REKLAMA

Antropocen. Czy ta "epoka" nas zgubi?

Sprawy Różne
Data emisji:
2022-02-06 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
45:02 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka zapraszam państwa na audycję sprawy różne moim państwa dzisiejszym gościem jest prof. Radosław Markowski Uniwersytet SWPS politolog socjolog dzień dobry panie profesorze dobry wieczór dobry jest w dzisiejszym bohaterem naszego spotkania będzie antropocenu, który nie jest oficjalnie uznany za epokę geologiczną jednak jest postulowane przez wiele środowisk naukowych, kiedy ta nazwa się pojawiła i co ona oznacza zacznijmy od Rozwiń » pytania fundamentalnego to tam przez spierają się, kto ma kopie rajd tego sformułowania tam sięgają nawet do minionych epok, które zostały użyte, ale tak naprawdę to to jest już nawet w języku polskim dostępne w 2000 roku na jakieś konferencje różnych problemach naszej planety w, kiedy używano tam języka, że w naszym holu ten jeden z czystej przez denerwował i powiedział, że to w ogóle nie żaden z polotem, a Night chwilę się podobno zapraszał mnie byłem, więc z doniesień znam to, ale po chwili rzucił, że to żyjemy w antropocen ten ocen człowiek w największym skrócie to był rok 2000 chwilę potem z innym osobą, która też używała tego wcześniej napisali taki słynny tekst później taki manifest i od tego czasu bardzo szybko on na początku wyłącznie niemal w gronie nauk ścisłych, zwłaszcza biologów oczywiście, ale biologów chemików fizyków rozgorzała dyskusja o jakie są dowody na to oczywiście w do tej pory spór się toczy złożono powstała tzw. od, a propos synów jak GROM 5 grupa robocza do prawa, a propos ceną, która w 2019 roku złożyła taki oficjalny wniosek to stowarzyszenia strategie graficznego, które decyduje formalnie o tym, że formalna procedur, żeby oznaczyć jakąś nową epokę czy nową erę Wilk geologicznej historii ziemi, które rozumiecie państwo, bo tam niedawno w tej premii, gdyż występowałem też zwrócić uwagę, że mówiłem, że 2001. to przyklepał ma już jest drugi jest nie ma, więc informuję uprzejmie, że chodzi o rzeczy niesłychanie długie w czasie i no ale ostatnio ewidentnie około 80 ponad 80% tych, którzy biorą udział jak głosują czy Krać tą sprawę dalej, że tak, aby oficjalnie uznać antropocenu ponad 80% tych specjalistów w tej dziedzinie twierdzi, że absolutnie trzeba zaklepać nam proporce na czym będzie najprawdopodobniej w tym roku, ale czy zobaczy, a co nazwana da, bo tak sobie przypomniałam Szekspira, który pisał Czyż nie jest nazwa to co zowie Różą pod inną nazwą również by pachniało nazwiemy te epokę, w której żyjemy antropocenu i co no chyba to, ponieważ to nie jest takie neutralne to znaczy antropocen to znaczy epoka człowieka jeszcze inaczej rzecz ujmując można 3 takie docisk owe rzeczy o tym powiedzieć po pierwsze, że to oznacza, że człowiek stał się czynnikiem geologicznym na tej planecie, że zmienia nie tylko swoje środowisko społeczne polityczne, ale że jego obecność jest widoczna w oceanach pokładach skał re Ros szczepionych elementach, które tam odnajdujemy w plastiku obrazowo mówiące natura, która ma kilka tysięcy pierwiastków nie jest w ogóle taka skłonna do produkowania tych nowych pierwiastków człowiek wyprodukował i kilkaset razy więcej np. takie aluminium, które liczy tam chyba 500 000 000 ton żeśmy my ludzkość to produkowali to jest dokładnie tyle ile można by taką folią aluminiową, do której nie namawiam, bo podobno szkodliwa, ale jeśli już mamy to on z tych 500 000 000 ton moglibyśmy przykryć jeśli ktoś policyjnej część Mongolii godzin w każdym razie nie, więc produkcja masowa w tym także mówi się o produkcji sztucznych skał no beton jest takim nowym elementem, który poprzez, toteż to jest też ten wielki prezes demograficzną mobilnością owe, które widzimy na planecie, że ludzie inaczej niż jeszcze 100 lat temu głównie mieszkają dzisiaj w miastach jak mieszkają w miastach to oznacza, że nie beton autostrady asfalt to wszystko jest wokół nas inaczej jeszcze mówiąc ten antropocen ten geologiczne czynnik w postaci pomocy 500 spowodował, że właściwie stara karta zjawiska debata, żeby rozróżniać między Kartezjusz mówił o społeczeństwie naturze my raczej mówimy o kulturze naturze lekarzem ten dualizm mnie nie ma w takiej epoce wielkiego sensu to my jesteśmy naturą to my i ją kształtujemy w sposób, który tu jest najważniejsze żadne inne zwierzę czy być na tej planecie przez te miliony lat czy tysiące dziesiątki tysiące, które są dobrze udokumentowany historycznie czy antropolog archeologicznie nie miał takiego wpływu, więc jeszcze, czego obawiać w tym sensie, że te zmiany, bo zmiany klimatyczne czy plastik w oceanach czy wymieranie gatunków to są wszystko pod tematy antropocenu i one wszystkie właściwie bez no, chyba że chcemy się cieszyć z tego, że to jest rzeczywiście też osiągnięcie antropocenu w sensie, że człowiek potężnym się okazał być, że przez to uznamy, że nas wzrost do 8 000 000 000 niebawem już 12 to jest jakiś sukces i przerażająca rzecz może na koniec tylko tego czym jest ten antropocen tutaj poczucie powtarzam za dziedzinami, na których się tak naprawdę nie do końca znam, ale to jest taki pewnik prawda, że trzeba zdać sprawę, że dzisiaj na naszej matce ziemi 6723 masy żywej, która tutaj oddycha żyje jest krwią kościołami mięsem to jest są zwierzęta hodowlane przez człowieka dodatkowe 30% jesteśmy my ludzie ci sztuki i bardziej otyli, a zaledwie jeszcze raz zaledwie 3% tego pozostałego to są nasze zwierzęta dzikie odsłoni IQ ów przez tygrysy niedźwiedzie ptaki itd. 3% na 97 i jest w Polsce jest tak nie niezrównoważone, że zagraża planecie nie tylko nam na mnie jako gatunkowi też, ale planecie bo, gdybyśmy dalej definiowali antropocen oczywiście musielibyśmy powiedzieć też od tej wąskiej perspektywie antropocen ręcznej tak, czyli ne rozumianej rzecz jasna jako troska tylko gatunek ludzki i stąd teraz ta nierównowaga w przyrodzie, że rzecz, że troszczymy się wyłącznie swój gatunek i podporządkowani sobie ziemię poddaną o tak to ujmę, cytując pismo święte za nimi to pana profesora zapytam też zapytam o to kiedy żyjemy w tym antropocen nie nie zdając sobie od samego początku z tego sprawy, bo tutaj też naukowcy nie są zgodni jedni twierdzą, że należałoby te początki antropocenu wskazywać w sposób taki symboliczny np. początki rewolucji przemysłowej, czyli wynalezienie silnika parowego w 1700 osiemdziesiątym czwartym roku, a może dopiero od połowy dziewiętnastego wieku, a może te radykalne przemiany i człowiek jako ten czynnik zmieniający świat wokół siebie to dopiero połowa dwudziestego wieku, czyli około roku 1950, gdzie pan umiejscowił początek antropocenu no to też nie jest to posła od tego czy którzy są kompetentni w tym ja drugiej mamy nadzieję, że za chwilę będziemy mówili jak to się ma do techno którymi, na których niektórzy sądzą, że ja się znam natomiast ci mądrzy ludzie z nauk ścisłych panie mają taką właśnie dokładnie, który jak pani powiedziała no to można się jeszcze cofnąć powiedzieć, że tak naprawdę gdzieś tam 12 000 lat temu nastąpił taki wyjątkowy i to naturalny proces ocieplania klimatu na ziemi się ustabilizował na tym poziomie, które dzisiaj ekspertowi uznajemy to 0 i temperatury, który umożliwił w różnych zresztą częściach naszego globu powstanie rolnictwa i oczywiście to jest pierwsze takie kroki przekształcaniu natury hodowle lub naszym stylu życia porzuciliśmy, kto okazuje coraz bardziej ci, że to opisywać robią to ciekawie nasze zbieractwo łowieckie te formy organizacji naszego życia i osiedlić im jest szereg negatywnych skutków tego, że żeśmy się rzucili na te ziarna pszenicy i to podobno dla człowieka biolodzy mające do powiedzenia wcale nie było takie mądre, ale tak się stało, więc na pewno nie ma co wracać do początków Kolo ceny rolnictwa tam parowa maszyna pod koniec osiemnastego wieku rzeczywiście jest takim momentem, w którym ewidentnie zaczynacie też bardzo szybko zmieniać i tutaj też, ponieważ jest takim siostrzany terminem, który właśnie pozwala nam przejść też na nauki społeczne inni uważają, że trzeba nazywać po prostu w kapitale cenę, że to jest związane z taką konkretną formą kapitalizmu w 2 proc rynku, który kieruje pewnymi zasadami i to on powodował na początku wolno w tym dziewiętnastym na początku dwudziestego wieku, ale dzisiaj wszyscy się zgadzają mają takie jesteśmy telewizji nas nie widać, ale każdy, kto to jest z antropocenu może sobie wygooglować takie różne grafik, które pokazują jak po roku 1950 wszystko skończyło do góry wielokrotnie konsumpcja nie różnych rzeczy produkcja papieru zużycie po jak powstawały wielkie tam konsumpcja energii ludność miast Telekomunikacja międzynarodowa turystyka, która tak ten wielki ślad itd. i co ciekawe jak i to się nazywa wielkie przyspieszeń, bo do tego roku 501950 my praktycznie do gdzieś tam początków dwudziestego wieku w ogóle nie widzimy żadnych zmian dopiero po drugiej wojnie światowej, a ujęta radykalna szybka zmiana, która jeszcze później będzie czas też została jeszcze wtórnie przyspieszona w tym finanse realizowanym kapitalizmem, który się pojawił po upadku muru berlińskiego i po upadku związku sowieckiego notabene są tacy bardzo ciekawie o tym piszą, że wtedy była szansa, żeby coś naprawić tej bezmyślnej konkurencji też na konkurencji we wszystkim, ale bardzo materialnym myśmy przegapili ten moment, a jest taka więcej nawet opowieść, która opowiada, że myśmy byli tak zachwyceni zwalcza zwalczenie skutecznym zła politycznego, jakim był totalitaryzm autorytaryzm sowiecki, że nie zauważyliśmy, że wyrasta tutaj PK hydra, która jest kapitalizmem, którym demokracja na pewno gdzieś tam już w latach osiemdziesiątych, a już na pewno w nowym stuleciu przestała sobie radzić także ta demokracja, która miała być tym mniej tytułując kontrolującym elementem ten skądinąd sensowne mechanizmy rynkowe jeśli chodzi o pewnego rodzaju kalkulacja, ale bez abdykował politycznie demokracja i to jest największy problem i to wszystko co tak ewidentnie świadczy o tym, że jesteśmy w tej nowej epoce, która nam zagraża planecie zagraża wszystkim, który tutaj istnieją, a więc przyrodzie zwierzętom to jest coś chce z nami od 70 lat najwięcej powiedział pan na początku panie profesorze, że antropocen to jest taka epoka, w której człowiek przestaje zmienia się kształtować swoje środowisko tylko polityczne czy społeczne, ale także zaczyna kształtować zmieniać przekształcać środowisko np. geologiczne i ja sobie pomyślałem czy jesteśmy czynnikiem przekształcającym czy trzeba powiedzieć wprost, że jesteśmy instruktorami, a więc panie to też bardzo łatwo wpaść w taki z taką krytykę bez ograniczeń tego co się działo inaczej mija akurat po rzeczywiście zainwestowania dużo czasu przeczytanie wszystkiego co się tyczy tej co nauki ścisłe mówią no to jest tutaj taki dylemat już wspomniałem o tym, że no problemem, a i to co się dzieje na naszej planecie jest to, że żyjemy dłużej po prostu piękną pewnego rodzaju schorzenia pewnego rodzaju dolegliwości np. tam jak choćby nowotwory one są z nami, ponieważ kiedyś ludzie średnio, że nic 40 lat to jak mieli szczęście, więc tego nie znaliśmy to jest taki pewien paradoks to i socjologii problemów społecznych często się o tym mówi, że im bardziej człowiek przesuwa granice tego co uważa, że w jego rękach, tym bardziej tym jak gdyby paradoksalnie ma więcej problemów społecznych, bo uważa się, że powinien temu jakoś zaradzić, ale wie pan, jeżeli nam w ostatnich skoczyła ludzkość na tym globie z 3 000 000 000 do 8 to to, dlatego że mamy szczepionki to, dlatego że medycyna pokazała kultura nie na dążyła w niektórych częściach świata za tym, żeby prokreację obniżyć 68 drżeć do 34, jakby się dało no i stąd ten nieprawdopodobny boom ten boom jednocześnie bogacenie się, bo świat dzisiaj jest dużo dużo lepszy nawet niż 3040 lat temu jeśli chodzi o cel to słynne powiedzenie, że dzisiaj więcej ludzi umiera z powodu otyłości czy pochodnych chorób niż z powodu głodu jest po prostu prawdziwe inna sprawa czy czy nam się to podoba, więc pan, więc na pewno mamy wielki problem nie jest jednoznaczne inni też mówią dobrze to skoro człowiek jest takich 3 potężnych i potrafił jest geologicznym czynnikiem to tak jak wdepnął to coś tak pewnie będzie potrafił odkręcić jeśli nie tacy jesteśmy, ale są też takie wiele książek się okazało komentatorów i ekonomistów po tłumaczone na język Polski tak jak książka klimatom, gdzie tam autor się np. bardzo sugestywnie zastanawia nad tym patrząc z siebie jak to jest, że my słyszymy wiemy od wszystkich zagrożeniach, które naprawdę są prawdziwe wokół nas na na wyciągnięcie ręki, a jednocześnie mamy nieprawdopodobną apatia do tego żeby, żeby coś w tej sprawie zrobić no to będą no, jeżeli ktoś się na czy dlatego antropocenu ewidentnie czasem powiedzieć tak no nie kupuje już niczego nie kupuję niczego plastiku nie latam samolotami do Zakopanego nie jest na mojej liście prawdopodobnie do tej dlatego już nie polecę chce uświadomiłem ile to wyziewów jak się przyczynie do destrukcji planety myślę sobie, że może to firma Patagonii jest parę bardzo dobre może można to w ten sposób załatwić problem polega też na tym, że mamy my mówimy antropocenu, ale widzi pani odzywać się południe tzw. ujmijmy to dyplomatycznie biedne południe, które mówi kochani biała asy męskie biała, o czym mówicie my to żeśmy się przyczynili to jest wasz problem to ta garstka 1015% w porywach ludzkości doprowadziła do tego do do tego by do tego zagrożenie oczywiście dzisiaj mamy też nowe giganty takie jak i Chin jeśli nie dołączy jeśli nie nie nie trafi do nich to co ludzie o antropolodzy nie mówią w dziewięćdziesiątym trzecim roku budowano od te wielkie tamy tam wielkie zbiorniki na 3 rzek każdemu geologicznie i ziemia się przesunęła jakiś tam kilka centymetrów ziemi jak to zrobiono i nie jeszcze coś tam jakiś parametr taki przyrodniczy też też zmienił, więc my jesteśmy mamy my tutaj Europa Ameryka, zwłaszcza Ameryk jak się patrzy na NATO są Amerykanie konsumowali jak konsumował Ali w ostatnim wieku to święto to jest proste PiS chce wizja do tego kraju kiedyś być może dostać, ale to to jest najgorsze co się przytrafiło ludzkości w pewnym sensie jak się patrzy NATO to znaczy ani konsumowali po kilkanaście kilkadziesiąt razy więcej niż nie tylko bank, bo w stosunku do Bangladeszu kilkaset krotnie czasami w zależności na co patrzy, a więc przed nami wielkie wyzwanie indywidualne i oczywiście zbiorowe zaraz jeśli pani pozwoli do tego też przejdziemy co robić, ale ewidentnie nasze style życia nasze wzory konsumpcji nasze samochodziki nasza pub później radosna klasa średnia, która po Warszawie w liczbie miałem 10% jest pół ciężarówkami, które palą kilka litrów więcej nie dość nie można wokół nich zaparkować, bo są gabarytowe tak dalej tak dalej to wszystko pomału mam nadzieję krok po kroku będzie odchodzić to musi też jeśli będziemy kontynuować tak jak do tej pory konsumowali my jak jak lataliśmy jedną z tych wielkich geografów, który pokazuje właśnie turystyka turystyka bardzo się przyczynia do tego i paradoksalnie to co mamy na udokumentowane 2008 roku po 2008, kiedy nastąpił kryzys po covidowej okres to planeta troszkę odpoczęła od nas też dla planety dla dla dobrostanu zwierząt dla wielu rzeczy to znakomita informacja, że covid powiedział pan panie profesorze o tym, że to musi się zmienić tylko, że zawsze taka zmiana jest niezwykle bolesna, kiedy mówimy o tej masowej produkcji i o tej niepohamowanej konsumpcji to ona oczywiście ludzkości w tej części, która ma do tej nie po hamowanie konsumpcji środki możliwości sprawiała dużą przyjemność, a teraz trzeba pójść w kierunku ascezy samo ograniczania się tras powoli przenoszą nas na ten grunt nauk społecznych pewnych konsekwencji tego co żeśmy ze światem zrobili z tym światem geologicznym biologicznym dla naszego świata społecznego i dla nas samych wzrostów tu warto przypomnieć wie pani już w latach 70 jeszcze pod koniec tego student będą przepisy LM na maszynie takie teksty do tak taki był Mal deweloper 3 nazywał zły rozwój, więc jedna z pytań, które sobie tutaj stawiamy też kim, dlaczego myśmy przez tyle lat jakoś wyciskali nie zauważali tego problemu on był z nami już od dawna jak to się dzieje, że tt do, bo ciągle wielka narracja w naukach społecznych jak też, na jaką reakcją na trop po cenie zapewnienia, że pan się naprawdę dzieje jest taka, że właściwie trzeba przemyśleć na nowoczesność i nie w takim filozofii na coś pan, że to post nowoczesność też płynna nowoczesność coś z niego, jakie są negatywne gigantyczne uboczne skutki nowoczesności, czego żeśmy nie zauważyli, dlaczego jako reakcja na to tylko pada 1 praktyczny przykład nawet takie by w tej literaturze ładne spostrzeżenie, które mówi tak no i rynek w ogóle okazał się sensowny w tym, żeby pokazywać co produkować za ile produkować, gdzie ewentualnie wozić jak zaspakajać pewne potrzeby, które nie były do tej pory zaspokojone, ale ten kapitalistyczny rynek okazał się kompletnym analfabetą jeśli chodzi o szacowanie prawdziwych kosztów i dlatego dzisiaj już na niektórych uniwersytetach wykłada się tzw. antropocenu Accountability rachunkowość Kakę antropocen nową, która ma uwzględniać te dokładnie z punktu widzenia natury przyrody i świata ożywionego na tym globie wszystkie koszty, jakie rzeczywiście ponosimy, produkując czytam, bo do tej pory żeśmy żyli w świecie tzw. przekonanie o tym, że natura daje wszystko daje za darmo i w ogóle nie ma żadnego problemu, żeby czerpać garściami to widać było w różnych dziedzinach, ale Przyrowski Energi, którą wydobywali my na czym w źródłach energii, którą tak niefrasobliwie żeśmy zarządzali, więc te nauki społeczne w tej chwili muszą w ogóle sobie przemyśleć to np. socjologia powinna przemyśleć paradygmaty ręcznie kim ten Homo sapiens z społeczny jest, bo też w badaniach, o ile można badać ciągle mówić o tym wiecie opisuje społeczeństwa, że młodzi to starzy to tamta mieszkańcy wsi to ta miasta tamta itd. to to za chwilę nie będzie główną osią podziału oś podziału będzie przebiegała między wagonami wegetarianami ja wszystko, że sami albo, bo czerwoną mięsną drzewcami prawda, więc nie i to hit ja myślę, że w ciągu najbliższych lat to będzie wielki te konflikty wewnątrz społeczeństw wewnątrz systemów politycznych, ale też będzie to wielki globalny konflikt między tym jeszcze raz do tego wrócę bo kiedy ten ma deweloper w latach siedemdziesiątych żeśmy się tutaj w Europie upominali, że my jesteśmy na drodze złego rozwoju, gdzie fetysz rysuje się PKB czy wy mnie ciągle o inflacji bezrobociu, a to jednak były takie miejsca na świecie, zwłaszcza tym, które w Azji odnajdujemy, ale nie tylko, bo te, które dzisiaj z nostalgią niektórzy spoglądają na społeczeństwa czy społeczności Grenlandii północnej Kanady w jakiej fantastycznej symbiozie i w jakim by systemowo zgodnie z naturą ci ludzie potrafili żyć myśmy zatracili to zdolny, więc nie wielkie pytanie właśnie to jest jak tutaj z tym rynkiem kapitalizm sobie w tej chwili pora dzieci i 1 też taki bardzo silnych tez, które oczywiście dla ekonomistów zabrzmi dramatycznie jest teza o tym, że absolutnie musimy ze ekonomii uczynić suk dyscypliny ekologii to AAA już na pewno na początek musi to być ekonomia, która było ekologicznie wrażliwej tu wracamy do tych kosztów, jakie ponosimy, produkując w no mogłem długo trzymali to tylko dopytam w tym wątku, bo ktoś kiedyś sparafrazował indiańskie przysłowie, mówiąc że ten nasz system system gospodarczy późnego no liberalnego kapitalizmu, który nie dostrzega tych kosztów środowiskowych, o których pan profesor mówi ten system rozpozna, że nie można jeszcze pieniędzy dopiero wtedy, gdy zostanie ścięte ostatnie drzewo, gdzie wcześniej, bo dużo mówiono razem że, że kapitalizm się kończy tak mówiono w 2008 roku np. po tym kryzysie finansowym, że trzeba wymyślić jakiś nowy model gospodarczy prawda teraz pan mówi o tym o tej ekonomii będącej pod systemem ekologii, ale na razie wszystko Hula tak jak hulał rankiem mamy problem, tym bardziej dlatego, że coraz my będę ja akurat jestem tym, który próbuje, gdzie mogę przemycać wątki antropocenu mam nadzieję, że niebawem uniwersytety się i połapie, żeby to, bo w ogóle z tym z tą problematyką trzeba wchodzić już na poziomie starsza ku przedszkolu, ale no tak, ale panie profesorze jest jeszcze kwestia władzy prawda pieniędzy bo gdy pan mówi o tym słabnięcia demokracji to pomyślałam sobie, że rzeczywiście jest także właściwe wielkie korporacje przejęły kontrolę nad światem rządy demokratyczne mają coraz mniej do powiedzenia coraz więcej mają te wielkie korporacje, które chcą zarabiać jeszcze więcej pieniędzy, które oczywiście nie są w stanie się najeść ostatecznie, kiedy ostatnie drzewo zostanie ścięty, niemniej jednak cały czas ten mechanizm wiele rad zwielokrotniania zysku działa funkcjonuje ma się dobrze po to, albo czysty kapitalizm albo pani o tym, że jeżdżę tym przez Grad jesteśmy w kraju, w którym państwo mądrością władzy aktualnie rządzącej, która centra po cenie pewnie te czy pani ma poczucie, że tam w tych urzędach ministerialnych w liczbie 30 ktokolwiek kiedykolwiek tym się w ogóle przez chwilę interesował Otóż to co się dzieje z naszymi lasami to co się dzieje nawet z puszkami z parkami narodowymi to jest kryminał po prostu prawdę by mu pierwsze innych zabiega, więc nie ten Indianin rzeczywiście za często cytowane, ale i, ale to tu i teraz się dzieje my powinniśmy tak jak właśnie było o tym chcę mówić, że te religie Wschodu tam, gdzie ten spirytus realizm czy większe przywiązanie do przyrody w Indiach był taki ruch kobiet nie tylko zresztą, które się przywiązywały do drzew nie pozwalały ścinać nie pozwala niszczyć przyrody mając dobre przykłady są oczywiście to nie jest łatwe, ale im wcześniej wygra ten obóz ludzi myślących i rozumiejących, że jeżeli przekroczymy temperaturę np. tylko tego się trzymać się podskoczy między 3 do 4 pół procent na koniec to to wiadomo, że my tutaj nie tylko my, bo też jest bardzo ważne w tę propozycję nowej debacie same chcemy ratować coraz bardziej skłaniam ku temu, że trzeba tak naprawdę nie tyle ratować człowieka na tej planecie, które jest najważniejsza, ale w ogóle życie na tej planecie nawet może nie kosztem człowieka, ale tego tego potwora troszkę przykręcić śrubę no to czas oczywiście, że nie jest łatwa, ale każdy z nas może robić może nie kupować tych plastikowych rzeczy może bardzo wiele zrobić indywidualny na tym poziomie myślę, że już niebawem żąda także proszę zwrócić uwagę, że pomału pomału, ale Unia europejska jest tym elementem, który będzie z prawdopodobnie tym motorem problem polega na tym, że tak jak mówię te 34 ludzkości co najmniej nie podziela tego zdania to jest wielki tropy, ale my mamy jeszcze 1 problem mianowicie taki, że kiedyś zastanawiamy jak to przyrodę bronić to, że znaczna część takiego politologii dosyć dobrze żeśmy albo staraliśmy się zajmować tzw. reprezentacją milczenia czy cheese znaczy mieszczących mniejszość ludzi, którzy nie zabierają głosu nie biorą udziału tego mają niski kapitał kulturowy jakoś tam demokrację wysokiej jakości próbowały zrobić tak, żeby to milczenie, które czasami jest partią i niezdolnością czasami oczywiście zwracały uwagę, że ta może być tak bardzo wymowne milczenia jest zagłuszają mowa prawda więc, ale nie reprezentowanie pewnych grup do tej pory było zawsze ograniczone do człowieka do grup społecznych i ja teraz zmian taki projekt by reprezentowanie ciszy 20, który miałby nie reprezentowania tych nad tym się też pochylać, ale jak reprezentować natury jak reprezentować zwierzęta jak reprezentować ich interes pierwsze pytanie byłoby oczywiście takie jak kształcić do tego oczywiście natura czy te nasze przyjazne osiołki one nam nie powiedzą co jest dla nich dobre czy złe czy lisy wilki, ale wygląda na to, że my musimy bardzo szybko już są propozycje to dotyczy człowieka bardzo, żeby były trzecie Izby parlamentu albo specyficznych filar obok 3 filarów podziału władzy, który miałby prawo weta wobec w sprawach dotyczących przyrody natury i zwierząt, a więc musimy bardzo szybko się zreflektować wytworzyć specjalistów, którzy w polityce mieliby głos albo prawo weta do pewnych decyzji, które w, którym kierowaliby się tym, żeby chronić przyrodę naturę zwierzęta to jest wielkie wyzwanie to się od razu nie stanie to trzeba po pierwsze na to zgodzić po drugie trzeba ludzi wykształcić powołać pewne instytucje polityczne, które by się tym zajmowały np. zrobić coś ja w 2010 roku, kiedy tam zaprzysiężono przez przyszłego prezydenta ówczesnego proponowałem, żeby tam ta przysięga nie była tylko na nas Polaków tylko może tak w ogóle troszkę o ludzkości, żeby się w miarę swych możliwości za to, ale też natury i zwierzęta, żeby tam w tej przysiędze były no by wyśmiano mnie jak wielokrotnie, więc już do tego przyzwyczaiłem, ale gwarantuję pani, że niebawem przysięga ach, wielkich mężów czy dam, które będą rządziły krajami się pojawi ten element przysięgi te prezydenckie czy jakiejś innej jeśli się nie pojawi tylko będzie też Leone świadczyłoby to jest absolutnie rzecz, która powinna być natychmiast niemalże załatwiamy, jaka jest zdanie pana profesora teraz seta refleksja na temat tego co musi się zmienić, żebyśmy przetrwali, żeby ten świat ocalał wspomnieliśmy już pan profesor mówił o tych zmianach, które zachodzą na poziomie Unii Europejskiej z drugiej strony chciałbym raczej zapytać o taką kondycję kondycję intelektualną moralną aktualnych elit czy mamy wokół siebie ludzi światłych którzy, którzy dostrzegają wady tego problemu zagrożenia, bo musi też przez bardzo długi czas ci, którzy walczyli o przyrodę naturę otworzy jeszcze do niedawna tak byli ci, którzy przykuwali do drzew od rodzaju nieszkodliwych wariatów jak o nich mówiono właściwie ten problem stał się problemem na agendzie publicznej dopiero w ostatnich latach kilku latach nie moment oczywiście nie ma recepty na NATO jak to zrobić im ja powiem także tutaj się w ogóle nie obędzie bez dlatego uważam, że to w ciągu 5 do 10 lat będzie absolutnie nowy wymiar wielkiego konfliktu politycznego postępujące zagrożeń i tutaj młode pokolenie już budzi młodemu myśmy wstępnie przeprowadzili takie badania będę kontynuował niebawem nad stanem takiej świadomości antropocenu nowej, a wśród Polaków ona zaskakujący tak na papierze jak się pyta ich to jest dosyć wysoka ludzie zdają sprawę nawet uważa rzecz planetę bronić tę część bardziej niż niż człowieka, który okazał się felerny, a więc nie ma 1 prostego rozwiązania muszą być światłe elity polityczne w niektórych krajach one jak w tych krajach się znajdą one muszą być zdolne, żeby bardzo szybko przywrócić co w ogóle nie jest tylko zależne nie tylko musi być związane z Europą cenę, ale w ogóle o przywróceniu kontroli demokratycznego Demokratycznej polityki nad rękami nad tymi wielkimi przerażający jestem nowy raport Oxfam, który pokazuje, że w czasie pandemii to nie tylko u nas różni zaradni się na ministerialnych stanowiskach dorobili się fortun ale, ale w ogóle na świecie te ten 15% najbogatszych nieprawdopodobnie wzbogacił w czasie tych lat, które dla nas normalnych ludzi są traumatyczne, więc nie obędzie się bez wielkiego boksowania, ale to co na pewno można zrobić, bo nawet w takich sprawach stricte politycznych jest ogromna siła nas głośniej kapitalizmu kapitalistów tych, którzy tylko widzą zyski na to są nastawieni nie przekona się wartościami demokratycznymi naszą ponadnormatywnych jak gdyby demokratycznym duchem, który się z nas nosi, którego notabene brakuje w niektórych krajach, ale oni absolutnie natychmiast zrozumiałam jak będzie bojkot ich towarów jak będzie bojkot tych przedsięwzięć jak nie będziemy kupować pewnych rzeczy to natychmiast się zreflektują i oczywiście to jest zgodne z tym nurtem, który powiada, że tu światłe państwo, które stały taki nowy nurt refleksji nad tym państwem pokazujące żona potrafi być innowacyjne i właściwie powinno się domagać od tych, którzy w prywatnych prywatnym w domenie na rynku przywłaszczyli sobie wynalazki, które z publicznych pieniędzy były finansowane, żeby nie czekać na to, żeby maski tego świata inni łaskawie dawali charytatywne jakieś datki na to czytam to tylko, żeby po prostu ich opodatkować za to to trzeba na nowo prawo nie ustanowić reguły gry obawiam się, że to nie obejdzie bez wielkiego krzyku, bo to prawo będzie musiała nawet naruszać naszą fundamentalną zasadę, że wstecznie działa to jest inny temat nie chciałbym go, jakby kontynuować w tej chwili, bo to kontrowersyjna rzecz, ale nie w każdym razie na pewno jesteśmy w przededniu budowania nowego prawa dotyczącego natury i z tego prawa to powinno być w każdej konstytucji w tej chwili tak jak amerykańskie Bureau kraj prawda takie tak te taka poprawka do konstytucji, która by zawierała kilka 10 pryncypialny tych reguł, których nie wolno naruszać ze względu na człowieka natury, a my tymczasem możemy mniej jeździć mniej latać mniej konsumować nie pozwalać uświadamiać no, kiedy żeśmy wyrugować te panie z nurkami czy z jakimi się korzonkami nie tylko panie panów też oczywiście, którzy mieli te biedne słonie, które pani zapewni sobie teraz już nawet rodzą się genetycznie coś tam się pozmieniało bez kół, bo widzą, że te kury są tak atrakcyjne, że lepiej ich nie mieć niż mieć, bo jak się ma ktoś ginie, więc dopóki jest czas od rana do wieczora powinniśmy być takimi dolnymi być może nawet w swoim środowisku po prostu wytykać palcami tych, którzy nie nie pomagają nam walczyć o to, żebyśmy przetrwali nasze wyniki w każdym macierzy myśli pan panie profesorze, że zmiana może się odbyć ewolucyjnie to będzie zmiana rewolucyjna pytam, a właściwie o obu stron o ten charakter zmian czy czy ktoś zda stanie z dnia na dzień będzie musiała zostać Warta aż ogromna presja, żeby system uległ zmianie i z drugiej strony ludzie podporządkują się pewnym ograniczeniom będą odpowiedzialni też trzeba ich będzie do tego zmusić się społeczeństwa będą protestować po już trochę pana o to pytałam, ale jeszcze dopytam mam wrażenie, że próba zabrania współczesnym społeczeństwom krajów wysokorozwiniętych tych wszystkich dóbr, które zgromadzono do tej pory ten zakaz gromadzenia kolejnych dób pre-pack zabór samochodu tanich linii lotniczych awokado na talerzu co drugi dzień i itd. tym podobne do tych nie obejdzie byście bez jakiegoś z protestu fermentu społecznego i w ogóle uważam, że pani za dużo ode mnie wymaga ziemia miała receptę na wszystko, bo tutaj jak powiedziałem konflikty będą wewnątrz społeczeństw wewnątrz nawet świata OECD, które ma inną np. struktura produkcji, ale największy konflikt będzie między południem, a północą i niestety nawet jeśli ja coraz bardziej się sobie dziwię, że za mnie wychodzi uważam, że w ogóle to nie jest tylko ta problematyka ta problematyka sztucznej inteligencji biotechnologii tak dalej tak dalej, że bez politycznej cenzury czy celowego spowalniania pewnych sektorów naszej gospodarki innowacji, które się niestety politycznie musimy zacząć myśleć najlepiej, żeby to było przy Demokratycznej procedurze, ale może się okazać, że demokrację nie będą tak skuteczne jak inne kraje oraz inne kraje wszystkim te autorytarne nie są demokratyczne, ale nie są też bogate chcą za wszelką cenę doganiać demokratyczny rozwinięte kraje, więc ryk koło się zamyka i wie pani nie chce, żeby rzucać w takiej tutaj nawet hipotezy, ale wygląda na to, że może ten problem się rozwiązać także dojdzie jakieś globalnego wielkiego konfliktu, gdzie może zginąć bardzo pokaźna część ludzkości i dopiero potem nastąpi refleksja i i sama sama sam ten kataklizm spowoduje przewartościowania pewnego typu obawiam się, że to całkiem realny scenariusz bardzo niebezpieczny dla świata dla ludzkości no ale lubię wasze część z nas będzie się martwiła dalej o ludzkości trzeba się martwić oczywiście, ale część z nas też powinna się martwić o to, że może tutaj na tej ziemi udać w końcu aktyw dzięki 50 000 lat dominacji prawda musi nam jako szansę na to może coś sensownie z tego jakieś organizmy zbudują gen za to brzmi całkowicie abstrakcyjnym nie można z tym pójść do ludzi, żeby sobie sami TEN-T założyli, ale też obawiam się, że jeśli do ludzi nie dotrze to co mówią właśnie biologom wie geolodzy i co już widać też dla laików takich jak w sensie tego tego materialnych przemian, jakie będą przez widzimy ten plastik widzimy te to biada wersy świeckie, które spada widzimy przeczytaliśmy co trzeba jeśli chodzi o oceany co tam się dzieje, że za chwilę pewnej ręki w ogóle, że systemy ekosystemy rujnuje, bo jedną z takich ważnych też nurtów wynikających z refleksją po cenach jest zwrócenie uwagi, że to nie jest tak jak myśmy w większości byli przyzwyczajeni domyślenia w takich line Arne pewien sposób, że coś chcesz przechodzi to jest potrzebne systemowe myślenie o na to co się pojawiało tam takiej teorii Guya czy prawda, gdzie do dosyć długo myśleliśmy, że jednak planetę natura ma tyle siły tyle mam wreszcie, że da sobie z tymi z zakłóceniami typu kiedyś meteoryty prawdę też 60 kilka milionów lat temu które, ale dzisiaj mamy do czynienia z tym co ludzie nazywają specjaliści wymieranie gatunków tzw. szóste wymieranie gatunków, więc no jest dostatecznie dużo problemów ewidentnych faktograficzne, żeby się zacząć niepokoić ci robić coś w tej kwestii prof. Radosław Markowski Uniwersytet SWPS moim państwa gościem w sprawach różnych bardzo dziękuję panie profesorze rozmowę dziękuję państwu dziękuję za wspólnie spędzony czas oczywiście zapraszam na audycję już za tydzień w każdą niedzielę z dziewiętnasty się słyszymy dobrego wieczoru Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SPRAWY RÓŻNE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Wszystkie audycje, kiedy chcesz! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj, słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA