +90gr pisze jako kronikarz września 97 miło będzie np. w lipcu jedenastego przypomnieć sobie ceny i tryb życia NATO heli jutro Aqua mają przyczyniła się rzeka rzeka Madeleine płynąca w kącie pokoju i utrwalanie dat i jestem bardzo bardzo charakterystycznym dla dla Świetlickiego traktowanie wiersza czy poezji jako Idy towarzyszki dni życia również i swoistego kalendarza, w którym zapisuje się to co istotne to ważne, ale proszę zwrócić uwagę tu jest też element zabawny Bourbon po 660 Niewiem ile Bourbon kosztuje obecnie rzeczywiście wydaje się niemożliwe, żeby to zależy panie profesorze za, jakiej pojemności mówimy, bo to chyba jest tutaj kluczowy tak czy czy za butelkę czy zależy kieliszek mieli chyba kieliszeczek leży 60 nigdy nie żadnego pojęcia też, że jak taksówkarze dzieci wszystko było tańsze dziesiątym siódmy roku były tańsze, choć być może zarabialiby sprawa jest dość złożone islandzki nas oczywiście oczywiście szły Puszcza te porozumienia, ale wpuszcza nas np. w wierszu mieć do pracy nie iść do pracy nie iść do pracy też Puszcza Puszcza maile to Szatan daje ci urlop nie iść do pracy mieć do pracy to Szatan daje dyplomy to szata niż do pracy kochanie nic do pracy tam czeka na ciebie nic, bo to nic nic dużej c czapce z obcymi widzę to Szatan Puszcza e-maile to Szatan daje ci urlop jedź do pracy kochanie nie iść do pracy tam czekać by nic nie iść do pracy nie jest do pracy po co 2 etaty po trzecim etapie tam czeka na ciebie nic, bo to nic nie iść do pracy ukryć twarz poduszce na zewnątrz jest nic to nic nie idź do pracy trener redakcji tygodnika powszechnego odezwał się telefon terror terror redakcji tygodnika powszechnego odezwał się telefon zawsze mnie licho kusi w niewłaściwym momencie zawsze jestem niewłaściwym miejscu terror terror podniosłem słuchawkę tygodnik powszechny powiedziałem słuchaj praw w słuchawce odezwał się Czesław Miłosz zdecydowanie głosem Czesława Miłosza tu Czesław Miłosz powiedział z kim mowie zapytał Marcin Świetlicki odpowiedziałem zgodnie z prawdą głosem Marcina Świetlickiego, a ja poproszę skimming i powiedział Czesław Miłosz w bój to jest właśnie ten ten kawałek, który zaliczam do do wierszy prowokujących do wierszy na zakopiańskich i oczywiście dałoby się z dalej z całą całą masę, a my nie to są pierwsze istotne, bo z pozoru one się one są skupione wyłącznie na epizodzie drobiazgu ba czasem przynoszą jakieś konkretne nazwiska co właściwie miałoby dla czytelnika nie rozpoznającego tych nazwisk, bo oczywiście miło się rozpozna, ale innych może nie rozpoznać co miało mu udać takie zapisanie taki na taki utwór już coś daje moim właśnie moim zdaniem coś daje w tym nawet tym tej uporczywości my nie zgadzają się na nas na postać na kształt na język obowiązujący na sposób w jaki zostaje nam świat poddanych wyjaśniony w tej uroczy gości w tej drobiazgowo ości drobiazgowość, która wyraża się objazdami rzecz jasna drobnymi czasami bardzo istotnymi wierszami jest też bardzo istotnego Otóż one nie pozwalają ani polecieli czytelnikowi zasnąć, aby zasnąć zgodził się tak grać Polska 9 w ich sklepy mięsne wędliny drób kadzie plany dymy z grilla taką Polskę kolei Wencel Pereira Wildstein matka Boska z bocianami zgnieść wiesz, który w który, który już wspominałem, a mianowicie, ale trzeci, ale co ci chodzi pytają wcale nie słychać nie chcą słyszeć powiedzieli, o co chodzi o masz kaca ma ludzi jesteś pijany wręcz, że co ci chodzi robią dla szatana bowiem mają rodziny i puste lodówki zło odejdzie będzie wymieniony na zło wtedy powiedzą zaszczepić przeciw temu złu odeszło nowe złe lepszy, ale jeśli chodzi wymiana Leeds, a tu już marzec nieśmiało wychodzą nowe robaki blade jeszcze niemrawe wychodzą skórze w Lesznie już wiedzą, gdzie wróg czy są w tym sensie dużo lepsze dużo lepsze, choć syta, choć zostawiają wszędzie sierści robią wszędzie kupy są lepsze od od człowieka tego członka społecznego w byśmy mogli powiedzieć takiego człowieka ze społeczeństwem istnieje pewien rodzaj konieczności i ten trend czasami budziłem pewne wątpliwości, żeby mówić np. nie człowiek niepełnosprawny koniec z niepełnosprawnością jest jak człowiek taki by, lecz czymś, z czym chce go dotyczy, ale nie jest nim itd. tak dalej Niemcy to moglibyśmy powiedzieć nie człowiek społeczny tylko człowiek ze społeczeństwem IT do społeczeństwa byłoby jakiegoś rodzaju chorobą, jakiego się z gatunku defektem jakoś się jakąś skazę albo może jakąś zarazą albo jakoś się gangrena, która go, którego niszczy w tych 2 kawałkach, które przeczytałem ostatnio w pośpiechu rzeczywiste widzimy widzimy ludzi oportunistów kompletnych oportunistów prawda widzimy widzimy ludzi jak robaki leżących na pewnym momencie w czasach jakiś przemiany i świadomy już zupełnie na ku czemu ku czemu z nich zmierzają Niemcy my ten człowiek ze społeczeństwem ten czy ten człowiek innymi prawda to jest bardzo niepokojąca w perspektywie w sile ludzkiego w oczy świeckiego figura to jasne ale, ale są kobiety panie profesorze nie zapominajmy o kobietach po remoncie tak proszę przeczytać wierzyłem ślepo, że dom to kobieta, ale kobiety budują w domach nowe domy, w których już niema miejsca zacierają ślady mężczyzn i wycierają się do sucha, aby już nie wracali, a pan znalazł świetny kawałek tak przeoczyłem go chciałem powiedzieć ona w stosunku do kobiet o tym, o czym dzieci pisana jest właśnie jakiś taki protekcjonalny czy wyższością nowy traktuje jako instrumentalny, choć przecież jeśli się w to głębiej wczytać w to wszystko staje się nieco bardziej złożone albo nawet dużo bardziej i kobieta jest jest inna jest inne obce jakiegoś stopnia mężczyźnie tylko teraz pytanie czy też wizyt internistycznych czy to jest wręcz na odwrót związane z respektem Otóż byłbym sądził, że ten drugi tam są jednak też po portrety kobiet rodzinnych by się tak tak to ująć matki tam jest sporo port REIT-ów kobiecych wzmianek o kobietach, które są oparciem bez, których nie byłoby się w 2 dęby które, które ustanawiają itd. tak dalej, ale oczywiście przede wszystkim obraz miłości Świetlickiego jest taki podział się szorstko zaborczy pierwszy rzut oka, a na drugi takiż skoczyły jednak w tym wierszu którym, które pan pan panie redaktorze przeczytał co fantastyczny wierszu świetnym dni tu pojawia się jeszcze jakieś inne doświadczenia i dres problem polega na tym, że może być wolno nam czy powiecie wolno o tym o tym mówić o tym o tym poczuciu przynależności albo o tym poczuciu niedostosowania do świata kobiecego o o jakimś rodzaju zaskoczenia może nawet dyskomfortu czy rozczarowania, które wiąże się z tym, że w tym domu, który jest kobietą kobieta buduje swój własny dom, do którego my mężczyzn, do którego mężczyzna nie ma wstępu, a to bardzo jest oczywiście ciekawe to jest po prostu ciekawe tak, ponieważ nie wolno myśleć o tych relacji w sposób może stylistycznym bada Bono aksjologicznej jak czasami jak czasami tak się mówi, że powinniście mówić, więc zajrzeć do zawiści stronie po stronie po stronie pewnej pewnej pewnej różnorodności spojrzenia to jest jasne to jeszcze 1 pierwszy w takim razie pani profesora bardzo proszę nie mów o nie ufa dziewczętom, które wyśpiewują dziewczęcym głosami pieśni o czynie zbrojnym sponsorowane przez ministerstwo wojny Och nie ufaj chłopię tom, który w zagrożeniu ukryły się w szafie, ale teraz śpiewają pieśni o powstaniu sponsorowane Och, i sobie nie ufaj nieco 1 zginiesz, wyruszając w ten bój o te, których jest, toteż jest oczywiście świecie bliskich bardzo charakterystycznym jego wydanie to to ta nieufność do państwa i nieufność do do ról narzuconych człowiekowi przez to jego społeczeństwo to człowiek ze ze społeczeństwem staje się my staje się niewolnikiem tej tej tej tylko swojego 0202. społecznego członu to jest przecież wyrażone w takiej masie różnych różnych tekstów w, a właściwie stało się dla Świetlickiego znakiem takim znamieniem piętnem nawet jak kto woli tu oczywiście możemy usłyszeć jakieś Echo VIP, a do prostego człowieka tak jak w wierszu nie jest roboty miejsc pracy możemy usłyszeć z tym nic, na które się pojawia nic płaszczu Prospera Kaspera Różewicza i dodać bowiem trzeba, że bardziej Świetlicki, który bardzo przemówić żonie, że nie czyta w tylko słucha i napisze czasami, ale teraz już nie pisze zaprzestał bardzo dużo czyta i jest nie tylko zanurzony bardzo dramatycznie tu bardzo wybitni Czytelnicy badacze świetnie pisali o tym świetne świetne teksty nic nic i to udowodniona od licznych technicznego asocjacje natomiast też oczywiście bardzo obecny we współczesnej we współczesnej poezji, choć trzeba przyznać, że rozmawia głównie z poetami pierwszorzędnymi, więc po pojawili się Miłosza, który który, który nie chce rozmawiać ze świetlic kim rzeczywiście tyleż autoironiczne my co też jest przypadkowe, bo ze świeckim ktoś mógłby nie chciał rozmawiać nie miałoby znaczenia, ale jeśli jest Czesław Miłosz to ma znaczenie rozmawiamy o tym drobiazg ku zwiesza Świetlickiego w chwilę potem jak w Polsce wybuchła nareszcie dyskusja o wierszu pan redaktor prawdopodobnie zauważył, że fakt, iż pewien pierwszorzędne, choć polityka słowa na wiecu Czesława Miłosza, który skrzywdził człowieka prostego doprowadził do do bardzo poważnych dyskusji o tym czy tak wolno wolno wierszy zacytować co właściwie znak wolno czytać poezję szyb czy, ale tak, ale tek tak czy te pewne bardzo by wybitna pani kiedyś posłanka obecnie sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarzuciła Donaldowi i Tuskiem Tuskowi niektóre z listy się ne pojawić nawoływanie do do zbrodni do popełnienia zabójstwa nawet w radiu naszym ulubionym radiu pewnie pan redaktor myślę o jakim radio mówimy usłyszałem jakąś taką poddaną pod daną parę dni temu bodaj we wtorek taką podano sugestie, że faktycznie tego typu rzeczy mogą doprowadzić do do rozmaitych mniej tragicznych wypadków no bo przecież np. na śmierć prezydenta Adamowicza, a i trasy śledczy jak wieś została sprowokowana nie znam go to jest coś niebywałego wspaniałego z 1 strony nareszcie nareszcie wiesz skupił wokół siebie im o sporo zainteresowania zaangażował różne osoby jest nie mówiące zazwyczaj o wierszach, a z drugiej strony i nie jest z nami dobrze muszę uczciwie powiedzieć jeśli ten tekst w takim kontekście budzi aż tak takie mnóstwo nieporozumień to to to jest zdumiewające moje przeczucie, że może zbawić tylko inny język ich Świetlicki dzień ten pogląd albo raczej jak zjadłem ten pogląd Świetlickiego, żeby było uczciwe należałoby zapytać Świetlickiego wiem, że czasem się w punktach wiem, że czasami się chyba różnicie w swoich poglądach to znaczy to co to co pan profesor myśli o Maciej Świetlicki i to co Marcin Świetlicki myśli o tym co pan myśli to jest możliwe tak, ale to jest możliwe nawet pewne ne, a nawet pewne, że tak właśnie, że tak właśnie jest w końcu jestem zaledwie rok jest czytelnikiem bacznym obserwatorem, więc na cyplu Czytelnicy oraz zabierającym głos, ale życie życie wtedy takich krytyków nieludzkich i do gruntu złych, jakie Marcinowi Święcickiemu innym pytam poetką, bo wydaje się że, że nie ma we mnie złej krwi, ale mniejsza o to wracając wracając do tej historii prawda już dziś zdaje, że Świetliński z 1 strony wyczyn wysłuchuje swoje wiersze z rzeczywistości ułożenie Świetlickiego w krakowskim Kazimierzu, ale też pewnie to na bardzo wielu innych po dziesiątkach jeśli nie setkach jakiś ulicy rozsianych po Polsce, a często tytułuje wiersze nazwami miast czy miejscowości, bo przecież i jeździ po Polsce jeździł przepraszam już nie będzie z koncertami ze spotkaniami autorskimi, więc on wysłuchuję swoje wiersze z ulicy z knajpy z z jakich się różnych przestrzeni, w których się znajduje, ale z drugiej strony zwraca tym przestrzeniom swoje wiersze po to, żeby tam się jednak trochę inaczej mówiła i czasami, kiedy rozmawiały panie rektorze dostała się nad tym czy czy nie przesadza w takim czy to nie wygląda na zakupy teorie to jest trochę kokieteria, kiedy mówię że, że to nie czytanie wierszy przynosi koszmarne koszmarne skutki, jeżeli już naprawić pozostał, że to rodzaj rzeczy, że to mogłoby wydawać, oddając krew, ale mojego punktu widzenia nie jest gry dlatego, że to jest źle mówimy jak źle mówi Polska polityka jak i jakie jak sfera by do kultury tej kultury masowej popularnej telewizyjnej oczywiście nie tylko jest całkowicie taka z takim, jakim nędznym plagiatem powiedziałbym kultury zachodniej przede wszystkim jak to wszystko jest porysowane jak jak i jakie jak źle są sformułowane nasze komunikaty w sferze sferze publicznej jak się układamy usta hitami jak żadnymi argumentami itd. tak dalej to sobie myślę, że potrzeba tylko 1 języka jej Świetlicki te, które nie tylko on rzecz jasna nie tylko on literaturę czy poezja może w szczególności, jeżeli koniecznie literaturę po prostu, która przychodzi z innym językiem i proponuje nam, żebyśmy trochę inaczej sobie poukładali dzięki temu obraz świata jestem, a do NIK niebywale niebywale potrzebna, więc świetlic, które np. nie będąc poetą zaangażowanym politycznie zwolennicy zaangażowania politycznego literatury mieli mu to czy próbowali to za złe, chociaż uważam, że do końca jest prawdziwe nowo co znaczy nie był zaangażowany w mniej zaangażowany partyjnie prawda, ale nie jest zaangażowany jak mało, kto w obserwowaniu życia publicznego obserwowanie tego społecznego odwłoka do istnienia poszczególnego kandydata to to jest przecież w tym te dni ta pasja, której nie można mu nie można było mówić to jest zupełnie zupełnie oczywiste, aby powiedziały, że my ni mówienie innym mówienie tak czy proponowanie innego języka jest ważniejsze niż strącenie literatury języka do polityki językiem polityk to to to nie jest to nie jest robota Świetlickiego zatem uchwała i to jest bardzo piękna klamra panie profesorze wspomnę tylko, że korzystaliśmy z ze zbioru zatytułowanego wybór, czyli to są wiersze, którym Marcin Świetlicki ze swojej twórczości wybrał przebrał się patrzy i ułożył na nowo chronologicznie netto wydawnictwo ukazało się nakładem wydawnictwa wolno co ciekawe oddano do druku podpisano 11listopada nie panie profesorze i myślę, że raz jeszcze składamy życzenia urodzinowe Marcinowi Święcickiemu, a państwu życzenia wysokość miała stworzyć jasne rzecz jasna wszystkim państwu by wspaniały świat i wspaniałego nowego roku i żeby tam coś pojawiło ciekawego do czytania i państwo to odkryją proszę się z nami tym odkryciem podzielić wszystkiego dobrego panu panie redaktorze państwa i panu panie profesorze państwu pan prof. Piotr Śliwiński kierownik zakładu poetyki krytyki literackiej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu przewodniczący kapituły poznańskiej nagrody literackiej opowiada dzisiaj o Marcinie Święcickim bardzo dziękuję wesołych świąt Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: INTERLUDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA