REKLAMA

"Aida", czyli grecka tragedia o wojnie na Bałkanach

Po sezonie
Data emisji:
2022-02-10 22:00
Audycja:
Czas trwania:
49:39 min.
Udostępnij:

"Aida" Jasmili Zbanic przebiła sufit. Nie tylko zdobyła Europejską Nagrodę Filmową oraz nominację do Oskara, ale przede wszystkim katapultowała reżyserkę z marginalnej pod względem znaczenia filmografii bośniackiej do pierwszej ligi europejskich reżyserów. To historia, która pokazuje czym wojna - gdy już rozgorzeje naprawdę - niemal zawsze jest. W tym sensie "Aida" opowiada historię, która mogłaby wydarzyć się wszędzie - w Bośni, w Rwandzie, w Syrii.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Jakub Janiszewski Joanna Malicka Bartosz Staszczyszyn to jest audycja po sezonie dzisiaj porozmawiamy o filmie o filmie, który tak jak firmy, które tutaj dla państwa jeśli w ogóle jakieś omawiamy to zwykle takie, które już są dostępne na platformach streamingowych tak jest jestem z tym tytułem mowa mianowicie o Aidzie Jasmili Žbanić reżyserka reżyserki bośniackiej to jest firm, które zrobił bardzo dużo szumu jeśli można tak powiedzmy nominowany do Oscara był w tej short Rozwiń » liście oscarowej zdobył wiele innych nagród akurat Oscara nie wygrał, ale dostał nagrodę w Wenecji ma właśnie to jest firm które w tej chwili może jeszcze tak tytułem takich technicznych informacji można go obejrzeć na nowe Horyzonty PL i na wieść PL to jest firm, które opowiada historię, która właśnie wydała się naprawdę to zresztą jeden z elementów, które budzi więcej kontrowersji wokół idei za chwilę możemy więcej powiedzieć to jest film to jest to jest film, który opowiada historię, która w pewnym sensie wydarzyła się naprawdę to znaczy wszyscy wiemy co wydarzyło się w Srebrenicy 11lipca 1995 roku doszło tam do czystki etnicznej tak chyba trzeba zakwalifikować, choć sława ludobójstwa będzie oczywiście najbardziej na miejscu, gdzie armia serbska pod dowództwem Ratko Mladicia, która weszła do strefy bezpiecznej tzw. utworzonej przez ONZ przeprowadziła tam selekcję kobiet mężczyzn muzułmanów bośniackich i w ten czy inny sposób zamordowała 8372 mężczyzn chłopców to są te wypadki dokładnie ten dzień to historia opowiada o tym konkretnym dniu o konkretnym dniu w bazie wojskowej ZU wojsk holenderskich postaciami pod granicą w fabryce dawnej fabryce bodajże akumulatorów do traktorów, gdzie zgromadziło się kilka tysięcy ludzi szukających ochrony po tym, kiedy armia serbska do Srebrenicy wkroczyła część koczowała na zewnątrz część znalazła schronienie w bazie i jasne dla zbawić pokazuje nam tą historię oczami kobiety, która pracuje w tej bazie jako tłumaczka wojsk holenderskich wojsk ONZ Błękitnych hełmów ona jest ze Srebrenicy jest ze społeczności lokalnej mówi po angielsku jest nauczycielką była nauczycielką w szkole lokalnej i teraz ma taki Job można powiedzieć ten rząd daje oczywiście wyjątkową pozycję bez blisko władzy i ona sama tak samo jak wszyscy, którzy zgromadzili się w tym miejscu nowe walczą o wszystko konkretnie walczą o przetrwanie swoje i swojej rodziny swojego męża dwójki synów 17 i dwudziestoparoletni jego najpierw wprowadza ich do bazy potem usiłuje wynegocjować sytuację, w której znajdą się na bezpiecznej liście pracowników ONZ-etu i nie zostaną wydani Serbom już wtedy jest taka świadomość, że to nie jest teoretycznie oczywiście ta sytuacja ma miejsce pod hasłem ewakuacji pod hasłem wyprowadzania muzułmanów bośniackich z terytorium zajętego przez Serbów tak naprawdę wszyscy wiedzą, że to nie o to chodzi wiedzą, że to ludobójstwo już się zaczęło to już się dzieje zresztą faktem jest, że najprawdopodobniej pierwsze rozstrzeliwania miały miejsce bardzo blisko samej bazy, choć nie było to bynajmniej normą tak tak się dzisiaj twierdzi i jesteśmy świadkami starań tej postaci ID starania o to, żeby ocalić swoją rodzinę, żeby udało się jakoś wywieść, że udało się przeżyć ten najtrudniejszy moment wojny i od początku właściwie trafimy tak skonstruowane od początku wiem, że da się nie uda osi od samego początku jak tragedia grecka wiemy, że wiemy, kto się skończy równocześnie trafił nie opuszcza ani na moment naszej uwagi to znaczy też pełne napięcia jest bardzo intensywna produkcja, choć równocześnie to bardzo ważne czasem powiedzieć właściwie nie ma prawie 1 sceny przemocy, jeżeli jest przemoc to chyba raz kogoś ktoś uderza w twarz to jest w zasadzie tyle to co daje się tutaj uzyskać to się atmosfera grozy wynikająca właściwie bardzo dużej neutralności kamerę, która trochę pracuje tak jakby to był film dokumentalny natomiast tutaj warto dodać, że ten element będący kontrowersją, które myślę to jest ciekawe właśnie co powiecie, bo on w pewnym sensie, kiedy się w grę w tę historię oni trochę utrudnił zachwyt nad osiągnięciami rzeźba nić, bo trzeba pamiętać o tym, że ta historia tak jak powiedziałem wydarzyła się naprawdę naprawdę była taka osoba jak tłumaczy wojsk holenderskich i naprawdę ten tłum walczył o swoją rodzinę i naprawdę rodzina zginęła zginęła, dlatego że Holendrzy zgodzili się wydać zaczęli się nazywa Hassan Suchanow Which napisał książkę ta książka stanowi kanwę tej historii, ale ta historia została bardzo bardzo mocno zmieniona i c cały szereg tłumaczeń, dlaczego tak się stało one są wszystkie niepełne nie do końca konsekwentne po stronie moim zdaniem samej bani Janowicza twierdzi, że Hanna Lis był za bardzo wciągnięty w tę historię za bardzo go bolało za bardzo pilnował faktów, że w ten sposób, kiedy jest kobieta jest bardziej uniwersalnie, że to bardziej opowiada samej Srebrenicy, bo tam głównie faktycznie przeżyły kobiety itd. tak dalej, ale problem jest taki, że Hanna Janowicz nie jest przypadkową osobą to jest człowiek, który pozwał Kolendy Eski Rządz i doprowadził do wyroku sądu holenderskiego Najwyższego sądu holenderskiego, który wypowiedział się w tej sprawie dwukrotnie odrzucił kasację rządową w kwestii odpowiedzialności Holendrów za śmierć jego rodziny oraz śmierci jeszcze innego pracownika bazy ONZ, który pracownik był elektrykiem i Holendrzy zdecydowali go wydać nawet jakby tak można powiedzieć zdecydowali po prostu wydać wojskom Mladicia, czyli on w zasadzie dowiódł odpowiedzialności ONZ to odpowiedzialności Zachodu za tę sytuację czy zrobił coś bardzo bardzo istotnego, dlaczego się w tym filmie nie znalazło, dlaczego tutaj wymowa została tak osłabiona i autor Jon, gdzie Holendrzy są właściwie bezradni no to jest duża dyskusja, bo już wiemy, że nawet jeśli byli bezradni to jednak jakieś wysiłki na rzecz ocalenia przynajmniej niektórych mogli pań mogli podjąć nie podjęli też twierdzi są takie wypowiedzi są takie wywiady z nim, w których pokazuje, że to co bawić zrobiła w swoim filmie jest pewnym sensie manipulacją czy podbiciem tej postawy wojsk Ratko Mladicia on ona mówi on właśnie twierdzi żona próbuje pokazać, że Mladić był arogancki agresywny, lekceważąc podporządkował sobie Holendrów on sam pokazywał takie nagrania to były nagrania propagandowe robiona na użytek samego Mladicia i Serbów bośniackich, z których wynika, że oni byli wręcz grzeczniej niż oni doskonale wiedzieli co robią im chodziło o to, żeby pokazać stworzyć taką atmosferę głębokiej współpracy szacunku oni w pewnym sensie wiedzieli, że zamordowanie czy zaatakowania bazy ONZ będzie przegięcie Wrzeszcz to zrobią to przypuszczalnie wojska ZU Ross Ross niosą ich w pełni, więc to była pewna to był pewien trader, który tutaj miał miejsce i tak rzeczywiście się w tym filmie w żaden sposób nie zostało zaraz możemy zadać pytanie czy ważne to jest nieważne muszę powiedzieć, kiedy obejrzałem ten film pierwszy raz, żeby na mnie gigantyczne wrażenie byłem zachwycony ale kiedy poznamy historię samego Jovanovicia zachwyt trochę zmalał myślę sobie, że zbawić od początku grała na te wszystkie wielkie nagrody i na te duże duże dużą ekspozycję trochę to odebrało takie przekonanie o już nie potrafi się tak bardzo wstawiać za nią im myśleć ani jak elegancko wydaje się, że rysy, które podejmuje taki temat i w pewnym sensie poddaje takiej obróbce, wycinając pewne wątki bohatera, który rzeczywiście miał miejsce, którzy jeszcze istniał był tak jakby w pewnym sensie od teoria i PiS piło wuj wszystkie Kanty robić nie do końca moralnego tak samo myślę to jest film moralności w dużym stopniu to jest film oczywiście moralności w czasie wojny to jest też firm, które nie bez powodu mówiono o nim teraz też, że takie krótkie wyjaśnienie, że kiedy ostatnio na antenie prowadzimy liczne rozmowy na temat ewentualnych zachowań poszczególnych krajów w sytuacji, kiedy dojdzie do konfliktu z Rosją to trochę mam takie wrażenie, jakbyśmy zaczęli patrzeć na na ten konflikt potencjalny jak jak generałowie nad mapą, gdzie będziemy sobie przesuwali jakiś strzał, lecz ski i zaznacza linii demarkacyjnej nastanie obchodziło wojna to właśnie to co pokazała pani w swoim filmie to jest wojna takie historie to jest właśnie wojna pomyślałem, że warto w tym momencie o tym filmie powiedzieć warto zwrócić na niego uwagę zadać parę pytań odnośnie tej produkcji jest to produkcja niewątpliwie bardzo bardzo istotne dla dla dzisiejszej Europy tak myślę ja uważam, że reżyser ma pełne prawo do takiej interpretacji rzeczywiście zgadzam się z tobą, że derby przy w kiedy, kiedy bliżej przyjrzymy się tej sytuacji to rzeczywiście możemy mieć wątpliwości to jest taka Super moralna postawa, zwłaszcza zgadzam się z tym co mówi, jeżeli mówimy o moralności do po nie powinniśmy być czystym czystym graczem, ale z drugiej strony uważam, że reżyser ma pełne prawo do interpretowania pewnej historii tak, żeby widz był tak poruszony uważam, że ten film przede wszystkim jest oparte na niesamowitej grze emocji i wszystkie takie formalne wybiegi, które stosuje bani moim zdaniem pokazują żona chciała zrobić wiem dużo bardziej uniwersalny oczywiście pokazujące Sernice i pokazujący tę konkretną masa Kret to konkretne ludobójstwo, ale gdzieś jednak wyskakujące ponadto pokazujące też w jakim sensie naszą współczesność ten film rzeczywiście zdobył masę nagród on przede wszystkim dostał europejską nagrodę filmową co trochę by to cechy przemawiało za tym, że ona dosyć świadomie budowała swoją karierę to mnie niepokoi oznaczają ucieczka od okazywania Holendrów jako współ marne rozdaje misie mizdrzenia się do tej europejskiej Akademii i co więcej też po spojrzy spójrzmy jak szeroka jest produkcja, bo to jest film, który powstaje w europejskiej koprodukcji w ogóle w takim systemie myślenia produkt koprodukcji mego w Europie to jest w ogóle osoby z osobna historia osobny wątek moda na produkcję co w tej koprodukcji wynika, ale ja bym chciał mieć kraje, które tutaj współpracują Bośnia Hercegowina, czyli zwolnić jej firma, która produkuje ten film blokada Austria kiepskie taka bardzo ciekawa firma KOV 99 to jest film to jest firma Jessiki Hausner i Barbary Albert m.in. czyli 2 reżyserek i to jest firma pewnie zupełnie nikomu nieznana natomiast ona przyniosła tako austriacką nową falę nowe świeże myślenie i pierwsze filmy izba nić w ogóle tamtego regionu w, czyli Bałkany kraje, które w pewnym momencie nie były w stanie sobie poradzić filmowego produkcyjne to była firma ta wprowadziła pozwoliła tym kraju tzw. byłej Jugosławii w ogóle zaistnieć co jest myślę nie bez nie bez znaczenia Rumunia Holandia Niemcy Polska z bardzo dużym wkładem artystycznym, gdzie za chwilę Francja Norwegia Turcja, czyli właściwie połowa Europy i ta polityka produkcyjna w europejska polega właśnie na tym, żeby budować takie intelektualne finansowe, ale przede wszystkim właśnie oparte na wspólne wspólnej współpracy takiej artystycznej projekty i myślę, że to, że tutaj jest tak dużo krajów tak dużo takiego takich różnych elementów powoduje, że ten film, że ten film, jakby z założenia jest w swoje treści i różu również w formie mam europejskimi pokazującym wojnę w sposób uniwersalny, że to jest założenie czy czy to była cyniczna postawa czy to było tak wyszło raczej stawiam na to pierwsza ale, ale uważam, że reżyserowi wolno coś takiego zrobić, zwłaszcza że władze o stronę artystyczną to jest film, który operuje oprócz tego języka, którym mówi takiego przyglądania się bardzo bliskiemu bohaterom tam są takie elementy takich pauz takich przestojów jest przepięknie zresztą wymyślone i tak nie wiem zaprojektowane przepraszam za duże słowo, ale jakoś nic innego mądrzejszego nie przejdzie do głowy to jest też myślę duża zasługa naszego montażysta Jarosława Kamińskiego, który jest związany z łódzką szkołą filmową zresztą był moim profesorem i to jest tak tak sposób skał skomponowane, że my o jesteś bardzo blisko bohaterów, po czym nagle zatrzymujemy się kamera tak się ślizga po portretach po tych ludziach i nagle takiej historii, która opowiada przerażającą wstrząsającą historię 1005. roku robi się z tego uniwersalna historia o wojnie o granicach o tym jak wymiar ja cały czas miał wrażenie oglądam przypominam sobie też te obrazki z naszej granicy wiem może to jest proste może to jest właśnie może jestem właśnie idealnym widzę takiego filmu i NATO na te emocje ten jest obliczony, ale należy tak po raz, poruszając jednocześnie skromny jestem absolutną fanką zresztą mnie się też podobały poprzednie filmy, więc ja jestem na tak tylko produkcyjny trend, który były i to, że Jaś mina zwolnić tworzy się w koprodukcji też wynika z opresji i ograniczeń rynku i też problemu, kto tam miała Bona, kiedy w 2012 roku przymierzała się do filmu o dziewięcioletniej dziewczynce, która odkrywa seksualność na tę dostała odmowę mimo rekomendacji wszystkich grę eksperckich uznała, że to jest kwestia korupcyjna po prostu, że oczekiwano, że ona będzie płacić za to, że mógł zostać dotacje i wtedy postanowiła, że będzie jednak szukać pieniędzy w Europie jak zresztą inni czynię to stanowić, który wcześniej tą samą drogę przebył tworzył w Niemczech, iż mogę czy też traci nad Acta ten trend produkcyjny to nie jest tylko kwestia tych biedniejszych rynków, bo wszystkie rynki europejskie wchodzą w koprodukcję również to powoduje nie tylko finansowy zastrzyk, ale też otwarty otwarcie możliwości dystrybucyjnych, więc nie karzmy ich za nie ich nie karze za za to akurat nie ja absolutnie rozumiem, ale też i myślę, że jakiś wpływ na kształt artystyczny to musiało mieć natomiast c też mam takie poczucie że, że bank ma prawo do takiego opowiedzenia, zwłaszcza że też miałem taki do zrezygnowania trochę z tej pełnej historii, którą spisał prawdziwy bohater tej opowieści bowiem poczucie, że ona nieco przekłada akcent, że ta historia w jej wydaniu nie okazuje historia do końca wojny konfliktów politycznych decyzji może on również są w tle są gdzieś pokazywane co i to dla mnie była najciekawsza w tym filmie, że to jest opowieść wsiami takie czytałem o o teatrze, który w, którym jest wojna jest z czego rodzi się wojna od po podziale ról, który sprawia, że ludzie, którzy są sąsiadami nagle stają się wrogami, że uczniowie nagle stają po drugiej stronie z karabinem przeciw swojej nauczycielce, ale też o, a też takim rozliczeniem z tą bałkańską mitologią były z tym jak z tym zarządzanie pewnymi mitami politycznymi czytam tam od wieków nadają ton ich historii ich militarnej przed wszystkim przeszłości, więc tym w tym sensie mam wrażenie, że przesunięcie akcentów było świadome i konsekwentnie przeprowadzone rozbawić widza swoją historię która, owszem, miała zakotwiczenie w tej rzeczywistości realnych wydarzeniach nie do końca miał się konstrukcją to żona nie ma być rekonstrukcją niczego nie tłumaczy tanie tanie tak jest, że ona wykonała taką pracę, żeby to bardziej uniwersalizm dawać, jakby tej pracy wykona nie wykonała oby to było tylko wyłącznie o konflikcie w Bośni niczym więcej rozmawiać umierają nie chcę totalnie, lecz zaraz za piekarza dokończyć co chcę tutaj w tym momencie powiedzieć uważam, że to jest nie w porządku, kiedy bierzemy historia bardzo konkretnej osoby ją piło wujem tylko o to, żeby ona bardziej pasowała do tego co ten momencie trendy i interes się robi historię o kobietach to przerobimy go na kobietę, a ponieważ nie chcemy potencjalnego konfliktu jakiejś kinematografii lokalnej, która mogłaby nam powiedzieć nie damy wam kasę, bo ona krytykujecie albo źle przedstawiciel zachód to wyczyścimy ten wątek jest jak Kuba nie mogę, ale jak nie skończyłem Jana do liczby chodzi mi o to, że co z tego, że my twierdzimy, że bank ma prawo ma prawo, a my mamy prawo patrzeć na to z punktu widzenia i właśnie takiej tego jak ta historia przebiegła nie było żadnego problemu, gdyby to był mężczyzna i gdyby to pokazać właśnie ostrzej być może nawet ta historia robią się bardziej dramatyczna nic ta firma ta filmowa nie traci to są tylko wyłącznie jej decyzje na jej rzecz tak uważam na rzecz filmu miała do tego prawo, a ja mam prawo się na to zżymać i mam prawo by spojrzeć na nią powiedzieć będzie ten smród za tobą ciągną za twoim filmem to będzie wracało, bo tak zawsze jest, kiedy się czy inaczej pewne elementy, kiedy się pewne elementy pomija ludzie tego, że to pamiętają to zawsze będzie gdzieś obecne to jest wybór i ona będzie ponosił konsekwencje tego wyboru i myślę, że czasem, zwłaszcza dzisiaj, kiedy się tak mocno trafia stawia na to, żeby film nie przyjmą to nie używały bohaterów nie używały społeczności nie używały cudzych lasów tylko po to, żeby reżyser miał wizję przez tego wynikają te wszystkie zadymy wokół mniejszości seksualnych czarnoskórych czy jak ostatnio ładnie ujął w rozmowie w połączeniu, kiedy prowadziliśmy nisko rosłych to z tego wynika, że mamy ich traktować podmiotowo ona by użyła przedmiotowo historii nowa lewica po to, żeby zrobić coś swojego, ale to jest po jak moje pytanie, który chciał się za cenę chciał się zostać wyrażona w trybie absolutnie mechanicznie to znaczy to jest czy my się żona bierze sobie przez pewne elementy i stosuje czy i po prostu bardzo świadomie układać to jest czy to jest jednak rodzaj jakiegoś mknie w przypadku, że tak to się układa strona nie bardzo rozumiem to tylko na mechanizm, bo w ja uważam może może ja powiem co myślę o o jej jak stanę trochę w jej obronie, ponieważ jej kino nie jest także ona dzisiaj zaczęła okładać oko o kobietach jej poprzednie filmy wszystkie od gry bawić, która została złotego lwa w Berlinie i jest chyba dla mnie jest najbardziej wstrząsającym filmem ona zawsze przyjmowała taką perspektywę i opowiadała o wojnie w ten sposób, czyli w, pokazując historię kobiet zaplątanych w wojnę i właśnie pokazać bardzo intymna senatorowie naj w tak taki tak jest kina ma do tego Panama banknoty masz prawo określa oraz stan uważam, że ona ma pełne prawo do tego teraz musimy przyjąć art taką Ania inną artystyczną post to musimy teraz przerabiać wszystkich mężczyzn, którzy mają ciekawe historie na kobiety chyba, żeby sobie kobiece reżyserki mogły być kobiece kino bez namysłu oszczędności całego zaprawdę, to jest absurd to jest, aby te pozbawione sensu znaczenia uważam, że przedstawianie tej historii z punktu widzenia mężczyzny, które są mężczyznę, proszę bardzo, młodego mężczyzny 207 latki to się wydarzyło, który próbuje ocalić swojego brata swoją matkę swojego ojca, że nie będzie uniwersalne to coś będzie zamykało, że to nie mnie nie będzie wtedy historia, którą kobieta będzie mogła to szansa na 2 latają, a takie latają argumenty w tej chwili, że dzięki temu, że to jest kobieta nagle nabiera uniwersalnego wymianie nie są dokładnie taki argument bogaci, bo dokładnie pokazać teksty, w których używa się tego rodzaju argumentów, które moim zdaniem kompletnie chybione nie te argumenty nie są zbyt mądre, bo rzeczywiście taki tryb równie uniwersalna była historią Łodzią z punktu widzenia mężczyznę mojemu mniemaniu to co stoczył się nie do końca zgadzam swoje to zresztą swoją oceną to jest ten koniunkturalizm żona by uprzedzała pewny atak holenderskiej potencjalnych dystrybutorów mam wrażenie no i nie chodzi o to że, bo nie wie są w głowie nie jakiś proces myślenia LO poczucie, że ci, o ile ta historia nie jest pociągnięta dalej czy nie mamy już całego tej historii walki bohatera o sprawiedliwość walki z oskarżeniem, które są bardzo ciekawe, bo tam Holandia przed w sądzie w Hadze czy Trybunał w Hadze Holandia przyjęła odpowiedzialność moralną nie przyjęła odpowiedzialności prawnej w sensie takiej karnej, jakby nie każdy, bo to nie jest ten nie będzie to jest ten proces, bo być może tutaj było kilka rodzinka ten który, który miał mówiłem to był proces holenderski Sąd Najwyższy Holandii wypowiedział on w pewnym sensie przyznawał ojca to mogę też byłby prawdopodobnie mógłby być fascynujący film o samych tych sądowych bataliach sobie absolutnie wyobrażam taki film, ale różni się ona po pierwsze, była inna Holendrom dostało się moim zdaniem, bo tam mam wrażenie nawet, że w ten sposób ochrona portretuje Holendrów jest oczywiście po pierwsze, prawdziwy, więc widziało materiały archiwalne np. sam sposób ubioru bohaterów filmowych i rzeczywiście jest taki, że widzimy pewne kontra, który jest no i w jaki sposób pokazuje żałosną tych prób powstrzymania ataków dostają takich rzeczników pobieranych jak starzy wojowie z Wisły mamy chłopców nastoletnich szortach i krótkich rękawkach, które wyglądają tam przyszli z obozu harcerskiego jeśli Holendrzy są pokazywani trochę jako tacy słabi ustępujący i niepotrafiący podjąć decyzję może mają do niej jakieś narzędzia do nie posiadają mogą spokojnie odmówić paru sytuacjach, ale teraz robią, więc tutaj, jakby bronił mnie przed takim oskarżeniu o koniunkturalizm nie wiem to znaczy wydaje mi się, że ta może być jednak mocno osłabione albo też trochę po przeznaczane, bo jest nawet takie nagranie, na którym dość dokładnie widać jak przebiegały po pozorach pozorne negocjacje między przedstawicielami obozu między przedstawicielami tych, którzy schronienie w bazie i samym Ratko Mladiciem to zostało to jest dostępne nawet w internecie izba niż tutaj zrobiła coś takiego co znowu jest jakby to co mu się na kino kobiece, więc musimy tutaj krzywdę kobiet wszędzie dniami, że tylko autorskie, a już prawo, gdyż tylko naładować, czyli jest moment, kiedy wchodzi przedstawicielka tego obozu chyba 1 kobieta 2 mężczyzn wchodzą na negocjacje i Urban bani oczywiście na Madsena mówi oczywiście to już się wydaje mechaniczne na nagraniu tym nagraniu dokumentalnym tym nagraniu z tego wydarzenia rzeczywistego nic takiego nie miał miejsca, więc ja uważam, że to jest używanie dość instrumentalne pewnych elementów po to, żeby właśnie te wątki kobiece wydobyć podgrzać pokazać pod kolorowa, acz i moim zdaniem jest to absolutnie koniunkturalne, bo tak się dzisiaj kręci filmy, bo to się podoba i na tym się dostaje dodatkowe punkty, ale też myślę w grę bawić przecież to był film o zbiorowych gwałtach, czyli ona po prostu to jest film nie pamiętam z tego roku, ale z 10 lat jak towar nawet więcej ma i w więc, więc raczej myślą oni jako o autorce, która konsekwentnie po prostu od przyjmuje pewną perspektywę i i opowiada w ten sposób czy to jest uprawniony czynie czy też rzeczywiście pokazywanie rzeczywistości czy nie jest inna sprawa, bo np. to, że tam nie ma tej przemocy uważam, że to jest np. bardzo ciekawe artystyczne zabieg w torze nie ma tam jakiś takich, że wszystko co się co się tam rozgrywa rozgrywa się gdzieś na poziomie naszej wyobraźni naszego do myślenia się w nie ma nie ma z masakra jest ograniczona do minimalnej liczby elementów nie wiem może może za mocny, aby jeśli już miałbym szukać manipulacji widziałbym w tych ostatnich scenach ze scen tej scenie tychże tej scenie zamykającej ten film scenie kiedy, kiedy ida szuka swoich bliskich i dotyka kości taki specyficzny sposób, jakby dotyka ręki tutaj absolutnie zgadzam się, że to to takie takie emocjonalne wielkie mocne symbole to takie takie leki szantaży emocjonalnych, bo chcieli to jest możemy się tym wzruszył mnie natomiast natomiast w dalszym ciągu będą bronić prawa do pewnej interpretacji faktów i po nie robi dokumentu, bo nie robi reportażu po opowiada o autorski film przyciągnie chowamy się ze swoją własną historię jak nie robi tych wszystkich rzeczy to szesnasta taka od towarów, która droga, którą bito ale dlaczego tak jest, że i nie musisz skorzystać z czyjegoś życia bardzo dramatycznego użyć czyjeś biografii bardzo dramatycznej i stoją pod pod porobić pod siebie uważam, że w tym jest pewien element nadużycia i niezależnie od tego czy my damy do tego prawo czy go odmówi my tak wiadomo, że jak lekarz odmówi i tak wezmą tylko to i tak twierdzę, że to można ocenić można NATO do tego przyłożyć pewien pewno pewien system wartości szerszy i w pewnym sensie trzeba to robić uważam, że to jest ryzykowne żona będzie z tego rozliczana to, że teraz to podoba okej fajnie jest Mila gratuluje, ale sam za jakiś czas może się okazać, że pewne trendy pójdą winną stronę, więc na tym straci uważam, że niż na tym stracił właśnie na tym na tym pewnym powiedziałem smrodzie wokół na tym, że nie do końca wiadomo dlaczego tak zrobiła po co tak zrobiła i wydaje mi się, że zresztą pamiętać o tym, że stowarzyszenia, które zajmują się badaniem Holokaustu szeroko rozumianego też jak traktują historię tego właśnie mężczyzna jako historia w pewnym sensie taktyki przykład tego, że Holokaust się, więc to nie jest temat, który się kończy, których zamknięty tylko wyłącznie do pewnych wydarzeń drugiej wojny światowej jego też można po traktacie pewien model i one takim modelowym przykładem właśnie osoby, która trafia takie płyny i przeżywa potworną rzecz i w pewnym sensie ja jestem jednak gdzieś zdumiony tym, że tak można go było pominąć bo, a z drugiej strony oczyszcza opowieść o tym, jaki ma status zbaw zbiera świadomości konflikt w Jugosławii, który pomijany zapominane źle opisane lekceważonych wreszcie cale dalej można znaleźć takie głosy, że w Srebrenicy się nic nie wydarzyło albo, że to było usprawiedliwiane Japonia, gdzie znalazłam w swych z jej jej wypowiedzią na poziomie produkcjami robili różne takie w pokazy próbne wokół sowy i na 1212 studentów szkoły filmowej tylko 2 osoby wiedziały na czym polegał ze szkoły czy podejrzewam dwudziesto dwudziestoparolatków tylko 2 osoby wiedziały o masakrze celnicy w ogóle o tym na czym polega konflikt w byłej Jugosławii zajmie też, że ten konflikt ma wyjątkowego pecha jeśli chodzi o filmy na nie mów właśnie naszej ulubienicy to z tym kontekstem naprawdę jedynym filmem, który za dużą karierę niestety to był film kraina miodu krwi Andrzej inny Jolly debiut fabularny chcę być koszmarem estetycznym to po prostu było tam nadużycie to za mało powiedziane to co na to robiono we wszystkich możliwych do dramatycznych chwytów, pokazując wojnę w najbardziej kiczowaty i był sprawny sposób albo znajomość kultury i remisie zupełnie nie rozumiejąc istoty tego konfliktu w tym sensie oceniam bardzo, jakby to co zrobiłaś ba nić, bo mam poczucie też wrócę do tego, że ta i może to jest też jak czytam przynajmniej to może niekoniecznie być sprawdziłem tego co mówić jak tego nawet w tej scenie zobaczyłam kobietę to idą jak jest przekłamanie wobec rzeczywistości, bo rzeczywiście te materiały negocjacji są dostępne nawet w czubie to jest fascynujące, żeby dzisiaj mógł zobaczyć, ale myślę, że ona w pewnych momentach pod kolor zachowuje, jakby uwypukla pewne rzeczy właśnie po to, podkreślać pewne role społeczne to mamy figury te postaci są pewne figurami widzimy w nich, ale oczywiście, ale o to samo się oburzamy bardzo często, kiedy mówimy o tym jak przedstawia mniejszości, że wystają figurami tak jak tutaj tylko co mamy takiego jak nie mają takiego problemu, bo też poczucie, że to jest film, który chce próbuje uniwersalizm owa jakąś opowieść, ale nie jest i psychologii UJ nie wchodzi w ich bohaterów nie próbuje nam Poznajmy 1 bohaterkę reszta jest właściwie figurami mają być pełnymi przywołanie pewnych zestawów ludzkich jakiś ról społecznych ról narodowych chociażby w tym sensie uważam, że to jest bardzo ciekawie opowiedziane bardzo ciekawym stronę jeśli miałbym wybierać między filmem, który jest autorski ma własną koncepcję trafił absolutnie ma własną koncepcję nawet przekłamuje fakty albo wykorzystuje tylko część z nich historyk kina pełna film rekonstruujący wydarzenia wcześnie oglądać są piekielnie nudne przez to, że próbują być wierny faktom ja wolę film, który fakt zdradza, ale jest wierny jak ich własnej opowieści to dziękuję ja zawsze będę na coś takiego wyczulony uważam, że nie należy tego tak łatwo odpuszczać tej dyskusji naszej uda się zrobić przesiada się zrobić obie rzeczy się zabić czas wierny i własna, zwłaszcza tu wypadku nie było takim wielkim wyzwaniem moim zdaniem tutaj jest coś nie gra i okej możemy powiedzieć wybaczamy nie szkodzi reżyser ma prawo, ale moim zdaniem to idzie złą stronę to to jest tu jest coś bardzo nie fair to na tej samej zasadzie można by się zżymać, dlaczego nie wiem Stowarzyszenie matki Srebrenicy nie nazywa się na wasze matki Srebrenicy nie osoby ze Srebrenicy zresztą byli też mężczyźni, lecz nie wiem na auto rzeczywiście, którą przesuwa do absurdu, ale uważam, że coś jest nie w porządku stoi to manipulacja, którą ona zrobiła, nawet jeżeli oczywiście efekt finalny świetnym jest bardzo dobry film i on przede wszystkim matą moc jednak absolutnie nie odmawiam, że można bez żadnego przygotowania to obejrzeć i bardzo wiele rzeczy się zrozumie bardzo wiele bardzo dużo rzeczy się poczuje to jest najważniejsze prawda, że to jest taki film, który można dostosować właśnie zastosować do dowolnego konfliktu 20 wiecznego i on będzie dalej mocnym dalej będzie działał to jest też absolutnie tutaj masz jak racja to też coś co zrobiono gigantyczne wrażenie, że ten sposób filmowania on bardzo wiele rzeczy robi to znaczy z 1 strony ta kamera właśnie neutralna i taka prawie dokumentalna z drugiej strony mamy takie bardzo istotne ujęcie, które jeszcze nadaje temu filmowi cały całego te całe drugie w dół dno zawiera się w 1 ujęciu, czyli wspomnieniu ID imprezy, na której można powiedzieć ca 200 bawiła boi się granica nie jest jakimś wielkim wielką miejscowością, gdzie nas przypomina sobie ludzi, którzy tańczyli, trzymając się za ręce przesuwają przed tą Camara takie ludziki wycięte z papieru i w pewnym sensie to jest taki tak tak można być taka sytuacja dużej losowości prawda, kto przeżyje, kto nie przeżyje, kto tu za parę lat znowu będzie ktoś, kto będzie, po której stronie bardzo to jest istotne ważne ujęcie w kontekście pokazywania tego uniwersum, jakim był ten mały świat prawda ta tam ma miejsce to jest rzeczywiście coś co ona robi świetnie i ja absolutnie nie będę twierdzi, że ten film zresztą cały czas uważam, że każdy powinien zobaczyć, kto tylko może i że to to nie jest to jest duży talent pokazać film o ogromnej przemocy bez używania scen przemocy, bo wyobrażam sobie, że ktoś mniej z gorszym wyczuciem słabsze talentem mogę pokazać flaki gwałty Ryki krzyki nie dałoby się tego oglądać byłoby jeszcze haniebne dla ludzi, którzy pamiętają swoich bliskich, którzy tam zginęli albo, którym jakąś jakimś cudem udało się przeżyć całą historię, bo tacy też byli także mężczyźni, więc ona ona postępuje z dużą delikatnością wobec ofiar, ale nie wobec głównego bohatera to jej stawia jako zarzut ja bym jeszcze jeżeli, jeżeli bym Jerzy wspominam z tego filmu sceny, które robią na mnie największe wrażenie to jest scena, kiedy mężczyźni czekają na śmierć w wchodzą do kina i słyszą komunikat będziecie oglądać film i tutaj zaraz zacznie Podlasie między to jest to jest na to jest jednoznaczne to takie skojarzenie z obozami koncentracyjnymi także z tym co mówisz to Tomasz wyjątkowe też też myślę, że w tym filmie też to się odbija i oni czekają wiedzą właściwie nikt nie daje się nabrać przed rzeczywiście przed oczami widza przesuwają się właściwie wszystkie konflikty, jakie jakieś tylko przez mogą przyjść na głowy i czekają czekają i to napięcie jest takie niesamowite niesamowicie mocne i zostaje właściwie rozładowane tylko gdzie jakimiś dźwięku ów oczywiście pojawiają się karabiny, ale gdzieś tam ktoś gra w piłkę ucieka przychodzą jacyś ludzie długie ujęcia, które jest dużo bardziej wstrząsające niż byśmy widzieli jak cała padają krew szaleje i interesach upadek Ikara Breugla, ale tym, że gwiazda szeryfa ale, ale uważam, że duże to to takie myślenie tej tej tej sceny nie wiem na ile to jest właśnie jej zasług na ile właśnie montażysty myślę, że montaż tutaj może mieć duże znaczenie jednak, ale po prostu w to jest tak poruszające, mimo że ona operuje właściwie bardzo prostymi środkami, jakby się nad tym głębiej zastanowić to jest jakieś wymyślne niesamowicie odkrywcze pomysły, ale ta prostota i prostotę są też tej historii powoduje, że te robi piorunujące wrażenie no gdzież tam zbliżamy do tych do tych bohaterów, bo ten pokazuje to nie ilości jakaś wyrafinowanie efektów ich świadomość jest najważniejsza jest, że kiedy ona nam pokazuje sytuację ludzi oczekujących w jakimś zagrożeniu widzimy to na totalnej ciszy to cisza jest tak przejmująca i ta scena jest tak trzyma w napięciu dużo bardziej niż Andrzej nadal przewodziła mu zgodziła Williamsa nie, która miałaby nas nie mrozić jeszcze dodatkowo poprzez uszy, ale ja mam też takie poszerzono też oczywiście te ujęcia chciał wspomniała z tymi chłopcami grającej w piłkę bardzo proszę w tym filmie żona właśnie stosuje pewne powtarzalne figury, bo ci chłopcy wracają kilka razy w filmie to właśnie taki rodzaj ich już refrenu pokazującego, że mimo tego dramatu w sumie niewiele się zmienia nie pokazywaniu pewnej uniwersalności tego co się wydarzyło, czyli pewnego zaprzęgu gania emocji narodowych nie jakieś niechęci to jest 2 oglądałem ten się to się przypomniało i mam poczucie, że są bardzo bliźniacze obrazy, bo ona też bardzo wyraźnie skupia się lata realizacji wojny choćby przez to jak pokazuje Mladicia czy to, że on to jak bon, jeżdżąc po okolicy w ogóle ma za sobą zawsze ekipę filmową i one ich reżyseruje desek taki spektakl tworzy to materiał miał być propagandowymi materiałami trochę dla potrzeb własnej trochę na no potrzeby rozmów z Zachodem i tym przypomniało się serbski epos nie wiem czy pamiętacie oczywiście ten dokument Pawła Pawlikowskiego, gdy 1002. roku pojechał jako reżyser BBC na Bałkany i podczas gdy wszyscy realizowali opowieścią o wojnie jako właśnie dramacie w trwałym i takim bardzo doraźnym on wtedy film o karać oczu tego pokazał jako dziwnego rano tego Nerona, który osie decyduje własne wiersze przy nad płonącym miastem pokazały jako szaleńca despota jednocześnie kogoś to jest też wytworem pewnej bałkańskiej tego co czołowi to żywa inżynier ją inżynierią dusz jakiś takich inżynier konfliktu, że oni tam ta ich historia to, że oni od tego Kosok z krakowskiego pola czy czternastego wieku od końca czternastego wieku wielkiej bitwy, które chcą poróżniła, jakby tworzą swoją własną wyobrażenie na własny temat jakiś wielkich mitów, które między czasie rosną idea bitwa o Kosowo pole jest takim idealnym przykładem tego Boni liczącej realnie brał udział pkt 1115 000 żołnierzy tych mitach rosła przez w czasie historii do tego, że formą pisano tam brał udział w po 300 000 żołnierzy w każdej armii nie mam poczucie, że ta historia też opowieścią o tych mitach narodowych tam i etnicznych chce tam narastały, które wzajemnie napędzają ponownie nawilżone zaprzeczają listy, które daje mi się, że trochę to za wiele, bo sądzę, że ten film jest skromniejsza co znaczy tych on uruchomił tobie jakieś skojarzenia tak sądzę, które czy prowadzą w tym kierunku natomiast można tego wszystkiego nie wiedzieć i odczytać równie dobrze to bardzo tak na biało tak powiedział to znaczy ani nie widzę tego w postaci Mladicia szczerze powiedziawszy natomiast oczywiście to jest ja myślę, że współcześni watażkowie rozmaici lubią się filmować wiedzą jak i jaką siłę ma dobry wizerunek w tzw. media dzisiaj bardziej społecznościowych niż w telewizji wtedy to była telewizja i to się wydaje też jak bardzo uniwersalne, że prawie zawsze będzie jakiś skryba na takich propagandowych usługach wynajęty nie wiem czy to od razu się wiąże z jakimi szerszymi historiami sami Bałkanami Niewiem myślę, że spokojnie zwyczaj usiadł do tego filmoznawców zacięcie mógł spokojnie popełnia wielu z nas swej wizyty wszystko znalazłby tam wszyscy zwyczajnie mam również do rzeczy są implantowane możliwe żony nie są Super wyraziste możliwe, że niektóre nad interpretuje ale, ale wydaje się te tropy gdzieś tam są rozsiewane są raz bardziej subtelne istnieje, ale wydaje się, że pani ma tego świadomość, jakby jest na tyle autorką też, jakby rozumiejącą to co tak naprawdę wydarzyło i że to się nie była tylko nie tylko konflikt militarny no ona miała 17 lat jak się zaczęła wojna to to myślę, że to nie jest też taka perspektywa dziecka, które nie jest niczego świadome tylko w osoby, która przygląda się może jeszcze nie nie nie wszystko rozumie tak naprawdę dale dojrzewania z takim konflikcie musi być niesamowicie za własną dramatyzm ująć albo, zostawiając ślad w człowieku, więc ja sądzę że, że nawet z naszej perspektywy być może my nie dostrzegamy pewnych rzeczy które, które w ludzie mieszkający tam widzą np. w tym filmie się jeszcze trzeba wspomnieć, jako że już jako nasz Polski obowiązek te zwolnienia Polak tam pracować, bo mówiło się Jarosław Kamiński czy rzeczywiście zrobił kapitalną robotę ten Mont montaż ten film jest niezwykły to nie jest tak, że po prostu usiadł montował coś ktoś myśli to ewidentnie widać jak jak duży jak dużym artystycznym walorem może być montaż ten film to ewidentnie pokazuje, ale pracowałem także Ewa Puszczyńska, czyli producentka Idy myślę, że dają sukces Idy tutaj był też nie bez znaczenia, że ona została zaproszona do tego projektu też Ewa Puszczyńska, kto założy własną firmę specjalizuje się w koprodukcjach europejskich nie tylko część mówi Ewa Puszczyńska, która ma tak naprawdę największe w Polsce doświadczenie w pracy z takim wielkimi międzynarodowymi produkcjami, bo przecież ona była m.in. producentką Kongresu Ariego Folmana, gdzie nie pamiętam ilu było procent, ale ze 20, więc się wzrostu ona też w Polsce jest jedyną osobą, która mogłaby udźwignąć tak tak ta droga też w tym imię ogramy kostiumy Małgorzaty Karpiuk i muzyka Antoniego Komasy Łazarkiewicza, która jest też bardzo ciekawie pomyślana i nie ma to jest wspólny zamysł czy zamysł serki, że ta muzyka de facto jest klamrą, że ona mamy na początku filmu mamy na końcu filmu teraz ten środek jest legalna ciszy i przez to ta muzyka i brak okazuje się dodatkowym walorem bardzo ciekawe jest to wymyślony myślowe jak ja widzę jeszcze Ada propos tego na co mówiła o tej scenie przy zwłokach ja myślę, że to jest rzecz w kontekście Srebrenicy nie do pominięcia to znaczy, że to to był taki element tej masakry, który był absolutnie, jakby pan w sensie kluczowe cała wielka wielkie przedsięwzięcie polegające na identyfikacji zwłok na na ich wydobyciu nazwaniu ustaleniu, kto to był cały wysiłek stosowania dna tam właśnie one dzisiaj nawet chyba już nie Niemcy też zamknięte może może tam coś dzieje ale, ale to były bardzo duże przedsięwzięcie jeśli można tak powiedzieć nam na arenie międzynarodowej to zadośćuczynienie na poziomie właśnie tego, żeby każdy pokaz pochować swojego bliskiego i w tym sensie wydaje się, że ta scena nie jest nadużyciem tylko jest taką w pewnym sensie sceny obowiązkową kiedyś już mówi o o tej historii ja tam raczej, jakby miał się zastanawiać nad tym co jest dla mnie takim natrętnym symbolizmem, którego nie lubię to te dzieci, które tam sobie zasłaniają oczy oceniają też takie trochę za dużo natomiast natomiast ta akurat nie, bo też myślę że, że to było właśnie, bo tak wielkim element tej narracji matek ze Srebrenicy ten ten ten aspekt, że nawet nie wiemy, gdzie oni są pochowani niewiele zostało, więc myślę, że to jest ważna scena, choć oczywiście na stałe taka scena bardzo prosta wiadomo, żeby trafiające gdzieś w takie elementy w nas, które są najbardziej podatne na takie wzruszenia, ale to trudno, żeby tutaj tego nie było tak tak sobie myślę natomiast, jakby rzeczywiście jako talent do opowiadania tak dramatycznej historii polegając, jakby cały czas na schładzaniu w sumie nie na podgrzewaniu to po tutaj niewątpliwie widać naczelnym nie ma żadnych uwag jeśli chodzi o samą robotę filmową, która tutaj została wykonana na poziomie absolutnie bezkonkurencyjnym tak myślę to co opowiadasz o te ostatnie z właśnie przedostatniej scenie w mnie ona porusza oznaczony jeżeli, jeżeli właśnie miałabym się mamy miałabym się do czegoś przyczepić to właśnie prostota ja rozumiem, że ona musi być, bo to jest Jaguar land, gdzie ludzie w gdzieś czytałam, że niektórzy niektóre z tych matek miały zostaje po 2 kości i scenach z firm i muszą pochować całą rodzinę posiadając 2 kości, ale dla mnie ten film się kończy w momencie tej tak, gdy tego rozstrzelania tej długiej sceny takiego wybrzmiewają pokazującej, że świat działa dalej i właśnie też nie nie do końca rozumiem w wy brzmienia tych ostatnich scen właśnie właśnie takich za mocnych za bardzo symbolicznych uważam, że bez tego tej końcówki ten film być może nawet byłby ciekawszy, a ja się trochę rozumiem, bo to jednak bardzo ważną rzeczą jest to, że byli to pytanie o to jak żyjesz po to, to co to, gdy w pewnym sensie to pociągnięcie poza samą masakrę ma znaczenie, bo wówczas ten moment, kiedy uwaga rozprasza prawda a, a ludzie żyją dalej i ci, którzy stracili swoich bliskich żyją dalej jak oni żyją, ale też ci, którzy byli oprawcami, bo na widowni za naszego dziecięcego przedstawienia siedzi jeden z dowódców, który rozstrzeliwał i tak widzimy jako radosnego dziadka dumnego ze swojego pięcioletniego wnuczka, więc w tym sensie myślę, że to jest też panu kiczowate, ale bardzo mocnej potrzeb jest ujemna jak tak tak to już tak trudno byłoby zostawić widzów z tą samą tylko tą historią masakrę, że to jest jednak, jeżeli chcemy chcę zadać pytania to bohaterka to ja rozumiem jest to pytanie właśnie o to jak funkcjonują kobiety po tym, kiedy wojna skończyła kim one są dzisiaj, jaką dzisiaj sobie w ogóle radzą z życiem to jest to pozostawienie nas właśnie takim pytaniem bez odpowiedzi domy nie wiemy co się w niej dzieje tylko wiemy, że ona przeżyła prawda i tyle że próbuje jakoś funkcjonować w tym sensie myślę, że to jest to jest to jest dobre zakończenie takie bezsensowne tak powiedział że, gdyby nas porzucić, jakby z tym z tą świadomością końca to w pewnym sensie na czym traci zaś spłyca oby się na dobrze Jakub Janiszewski z dnia Anna Malicka Bartosz Staszczyszyn Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PO SEZONIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA