REKLAMA

Dlaczego warto łączyć sztukę i naukę?

Człowiek 2.0
Data emisji:
2022-02-19 14:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
27:08 min.
Udostępnij:

Część naukowców ma talenty artystyczne, a niektórzy twórcy czerpią inspirację z dokonań nauki. Jednak związki między tymi dziedzinami mogą być znacznie ściślejsze. Sztuka może przybliżać nam naukę, korzystając z metafor i nietypowych środków wyrazu. Czy w ten sposób uda nam się lepiej zrozumieć nasze miejsce w kosmosie? I w jaki sposób można pokazać w teatrze umierającą gwiazdę? O tym opowie Jan Świerkowski.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Jan Stradowski przy mikrofonie witam państwa w człowieku 20 dzisiaj sztuka nauka i studio ze mną mój imiennik Jan Świerkowski artysta futurolog kurator sztuki prekursor spektakli metodologicznych dzień dobry cześć dzień dobry cześć bardzo mili rozmawiamy o sztuce nauce w tej audycji pierwszy raz wydaje się to dosyć naturalne połączenie wielu naukowców nie ma też zacięcie artystyczne niektórzy artyści inspirują się nauką i sam mam też takie wrażenia czasami mocno Rozwiń » artystyczne, kiedy patrzę np. na zdjęcia z teleskopu Hubble co się wydaje naturalne połączenie między tymi 2 dziedzinami, ale rozumiem, że ty masz do tego podejście bardziej systemowe bardziej konkretne właśnie, dlaczego to tutaj naukę warto łączyć o tym porozmawiamy też to jest no faktycznie MO właściwie od zawsze łączy się ideologicznie naukę sztukę przecież być może z 1 strony ze względu na te walory estetyczne, który powiedział, że kiedy patrzymy na zdjęcia z teleskopu Hubble la notowane są po prostu ładne estetyczne i to jest 1 rzecz druga rzecz jest taka, że łączy się naukę sztukę ze względu na ten na element kreatywności to znaczy często doszukuje się elementu twórczego w tym, że zarówno twórcy jak naukowcy prowadzą pewnego rodzaju pracy działania, które są w podobny sposób twórcze kreatywne na jej jest jeszcze taki 1 od od już od kilkunastu lat ciekawy trend łączenia nauki sztuki który, który polega na nas systemowym Poznaniu nauki jako metodzie która, która zbliża nas do rozumienia świata takiego, jakim jest jeśli w ogóle można powiedzieć, że coś takiego istnieje jak jak rzeczywistość i na tej bazie tworzenia tworzenia sztuki, czyli i też szukania tego tych wniosków takich czysto filozoficznych i humanistycznych, które wynikają ze współczesnej nauki i budowania sztuki to, że nie instalacji performansu w tym obrębie, czyli troszeczkę ucieczka od zmysłowego Poznania świata oddanie się metodzie naukowej na dopiero na tej bazie tworzenie sztuki to jest coś co co nie zajmuję, czyli zakładamy, że poznanie zmysłowe jest ze swej natury niedoskonałe nasze zmysły nas oszukują upraszczają obraz świata taki, który jest dla naszego mózgu, które możemy jako ssaki naczelne, budując na tej planecie od milionów lat możemy też ten świat ten sobie przyswoić nauka mówi świat jest inny na poziomie zarówno takim kosmicznym wielkich odległości zarówno na poziomie atomowym na poziomie kwantów to wszystko jest inna niż nam się na co dzień wydaje i ty chcesz to przekładać na język sztuki takie właśnie obserwacje naukowe takie podejście do świata, a dokładnie tak, dlatego że no właśnie nasze zmysły są takie, jakie są tylko właśnie, dlatego że ewoluować piszmy tutaj bardzo takich nietypowych dla kosmosu warunkach, bo pamiętajmy o tym że, że wszechświat nie jest tak jak ziemia to jest raczej nadal od wręcz odwrotnie, gdy przeszedł dokładnie inny jest wszystko tylko nie tak jak ziemia i w tym sensie nasze zmysły są bardzo lokalnej bardzo trudno jest budować obraz wszechświata czy świata filozofię na nauczycieli zmysłowych no bo wybory po prostu są lokalne i patrząc na to oczami astronoma, bo miały moje wykształcenie kształcenia takiego pierwszego jestem astronomem, gdy doszedłem do tego, że właściwie to to to całą gigantyczną pracę taką kulturową, którą wykonaliśmy też wokół filozofii należałoby, bo w momencie wyłonienia się fizyki kwantowej współczesnej kosmologii napisać odnowa, bo oczywiście jest to pewnego rodzaju przybliżenie po mówią teraz o o tym co my co wiemy o filozofii takie jak przybliżeniem było jest równania Newtona natomiast no i jest dużo więcej i wydaje mi się, że bardzo często było także artyści byli to Awangarda, która stała na czele i badała pewne obszary sugerowała pewne rzeczy i znowuż widać, że ten kierunek bardzo dynamicznie się rozwija my i jednocześnie ma myślę bardzo duże do powiedzenia jeśli chodzi o sztukę i w tym sensie to co robię w ramach Instytutu 61 jest właśnie próbą takiego zmierzenia się z den z pokazaniem czym tworzeniem nowego spojrzenia na to kim jest człowiek, jaki jest jego miejsce w kosmosie i odwrotnie, jaki jest miejsce kosmosu w człowieku to jest wielkie wyzwanie ponieważ, kiedy myślimy o kosmosie sensie naukowym, kiedy próbujemy sobie wyobrazić to wszystko to jest to straż niewielkie są ogromne odległości między planetami gwiazdami galaktykami w kosmosie jest bardzo dużo niczego, czyli tak naprawdę pustej przestrzeni, gdzie występuję o jakąś tam bardzo rozrzedzona materia czy promieniowanie, ale tak naprawdę nie ma nic w naszym rozumieniu w sposób równie taka mówimy i z drugiej strony jak się myśli o tym naszym mikro kosmosie w sposób naukowy to też okazja to jest mnóstwo niczego, czyli też, bo mamy oczywiście Atom, ale atomy są złożone z cząstek elementarnych, które też są od siebie oddzielone w zasadzie pustą przestrzenią imam wrażenie część ludzi się tym zaczyna zajmować to trochę przeraża jest tak dużo pustego miejsca, że jesteśmy małym pyłkiem w tym świecie sądzi, że sztuka pozwala jakoś to oswoić jakoś bardziej przyjaźnie do tego podejść tak myślę że, że sztuka pozwala nam poprzez sztukę możemy zrozumieć, że to co dla nas naturalnym wcale naturalne nie jest i jednocześnie, że to co znowu nienaturalne nie jest tymi złymi i nie powinniśmy się tego bać to cała twórczość Lema właściwie orbituje wokół wokół oswajania tego kosmicznego świata i tych rzeczy, które są naukowe od aut, a my nazywamy nieludzkim jak ta próżnia, której mówi, że właściwie cały wszechświat jest tak naprawdę pustej tylko miejscami dziś pojawia się jakaś materia mnie i dokładnie to jest coś co wydaje mi się jest wielkim wyzwaniem wielkim zadaniem, a jednocześnie nie powinno nas przerastać nie powinniśmy się tego nie powinniśmy się tego bać i poprzez język sztuki możemy wprowadzać bardzo poważne tematy takie egzystencjalne znowu Lema Lem bardzo ciekawy sposób często go w swojej twórczości porusza temat śmierci w sposób żartobliwy często zastanawiając się jak to jest, że opłakujemy śmierć, która następuje po życiu nigdy nie poddaliśmy nad tym, że nas nie było, zanim się urodziliśmy, że tak naprawdę są 2 śmierci i właściwie naturalnym stanem człowieka jest śmierć nie życie, bo to ona trwa miliardy lat z przodu nadal właściwie z tych potem się rodzimy apotem umieramy i tylko o na chwilę się zapalamy im, a jednocześnie potrafił o tym pisać fenomenalnie w sposób, który właśnie nie wzbudza przerażenie bo kiedy mówimy przedniej tylnej śmierci raczyli się uśmiechamy, a nie oni Antoni wpadamy w jakąś wielką depresję tak naprawdę, że od wieku przeszedł miliardy lat my tutaj tylko na chwilę i to jest gigantyczna moc sztuki tego, że potrafi nawet takie najsmutniejsze dla dla nas rzeczy opisywać w sposób, który wzbudza ciekawość i też pewien sposób godzinna z tym i z tym co naturalne, bo bardziej naturalne jest to, że duże naszych żyłach płynie z kresów, w której znajdują się pierwiastki z pewnie w każdym z nas jest kilkadziesiąt jak kilkaset Super nowych pozostałości po nich my to jest tak naprawdę naturalny to, że jesteśmy dziećmi wszechświata w tym sensie i ja uważam, że to jest bardzo, że nie tylko oczywiście ten kosmos takie romantyczne spojrzenie na na zdobycie dziećmi wszechświata, ale chociażby na rzeczy które, które właśnie opisuje fizyka cząstek elementarnych, że to jest rzecz, która logo nam bardzo dużo dać jeśli chodzi o rozumienie nas samych budowanie własnej tożsamości fajnie wspomina dylemat wspominamy ubiegły rok był oficjalnie rokiem Bemowski były na konferencję na temat tego PiS-owi ja też pamiętam moje pierwsze doświadczenia z fantastyką, jeżeli chodzi o książki to właśnie były bajki robotów i Syberiada Lema, gdzie też mamy do czynienia właściwie nie naukowym opisem czy technologicznym tylko właśnie metaforę z bajką, która do młodego pokolenia myślę, że Sejm za moich czasów jakoś przemawiała była w stanie ukształtować pokazać nam ten świat, który jest trudny do zrozumienia można pokazać w sposób, który jest przystępny tak to prawda, a jeszcze został także bajki robotów przynajmniej ja przerabiałem szóstej siódmej klasie niewiele z tego rozumiejąc, a wróciłem będąc już na studiach i później wielokrotnie wracałem do Lema i tak naprawdę to są bajki dla dorosłych przynajmniej ja jednak czytam, że z 1 strony oczywiście trafiamy do młodzieży, ale z drugiej strony wydaje mi się, że dopiero my kiedy, kiedy już kształtujemy jako o właśnie jako rośli zaczynamy trochę inaczej patrzeć na nota mając na rzeczywistość zaczynamy obserwować przemijanie zaczynają odchodzić nasi bliscy i zaczynamy zadawać sobie pytanie, które dotyczące natury wszechświata i spoglądać dalej i szukać dalej niż właściwy proste proste odpowiedzi, które które, kiedy jesteśmy jeszcze młodzi, który dostarcza nam kultura religia społeczeństwo zaczynamy często widzieć że, że może świat jest dużo bardziej skomplikowany niż to co co my ludzie wymyśliliśmy tutaj w tej naszej lokalnej sytuacji bardzo nietypowy dla dla kosmosu ziemski i wg mnie tam połączenie nauki sztuki jest czymś to może bardzo dużo wnieść do życia osób dorosłych osób poszukujących osób ciekawych świata i wydaje mi się że, że w tym sensie jest to bardzo atrakcyjne połączenie, dlatego że ja będąc astronomem musiałem spędzić ich ślad, ucząc się języka nauk ścisłych na język równań i dopiero obrazek mojej głowie taki, w którym zacząłem rozumieć czy widzieć przez świat oczami metody naukowej nowym sporo czasu zajęło mi, żeby do tego dojść natomiast sztuka jest ma narzędzia wizualne, ale też zmysłowe dostępne, które dużo szybciej potrafią trafiać chociażby za pomocą metafor wspomnianych przed siebie do odbiorców jednocześnie no bo nie chodzi przecież popularyzacji nauki do, bo to jest zupełnie inna branża zupełnie inna dziedzina tak mówimy o wysokiej jakości utworach artystycznych, które po prostu oparte są na na zagadnieniach przed którymi każdy z nas staje i próbuje szukać na nią odpowiedzi częstą natomiast i no jest to próba zmierzenia się z tym z odpowiedziami i zadawaniem pytań często, ale nie w takich właśnie sposób, chowając się z wsi pod podkową pod kołdrę Religi czy najprostsze odpowiedzi bo, bo znowuż wydaje się, że wszystko jest dużo bardziej skomplikowane niż my tutaj na ziemi, żeby pomyśleć o moich ulubionych chyba autor fantastyczny Terry Pratchett napisał kiedyś, że istnieją także na kłamstwa dla szympansów z my musimy sobie wyjaśnić ten świat skomplikowany sposób na początku proste, żebyśmy byli w stanie pojąć takie najbardziej podstawowe zasady dlatego uczymy na początku w skład uczniów w podstawówce istnieje model atomu Bora, który nie jest oczywiście od zbyt wystające Lewis oczywistości łatwiej wyobrazić stojącej elektrony, które wokół niego kręcą sobie po takich ulicznych orbitach, a dopiero później pokazujemy jest to jednak bardziej skomplikowane mamy kolejne takie warstwy poznawania tego wszystkiego wydaje się takie kłamstwa dla dzieci kłamstwa dla dorosłych są czasami potrzebne, żebyśmy mogli dojść do do głębszej wiedzy tak jak mówiło się nie daje nam tutaj sztuka drogę na skróty od tej drodze na skróty, która jest inspirujące rozmawiamy za moment drugiej części audycji ponownie przy mikrofonie Jan Stradowski ze mną studził Jan Świerkowski artysta futurolog kurator sztuki prekursor spektakli, które logicznych witam ponownie witam miło być w tym miejscu jesteśmy i kontynuować naszą jak jak interesującą rozmową rozmawiamy o związkach między sztuką nauką odpowiedziałeś poprzedniej części audycji, że to nie jest to samo co popularyzacja nauki uczyłem się tym zastanawiać, bo Czyż naukowo zajmuje się komunikacją znaczenie nauki współczesnym społeczeństwie i z kolei mając też doświadczenia z placówkami takimi chociażby centrum nauki Kopernik czy czy imprezami takimi jak festiwale nauki mam wrażenie jednak to nie jest do końca tak to się udziela, bo często są elementy sztuki platany do tej popularyzacji w Koperniku mamy np. teatr Robotyczny są ustawione notabene sztuki bazujące nadzieję, że Stanisława Lema można zrobić koncerty które, które nawiązują też jako czują się z nauką nawet pamiętam te wymieniają też okazję być w cenie w Genewie ten przekonałem się można nawet dane dotyczą bozonu Higgsa przerobić na muzykę tę muzykę rockową, czyli są takie wzajemne powiązania, które pokazują ludziom jedni są oczywiście to jest nauka jest fajna nauka nie jest taka zimna osłania przystępna zły stan gdzieś tam mogą zachęcić do tego, żeby posłuchać chociażby tej muzyki bozonu Higgsa dowiedzieć co to właściwie ten bozon Higgsa poco nam potrzebny, więc by jednak jakieś powiązania są tak oczywiście też to to nie jest tak, że 1 rzecz wyklucza drugą natomiast Lu nad takim ujęciu społecznym, bo bardzo często artyści młodego podejmują się również pewnego rodzaju krytyki nauki poprzez ukazanie mechanizmów, które często towarzyszą różnego rodzaju decyzją czy badaniom lub też pokazują taki kulturowy kontekst nauki ja sam mam takie doświadczenie z Indii, gdzie my, pokazując już tak takie ewolucje gwiazd w Polsce jednym z elementów instalacji jest taki końcowy z tego stadium życia gwiazdy biały karzeł i artystka, która przygotowywała metaforę w ramach tego spektaklu komercyjnego, gdzie widzowie zanurzają się jak i zmysłowo mogą doświadczać gwiazd wymyśliła sobie tak bardzo ciemne pomieszczenie, w którym w centralnym punkcie tego pomieszczenia widzowie chodzą, bo zajmują miejsca praktycznie są wprowadzani za ręce, bo nic nie mogą widzieć Levi tuje fascynująca postać, którą otula ciemność i na tym tak Marat pochyła, która stworzyła pracę inspirowała się motywem Piety ważnym w kulturach chrześcijańskiej, gdzie oto matka Boska trzyma Jezusa tutaj wszechświat trzymał gwiazdę chodziło o przekazanie tej jak i smutku takiej nostalgii no i jednocześnie całe pomieszczenie wypełnia muzyka mis tybetańskich wszystko jest taki przepełnione właśnie goryczą i my, pokazując całą tą pracę w Indiach oczywiście wiedzieliśmy, że nie będzie tak zrozumiała, że to nie jest metafora, która nosi tam natomiast po spektaklu podszedł chłopak spytał się dobrze, dlaczego tak smutno przy tej śmierci gwiazdy i okazało się żony z takiego rejonu in witamin na dług gdzie, gdzie ludzie tańczą jak to się przejść i generalnie jest to taniec i którym nie poprosi nie cieszył się, że ktoś przeszedł na inną stronę, że tam jest lepiej tak po prostu w w ramach tradycji czeszą się także i mają taki jak statyczny taniec i w tym sensie mówi o tym, dlatego że i takie działanie artystyczne naukowe, ale często pokazują np. właśnie kontekst kulturowy nauki, bo ja zacząłem zastanawiać okej to skoro nas astronomów wychowanych naszej kulturze mającej swoje korzenie właśnie w chrześcijaństwie u władz chińskiej kulturze generalnie pewne rzeczy sprawiają, że my się np. musimy im myśląc o kosmosie myślimy pewnymi metaforami, w których gwiazda umiera jestem smutno teraz można zadać sobie pytanie czy twórczość kreatywność taką wizualną naukowca czy do jakiego stopnia kieruje tym naukowcem i meta dane metafora, którą kształtu po prostu ukształtowała jego kultura i środowisko, w którym się wychował oczywiście nie mówimy równania, bo to zupełnie co inne, ale mówimy o takim myśleniu jakościowym, które często, w których którym często modele zdradzają analogi metafor i w tym sensie to połączenie nauki sztuki ono ono też często pokazuje takie elementy zależności np. nauki kultury od społeczeństwa od pewnego i bo przecież astronom z Indii być może myśli innymi metaforami być może jego wyobraźnię kreatywność kierują, ale nawet na pewno kierują inne metafory wizualne być może w pewnym sensie inaczej buduje swoje równania ilościowe, tworząc pewnego rodzaju teorie i dlatego uważam, że to też nie jest samo tak to oni popularyzacja nauki opiera się na przekazywaniu komunikowaniu zdobyczy nauki, a jest jeszcze ten element całej rozmowy w wokół roli nauki w społeczeństwie wokół tego czy w jaki sposób zarządzać zdobyczami naukowymi czy np. patentowa, acz czy nie patentowa, acz osiągnięcia naukowe i to jest też bardzo ciekawy obszar, w którym w tym może pojawić się sztuka i którą może pokazywać jakiś szerszy kontekst badań naukowych, które no nie są jak prowadzone w oderwaniu od od teraz od tego do czasów, którym danym momencie żyjemy no i jednocześnie jeszcze ten dołożył jeszcze 1 kamyczek to znaczy to, że my obecnie cały świat dąży czy w większości dążymy do do systemów demokratycznych, w których to większość podejmuje pewnego rodzaju decyzje i jeśli chcemy pewne pewnego rodzaju działań opartych o wiedzę naukową np. przeciwdziałaniu zmianom klimatycznym czy też skutecznej walce z z pandemią, w której cały czas żyjemy no to jednak większość musi podjąć decyzję to jednak 50 parę pro 51 co najmniej procent 50 Coma 01 musi podjąć daną decyzję, a to oznacza że, że te 50 Coma 01 przynajmniej musi znać użyteczny kłamstwa tak, o których mówiłeś przed chwilą i to jest też element, który z 1 strony niesie popularyzacja, ale ta popularyzacja ona często nie jest na tyle atrakcyjna, żeby trafić do większości i tu też jest rola sztuki Itaki popularyzacji poprzez działania, które są po prostu atrakcyjne przyciągają masy i zaszedł to właśnie poczułem się to kulturowe jednak obok może to dlatego zajmuje się nauką bardzo dawna, bo dla mnie biały kawał to roszczenie jest śmierć gwiazdy białe karły są bardzo długowieczne mówi się mogą spokojnie jeszcze sobie tam spędzić ten jest powód przez miliardy lat sam wspomniał wcześniej osób nowych Supernova, czyli taka eksplozja kończąca żywot masywnej gwiazdy nie jest de facto taką typową śmiercią, bo potem w tej Super nowej z tego materiału, który nabył rzuciła w kosmos, bo ma powstać nowe gwiazdy obce planety takie stworzenie jak, więc taka cykliczność pewnie pisano też w kulturę Wschodu jest chyba bardziej nawet adekwatna niż w nasze łacińskie podejście no ale to no tak to są to są rzeczy kulturowe, których pewnie wciąż mogli rozmawiać chciałem zapytać jeszcze 1 rzecz dotyczącą głośnie rozumienia świata i sztuki, ponieważ obecnie skład popkultura jest bardzo mocno zasilana przez nałóg mamy generalnie mnóstwo filmów science fiction, gdzie tam naukę w jakiś tam formach szczątkowych mniej czy dzień występuje mamy różnego rodzaju technologie tak jak rzeczywistość wirtualna zajmuje się takimi widowiskami, które są bardziej powiedziałbym właśnie tradycyjny one są z bardziej z pogranicza jak pijak czytam coś w biogramach widowiska multimedialnego happeningu koncertu, gdy terenowe nie rozwija również w takich nowoczesnych i zabaw jednak nic o ożywieniu głową nie używam wydaje mi się to mu dużą krzywdą dla dla dla samego pojęcia MERCI zadłużenia takie po jak rozumienie pod jego i potrzeba tworzenia spektakli np. misyjnych za pomocą wiary czy rozszerzonej rzeczywistości Dudu i dla mnie dużo ciekawsze rzeczy powstają z, a jednocześnie trudniejsze wbrew pozorom powstają, kiedy używamy narzędzi analogowych do do stworzenia tej wersji u i spektakle, które tworzy i są oparte o wrażenia dotykowe zapachowe smakowe dźwiękowe, czyli o wiele sposobów komunikacji w i to co staram się robić z w Instytucie 61 to jest tworzenie i stawianie osób w takich sytuacjach, które właśnie odpowiadają metaforą naukowym, ale metaforą tym, która w pewnym sensie no tej kolejnej warstwy tak, czyli bardziej w kontrze lidera i bardziej chcemy stworzyć pomieszczenie, w którym panują warunki czy i kot jest równocześnie, żeby Marty ani nie tworzymy model atomu Bora i podam przykład prac znowu pracy i Instytutu, która opisuje jądro gwiazdy, w której zachodzą racji termojądrowej i w ramach spektaklu w małym pomieszczeniu 3m na 3 zamykamy 50 osobową grupę ludzi, która tłoczy się niemiłosiernie w środku no zaczyna się robić gorąco, bo wszyscy oddychają, bo zaczynają się pocić, a jednocześnie jest cała scenografia przygotowana w taki sposób, że właściwie po kolano na na na ziemi rozrzucone są ścinki papieru, które w odpowiednim momencie, kiedy już odpowiednio gęsto wyrzucane są w powietrze ponad głowy widzów w tym pomieszczeniu i dra energetyczny zespół ów w ramach spektakli w Polsce był dołączyła jedynie jeździliśmy poza Polskę to by występował z nami zespół zacznie bądź z Bombaju i całe pomieszczenie nagle eksploduje masa ludzi płucną ciepło jednocześnie przy odpaleniu odpowiedni sposób strop z okopów i uzyskujemy i tym fruwającym wpływającymi rynkami papierów uzyskujemy zjawisko Powidoki, gdzie całe pomieszczenie tak delikatnie zaczyna poruszać się właśnie podatkową i jednocześnie, kiedy ludzie wychodząc z z tego jądra gwiazdy to to pamiętają, że było ciepło gęsto energetycznie no i jeszcze co niektórzy kojarzą, że tutaj jakiś fotony błądził i była absorpcja misja, poprzez którą którą jest po prostu symulował i właśnie spektakl Instytutu polegają na zanurzenie się w takich zjawiskach, które symuluje pewien sposób odpowiedni dobór wrażeń zmysłowych i znowu wydaje mi się dużo bardziej atrakcyjne niż po prostu założenie okularów i to z 1 strony przez wrażenie grupowe przez to, że nagle 50 osób znajduje się w 1 pomieszczeniu i też ma wpływ na to te są rzeczy po prostu interaktywne tak, bo możemy dotknąć tego wokalisty możemy się zrzucić papierem może ktoś może usłyszymy muzykę tak jak na koncercie po prostu są dużo dużo silniejsze wrażenia i na tym zależy jakoś ubogo w tych tych środków czysto technologicznych jakoś dla Epic czy może inaczej no bo wg mnie po prostu są środki wciąż jeszcze zbyt ubogie, żeby dorównywały temu co może nam dać tradycyjny teatr podamy tylko w sposób niekonwencjonalny pamiętajmy o tym banki od de, a niektóre okulary WIA nie dadzą nam takich wrażeń cały czas warto też czasami dosyć tego ciepłego fotela i zobaczyć jak to jest właśnie nad odbyć w jądrze gwiazdy chętnie sprawdzi będzie okazja ta pewnie pewnie się pewnie się ośmielą moim rozmówcą był Jan Markowski artysta futurolog doktor sztuki prekursor spektakli, które logicznych dziękuję bardzo, dziękuję bardzo zapraszam jak zwykle w sobotę w szkolnym też państwu naszym archiwum internetowym my chcą państwo znaleźć mają audycje wchodzimy na stronę wwwkrotkatokfm kropkę PL Kosznik Stradomski i nie można też mają audycie obserwować wtedy wszystkie najnowsze funkcjonariusze państwa pojawią odpowiednim miejscu zapraszam i do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: CZŁOWIEK 2.0

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA