REKLAMA

Jak wojna w Ukrainie wpłynie na eksplorację kosmosu?

Człowiek 2.0
Data emisji:
2022-03-05 14:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
26:54 min.
Udostępnij:

Atak Rosji na Ukrainę doprowadził do napięć także poza Ziemią. Rosjanie odgrażają się, że jeśli zostaną obłożeni dalszymi sankcjami, przestaną współpracować z innymi krajami przy utrzymywaniu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. NASA na razie zachowuje dystans, natomiast Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) zerwała współpracę z Rosją. Czy jest jeszcze szansa na globalne współdziałanie przy eksploracji kosmosu? I jaką rolę może tu odegrać Polska? O tym opowie dr Piotr Kaczmarek-Kurczak.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Jan Stradowski przy mikrofonie witam państwa człowiek 20 w tych niespokojnych czasach spogląda w kosmos, bo niestety to co się dzieje na ziemi wpływa także na to co się dzieje w kosmosie czy dalsza eksploracja kosmosu przez ludzkość jest zagrożona w związku z wojną Ukrainie o tym rozmawiam dzisiaj moim gościem dr Piotr Kaczmarek Kuczok z centrum studiów kosmicznych Akademii Leona Koźmińskiego witam dzień dobry dzień dobry dzień dobra współpraca kosmiczna do tej pory Rozwiń » przynajmniej układała się w miarę chyba harmonijnie co mu to dziwić jednak od czasu zakończenia zimnej wojny jakoś udało się dogadać Amerykanom z Rosjanami wspólnie pracowali w głównych projektach kosmicznych czy to może złudzeniu ta współpraca była tak harmonijnego to jednak jakoś jednoczyło 2 doradztwo czy to nigdy nie było zjednoczenie trzeba pamiętać jaki, bo wygrać cel tej współpracy, bo się właśnie celem współpracy było łagodzenie napięcia przy współpracy została zapoczątkowana jeszcze w latach siedemdziesiątych latem soli Apollo i ona jakby kwintesencją było to, że to pojawi się jakiś obszar, a sektor kosmiczny czytacie stacja kosmiczna była tutaj dobrym wyborem obszar, w którym te oba pod mocarstwo będą mogły symbolicznie jakoś podawać sobie rany co prawda pokazywać, że potrafią współistnieć i nie będą tylko trwały takim zimnym naparze czy innym nastawieniu na rzecz ta rywalizacja ma swoje granice to obszar, gdzie tak jak koegzystencja Check, w której są obszary, gdzie rywalizujemy, ale są też obszar, gdzie potrafimy wyznaczyć jakieś cywilizowane granice, których potrafimy operować by IT ta współpraca miała swoje fazy, bo lata dziewięćdziesiąte z kolei loty z dostarczy Mira wahadłowców to z kolei była próba pomocy dla upadłego wtedy państwa, jakim dany związek radziecki w zasadzie Rosja chęć utrzymania sektora kosmicznego, który dla Rosjan miał ogromne sentymentalne znaczenie dla Rosja jest taki szczyt szczytowe osiągnięcie Rosja trochę inaczej mierzy swoją swoją siłę niż reszta świata gra trochę inną grę dla niej AM w odróżnieniu od innych krajów, które odrzuciły ekspansję terytorialną jako niewiele znaczącą i bardziej nastawiają się na rywalizację w obszarze ekonomii kultur zamożności postępu naukowo-technicznego czy chociażby właśnie postępu w ekspansji Klara kosmosu Rosja też żyła zawsze swoją siłę swoją wielkość terytoriami czy wielkością terytorialną, ale drugim obszarem, który dla razem był zawsze bardzo ważne to były właśnie te loty kosmiczne jako wyraz tego, że dorównuje największym mocarstwem największym potęgom, więc utrata tego sektora kosmicznego w latach dziewięćdziesiątych uznano w USA byłaby takim zbędnym obciążeniem przeciwnika mogłaby wywołać resentymenty dlatego podano Rosjanom rękę dlatego był płacono im za to że, że udostępniają stację kosmiczną wtedy starzejącą się już skrajnie niebezpieczną przypominam, że przeczytam Bóg jeden z najpoważniejszych wypadków w kosmosie, czyli wybuch pożaru na stacji Mir, którym omal nie smaży dziś astronauci to wszystko uczyniona po to, żeby dać pracę w rosyjskim specjalistom nie dopuścić do tego, żeby odpłynęli do Iranu, żeby pracowali w sektorze zbrojeniowym na rzecz wszystkich tych państw zbójeckie, jakie wtedy nazywano, więc była to forma współpracy, ale bardziej takiej pragmatycznej pomocy, bo chciałem tylko tamci potem choroba się odwróciło, kiedy stany Zjednoczone czy NASA utraciła swój program lotów kosmicznych hodowcami to się okazało z kolei są właściwie zdani na Rosję, jeżeli chodzi o aktywność szpitalną, więc to było jednak 2 strony troszkę, ale trzeba pamiętać, że co to znaczy utraciła zdolność to była świadoma decyzja USA co nie było tak przecież wahadłowce poleciały jeszcze raz dokończyły budowę międzynarodowej stacji kosmicznej nie było także Amerykanie nie mogli kontynuować lotów wahadłowców ten doszli do wniosku, że przedłużanie tego stanu, jakby stan amerykańskiego programu kosmicznego się zmieni tu uznano, że te cele, jakimi było zbudowanie stacji kosmicznej i podtrzymywanie tego eksperymentalnego programu, jakim był program wahadłowców jest już po prostu zbędna niepotrzebne i w zasadzie donikąd nie zmierzanie daje Ameryce żadnych korzyści i go zamknięto nie nie było to spowodowane niemożnością techniczną 2007 roku, kiedy próbowano wrócić, jakby wahadłowców wahadłowce poleciały jeszcze raz okazało się, że one nie nie są w stanie Amerykanie usunąć wszystkich wad tego rozwiązania, ale jednak to 2010 roku wahadłowce wykonały swoją misję dokończyły pracę, jaką miały do wykonania przeznaczy zbudowały do końca międzynarodową stację kosmiczną założonym kształcie wtedy i odeszła na emeryturę, więc był to wybór po prostu taki tańszy wybór no tak Amerykanie po prostu doszli do wniosku, że nie opłaca im się inwestować miliardów dolarów w przejściowe rozwiązania, jakimi były lata Dream czy Zara czy czy innych rozwiązań, które wtedy proponowano uruchomili program przecież komercjalizacji dostaw w kosmos i spokojnie kupowali od Rosjan statki przy czym przypomnę Rosjanie też zachowywali się Super jakość elegancko, bo przecież wymuszali na Amerykanach podnoszenie stawek narzucili Amerykanom loty, a turystów a kiedy oświadczono, kiedy zdecydowano, że stacja kosmiczna będzie miała mniejszą obsadę niż planowano i pojawiło się dowolne miejsce w sojuszach Rosjanie te miejsca sprzedawali, który tam mimo stanowczego sprzeciwu ze strony USA, bo przecież amerykańska część stacji opłacana przez podatników amerykańskich dCi bardzo wiadomo dlaczego na tej amerykańskiej części mają zarabiać Rosjanie itd. tak dalej także napić była cała masa nie było także, że ta współpraca odbywała się gładko poziom zaufania ze strony Amerykanów do działania rosyjskiej agencji kosmicznej, bo powiedzmy, że raz, że tak delikatnie ująć nie najwyższy niemożna powiedzieć, że to nie spowodowało znaczy za zobowiązania jakieś więzi i poczucia na pewno zrealizowało taki scala zbudowało jak gdyby ta to ten program, który trwał przecież praktycznie 30 lat zbudował jakiś poziom porozumienia współpracy zrozumienia wzajemnego itd. natomiast strategicznie rzecz biorąc 3 nigdzie nie było tak, że była to co współpraca taka pełna zaufania i gładka bez bez zacięć, niemniej jednak międzynarodowa stacja kosmiczna wspólny projekt jak ona sama nazwa wskazuje była takim symbolem właśnie współpracy naukowej tego możemy wspólnie realizować jakieś cele obecnie bis głównych przyczyn także technicznych, ale tak właśnie politycznych wygląda NATO o tym projekt wspólny i już nie będzie dalej wspólny wie pan napięcie oraz stały już od kilku lat było związane z się decyzjami kilkoma sprawami pierwszy chyba największy kamień na drodze tej dalszej współpracy nazywa się SpaceX jak wiadomo relację Elana maska Rogozina są bardzo osobista i panowie traktują sprawę bardzo personalnie, więc z pań sexy trochę takim będą dla Rosjan szczególnie dla godzina w państwach system osobistym trochę osobistym wrogiem i w zależności czy wykorzystanie przez NASA SpaceX postawiła Rosjan w jakiej sytuacji, ponieważ ani po prostu nie mogą stosować szantaż wobec Basia i wymuszać pewnych działań pod groźbą nasza stała się po prostu forma na ten szantaż drugim ważymy elementem pokłosiem poniekąd SpaceX jest zmiana celu amerykańskiego programu kosmicznego, bo w momencie, kiedy okazało się, że tam owe nowe rozwiązania szczególnie starsi, ale w drugiej kolejności również Salas, czyli ta rakieta księżycowa wchodzą w fazie realizacji zwyczajnie Amerykanom przestało zależeć na podtrzymywaniu międzynarodowej stacji kosmicznej zmienił się 4 priorytety doszli do wniosku, że komercjalizacja działa, więc zaczną budować prywatne stacje kosmiczne prywatna amerykańska stacja kosmiczna, ale też amerykańskie i zwyczajnie Rosjanie przestali być Rosjanie poczuli, że przestają być potrzebni zostali wprawdzie zaproszeni do Johna GU Why do współpracy przy nowej stacji kosmicznej w księżycowej, ale powiedzmy sobie szczerze na innych warunkach nikt nie zamierza za to płacić oni musieliby za to zapłacić musieliby dołożyć do wspólnego wspólnego budżetu chce absolutnie nie tyle się nie opłaca po prostu na to nie stać i jakby nie wzięli w tym udziału w maskują to jakimś tam politycznym przyczynami, ale w rzeczywistości zwyczajnie to przyczyny budżetowa rosyjski program kosmiczny finansuje się w dużej mierze dzięki Amerykanom jest, że w znacznym stopniu finansowane przez Amerykanów i bez dopływu tych pieniędzy z NASA prawdopodobnie zdoła utrzymać chyba będzie finansowane w tej chwili przez Chiny, więc właśnie w tym momencie NASA zachowuje wstrzemięźliwość jednak, jeżeli chodzi o deklarację ona sytuacją w Ukrainie europejska agencja kosmiczna ogłosiła formalnie wycofuje się ze współpracy z Rosjanami nie będzie z nimi już zrobiła mi wspólnie misji orbitalnych ani też nawet misji marsjańskich, które zaplanowano na na razie zachowuje się tak dosyć wstrzemięźliwie zachowawczo umowy tak ponieważ, ale trzeba pamiętać, że to nie jest od od dziś 2014 roku, kiedy wprowadzone zostały sankcje Kongres bardzo agresywnie domagał się również od NASA objęcie sankcjami współpracy z rosyjską agencją kosmiczną NASA wtedy, używając wszystkich możliwych te z trików sztuczek by wyprosiła w kongresie zgoda odstępstwa od od sankcji co w konsekwencji pozwoliło na dalsze kontynuowanie programu kosmicznego, ale ta wizja zamknięcia tej współpracy już funkcjonuje od ponad 8 lat, więc c to nie jest dla nas aż 8 zaskoczeniem jest NATO w pewnym sensie przygotowana, choć też nie jest dla niej wygodne rozwiązanie oczywiście no bo jak w każdym przypadku jest to jest to jakiś kłopot jakieś działania pochopne oznacza przesunięcia w budżecie nasza nie jest jakąś bogatą agencja jest jedną z mniej zamożnych, więc dla niej takie nagłe zmiany budżetowe zawsze w są dużym problemem, a więc dziwnego, że nie są szczęśliwi nie wiem czy użyją tym razem aż takich wpływów czy rzucą wszystko nam na 1 szalę, żeby ratować pracę z Rosjanami możliwe Żenia, więc pewnie te sankcje również dotkną tę współpracę i tutaj poza tym co mówi się jeden z astronautów NASA ma wracać w międzynarodowej stacji kosmicznej niedługo na pokładzie Sojuza, więc jeszcze póki co pewnie takie deklaracje zdecydowane byłyby nie na miejscu mało jest spora grupa astronautów tra przebywa w tej chwili w Rosji jest jakaś grupa Rosjan, która przebywa w ośrodkach zarówno nasza jak i SA trzeba pamiętać, że USA przecież używała rakiet Sojuz do startów skup swego kosmodromu w Gujanie francuskiej, więc personel jest teraz wokół wadę jest sprzęt c, który jest rozlokowane w różnych miejscach, więc to nie jest także można to wszystko tak czy można ale jakby rozumiem obie strony dały sobie trochę chwilę czasu na uporządkowanie swoich swoich interesów w niespokojnych czasach o tych interesach trzeba pamiętać trzeba pamiętać o tym co się dzieje za naszą wschodnią granicą wojną Ukrainie jest relacjonowana na bieżąco na stronie TOK FM rock operą zapraszamy państwa, a my wracamy do tematu kosmicznej współpracy kosmicznej eksploracji za moment w drugiej części audycji ponownie przy mikrofonie Jan Stradowski ze mną studium wirtualnie wciąż dr Piotr Kaczmarek kurczak z centrum studiów kosmicznych Akademii Leona Koźmińskiego witam ponownie witam państwa witam pana rozmawiamy o współpracy w kosmosie rozmawiamy o tym co się stanie była na linii Rosja stany Zjednoczone czy Rosja Europa po tym, jak jak się właśnie sytuacja rozwija w czasie wojny Ukrainie w tym momencie mamy taką sytuację u nas jest w miarę wstrzemięźliwa SA, czyli europejska agencja kosmiczna wypowiada się bardzo zdecydowanie na temat końca współpracy z Rosjanami już zastanawiam co będzie dalej trochę, bo pewnie pan widział taki film Marsjanin tym filmie Marsjanin oczywiście jest wiele rzeczy, które nie do końca są zgodne ze stanem faktycznym czy to nauki czy techniki natomiast największym podobno tam zafałszowania rzeczywistości jest to misji NASA na Marsa misji ratowniczej NASA pomagają Chińczycy podobno nas w ogóle nie umowę z Chinami współpracować to jest trochę zaskakujące, bo w zasadzie jak mieliśmy w pierwszej części na sam pracował przez 30 lat Rosjanami nie było z tym problemu z Chińczykami, którzy mają ogromny potencjał kosmiczny niemowy nie chcę nie będzie nie może przede wszystkim, bo to nie jest także NASA nie chce na nas bardzo chciała, ponieważ powiedzmy sobie szczerze wkład Chińczyków program kosmiczny byłby dużo dużo większy niż Rosjan Rosjanie bazują w większości na technologiach z lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych i nawet trudno powiedzieć 70, bo np. nie są w stanie w tej chwili zbudować samolotu kosmicznego tak jak w latach siedemdziesiątych raczej bazują na na projektach które, które z tych pochodzą z lat wcześniejszych Chińczycy czy mimo, że to jest przetworzona technologia rosyjska jednak już daleko oderwała się technologii rosyjskiej też w dużej mierze jednak samodzielne skład i Chin nasz rozwój własnych rozwiązań, a więc na pewno to bardzo wzmocniło o tego partnera to park partner w bardzo wzmocniła eksploracji NASA jednak stosunek do Chin jest w kongresie i Senacie dość jednoznacznie wrogi i jest to takie twarde twarde nie jedynie zostały zaproszone do współpracy międzynarodowej stacji kosmicznej uzasadniano Totem, że istnieje niebezpieczeństwo szpiegostwa przemysłowego jest trochę humorystyczne, zważywszy na to, że Chińczycy, gdzie chcą to w zasadzie taki jak szpiegują, a 3, a z kolei wiedzy na temat Opera operowania czy my działania w obszarze obsługi stacji kosmicznej mogą spokojnie czerpać od Rosjan, którzy przecież bezpośrednio w tym programie uczestniczą, więc się, ale jest taki symboliczny gest pewne stany Zjednoczone naznaczyły Chiny jako swojego przeciwnika po słusznie czy nie słusznie to jest sprawa na inną dyskusję fakt jest faktem, że NASA współpracy nie może rozpocząć zapewne nie rozpocznie Europa SA o USA, tym bardziej dziękuję brzmi wobec sytuacji SA została mocno sprawę bardzo mocno strategicznie wybrała współpracy nasza mając do wyboru współpracę z Chinami współpracę z NASA na pewno wybierze współpracę z Chinami być może jakiś mniejsze projekty mogły być realizowane wspólnie przez SA z Chińczykami, ale o ile by ludzi uciekały, że tak to były poniżej tego radaru amerykańskiego niezadowolenia czy jakiś tam mniejszość tak jak się zgadza no jeszcze przez długi czas na wnoszenie np. satelitów przez wszystkich kier kie te pod warunkiem, że one miały w sobie żadnych komponentów, które powstały do przodu chińską myśliwi techniczną w tej chwili w zasadzie niewiele jest rzeczy którym, które Chińczycy nie nie widzieli nie słyszeli lub miał nie mają o nich pojęcia, więc tak naprawdę te bardzo jest taki umiarkowanie szansą na my mamy sytuację, w której podobnie jak w polityce globalnej tej naziemnej nie mamy tylko 2 supermocarstw tylko mamy teraz konstelację równych możliwych układów mamy to gwałt takie w jak Indie takich jak Japonia w kraju arabskim miało ambicje kosmiczne sądzi pan to będzie coraz bardziej zróżnicowany krajobraz nie będzie takich dużych aliansów dużych wspólnych projektów akurat właśnie konkurującym mniej FOT misje księżycowe misje załogowe i myślę, że tak, bo tak jest tego Suns z prywatyzacji w ogóle działalności kosmicznej na FB mamy przed sobą 2 wyjścia albo może podtrzymać dotychczasowe ona pola agencji rządowych, ale to oznacza przenoszenie rywalizacji militarnej wprost w kosmos, bo nie oszukujmy się ten co stoi za plecami i tego modelu ekspansji kosmicznej jest zawsze jakaś forma dominacji pokazywania swoich prężenie muskułów polityczna militarnego, a ceny naukowe są zawsze realizowane w drugiej kolejności albo prywatyzacja, gdzie głównym czynnikiem jest jednak ekspansja ekonomiczna wykorzystywanie tego o poszerzanie Konami ziemskich każda przelanie za zasięgu Konami ziemski włączania do tej ekonomii rzymskiej zasobów przestrzeni kosmicznej, więc im w przypadku, jeżeli będzie komercjalizacja to na pewno nastąpi poszerzanie się grona tych wszystkich uczestników oczywiście te największe mocarstwa ekonomiczna ich firmy będą szły Ford poczcie będą najdalej się działy czy będą np. lądowały na Księżycu będą potrwało jakiś osiedla w kosmosie będą deklarował i trojga będą lądowały na Marsie, ale równolegle w tle za plecami będą szły mniejsze podmioty, które będą z kolei panowały na bliską dalszy orbitę okołoziemską w dal w tym czasie będą powstawały prywatne lub państwowe jakiś pałę czy większe stację kosmiczną indyjskie tej czy japońskie czy jakiekolwiek inne, więc się tak pan na pewno będzie coraz bardziej kolorowa i Takam może nawet momentami chaotyczna jak na wolnym rynku bywać w rynku kosmicznego to też czeka na swoje uregulowanie prawo kosmiczne wciąż jest mało precyzyjne jest potrzeba doprecyzowania tych wszystkich zasad gry należy to niewłaściwe doprowadzą do tego, żebym powiedział ta współpraca czyta eksploracja kosmosu Państwowa jest bardziej militarna to komercyjna wydaje się być mniej na mniej taka konfliktowa no bo nastawiony jednak na inne cele, ale sądzi pan faktycznie w kosmosie będzie łatwiej dogadać firmom prywatnym państwo uczono tutaj jest możliwe, że firmy prywatne będą taką konkurencję, która będzie stwarzała zagrożenie dla dla bezpieczeństwa, jeżeli nie ma za plecami jakiś twardych wymogów politycznych to firmy robią interesy z każdym da, a jeżeli np. prywatna indyjska stacja kosmiczna Chińczyk każą się chce tam prawda świętować jakieś chińskie święto na pokładzie tej stacji to raczej trudno mi sobie wyobrazić, żeby ta oferta została przyjęta jeśli zatem doszły pieniądze, chyba że rząd indyjski po prostu wprowadzić twarde sankcje i powie tym firmom indyjskim Rze, że nie mogą, bo stracą licencje ciało nie wiem zostanie zajęty majątek lub cokolwiek innego, więc jeżeli biznesowi da się, że taką wolną rękę to on na ogół nam się nie podoba ta zdolność do biznesu do robienia interesów ze wszystkimi każdy MO i kierowania się jakimś parę tutaj istotnymi tymi, ale są takie sytuacje, w których jest to nie powiem, że pożądane, ale zrozumiała wciągnąć do tego bardziej urozmaiconego kolorowego krajobrazu kosmicznego czy jest w nim miejsce dla Polski, bo w tym momencie wyglądamy na takiego dosyć małego gracza, aczkolwiek szefowa odnotować, że centrum badań kosmicznych Polskiej Akademii Nauk ogłosiła, że przestaje dostarczać dane dla systemu nawigacji Glonass rosyjskiego w ramach właśnie protestu przeciwko polityce rosyjskiej Ukrainie sądzi pan będziemy w stanie mieć też jakieś potem większą rolę do odegrania czy będziemy mieli własne loty chociażby suborbitalny na własny kosmodrom to wszystko zależy od nas tak jest przecież zapisane w gwiazdach, że Polska zawsze ma być małe one graczem nie wspomnę o tym, że akurat w kosmosie jest także tamta te relacje są nie zawsze przebiegają zgodnie z tym, jaki jest potencjał demograficzny danego kraju czy militarne, więc tutaj jest miejsce też dla na kraju i które nie postrzegamy jako wielkie mocarstwa militarne taki tak jak Kama badaczy czy Japonia, a mimo to odgrywają w kosmosie dużo większą rolę niż spełniają na ziemi Polska może oczywiście odgrywać bardzo ważną rolę jest wszystko jest początek to jest tak naprawdę trochę zagranica jak mawia Robert Zubrin 5 wszystko zależy od nas ile to zainwestujemy nie możemy mamy bardzo duże doświadczenie długą tradycję działalności w sektorze kosmicznym od lat pięćdziesiątych tak naprawdę, a realnie od lat siedemdziesiątych to przy wspomniane centrum badań kosmicznych przecież wszyscy uczestniczy w misji, ale wielu dziesiątków lat, a więc wszystko w naszych czeka na takie pytanie w tym momencie to my możemy na wkład właśnie Miedź, choć było 7 Cosmo do domu, bo to powszechnie wiadomo, że te modele są najczęściej jednak lokalizowane bliżej równika przyczyn fizycznych jest łatwo stamtąd takie też wystartować Maciej się toczyć na odbite jesteśmy położeniu wtedy w takim miejscu geograficznym właściwie nie mamy takich ułatwień, ale podnoszą plan jakiś szczyt rozważane koncepcje budowy kosmodromu w Polsce, owszem, są tym, że należy pamiętać, że nie chodzi o kosmodrom w pełnym tego słowa rozumieniu jest to ośrodek badań rakietowych tak naprawdę chodzi po prostu o to, że w Polsce nie mamy 1 miejsca, które łączyło ze sobą przedstawicieli różnych obszarów sektora kosmicznego, czyli np. od obszaru informatyki tworzenia napędów rakietowych chociażby testowania napędów rakietowych w Polsce obostrzeń całą masę różnych biurokratycznych barier i problemów za każdym razem ktoś chce przeprowadzić test silnika rakietowego jakiś układów napędowych musi się ubiegać się bardzo skomplikowanej procedurze różne zgody to się w różnych miejscach najczęściej na poligonach wojskowych to zawsze są dostępne dzięki stworzeniu takiego cywilnego ośrodka, gdzie przedstawiciele różnych firm różnych ośrodków naukowych, ale również partnerów zagranicznych mogliby przyjechać nie byliby tam przeszukiwanie aż do majtek przez wojska trochę przesadzam ale, ale mogliby przyjechać na podstawie cywilnej przepustki i uczestniczyć we wspólnych pracach to jest składowania paliwa, które tworzy pewne ryzyko prawda różnych substancji napędowych przekraczanie tych substancji komory próżniowe itp. rzeczy tego wszystkiego bardzo brakuje takiego 1 wspólnego miejsca, w którym mogłoby się to wszystko w miarę bezpiecznie odbywać bez zakłócania np. przestrzeni powietrznej czy możliwość w ogóle testowania na pokładzie takich mikro rakiet małych rakiet reintegrację na urządzenia również takich urządzeń, które są montowane na satelity tak czy stosowanie tego w praktyce w działaniu bez korzystać z kosmodromu w zagranicznych to była ogromna to była ogromna wartość dodana na pewno przyspieszyła rozwój technologiczne polskich przedsiębiorstw chemicznych bardzo dałoby im potężne taki bodziec do rozwoju co też jest takim elementem no tak jak mówię to od nas zależy budowa takiego środka na pewno przyniosłaby korzyści sektorowi kosmicznemu dając ważne miejsce ważną lepszą pozycję w tym wyścigu, ale też nie należy sobie wyobrażać, że Polski, żeby od razu będą startować rakiety na Księżyc czy rakiety na nawet na orbitę, bo z wielu powodów przede wszystkim z przyczyn bezpieczeństwa to niemożliwe założenie jest takie, że rakieta, dopóki nie będzie tak bezpieczne jak samo lat raczej nie będzie startowała z obszarów zaludnionych, bo istnieje zawsze ryzyko, że coś się popsuje jak rakieta spadnie na ziemię to może może się coś przykrego wydarzyć i 5 lub też trzeba pamiętać, że jest jeszcze 1 czy niektóre ograniczy budowę przejmie w Polsce tego typu ośrodka, gdyby to był cywilna środek startów kosmicznych nie tylko badania technologii rakietowych jest takich kosmodrom generuje olbrzymią ilość hałasu, jeżeli to miało być naprawdę duża rakieta taka jak z Starship to o w odległości ponad 50 km w zasadzie ciężko jest wytrzymać tartaki rakiety, zwłaszcza szlamy są częste i dlatego w tej chwili uważa się, że taką samą bramę w przyszłości będą powstawały bliskiej odległości od brzegu, ale jednak atrakcjami morskimi, bo tam po prostu adorował najmniejsze skutki ekologiczne i takie jest związane z dotkliwością dla osiedli ludzkich, więc jeśli Polska miała budować Kosma DRAM takie pełnowymiarowe typu starsi i było to możliwe z przyczyn bezpieczeństwa czy i rakiety byłyby tak pewne samolot to raczej z 10 na Bałtyku na najlepiej w okolicach Bałtyku tak, czyli musi mieć w tym momencie skupić się to, chyba że na własnym programie kosmicznym ta współpraca międzynarodowa, która była piękną ideę wydawała się jednoczyć bardzo równo czy ktoś trafia się w tym jednak zachwiała, ale jak będzie dalej to dopiero zobaczymy ja tylko dodam 1 rzecz, bo tak by zabrzmiało bardzo pesymistycznie rozwija to moim zdaniem ta współpraca będzie się rozwijała bardzo intensywnie Wilkowa nie będzie obejmowała takich krajów jak Rosja czy Chinach, ale będą po prostu tworzyły swoją własną sieć kin bez zaproszenia cały czas do współpracy i bardzo by się ucieszyła, gdyby ktoś przystąpił do programu kosmicznego Tella wykaże nikt jak na razie z tych ważniejszych partnerów nie chce natomiast w obszarze Europa i i stany Zjednoczone jak najbardziej Artemis accord jest otwarty podpisują kolejne kraje Polska też uczestniczy w tych programach na szeroką skalę, a więc ta współpraca będzie się rozwijać jest także każdy sobie nie my nie mamy szans prowadzenia tego programu na własną rękę tylko na własną markę tutaj myślimy, bo jak najszerszy w wsie wciągnięciu do współpracy Austrii Niemiec 3 krajów, które nie mają dostępu np. do takich poligonów ośrodków całej Europy Środkowo-Wschodniej, więc Włoch itd. tak dalej moim gościem budżet dr Piotr Kaczmarek kurczak z centrum strojów kosmicznych Akademii Leona Koźmińskiego dziękuję bardzo, dziękuję ci będzie mi współpracę europejską czy transatlantycką, ale pewnie już raczej nie globalną przemieni w najbliższym czasie zapraszam jak zwykle w sobotę po godzinie 1420 mówił Jan Stradowski do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: CZŁOWIEK 2.0

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA