REKLAMA

Pandemia dała naturze chwilę oddechu. Czy na długo?

Gościnnie: Nowa Europa Wschodnia
Data emisji:
2022-03-16 12:30
Czas trwania:
17:42 min.
Udostępnij:

Pandemia Covid-19 przyniosła lockdowny, które bardzo silnie odbiły się na gospodarce światowej. Ograniczyły podróże i rozmaite formy działalności człowieka, co dla planety nie było złą wiadomością. O niejednoznacznym wpływie pandemii na środowisko naturalne mówi Izabela Jaszczuk z Uniwersytetu Warszawskiego. Wiele zależy teraz od tego, czy i jakie wnioski z tego ludzkość wyciągnie oraz czy będzie chciała jest stosować w przyszłości. Rozwiń »

Podcast został sfinansowany z grantu przyznanego przez Departament Stanu USA. Opinie, stwierdzenia i wnioski zawarte w tym podcaście należą do jego autorów i nie muszą odzwierciedlać stanowiska Departamentu Stanu USA. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
podcast z fundacji Stratpoints nowej Europy wschodniej i Izabela Jaszczuk jestem doktorantką w zakładzie ekologii ochrony środowiska Uniwersytetu Warszawskiego pandemia covid-19 trwa już ponad 2 lata przeszliśmy kolejne fale i bardziej lub mniej dramatyczne fazy łatwo zapomnieć jednak o tym, że pandemia oddziałuje na całą planetę rozmaite ekosystemy jak covid 19, a raczej ograniczenie działalności ludzi w wpłynęło na naszą planetę można powiedzieć, że wiosną 2020 roku Rozwiń » przyrodnicy badaczem obudzili się w raju, dlatego że badacze, kiedy chcą zbadać wpływ ilość czynnika na złożone ekosystemy to najlepiej było, gdyby ten czynnik po prostu wyjąć tych ekosystemów, a w przypadku np. miast i w przypadku działalności człowieka to wcale nie jest takie proste, ponieważ niemożna poprosić nagle wszystkich ludzi na świecie żeby, żeby zostali w domach okazało się, że lockdown to taką niesamowitą możliwość prowadzenia badań na temat właśnie wpływu człowieka na ekosystemy i okazało się co nie było w zasadzie zaskoczeniem, że ten wpływ jest bardzo wyraźnie widoczny takim pierwszym skutkiem, który w zasadzie można było złapać było oczyszczenie powietrza i to było widzialne zarówno gołym okiem można powiedzieć w różnych większych miastach Indii Chin, ale także z różnych zdjęć satelitarnych zobaczyliśmy, że te pyły zawieszone te małe Pm 2,5 szczególnie po prostu opadły pozbyliśmy się z powietrza tlenków azotu tlenków Siarki także po prostu oczyściło się powietrza oraz był taki efekt oczyszczania wód, ponieważ zmniejszył się ruch Łodzi do wody przestało być tak bardzo intensywnie mieszane i po prostu te pyły zawieszone również w wodzie po prostu opadły na dno było więcej tlenu było więcej dla różnych zwierząt żyjących w wodzie, ale też zmniejszyły się takie ścieki przemysłowe różne, ponieważ cała gospodarka trochę przystopowała w tym czasie no i jakby kolejną taką rzeczą, która też była bardzo widoczna i to bardzo szybko w czasie wyglądało to było zmiana zachowania zwierząt to znaczy mieliśmy takie przykłady, że zwierzęta wychodzą do ludzi miejsca, gdzie dawniej nie było np. lamparty w Indiach wchodzący do miast czy Pumy w Chile wiele takich bardzo majestatyczny zwierząt wiele wielkich ssaków po prostu zaczął chodzić w tym miejsca, które opuścił człowiek no oczywiście też dłuższej perspektywie widzieliśmy takie zjawiska jak spadek emisji dwutlenku węgla tylko, że one były chwilowe trzeba od razu podkreślić, że ten spadek był to był taki na wykresie widać taki Ząbek, kiedy jest gwałtowny spadek, ale potem niestety te emisje wróciłem do stanu sprzed sprzed lockdownu i jeśli chodzi jeszcze ograniczenia takie takie krótkotrwałe to było ograniczenie ruchu pojazdów po prostu na i takie ograniczenie ruchu pojazdów wpływa np. na śmiertelność płazów na drogach to badania z Włoch bardzo wykazały bardzo duży wpływ na zmniejszenie śmiertelności płazów 23× badania z polskim koło Lublina przeprowadzone śmiertelności jeży na drogach zmniejszyła się o 50% także to były takie bardzo oczywiste i bardzo pozytywne skutki natomiast, ponieważ już od tego ogłoszenia lockdownu minęły 2 lata, więc możemy się zabrać więcej danych i bardziej wnikliwie przyjrzeć temu co się tam stało to widzimy, że ten wpływ nie jest tak oczywisty pozew w oczywisty sposób pozytywne dla wszystkich gatunków, bo np. sukces lęgowy Sikor w to było badane na Węgrzech w Budapeszcie przypuszczam, że po prostu w związku z tym, że nie ma ludzi to Sikory odniosły znacznie większy sukces lęgowy wnosi po prostu mogły łatwiej rozmawiać to była wiosna dużo zwierząt akurat wtedy ma wtedy ułatwiony lęgi i okazało się, że wcale nie, że w stosunku do ministra Ferenca innych tych umieszczonych w lasach, gdzie tak nie było ludzi to okazało się, że takie Sikory, które odbywały lęk w centrum miast czy jakby ciągłym dużym natężeniu ruchu w zasadzie nie odczuł różnicy on się po prostu przyzwyczaił natomiast Sikory, które mieszkały w parkach w jakiś tam miejscach mniej odwiedzanych przez ludzi nawet zanotowały spadek tych lęgów spadek masy piskląt, dlatego że ludzie jak nie mogli chodzić w miejscach, które zwykle chodzi do centrum handlowych itd. to po prostu większą presję wywieraną na parki i te Sikory miały większy problem z karmieniem młodych natomiast jest też bardzo dużo przykładów takich, gdzie ten sezon lęgowy był wyjątkowo udanej tu takim flagowym przykładem są np. bardzo udane lęgi żółwi albo ponieważ, jeżeli ludzie wychodzą na plaże no to plaże mogą być zajęte przez stworzenia, które się tam chcą rozmnażać np. żółwie stworzenia mogą się również po prostu rozmieścić na tej plaży nie muszą być zagregowane w 1 miejscu, gdzie akurat nie ma ludzi w związku z tym one sukces lęgowy odniosły natomiast on był też taki dosyć to był dosyć krótkotrwały efekt, ponieważ niestety 1 dobry sezon lęgowy nie pomaga w odnowieniu całej populacji oczywiście zmniejszenie aktywności ludzi dało środowisku chwilę oddechu, ale trudno spodziewać się, aby oznaczało ono powrót do sytuacji sprzed gwałtownego uprzemysłowienia naszej planety tak myślę, że to może być może być problem, że ten dla nas 3 miesiące zamknięcie w domu to jest bardzo bardzo długo natomiast dla przyrody nie aż tak poza tym są takie procesy, które potrzebują dłuższego czasu, żeby się ustabilizować był taki przykład przy z Australii z plaży w Australii, gdzie też myślą może jak wszędzie sukces lęgowy stworzeń, które są na plażę będzie po prostu większy natomiast co się okazało Wrony, które nie dostawały pożywienia w mieście, czyli od ludzi jakiegoś chleba jakiś resztek resztek innych pokarmów przerzuciły swoje żerowanie na plaże i po prostu na jaja ptaków np. chciał się na tych plażach rozmnażać w związku z tym jeżeli to by potrwało taka sytuacja dłużej no to oczywiście to by się samo prawdopodobnie ustabilizowało grą po prostu byłoby mniej czasem, ponieważ jednak dostępność pokarmu by spadła natomiast, ponieważ był taki krótki czas no to właśnie ta presja zwierząt, które dokarmiane przez człowieka stało się wyjątkowo liczne przerzucona na plaże okazała się jednak istotna mówimy o pozytywnym wpływie lockdownów na środowisko, ale jak rozumiem nie jest to wcale takie jednoznaczne ani pozytywne, jakie są odnotowane negatywne skutki lockdownu dla środowiska UE tak takie efekty negatywne zostały odnotowane na kilku polach tu po pierwsze trzeba powiedzieć, że były przypadki odnotowane i prawdopodobnie to działo się dosyć dużą skalę nielegalnych polowań kłusownictwa na rzadkie zagrożone gatunki, zwłaszcza takie, które są tradycyjnie uważamy za, że mają jakiś chronić zdrowie w jaki sposób np. sztandarowy przykład sproszkowany róg jednorożca, ale też np. w Amazonii zwiększono w niektórych regionach znacząco wycinkę drzew tam bodajże 150% także to jest już odczuwalna różnica en można powiedzieć, że też taka kontrola społeczna prowadzona przez aktywistów właśnie czy wycinki czy innych działań, które niekoniecznie dobre dla przyrody korzystne z punktu widzenia gospodarki została w znaczącym stopniu utrudniona i to co jeszcze się podaje jako przykład to są takie ekosystemy, które w zasadzie wymagają ochrony czynnej to znaczy wymagają tego, żeby człowiek w jakiś sposób wspierał to jest to tego systemu tzw. pół naturalne, bo niektóre systemy takie klasy najlepiej by było po prostu zostawić w spokoju dla przyrody natomiast takie miejsca np. łąki np. torfowiska niektóre, zwłaszcza te z zaburzoną hydrologia potrzebują regularnego koszenia, które zwiększą dostęp światła dla roślin światło żądnych może w związku z tym zwiększyć różnorodność gatunkową tych miejsc po prostu one, żeby się utrzymywała w stanie otwartym, żeby tam nie wkracza las nie zaraz stało za zostały miejsca potrzebują koszenia i takie akcje ochrony czynnej wiele parków narodowych to zgłaszało, że zostały opóźnione bądź przesunięte druga sprawa, o której można powiedzieć to, że ochrona przyrody prawdopodobnie w ogóle potrzebuje takiej stabilnej gospodarki i ludzi, którzy nie martwią się o zapewnienie sobie bytu tylko są w stanie włożyć pieniądze jakieś idee takie właśnie jak ochrona jakiegoś kawałka przyrody takie jak poprawienie stanu bioróżnorodności są w stanie wtedy wykorzystać pieniądze na na te cele natomiast, jeżeli gospodarka podupada no to wiadomo, że przyroda jest pierwszą pierwszym źródłem, z którego finanse się wycofuje poza tym ludzie też zmuszeni są niekiedy właśnie do kłusownictwa zastanawiam się nad przyszłością czy kolejne wirusy znowu nas będą zamykać miejmy nadzieję, że nie wydaje się to nie być wcale aż tak korzystne to znaczy możemy z tych lockdownów w zasadzie chyba nie powinniśmy ochrony przyrody opierać na tym, że będzie przyjdzie kolejny wirus tylko bardziej wyciągnąć lekcję jest tego naturalnego eksperymentu, który mogliśmy doświadczyć na ile wnioski z tego doświadczenia pozostaną z nami w przyszłości no na pewno taką lekcję, którą mogliśmy wyciągnąć jest to, że bardzo wiele osób zobaczyło, że jednak ograniczenie mobilności ludzi ma wymierny efekt to znaczy nauczyliśmy się dużym stopniu np. robić konferencje rozmowy spotkania czy też pracować w trybie zdalnym po prostu wydaje mi się że to by było całkiem nieźle, gdyby ta praca zdalna, chociaż częściowo z nami po lockdownie została, więc to chyba takie, czyli to jest ten główny argument część firm doradczych teraz pracuje nad tym jak wprowadzić rozwiązania pracy hybrydowej łączącej pracę zdalną biurową tak to to na pewno ograniczenie też lotów lotniczych czy przelotów po prostu może niekoniecznie musimy się na konferencję czy na spotkanie udawać na drugi koniec świata poza tym jeszcze nauczyliśmy się, że samo to, że nie jeździmy w różne miejsca ma duży wpływ, że zostawiamy samochód w domu, więc może powinniśmy się w takim razie przerzucić na rowery większym stopniu i ta infrastruktura rowerowa w miastach może powinna zostać rozbudowana do takiego stopnia, żebyśmy się czuli bezpiecznie np. puszczając siedmiolatka do szkoły rowerem do pierwszej klasy poza tym to co widzieliśmy ta poprawa jakości wody poprawa jakości powietrza może być osiągnięta i to było coś na co po prostu wszyscy również np. dzięki temu filmowi Davida Attenborough byli w stanie zobaczyć, że to jest jednak do złotych pani nazywa ten rok, który odmienił świat dzięki filmowi Davida Attenborough rok, który odmienił świat ludzie zobaczyli, że jednak to jest duża wartość niż czyste powietrze mi czystą czyste wody natomiast takim długofalowym sposobem na to, żeby osiągnąć są ekosystemy naturalne, które tak naprawdę, jeżeli są wspierane to bardzo dobrze sobie radzą np. oczyszczeniem wód i jeżeli teraz są takie programy np. natury za co Żegrze naturalna, która nie jest skanalizowana wpuszczona wybetonowany kanał tylko możemy wędrować tylko ma wokół siebie bagna starorzecza taka rzeka ma na fantastyczną zdolność samooczyszczania tak samo powinniśmy zadbać o lasy po prostu, ponieważ wielu ludzi zwróciło uwagę jak to dobrze jest, kiedy przyroda może trochę odetchnąć to być może dzięki temu będzie większy nacisk na polityków, żeby odtwarzali naturalnego systemy, żeby też zredukowali emisję po prostu tak systemowo widzimy konsekwencje pozytywne, ale też negatywne konsekwencje lockdownów czy sądzi pani, że w polityce, że rządy właściwie reagują na tę nową sytuację no mamy różne umowy klimatyczne, które m.in. teraz na konferencję klęską został bardzo podkreślone i poruszony oprócz tego, że faktycznie musimy zredukować emisję gazów cieplarnianych i to być może się powoli będzie działo to został bardzo podkreślone temat ochrony i restytucji ekosystemów bagiennych i to jest kwestia nie tylko lockdown, ale oczywiście, ale też generalnie nacisku aktywistów ekologicznych oraz ekologów naukowców na to, żeby te naturalne ekosystemy, które stanowią np. dla klimatu taki sposób, żeby ten dwutlenek węgla w sposób naturalny, który teraz, który teraz nam przeszkadza, żeby w sposób naturalny go móc ściągać z powietrza, dlatego że Drab to może może bowiem tych bagnach, bo to jest taki temat trochę mojej działki, że generalnie naturę torfowiska działają w ten sposób, że zbierają dwutlenek węgla z powietrza, ponieważ tam przyrost biomasy przeważa nad dekompozycji to znaczy, kiedy rośliny rosną w budowie dwutlenek węgla w swoje tkanki i potem umierają to w lesie, gdzie czy na jakiś wielkich w innych ekosystemach one się po prostu rozkładają to jest w ekosystemach bagien mają taką właściwość, że są cały czas zalane wodą i biomasa trochę tak jak ogórki kiszone w słoiku zostaje tam zachowana i ten węgiel zbudowano biomasę roślinną jest kumulowane, jeżeli ten proces trwa nieprzerwanie to może znacząco skali i geologicznej skali tysięcy lat ochłodzić klimat natomiast problem się zaczyna wtedy, kiedy my te bagna źle traktujemy zaniedbujemy i osuszamy jedwabną zabieramy wodę to one się zmieniają w Emiter wielkie dwutlenku węgla ten ten torf zanika centy na centymetr na rok i to jest coś co zostało zauważone już dosyć dawno nie w czasie lockdownu natomiast tu akurat niestety ten lockdown mógł przeszkadzać trochę w tym sensie, że właśnie te ochrona restytucja tych ekosystemów bagiennych te projekty, które zostały Emil zostały być może wdrożony lub miało być wdrożone zostały zawieszone natomiast na szczęście lockdown się skończył natomiast doświadczenia pozostałe właśnie ta czysta woda to czyste powietrze te redukcja dwutlenku węgla w atmosferze jest nam bardzo potrzebna wygląda na to, że lockdown może mieć wpływ pozytywny na Planete, choć równocześnie warto pamiętać o kompleksowym podejściu do ochrony środowiska także poza pandemią do czego przekonywała i za Jaszczuk bardzo dziękuję bardzo, dziękuję to był spotka z fundacji Stratpoints nowej Europy wschodniej realizacja Freeman szkoda Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: NOWA EUROPA WSCHODNIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA