REKLAMA

Finowie się zbroją? O narodzie, kulturze i wojnie

OFF Czarek
Data emisji:
2022-03-08 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
34:09 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry Cezary łasiczka to jest program off czarek witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie ta inwazja federacji rosyjskiej na Ukrainę spowodowała, że chyba dużo bardziej interesujemy się tą częścią świata dużo więcej informacji mamy Ukrainie Ukraińca ukraińskiej kulturze, ale przy okazji także pojawiają się być może państwa, na które zwracaliśmy aż tak wielkiej uwagi, które przy okazji tej wojny trafiły można powiedzieć na tapetę Rozwiń » jednym z takich państw jest Finlandia państwo neutralne spokojne, który kojarzy nam się chyba raczej pozytywnie i nagle okazuje się, że Finlandia w pewnym sensie znalazła się w polu zainteresowania prezydenta Putina no i chyba Finowie zaczęli się martwić na tyle się zaczęli martwić, że swoją niezależność neutralność czy niezależności nie bardziej neutralność chcieliby zamienić na NATO państwa moim gościem jest pan dr hab. Włodzimierz PSL kulturoznawca skandynawistyki badacz miejskiej codzienności z Instytutu kultury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry witam serdecznie panie profesorze dzień dobry witam pana redaktora wszystkich pan o Finlandię finał wie prawie wszystko o nie chciałbym się niedobrze, gdyby miał poczucie, że wiemy wszystko, a Finlandia, a tak samo Duńczyka Szweda czy Norwega ach, ale rzeczywiście z tej Skandynawii ręcznej perspektywy od czasu do czasu sprawę sprawę fińskim się przyglądam i Finlandia chociaż, a może Finowie, chociaż mają swój odmienny rodowód, bo nie są z pewnym wyjątkiem spadkobiercami czy potomkami wikingów to jednak w tym Nordyckim bloku się znaleźli rządzeniem historii też własne na mocy własnego na mocy własnego wyboru co jest potwierdzone też członkiem członkostwem w strukturach nordyckich i rady nordyckiej, ale zarazem jest to taki kraj, który mimo swojego Północnego charakteru leży na Wschodzie jest to wschodnią flanką północy i stąd to niebezpieczeństwo się bierze poczucie niebezpieczeństwa związane z obecnymi wydarzeniami, które potężne Echa historii w Irlandii też uruchamia Ano właśnie starcie izolacji, bo z 1 strony myślimy o Chinach jako o części tego bloku skandynawskiego czy Nordyckiego z drugiej strony no granica z państwem, które na przestrzeni wieków raczej nie gwarantuje bezpiecznego sąsiedztwa no ale jednakowoż ten mit nie zwycięża nie zwyciężony Finlandii, czyli słynna wojna zimowa, czyli Fina jako państwo tak, proszę bardzo, tak wojna wojna zimowa tak listopada, kiedy to Finowie stawili czoła armii armii czerwonej Stalinowi i to było zderzenie mrówki ze słoniem by dzisiejsze społeczeństwo dzisiejsza populacja Finlandii, jakby to była do tych 6 000 000, a ona była znacznie mniejsza w 3009. 3009. roku plany Stalina, który no włączenie finalnie do swojej strefy wpływów miał zagwarantowane w pakcie Ribbentrop Mołotow na plany były takie, żeby uporać się no niczym teraz Władimir Putin z Ukrainą oraz VAT, czyli pan sobie żartowano na Kremlu, że 2 tygodnie będą na Sztokholmie tymczasem jak wojna zaczęła się samą końcówką listopada to potrwała do do marca no może nie zakończyła się spektakularnym zwycięstwem, bo na to, aby Finowie z uwagi na swoje ograniczone siły na nie moglibyśmy zdobyć, ale te na chwałę sowiecką my powstrzymali obronili swoją niezależność pos kosztem też utratę karali 11% swojego terytorium i zabili, toteż niemalże domowymi sposobami siłami swojego męstwa męstwa i znajomości znajomości terenu ta nazwa wojna zimowa wskazuje na to w jaki sposób, aby Finowie sobie radzili liz za armią czerwoną będąc przygotowanymi do walki w takim bowiem w takim terenie w odróżnieniu od wojska sowieckiego, która w dużym skrócie mówiąc postawiła raczej na ilość niż na jakoś tak na atak frontalny dużo mniejsze siły fińskie zastawiały z zasadzki no dzisiaj też mamy takie memy o tym co by to było, gdyby po napadł na Finlandię znajdźcie na snajpera fińskiego tak nie można go na tym obrazku z by znaleźć ci znani też, że byli jednym z najskuteczniejszych wtedy instrumentów walki ze za czerwoną tak samo jak koktajle Mołotowa tutaj trzeba przypomnieć czy wyjaśnić, że co prawda jak sam rodzaj takiego granatu był już znany wcześniej i latach trzydziestych stosowany czy to w czasie wojny domowej w Hiszpanii czy w potyczkach japońską i radzieckich, ale ta nazwa koktajl Mołotowa została przez żołnierzy fińskich temu granatowi mieszance bez alkoholu i paliwa benzynę nadana, czyli to nie, bo skoro kraje od Mołotowa, czyli koktajl na żołnierze Mołotowa jest taka legenda też w historyczną, która mówi o tym, że Stalin miał żartować, że właśnie bardzo szybko wypije koktajl w Helsinkach w środku miasta alkoholowy, ale z tego nie wyszło nic na szczęście, ale doświadczenie i pamięć groźby takiego innego sąsiada Finlandii istnieje do dzisiaj oczywiście dobrze co Finów spaja jedno czy jakie są wektorem jaki, jaka materia sprawia, że czują się jeśli czują się 1 organizmem w UFC ów czują się 1 organizmem w, dlatego że też czują się z częścią częścią północy co prawda na poziomie takich antagonizmów w sąsiedzkich Świecko fińskich jakieś przeciąganie liny porównywanie się inny istnieje, ale Finowie są świadomi posiadania własnej kultury własnej i pewny własnej tradycji no tego też potomkom europejscy potomkowie dzisiejszych Finów przybyli do Europy północnej wcześniej niż wikingowie niż północni Germania no i że to jest też ich ziemia ich kraj to w tej retoryce w wojny zimowej było obecne i cały czas jest obecne obecne w ludzkiej ludzkiej świadomości to warto też tutaj zauważyć, że Finowie mają dobrze zorganizowaną obronność nie myślę tutaj jakby obowiązkowej służbie wojskowej wyć do armii zawodowej, ale też o obronie obronie terytorialnej czy gdyby przyszło do jakiegoś się zagrożenia to Finowie są w stanie bardzo szybko zmobilizować 250 000 nawet niektórzy w bardziej obeznani z militariami mówią 300 000300 000 żołnierzy walczy jak zwykłych obywateli, którzy przechodzą okresowe szkolenia są przygotowani na to, żeby bronić właśnie swojej swojej ziemi mówiły pewno fińskiej jest w tym się wyrażano, ale w tak poważnym kontekście jak mamy dzisiaj politycznym to PiS należy troszeczkę na boczny tor zepchnąć no właśnie PiS-u bardziej myślę w takim pop kulturowym w kultowej przestrzeni inny się sprawdza, ale chyba warto porozmawiać też o pomyśle na egzystencję na życie no bo co bądź nie oczywistych warunkach, bo wspomniał pan panie profesorze o tym, że Finowie do bloku Nordyckiego należą w sensie myślimy o nich jako części Skandynawii, ale jednak są trochę inni z drugiej strony dotykają tej wschodnich rubieży, ale jednak też są trochę inni to do 3 zwycięstwo w każdym razie przeciwstawienie się armii czerwonej sprawiło, że historia Finlandii potoczyła się inaczej niż historia państw regionu czy chodzić chociażby państw bałtyckich, ale jednak trzeba było wymyślić jakąś strategię funkcjonowania w tym w tym świecie najpierw zimno wojennym, a potem świecie post zimno wojennym no i teraz znowu przychodzi moment, kiedy trzeba przemyśleć strategię czy też politykę zagraniczną to może do tego wątku, że pan pozwoli powrócimy po informacjach Radia TOK FM, które zbliżają się nieuchronnie pan dr hab. Włodzimierz PSL kulturoznawca skandynawistyki badacz miejskiej codzienności z Instytutu kultury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego jest państwa i moim gościem dzisiaj znowu w Finlandii, która wydaje się ma dosyć neutralności czy też Finowie mają dosyć neutralności i coraz chętniej spoglądają w kierunku NATO czy to jest chwilowy kaprys czy to jest chwilowy pomysł czy to jest zwrot i zmiana polityki o tym będziemy rozmawiać po informacjach informacje o dziesiątej 20 państwa moim gościem jest pan dr hab. Włodzimierz PESEL kulturoznawca skandynawistyki badacz miejskiej codzienności Instytut kultury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy dzisiaj Finlandii, bo to jest też jedną z państw, które wydaje się jest z niespokojne, jeżeli chodzi o przyszłość i wydaje się, że zmienia swoją politykę zagraniczną państwo, które było dumne ze swojej neutralności i do NATO przyłączyć się nie chciało dzisiaj Finowie coraz tęsknię na to spoglądają w jaki sposób Finlandia kształtowała swoją politykę, czyli pomiędzy Skandynawią Rosją czy pomiędzy Wschodem Zachodem, a jednocześnie pomiędzy zachodnimi strukturami wojskowymi, a właśnie neutralnością właśnie pan redaktor użył wcześniej kluczowego słowa neutralność ta neutralność była w przypadku Finlandii najpierw wybrana, a potem to już zadana, a jeśli nawet można powiedzieć więcej wymuszona w latach międzywojennych Finowie wzorowali się na kwestii w opracowali otworzyć we własnych warunkach szwedzką neutralność ta polityka czy nawet to wyobrażenie własne neutralności sprawiło, że Finlandia, kiedy wszyscy się dookoła szykowali do wojny reagowali na postępy spraw w Niemczech na dojście Hitlera do władzy Finowie sobie te przygotowania odpuszczali my jesteśmy neutralni te gwarancje neutralności na okazały się żadne, kiedy wybucha wojna zimowa natomiast drugą wojnę światową Finlandia zakończyła, żeby tak powiedzieć się traktatem układem ze związkiem Radzieckim czterdziestego ósmego roku traktatem jak tłumaczy często na Polski o przyjaźni współpracy wzajemnej pomocy to był traktat, który potwierdzał, że Finlandia zostaje po zachodniej stronie właśnie zapadającej żelaznej kurtyny, ale za cenę ustępstw to znaczy, że Finlandia nie będzie przystępowała do żadnych sojuszy układów wrogi dla związku Radzieckiego i że wszelkie takie decyzje będą przez Finlandię z Kremlem konsultowane uzgadniany, więc w tym stanie Finlandia funkcjonowała aż do wypadku rozkładu związku związku Radzieckiego słynny fiński polityk ucha kokonem wygłasza takie interesujące gestem mowy te mowy zostały wydane w tym 4 Ferrell jeszcze przez wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej i na tytuł tego zbioru wybraną frazę z jednego z tych przemówień my nie szukajcie przyjaciół daleko, a wrogów blisko do NATO była zorientowana polityka Finlandii dwudziestym dwudziestym 2 łączyć nie szukajcie przyjaciół daleko, czyli w NATO i Stanach Zjednoczonych, a wrogów blisko to znaczy w związku w związku Radzieckim Finlandia, więc odnajdywała się w roli arbitra chociażby w sprawach inne atomowej broni atomowej chciała w ten sposób znaleźć jakoś swoje miejsce w układzie sił międzynarodowych to się zmieniło, kiedy sypną się związek radziecki w roku 1992 Finowie zrewidowali ten dokument czterdziestego ósmego roku on formalnie przestał obowiązywać Fila Finowie i Rosjanie zgodni, że będą wzajemnie honorować swoją granicę i zachowywać na niej pokój to o rozluźnienie Finowie wykorzystali do tego, żeby się zintegrować z Europą i Finlandia w roku 1995 wstąpiła, ale do Unii Europejskiej i w odróżnieniu od świecy, która również zintegrowała się ze strukturami europejskimi nawet poszli dalej, bo przyjęli wspólną mają walutę tak zrezygnowali ze swojej marki marki fińskiej no ale temat w wstąpienia do NATO został już zawieszony ten wątek powracał wielokrotnie, ale pragmatyzm fińskiej polityki tu pragmatyk zresztą typowe dla Skandynawów w ogóle nakazywał pewne polityką podchodzi do tej koncepcji ostrożnie teraz to się zmieniło tylko znowu warto tutaj uwypuklić 1 rzecz, że tanie to ostatnie wezwanie Putina czy ten adres do Szwecji i Finlandii, żeby zagwarantowały mu bezpieczeństwa ten przez strach wzbudził wojna hybrydowa i podchody ze strony wschodniego sąsiada trwają już od dłuższego czasu takim przebudzeniem dla dla północy no był symulowany atak na świecy którą, który samoloty rosyjskie przepuściła chyba 2000 MF trzynastym roku trochę, jakby dekada prawie by dekada prawie minęła, ale faktycznie dopiero teraz jeśli wziąć pod uwagę sondaże i opinię publiczną ta Szala się przechyliła na stronę związania się w Finlandii zna to bodaj 53% Finów teraz jest zatem w polityce no nadal zachowują zachowują ostrożność jeśli wsłuchać się głosy prezydenta prezydenta minister to Ros sprawa wymaga rozważenia ostrożności tutaj to pragmatyczne wyczekiwanie, jakby to dalej jest w patrolach no dobrze ale by pragmatyczne wyczekiwanie my ostrożności in do rundy wypaść dobrze, że pewnie w tym dowie się różnią od i innych państw europejskich właśnie, gdyby pragmatyzm oraz cierpliwość tak, kiedy przyglądał się państwo to decyzje są podejmowane na zasadzie akcja reakcja co się wydarzyło dobra to ustawa o obronie ojczyzny albo coś innego to inna ustawa no dobrze coś nabroi to wciśnijmy co się bezkarności szybciutko szybciutko szybciutko szybciutko, bo zaraz zamkną w LS, skąd taki właśnie poczucie że, że mamy czas, że możemy spokojnie do tego czy nie wie jak się człowiek cieszy to się diabeł nie odwrotnie człowiek spieszy się diabeł cieszy być może tak, a z drugiej strony byśmy tutaj też dotknę i takich podstaw kultury czy nawet własnego wizerunku auto stereotypu no i Finowie uważają, że autorem czy dawcą wzoru tego autostereotypu były ich pisarz narodowe Zachariasz to perły, które w księdze naszego kraju Finów opisywał opisał zresztą z podziałem na prowincję więcej niektórzy byli bardziej uparci Chanii niektórzy bardziej sal wynikami jeszcze inni byli Pyszni, a ostatni bezstronni, ale ten to uniwersalną cechą Finów była powściągliwość właśnie cierpliwość taka cierpliwość, jaką też mieli snajperzy w czasie zimnej wojny niewątpliwie i ten był też umowę tak typowe Finn to jest Drwal, który jest właśnie jak będzie nieśpiesznie podchodzi do swojej roboty tak jak się niespiesznie kar czuję leśne ostępy, ale za to bardzo solidnie pracuje i konsekwentnie no właśnie ta powściągliwość to jedna z tych cech, na które Finowie ze swoimi Nordyckim sąsiadami lubią się też licytować w różnych debatach to jest bardziej powściągliwe, ale dochodzimy tutaj do tego, że na pewno bardziej Finowie w tym interesujące nas obecnie w kontekście dochodowy kojarzy się może oprócz powściągliwości też pewnym dystansem poczuciem humoru, ale także muzycznym myślę sobie o takim fińskim zespole grającym muzykę HOPA elek Live set nie wiem czy wymawiać jakoś zbyt bardzo źle zespół, który znany jest z przerobienia czy oferowania znanych utworów rockowych popowych na wersję właśnie szum patrzyli na taką wersję około folkowe powiedziałbym czy też czy też Polka Ewy, która także święci triumfy od od wielu już lat, że trochę skręca w kierunku muzyki panie profesorze to też jestem tak biegły jak pan redaktor, ale tak zgodzę się temu chyba też podobnym świadectwem humoru i dystansu było wysłanie na festiwale Eurowizji zespołu lord i tak to wszyscy pamiętają za zamaskowanych muzyków w wykonujących ciężkie grających ciężkiej FR my brzmienie, ale przy z przymrużeniem z przymrużeniem oka na typy poczucie humoru też filmy fińskim się przełamuję taką najbardziej znaną postacią jest taktyka jest oczywiście AKI Kaurismäki w de dystansu u horroru i były ciepłego podejścia do rzeczywistości na tych warunków, które też stereotypowo Finów otaczających lasów i jeżeli zimna netto do Finów do chińskiego poczucia humoru dystansu i też sposób patrzenia, bo myślę sobie, że oczywiście łatwo zapisać sobie powiedzieć o finał, że są tacy, ale albo powinni być tacy, ale coś musi wydarzyć, aby faktycznie tacy byli w jaki sposób te wartości w w tych Finów wynikają i o tym będziemy rozmawiać po informacjach Radia TOK FM tam dr hab. Włodzimierz PSL kulturoznawca skandynawistyki badacz miejskiej codzienności z Instytutu kultury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego jest państwa moim gościem wracamy po informacjach informacje o dziesiątej 40 bardzo przepraszam, ale nie mogą nie mogłem się powstrzymać państwa moim gościem jest pan dr hab. Włodzimierz PSL kulturoznawca skandynawistyka badacz miejskiej codzienności z Instytutu kultury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego jakoś tak rozmowa o finał w Finlandii wydawała mi się niekompletna bez tej Polki Ewy Polka Ewa była rzeczywiście genialna Polka jest też podstawowym dającym Ludowym na na północy nie tylko Finlandii w Schwedt i np. chociaż ma swoje rodowód słowiański cięższe Polka wywodzi, a ta nasza dyskusja o udręce przypomniała mi jeszcze 1 właśnie humorystyczną muzycznym zjawisku zespole leminga kowboje nie wiemy czy pan uważa pan pamięta w Polsce występował tak, aby były kapela, która przedstawiała się w ogóle najgorszy zespół w historii muzyki rockowej Everett kiedykolwiek byli rozpoznawalni dzięki swojemu i miedziowi też by na głowie tak efekt jest stroje takie przecież nawę garnitur rower i buty jeszcze do tego, że bywa, że przez pana banany AKI Kaurismäki także ich sfilmował tak się wyrażę ta Tarnów z różnymi też innymi zespołami mieli okazję występować jako no właśnie rodzajem wprowadzanie elementu humorystycznego aktor zdaje się na rynkach Kobo zgoła Ameryka 1959 roku tak zgadza się dokładnie będą dokładnie ten życiu sprawia, że właśnie tak jak już tak Penta fińską ość w Finów wynika do nie chciałbym, żebyśmy tutaj odmalowali obraz Finów jako społeczeństwa w domku fińskiego dosłownie, bo to jest kultura na co dzień no i Innowacyjna konkurencyjna egalitarna prospektywne to znaczy myśląca o przyszłości przywiązują dużą wagę do wiedzy to zostało zauważone w obiegu międzynarodowym, że na stulecie swojego państwa Finowie zafundowali sobie bibliotekę w Helsinkach to był taki symbol też obchodów stulecia stulecia państwa, ale przy tej całej nowoczesności będzie do nawet hiper nowoczesności gdzieś pozostaje to oczko na cel tradycję i to życie z nas przyrodą jest zawsze studenta opowiada o swojej ulubionej chińskiej powieści nie przed Zachodem słońca i Hanny nie halo, żeby tutaj ZASP nie za swoje kierować za bardzo to powiem wykorzystał historia Trolla odnalezionego w zupełnie współczesne Helsinkach przez pracownika agencji reklamowej jeśli dobrze dobrze pamiętam, czyli mamy z 1 strony dał nowoczesność na współczesność cie skandynawską normalność, a oni, jakby wkrada się natura las ta ne dzikość, której się na nie da wyrzucić cie z wiejskiego życia dlaczego, bo pewno był ten ból ten kontekst, w którym relacje interakcje międzyludzkie gdzieś tam sobie schodziły na boczny na boczny tor za to ważna była siła właśnie samotność Hart ducha i ten duch został wpisany tak można powiedzieć cie w genotyp fińskiej MF chińskiej kultury, ale nauczany w szkole myślę sobie, że to, że wtedy czy to mamy do czynienia jako fińską polityką historyczną fińskim no właśnie umowę z umocowaniem dzieci zanurzeniem dzieci w w biednej z 1 strony, bo myślę, że pana kreatywność, a też przywiązanie do mitu czy nie zawsze idą w parze mogą w parze to dość jeśli porównamy społeczeństwo fińskie ze społeczeństwem świeckim to jest tutaj wyraźna różnica czy Finowie mają swoją pamięć pamięć historyczną Finowie też dzięki temu przeżyli rozumieją czym jest wojna i czym jest to groźne groźne sąsiedztwo no te, gdyby zostali dotknięci realnym uczestnictwem drugiej wojny światowej podczas gdy neutralna specjalny przyglądała się temu przez wąski jak penne my bałtyckich oczywiście, aby ta pamięć historyczna nie jest tak w 1 sza wektorową, czyli jest albo może jednak kanałowa podawana w szkole daje ta szkoła fińska to się bardzo postępowa ucząca kreatywności na porządku dziennym jest łączenie wiedzy geograficznej z historyczną np. akcja też jest 1 powodem jeden z powodów, dla których świat zewnętrzny lubi przyglądać się w Finlandii jej i osiągnięciom na, ale jednak jest to pewne jest obecne i tutaj chyba zrobiłbym swojej tezy, że świat świadomość historii ta pamięć historyczna jest mocniejsza w Finlandii niż niższe sesji nawet dań nowości jak jak braterstwo w ramach klubu Nordyckiego przebiega czy czy Finowie czują się taką trochę może nie czarną, ale jakąś taką inaczej ubarwione owieczką w tym w tej norweskiej wspólnocie troszkę tak z uwagi na swój język 1 językowo pamiętajmy, że Finlandia krajem dwujęzycznym Finlandii mówi się po chińsku to większość obywateli, ale też po Świecku jest fiński i jest językiem zupełnie innego kosmosu językowego niż Polski angielski łacina razem razem wzięte i do 1 na pewno to odkrycie każdego młodego Fina mówiącego po fińsku, że jego język jest elementem jak zupełnie innej UE układanki musi być różnicujące, ale zarazem Finlandia zamieszkiwana jest przez kilku procentową grupę tzw. finanse wg osoby, które na co dzień posługują się językiem ne świeckim jako jako pierwszym to jest pomoc też do kultury nordyckiej, a część literatury też przecież powstaje w języku świeckim my fińskiej tutaj jakby trwającą i Muminki są tego najlepszym w najlepszym przykładem najbardziej nośnymi uniwersalny jest taki taki rosyjski zespół, który rozłamu i Troll, czyli Murzynek po rosyjsku tak po Muminki literalnie są Trolla mi ta nazwa została tego do spolszczenia działem pierwsze tłumaczki, czyli Irene szuka w tym wyższa miejskiej, a jeśli chodzi o spojrzenie na finał z drugiej strony ta myśl wyślą ty Szweda jeśli tak to mogę nazwać sami czasem przyznają, że to jest także Finowie chyba wszystko wiedzą o Szwedach, a Szwedzi niekoniecznie chcą wiedzieć wszystko o o Chinach na, ale my nie tylko bliskość geograficzna, ale to wzajemne braterstwo historyczne powiązanie o to, że Finlandia MP w kulturze i szef świeckiej istniała jako coś na podobieństwo kresów w kulturze ME w kulturze polskiej tak no tak to, że w ogóle hymn albo raczej PiS używana funkcji hymnu Narodowego przez Finów została napisana przez Rune Warrior Berga mówiący ne Polska w autora Świecko Świecko fizycznego mówię tutaj jest dowodem na to, że się na nie da i Finlandii łatwo oderwać od od też wspólnotę wspólnotę Radecki, że przesłanki zatem są realne wielo wielopoziomowe i widzi pan Szwecję przez Finlandię w NATO w jakimś daniny w najbliższej przyszłości, gdyby nie pan zapytał o to przed agresją rosyjską na Ukrainę powiedziałbym, że to niemożliwe i że to jest taki temat jak integracja Skandynawii jedno państwo coś w ten sposób się funduje klimat opinii i tworzy pewną retorykę, ale nasze nie przełoży na konkretne działania teraz po tym co się stało nie jestem już takie pewne dostrzegał bym możliwość przystąpienia Finlandii Donata no też przy jakimś akuszerka Aniu, wyraźnym wsparciu państw zachodnich czy też Stanów zjednoczonych się w szczególności do nawet Szwed ile drgnęło proszę zauważyć, że Szwecja w odstąpiła od się nie dbania o swoje siły zbrojne, jakby taka polityka w na początku 2001. wieku jeszcze obowiązywała była też kwestia zaczęła dopieszczać swoje swoje siły zbrojne w ostatnich w ostatnich latach wzmacniać współpracę z prezes data to pole jest otwarte dzisiaj byłbym skłonny gdybać, że wejście Finlandii NATO jest jest możliwe to myślę, że może jeszcze Poznajmy Finlandii od też strony muzycznej na koniec proponuję jeszcze króciutką muzyczną Inter WD to jest zespół, który nazywa się chyba emeryci i twierdzi, że wszystkie prawie wszystkie swoje płyty nagrał w stanie wskazującym 1 płytę mówią, że nagrali na trzeźwo, ale to jest najgorsza płyta tyle mówi de zespół to ten to jest zespół, którym wspominałem, który zajmuje się, jakby serwowanie znanych utworów w wersji lumpa, który z tą odmianą Polki, gdy można wypowiedzieć także posłucham sobie utworu tego zespołu po jakiego ale mam nadzieję, że państwo się zorientują bardzo dziękuję panie to zabić ten tele zbieram skażone pan redaktor tutaj puści, a prawie blisko ciepło pan dr hab. Włodzimierz PESEL kulturoznawca skandynawistyki badacz kultury badacz miejskiej codzienności Instytut kultury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, bo państwa moim gościem, a teraz jeszcze lekki 600 posłuchaj Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA