REKLAMA

75 lat temu Sejm przyjął ustawę o "amnestii" dla żołnierzy AK. A potem pozamykano ich w więzieniach

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2022-02-22 23:20
Prowadzący:
Czas trwania:
31:07 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia jest już na miano stosowany gość dr Sławomir Poleszak historyk dobry wieczór to dobry panie redaktorze to Gryga Ciuruś wszystkim słuchaczom no właściwie zawsze dobrze jest w historycznych audycjach szukać trochę tych momentów, które doprowadzają nas do tematu głównego, którym jest amnestia czy ustawa Anna z tej nas z lutego czterdziestego siódmego roku w do nie wiem czy nie sądzi pan, że to przynajmniej jest moja propozycja, że ważnym tutaj Rozwiń » elementem w tym wszystkim jest też stanowisko kierownictwa rządu w Londynie oraz dowództwa armii krajowej no i tutaj nie wiem czy nie powinno się sięgnąć to rozkazu gen. Okulickiego 19stycznia czterdziestego piątego roku potem zatwierdzał prezydent Władysław Raczkiewicz, w którym o m.in. poza podziękowaniem za ciężką ofiarną walkę za takim krótki po za poza krótkim opisem, że oczywiście ta Polska, która się w tej chwili wyłania to jest 400 piąty roku pamiętajmy no może nie być taka, jakiej myśleliśmy w każdym razie tam pada ważne sformułowanie upoważnienia pana Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zwalniam was z przysięgi rozwiązuję szeregi armii krajowej i na końcu prawie na końcu wierzę głęboko, że zwycięży nasza święta sprawa, że spotkamy się w prawdziwie wolnej Demokratycznej Polsce czy to nie jest tak ważny punkt w tej naszej dzisiejszej rozmowie właśnie jako coś co zaczyna przynajmniej na poważnie jak rozumiem dyskusję co mają zrobić żołnierze, którzy stanowią podziemną armię ten fenomen drugiej wojny światowej on troszeczkę mnie pan redaktor zaskoczył tą tą hipotezą sięgając, sięgając tak głęboko wstecz, bo tak naprawdę ten rozkaz ze stycznia 1945 roku ta sytuacja, z którą mamy do czynienia w lutym 1947 roku to jest to tak tak naprawdę dzieli cała epoka to jest tylko około 2 lata, ale to jest to są 2 lata, gdzie w historii świata w historii polskiej również historii podziemia zdarzyło się mułu mnóstwo mnóstwo rzeczy to rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej niż niż w styczniu 1945 roku, ale jeszcze tylko dorzuca w takim razie może, żeby nie wiem jeszcze bardziej utrudnić hodował prawie wszystkich było już po zakończeniu działań wojennych w Europie 17maja Stefan Korboński delegat rządu na kraj i rady jedności narodowej w takiej karcie czy przewody zwie tak tam czytamy wzywamy młodzież, która przed masowymi prześladowaniami aresztowaniami schroniła się do lasu wystarała się wrócić do normalnego życia i produkcyjnej pracy tam, gdzie może pobyt waży w lesie stało się już pretekstem do krwawych pacyfikacji ciekawa zguba właśnie głównym przeznaczeniem jest żyć pracować dla ojczyzny ani ginąć bez żadnej korzyści dla nich tak o po to, był to była ważna ważna odezwała wrócą jeszcze do tego rozkazu gen. gen. Okulickiego musimy pamiętać, że budżet ten rozkosz z on rozwiązywał struktury podziemnego podziemnego wojska, ale przede wszystkim on był wymuszony sytuacją rozwiązaną armię krajową po to, aby wytrącić propagandowy argument z rąk Józefa Stalina, aby temu nie mógł mówić, że armia krajowa armia krajowa dalej dziś istnieje dalej działa tym samym współdziała z hitlerowskimi Niemcami zamiast zamiast walczyć u boku u boku armii czerwonej, a członkowie armii krajowej mieli być model przewodnikami i przewodnika narodu należy pamiętać, że o wysyłają, ogłaszając stan ten rozkaz Okulicki równocześnie wysłał tajne rozkazy, które tak naprawdę dalej nakazywały działalność ścisłych sztabów konspiracyjnych i kontynuują kontynuowane i kontynuowanie walki, gdyż ta sytuacja, która zapanowała na na dzisiaj dniach wyzwolonych spod okupacji łódzki absolutnie nie była tym do jakiego celu dążyło polskie państwo podziemne natomiast natomiast przez te kilka następnych miesięcy oczywiście w Polskim podziemiu dochodzi do bardzo ważnych bardzo ważnych przeobrażeń po pierwsze nie nie powiodła się wizja stworzenia kadrowej organizacji w postaci niektóre zostaje zostaje rozbita zostaje aresztowany 1 jej dowództwo główną pieczy nad nad tymi resztkami odzienia które, które cały czas się przeistacza przebudowuje obejmuje płk Jan Rzepecki wcześniejszy szef biura informacji propagandy armii armii krajowej i oczywiście ono oczywiście uważa, że dalsza walka na szeroką skalę prowadzona z jednostkami armii czerwonej czy też jednostkami NKWD przepraszam nie ma nie ma oczywiście żadnego sensu bo, bo to walka czy to powstanie, które ewentualnie zostałoby wywołane przez przez polskie oddziały partnerstwa Partyzant został były utopione we we krwi przez armię czerwoną jednostki NKWD dlatego też jest jest pomysł no na rozładowanie lasów i tutaj temu właśnie służyła odezwa, którą pan redaktor cytował, czyli od Stefana Stefana karbońskiego aby, aby młodzi ludzie opuszcza byli demobilizująco ani złu z oddziałów partyzanckich, żeby w miarę możliwości wracali do szkół bądź też do do pracy i budowali budowali odbudowywali Polskę ze nić ze zniszczeń przede wszystkim zachowali ten ma najwartościowszych element tkanki narodowej, który i tak został niesamowicie przetrzebione, ale tutaj mamy też drugą stronę która, która tak naprawdę nie pozwala tym ludziom wracać do dorobić do normalnego do normalnego życia jest teren tym terenie wyzwolonego państwa polskiego są są klasyfikowane przez jednostki NKWD dużo było ich żołnierze armii krajowej członkowie polskiego państwa podziemnego są są ścigani aresztowani przetrzymywani albo w więzieniach na terenie Polski albo wywożeni w głąb głąb związku sowieckiego, gdzie są przetrzymywani w obozach i wykorzystywani do do katorżniczej pracy to wszystko powoduje że, że ci szczególnie młodzi ludzie którzy, którzy wtedy walczyli w tych oddziałach partyzanckich o możemy szacować, że było to między 1317 000 uzbrojonych ludzi którzy, którzy właśnie w tym szczytowym okresie maj-czerwiec 1945 roku podejmują prowadzą akcję akcję zbrojną niż oni znaleźli się w patowej sytuacji tylko z drugiej strony jednak tutaj pozwolę sobie na jeszcze taki trend dlatego, że to bardzo go mocno wychodziło w tych wszystkich dyskusjach również w ostatnich latach ja nie chcę w tym dyskusje wchodzić od razu zaznaczam dotyczącą patriotyzmu i którego nie nie odmawiam tak o właśnie walczącym, który w, których nazywa nazywamy żołnierzami wyklętymi wracało pytanie jednak jakiś słup ordynacji wobec władzy, która z punktu widzenia przynajmniej tak by się wydawało tych żołnierzy powinna być jednak władzą zwierzchnią i do tych ODS czy rozkazu, o których już wspomniałem no można by dołożyć kolejne, które właściwie okazują się prawie, że 1 po drugim, że Jan Rzepecki Stefan Korboński odezwie do żołnierzy podziemia na dwudziesto 7maja czterdziestego piątego roku też też piszą tak w tym w tym swoim tragicznym położeniu musi jednak jasno zdawać sobie sprawę, że nie jest dziś czas na walkę zbrodnią, a rząd Rzeczpospolitej wyraźnie nakazał rozwiązanie armii krajowej czy walki zbrojnej przeciw obecnej okupacji nie zarządził i nie zalecił, oceniając ją jako szkodliwą, a u, a to regulowania innych spraw wojskowych ustanowić delegata sił sił zbrojnych na kraj mija parę dni od 27maja czterdziestego piątego roku i Jan Rzepecki załóż wydaje odezwę do żołnierzy byłej armii krajowej 24lipca czterdziestego piątego roku i znowu tam czytamy gra wielkich sił międzynarodowych zmusiła do rozwiązania waszych Szeregów i zwolnienia ze służby i doprowadziła do likwidacji rządu oraz krajowych ośrodków kierownictwa politycznego, który was do walki prowadził dalej nie dawajcie posłuchu, namawiając was do jałowego szkodnictwa do tworzenia zbrojnych oddziałów do destrukcyjnego uwaga pandy pryzm politycznego, zwalczając psychozę dezercji z wojska agitacja za dezercję są to działania nieodpowiedzialne warcholstwo społecznie politycznie szkodliwe całkowicie sprzeczne z konstruktywną zawsze postawą Polski podziemnej i teraz i teraz wracam do tego pytania, dlaczego ci żołnierze jednak żołnierzy no rzeczywiście zaczęli można powiedzieć lekceważyć rozkazy odezwy ludzi, którzy byli do de facto ich przełożony tak, ale życie toczyło się w 2 toczyło się nad swoimi swoim koleinami tutaj też chciałby chciałbym zwrócić uwagę na to, że rozkaz o rozwiązaniu armii krajowej on można powiedzieć, że został w bardzo różnym stopniu wykonany, bo jak popatrzymy na Mapei ujął pojął Tański Polski to to jasno z tego z tego wynika, że rozkaz o tak naprawdę dosłownie rozkaz o rozwiązaniu armii krajowej został wykonał mu na terenach no na zachód od Wisły to jasno wschód od Wisły tereny Lubelszczyzny teren Rzeszowszczyzny czy tereny przede wszystkim Białostocczyzny to jest to jest to jest obszar, gdzie tego rozkazu tak naprawdę tego tak naprawdę nie wykonano, bo na Białostocczyźnie w momencie, kiedy rozkaz o rozwiązaniu armii krajowej dotarł do ówczesnego komendanta okręgu płk. Władysława Liniarskiego Mścisława, którą po prostu wydał swój rozkaz, gdzie przeformułować organizacja nazwana armia krajowa Obywatelska on po napisał w rozkazie, że nie zamierza wykonywać tego rozkazu, bo widzi co dzieje się w terenie doskonale zdaje sobie sprawę, że jeżeli ludziom rozpuści 30 000 ludzi z bronią to oni staną się zwykłym polu pospolitymi rodzynkami rabunkowym oddziałami absolutnie nie może sobie na coś takiego pozwolić zresztą podobnie postąpiono w okręgu lubelskim, gdzie nie wykonano tego rozkazu struktury zostały utrzymane i dalej dalej to praca praca konspiracyjna okręgu dalej działała dopiero dopiero na przestrzeni kwietnia maja te okręgi białostocki i lubelski zostały pod zostały podporządkowane dowództwu delegata sił zbrojnych na kraj czyli, czyli płk. Janowi Rzepeckiemu także tutaj ten rozkaz o rozwiązaniu armii krajowej on spowodował pewien sposób dekompozycja tego podziemia tego podziemia akowskiego i później później Rzepecki musiałby bardzo powoli pieczołowicie odbudowywać te wszystkie sieci łączności podporządkowywać sobie tych tych dowódców lokalnych którzy, którzy wcześniej działali w strukturach armii krajowej, a z drugiej strony musimy też pamiętać o tym, że nurt akowskim nie był jedynym nurtem polskiego podziemia w listopadzie 1944 roku tworzy się narodowe zjednoczenie wojskowe narodowcy uważają, że teraz, że teraz oni są jedyną prawowitą armią i ich rozkazał ach, przebije to nawoływanie do tego żeby, żeby podejmować walkę zbrojną z z rządem komunistycznym i i dziś sobie tam oczywiście tylko niektórych terenach te siły ONZ 2 były liczniejsze niż niż Arbor równe albo nieco liczniejsza niż nad niż siły po akowskiego też ktoś jeszcze należy zwrócić uwagę na to, że Isia tam, gdzie te struktury armii krajowej zostały rozwiązane po pewnym czasie tworzą się lokalne organizacje konspiracyjne, które na nowo podejmują ów walkę z z administracją komunistyczną tutaj takim przykładem jest konspiracyjne wojsko polskie tworzone na terenie województwa łódzkiego, który KWP później rozciąga swoje wpływy na część województwa kieleckiego część województwa poznańskiego także ta to sytuacja była niezmiernie skomplikowana natomiast Rzepecki jego najbliżsi współpracownicy konsekwentnie prowadzili do tego, aby zmienić zresztą to były sposób walki tej organ to tej organizacji, którą oni zarządzali do i wymiarem tej tej zmiany było rozwiązanie delegatury sił zbrojnych, a następnie we wrześniu 1935 roku powołanie Zrzeszenia wolność niezawisłość i no właśnie 2 słowa o tym zrzeszeniu czy to jest właśnie coś co miało w ramach tych myśli przy, o których teraz byśmy mówili i doprowadzać do jakiegoś Niewiem do stopniowego właśnie wygaszania tej działalności armii podziemnej skoro widać było, że to 1 rozkazem się nie udało zrobić do, tym bardziej że tak chyba wszystkie no ja nie wiem, bo to dzisiaj oczywiście wiemy jak potoczyła historia nie wiem jak wtedy ludzie oceniali rzeczywistość polityczną ale, ale no wiadomo już było, jakie są postanowienia wielkich mocarstw i chyba z każdym miesiącem też coraz bardziej było jasne, że nadzieja na trzecią wojnę światową, w której ta armia właśnie dalej obecna przyczajony na w lesie odegrała być może jakąś rolę i znowu byłaby gospodarzem w tym kraju no czy to się dalej utrzymywało tak takie przekonanie, że to po prostu ma sens te nadzieje związane z wybuchem mu trzeciej wojny światowej konfliktem między światem Zachodu światem Wschodu były bardzo bardzo żywe i wiązano z nim bardzo bardzo duże nadzieje zwracają do Zrzeszenia wolność Wisła miała być to organizacja, która miała być ruchem politycznym społecznym który, który miał wspierać wszystkie partie niekomunistycznych antykomunistyczne w tym, żeby one wygrały wolne wybory zoom z komunistami oczywiście tutaj to idea nie dała się całkowicie zrealizować do tego, że tak naprawdę mamy do czynienia z 2 zrzeszeniami wolności niezawisłość, czyli ta idea dała się np. wprowadzić na południu Polski czyli, czyli Rzeszowszczyzny do krakowskiej Dolny Śląsk natomiast no i Lubelszczyźnie i Białostocczyźnie nadal w ramach Zrzeszenia wolność i niezawisłością działały oddziały partyzanckie nawet zgrupowania partyzanckie tutaj przypomnę zgrupowanie mjr Hieronima Dekutowskiego zapory czy też Mariana Bernaciaka Orlika pamiętajmy że, że zapora ujawnił swoich ludzi pierwszej amnestii latem 1945 roku musimy pamiętać, że to amnestia z lutego 1947 roku nie była pierwszą amnestię pierwsza amnestia miała miejsce latem jesienią 1945 roku potem jeszcze dodatkowo w władze wydały dekret o przedłużeniu akcji ujawnia jak ono się ono się zakończyło 15października 1945 u roku ujawniło się w czterdziestym piątym roku niemalże 40 000 członków podziemia z więzień związku zwolniono prawie 5000 ludzi aresztowanych więzionych natomiast być tutaj to zgrupowaniu zgrupowanie w zgrupowaniu nie zapory jest o tyle dobrym przykładem że, że duża część tych ludzi, którzy ujawniła się latem jesienią, a 1945 roku wskutek działań bez opieki w przestrzeni kolejnych miesięcy ci ludzie po prostu ścigani wzywani na przesłuchaniu post z powrotem wracali do losu i podejmowali walkę zbrojną, bo uważali, że tylko ku tam czują się mogą czuć bezpiecznie to jest też paradoks tej tej całej sytuacji no w, żebyśmy zdążyli w takim razie powiedzieć o tym w czterdziestym siódmym roku no bo była rzecz rzeczywiście to jest taki moment, w którym władza się czuje coraz mocniej przeprowadzono wybory, które zostały sfałszowane pojawił się Sejm ustawodawczy pojawił się pan prezydent Bierut no rozumiem że, że chodziło o stworzenie znowu jakiś takiej takiego pretekstu do z 1 strony pokazania, że oto sytuacja się normuje tak, bo i tam zaraz jakaś mała konstytucja pojawią państwo po prostu zaczyna funkcjonować w tych powojennych warunkach, więc rzeczą naturalną byłoby, żeby ci, którzy ciągle jakoś do tego państwa wrogo nastawieni jeszcze projekt, żeby się ujawni wino stąd pomysł tej tej kolejnej Romney jest tak no amnestia komisja była jedną z metod rozbijania podziemia niepodległościowego oczywiście w propagandzie przedstawiano jako gest dobrej woli, że władza wyciąga rękę do tych ludzi którzy, którzy pobłądzili, aby mogli wrócić no na łono społeczeństwa by mogli wrócić do do normalnego życia tak naprawdę chodziło o to żeby, żeby zniszczyć struktury podziemia wyciągnąć z lasu jak największą liczbę osób dotychczas prowadzącą prowadzących działalność antykomunistyczną, ale oczywiście ta amnestia miała swoje kolejne kolejne dno czyli, czyli chodziło o z ewidencjonowania tego wrogiego środowiska każdy ujawniający się był zobowiązany do wypełnienia obszernego arkusza ewidencyjnego, gdzie oprócz danych osobowych były zawarte pytania dotyczące jego pseudonimu do jakiej organizacji przynależał, jaką pełnił funkcję, w jakich brał udziału w akcjach zbrojnych to dane dowódcy też chyba plany to był jego przełożony jak wyglądały sieci sieci łączności itd. itd. to miało na celu po pierwsze, tak jak wspomniałem z ewidencjonowania tego wrogiego środowiska, a następnie jego jego rozpracowywanie żołnierze podziemia, którzy ujawniali się w marcu kwietniu 1947 roku byli od razu u, gdyby filtrowanie przez funkcjonariuszy urzędu bezpieczeństwa, którzy na gorąco typowali spośród tych Szeregów ujawnionych ludzi, których następnie należało jak najszybciej zwerbować do tajnej współpracy, aby dalej rozpracowywać tych wszystkich którzy, którzy staje amnestii nie skorzystali, którzy nie zdecydowali mając bardzo wysoki poziom nieufności wobec władzy komunistycznej nie zdecydowali się na na ujawnienie i ci tajni współpracownicy mieli być właśnie wykorzystywani do do do kontrolowania tych, którzy się ujawnili bo, bo po amnestii 1945 roku uważamy, że popełniono tam błędy właśnie pod względem liczby i jakości za werbowanie spośród ujawnionych podaje, że wiceminister Roszkowski miał powiedzieć 1 na jednym z odprawie, że co z tego, że ujawniło się 30 000 ludzi co o nich wiemy co oni w tej w tej chwili robią czy nie prowadzą nadal działalności antypaństwowej itd te błędy miano wyeliminować właśnie w trakcie amnestii 194740 siódmego roku warto też podkreślić, że jak teraz, kiedy historycy analizują to ud arkusza o ujawnienie owe to jest to jest to była naprawdę kopalnia wiedzy dla funkcjonariuszy UB ja, pisząc kiedyś książkę o podziemiu w łomżyńskim grajewskim korzystałem z tych z tych wszystkich w kwestionariuszu zgromadzonych w archiwum państwowym w Białymstoku to naprawdę na podstawie tych tych kwestionariuszy można było dokładnie odtworzyć strukturę obsadę personalną sieci łączności itd. itd. i z tego też z tego też zasobu wiedzy przez następne lata tak naprawdę dziesięciolecia korzystali funkcjonariusze urzędu bezpieczeństwa służby bezpieczeństwo oczywiście to był generalny obraz tej sytuacji, ale znalazłem też taką historię bardzo dramatyczną nie wiem może ona wymaga też pana weryfikacji, ale pokazuje jak strasznie to były złożone sytuację oto prezes białostockiego rejonu win kpt Franciszek Potyrała pseudonim oraz odmówił podpisania odezwy wzywającej do ujawnienia, ale podjął kroki zmierzające też właśnie do startu storpedowania akcji i próbował zabronić podkomendnym ujawniania danych na temat oddziałów w każdym razie został odsunięty od sprawowanej funkcji na czele tego okręgu glinu staną kpt Józef Ochman pseudonim Orlik, który nakazał ujawnienie wszystkich podległych mu żołnierzy i wydał również wyrok śmierci na swego byłego dowódcy, który wykonano w nocy z 0304. kwietnia taką znalazł mi funkcję stocznia była jeszcze bardziej skomplikowana kapitał potrwała rocznie był nie był on był właśnie był komendantem Rejonowym, czyli był inspektorem rejonu białostockiego, który obejmował powiat Sokółka powiat Białystok i powiat miasto Białystok to był jeden z 6 inspektoratów tworzących okręg białostocki PIN-u, bo to on chciał właśnie jako jako jeden z tych inspektorów nie podpisał się pod odezwą wzywającą członków wino do ujawnienia co więcej właśnie chciał storpedować to akcje ujawnieniu ową to on wydał wyroki śmierci na członków komendy okręgu, którzy parli do do ujawnienia związku, z czym został wydany na niego wyrok tak jak pan redaktor przytoczył został ten wyrok wykonany został został zastrzelony co więcej torpedują z tą akcją ujawnienia on chciał razem z kap. Kazimierzem kamieńskim Husaria stworzyć taką kadrową organizację konspiracyjną wolność sprawiedliwość nadal miało kontynuować działalność konspiracyjną na terenie województwa białostockiego tak to były to były dramatyczne dramatyczne decyzje dramatyczne sytuacje ja wspomnę, że ostatni komendant konspiracyjnego wojska polskiego u się rząd Małolepszy Murat wydał kilka właśnie wyroku decyzji o, na podstawie których rozstrzelano kilku kilku partyzantów i konspiracyjnego wojska polskiego, którzy zdecydowali się na na ujawnieniu to miało powstrzymać sterroryzować pozostałych przed tą przed taką samą decyzją wejścia wyjścia z podziemia ci najbardziej zdeterminowani najbardziej nieufni wobec ba władzy komunistycznej był najbardziej antykomunistyczny postanowili kontynuować swoją swoją walkę oczywiście nie wiedzieli o tym rząd, że to walka jest bez nadziei na to z perspektywy tych kilkudziesięciu lat wiemy że, że ta sytuacja była w tamtym momencie przesądzona każda każda walka zbrojna było wskazano na porażkę oczywiście to amnestia 1947 roku przetrącić kręgosłup podziemia podziemie już było poważnym przeciwnikiem dla władzy komunistycznej w oddziałach partyzanckich szacuje się, że po czterdziestym siódmym roku przez oddziały partyzanckie przewinęło się około 1200 do do 1800 partyzantów do tego należy doliczyć jeszcze kilka tysięcy z siatki środki terenowej natomiast te oddziały były sukcesywnie likwidowane wybijany przez przez oddziały korpusu bezpieczeństwo i wewnętrznego i funkcjonariuszy urzędu bezpieczeństwa na podstawie informacji, które m.in. uzyskano właśnie w wyniku tej tej operacji m.in. na podstawie tych informacji o werbowanie agentury, która później rozpracowywała to te oddziały na przestrzeni tej końcówki lat czterdziestych i początku lat pięćdziesiątych strasznie smutna historia, ale jednocześnie pokazująca właśnie czasami są takie momenty, że żadna decyzja nie jest dobra tak bo gdyby ci ludzie się nie ujawnili to goście też by wszystko tak samo skończyło może tylko trwałoby trochę jury to dla większości jednak ty tu też należy należy tutaj powiedzieć, że bardzo ważnym problemem jest śledzenie tych losów ludzi, którzy się zdecydowali na na ujawnienie wielu z nich po kilku latach spokoju i względnego spokoju i znalazły się w trybach bezpieki wielu z nich też generał urzędu prawdo do m.in. wielu z nich zostało wykonane z Kazań no na karę śmierci, które zostały wykonane wielu z nich spędziło wiele lat do pięćdziesiątego szóstego roku w więzieniach ale, ale też należy pamiętać, że wiele tysięcy z tych z tych ludzi, którzy się ujawnili mimo tego, że nie było to Polska i taka, której marzyli, że nie była to pełna wolność mogli w miarę w miarę normalnie żyć funkcjonować w tym kraju bardzo dziękuję za dzisiejsze spotkanie za opowieść pan dr Sławomir Poleszak historyk był naszym gościem dziękuję bardzo, dziękuję serdecznie podziękować też Małgorzaty Raczyńskiej, która audycję wydawała Maciej Zakrocki dobrej nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA