REKLAMA

Jacek Beler czyta tekst Kaspra Kalinowskiego "Jesteśmy tak źli, bo jesteśmy tak dobrzy"

Gościnnie: Mistrzowie Słowa Gazety Wyborczej
Data emisji:
2022-03-18 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
28:58 min.
Udostępnij:

Dobrzy ludzie miewają problem z rozpoznaniem zła. Gdy Europejczycy wylądowali w 1492 r. na Bahamach, miejscowi nie wiedzieli, czym jest miecz. Łagodność uczyniła z nich idealnych niewolników. Najeźdźcy byli zdumieni ich skłonnością do dzielenia się. Mieszkańcy Wyspy Wielkanocnej łuki uznali za naszyjniki. Rozwiń »
Obecnie zło przybiera wyraźny kształt. W obliczu obrazów z Ukrainy naiwne może się wydać mówienie o dobrej stronie ludzkiej natury. W historii ludzkości na dowody, że jesteśmy najbardziej brutalnym gatunkiem, natrafimy aż w nadmiarze. Tylko ludzie stworzyli komory gazowe i ostrzał artyleryjski. Ale też żadnego innego gatunku nie cechuje tak silne przyjazne nastawienie do obcych i skoordynowane akty pomocy w każdych okolicznościach - tak zaczyna się tekst Kaspra Kalinowskiego pt. "Jesteśmy tak źli, bo jesteśmy tak dobrzy", który w 54. odcinku podcastu "Mistrzowie Słowa" czyta Jacek Beler. Co tydzień w sobotę publikujemy dla klubowiczów "Wyborczej" jeden tekst czytany przez wybitne aktorki i wybitnych aktorów. Dołącz do Klubu "Wyborczej", kupując najwyższy, klubowy pakiet prenumeraty cyfrowej na Wyborcza.pl/prenumerata. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry witam państwa mistrza słowa nazywam się już pierwsza jestem wydawczyni podcastów gazety wyborczej mistrzowie słowa podcast, w którym mistrzowie sceny czytają Mistrzów, która co tydzień w sobotę przedstawiamy nasze teksty czytane przez wybitne aktorki i wybitnych aktorów, dlaczego ludzkie oczy są unikalne czy bliżej nam do agresywnych szympansów czy rozwiązujących konflikty miłością ma ponad roku, dlaczego mechanizm odpowiadający za to, że potrafimy troszczyć się Rozwiń » bliskich sprawia, że jesteśmy też zdolni do przemocy przed państwem Jacek Beler jesteśmy tak źli, bo jesteśmy tak dobrze Kasper Kalinowski dobrze ludzie miewają problem z rozpoznaniem zła, gdy Europejczycy wylądowali w 1400 dziewięćdziesiątym drugim roku na Bahamach miejscowi nie wiedzieli czym jest mieć łagodność uczyniła z nich idealny niewolników najeźdźcy byli zdumieni skłonnością do dzielenia się mieszkańcy wyspy wielkanocnej łuki uznali za nasze wyniki obecnie zło przybiera wyraźny kształt w obliczu obrazów z Ukrainy na inne może wydać mówienie o dobrej stronie ludzkiej natury historii ludzkości na dowody, że jesteśmy najbardziej brutalnym gatunkiem natrafimy aż w nadmiarze tylko ludzie stworzyli komory gazowej ostrzał artyleryjski, ale też żadnego innego gatunku nie cechuje tak silnie przyjazne nastawienie do obcych skoordynowane akcje pomocy w każdych okolicznościach problem z takimi rozważaniami polega na tym, że wszystkie tezy zawarte w 1 zdaniu zawsze są uproszczeniem empatia nie musi prowadzić do moralnego zachowania, a wojna do niemoralnego obowiązujące opowieść o ludzkiej przemocy jednowymiarowy spektakl pełen masakra ludobójstwa pierwszym słowem w literaturze europejskiej jest przecież gniew, który w Iliadzie wyśpiewać Achilles w ramach tego powieści dopiero wynalazki kultury w rodzaju demokracji wprowadziły pokój w kręgu judeochrześcijańskiej niewiele zmienia jak zauważa Steven King Air wyjątkowym manifeście przemocy w Starym testamencie współczynnik ludobójstwo sięga 25% ogólnej populacji to 1000× więcej niż we współczesnych państwach zachodnich piąte przykazanie Dekalogu hebrajskim oryginalne lot kilka oznacza nie morduje ani nie zabija to kluczowa różnica stary testament owa przemoc to jednak niewiele przy epoce kolonializmu rządach czerwonych Khmerów i drugiej wojny, które pochłonęła 55 000 000 ofiar jeśli do katalogu XX-wiecznych zbrodni dodamy rządy Stalina w tym wielki głód na Ukrainie czy rządy Mau otrzymamy 130 000 000 ofiar jeszcze w 1994 roku tu mordują ponad 1 000 000 Tutsi tydzień po wybuchu drugiej wojny Albert kamień zapisał zawsze ciekawiło nas, gdzie mieszka wojna co sprawia, że jest ona tak nikczemne teraz zmiany żona jest jest nas potem przychodzi powojenna złota epoka psychologii społecznej najwięksi potwierdzają naszą podatność na zło Zimbardo zainscenizowany spektakl udowadnia, że każdy jest podatny na bycie oprawcą, a Milan, że większość z nas gotowa jest dla dobra nauki porazić prądem drugą osobę dziś jednak wiemy, że badacze bardziej niż nauka budowali własną legendę takich opowieść jest prawdziwa jeśli pominiemy 99% ludzkiej historii społecznościach łowiecką Bierecki, w których spędziliśmy większą część historii panowała wszechobecna przemoc także był nasz mózg to jacy jesteśmy w 2022 roku Steven King w monumentalnym Zmierzch przemocy wskaźnik zabójstw wśród łowców zbieraczy szacuje na 14% obserwacje Indian tacie wykazały 30% zgonów w wyniku wojen znów pudło jeśli nie przeinaczenia jak wskazał antropologa z kraju większość ofiar wśród czy to zasługa paragwajskich mieszkańców pogranicza w przypadku plemienia CV wszystkie wymienione przez piłkę ofiary wojny zamordowali w 1960 ósmy roku hodowcy bydła systemowa przemoc rozpoczęła się dopiero założenie pierwszych miast wybitny biolog ewolucyjny czarna remont porzucenie tradycyjnego łowiecką Bieleckiego trybu życia określa jako katastrofę pod wieloma względami, po której nigdy nie doszliśmy do siebie mieszkańcy pierwszych miast częściej chorowali byli niedożywieni jednak największy problem wraz z pierwszymi miastami pojawiło się mury nierówności, na których ucierpiały szczególnie kobiety otyłość problemy z kręgosłupem i otoczeni przez wojsko spocie ci, których nie było już tak łatwo obalić jeśli prześledzimy ślady kopalne z okresu paleolitu natrafimy na niewiele śladów przemocy nawet demonizowanie neandertalczyków znajdziemy wyraźne ślady pomocy troski o wszystkie dane antropologiczne wskazują, że społeczności łowców zbieraczy miały egalitarny charakter w warunkach również gromadzenie dóbr, które tak walczymy nie było możliwe, kiedy zaczynamy się osiedlać kończy się w Chinach obcy zagrażają naszym Atom spiszą naszej pozycji przywódcy, więc trzeba się od nich odgrodzić murem najlepiej wielkim jeszcze lepiej nazwać barbarzyńcami co jakiś czas ich najechać, próbując podbić lub ex terminowo, acz jak zauważa Rutger brak man autor książki, które obecnie powinno być lekturą obowiązkową Homo sapiens ludzie są lepsi niż myślisz jeśli chcemy zrozumieć zjawisko wojny musimy przyjrzeć ludziom, którzy wydają rozkazy w warunkach współczesności rozumiany jako usiadłem organizacje społeczne nie da się uniknąć sytuacji, gdy rozkazy wydaje reprezentatywne dla populacji próbka psychopatów rodzaju Putina podobnie jak w biznesie tacy ludzie są politycy nad reprezentowani, ale większość poddanych podwładnych wypełnia rozkazy psychopatów niechętnie, dlaczego jesteśmy tak dobrze skoro jesteśmy tak źli pyta podtytuł książki paradoks dobra Ricciardo kankana antropolog, które ewolucji zachowania jest niemal wszystko Brajan Her jako jedni z pierwszych postawili tezę, że nasz ewolucyjny sukces to zasługa przyjaznego nastawienia wobec innych, a nie przemocy opowieść o ludzkiej dobroci i przyjaznym nastawieniu należy rozpocząć od hodowli lisów na Syberii Dmitrij Bielajew z dala od spojrzeń towarzyszy z Moskwy przeprowadził najważniejszy eksperyment genetyki w historii genetyków zainteresował go starszy brat Mikołaj, którego w 1937 roku w czasach wielkiego terroru rozstrzelano za propagowanie burżuazyjnej nauki hodowla lisów na futra stanowiła ważną gałąź gospodarki co stanowiło doskonałą przykrywkę wraz z Ludmiłą utrat dobierał lisy do dalszej hodowli, kierując się wyłącznie przyjaznym nastawieniem wobec ludzi brak lęku podejrzewał, że jako efekt uboczny pojawi się cały szereg cech w trzecim pokoleniu pojawiły się lisy, które były mniej agresywne w kolejnych na widok ludzi lisy okazywały radości machały ogonami zaledwie 10 lat zaczęły się zmieniać ich umieszczenie pojawiło się białe plamki na futrze potem opadające uszy i zakręcony ogon to powszechne cechy udomowionych gatunków co ma wspólnego z ludźmi wielu biologów coraz częściej wskazuje, że jesteśmy wyjątkowo łagodnym gatunkiem hipoteza samo udomowienia jedna z ważniejszych teorii ewolucji ostatnich lat zakłada, że uda mówiliśmy się sami presja selekcyjna faworyzowała osobniki przyjaznym nastawieniu świadczy o tym nasza biologia powszechnymi cechami gatunków udomowionych jest wyższy poziom serotoniny i oksytocyny dłuższy okres młodzieńczy bardziej sfeminizowane dziecięce rysy mniejszy rozmiar mózgu czy lepsza komunikacja zgadza się to lista typowo ludzkich cech nieobecnych innych naczelnych łącznie z mózgiem, który skurczył się nam blisko 10% w ciągu ostatnich kilkudziesięciu tysięcy lat Brajan Her i jego żona Vanessa ud w książce przetrwają na rzecz wsi jak ewolucja wyjaśnia istotę człowieczeństwa analizują nasze wynikający z abolicji wyjątkowo przyjazne nastawienie od paleolitu po ludobójstwo w Ruandzie, gdy Rachela niania ich córki bawiła się z dziewczynką odsłoniła bliznę po czasach maczetą wyznała, że straciła wtedy męża dzieci przez rok była torturowana gwałcona w dżungli, ale Her łódzcy opierają się historia ewolucyjna ludzkości nie jest dochodem przemocy hipoteza samo udomowienia zakłada, że dobór naturalny w naszym gatunku premiował bardziej przyjazne zachowania, które zwiększały zdolność do elastycznej współpracy komunikacji umożliwiło to powstanie grup większych rozmiarach i gęstości zaludnienia bardziej przyjazne stosunki pomiędzy sąsiadującymi grupami, które tworzyły większe sieci społeczne to zachęcało do przekazywania większej ilości innowacji pomiędzy większą liczbą innowatorów najlepiej ludzką naturę oddaje oksytocyna pierwsze skojarzenie hormon bliskości, które odgrywa kluczową rolę w zachowaniach rodzicielskich jest trafne, ale Her łut wolą nazywać hormony mamy niedźwiedzicy tak samo oksytocyna, która przepływa przez organizm matki wraz z pojawieniem się noworodka stanowi paliwo dla wściekłości, który odczuwa, gdy ktoś zagraża dziecku w praktyce oznacza to, że moment, w którym matka niedźwiedzia polarnego jest najbardziej kochająca, kiedy przebywa ze swoim młodym to również moment, w którym jest najbardziej niebezpieczne zagrożenie dla młodych nawet nieumyślne zamieniają w istotę z nocnych koszmarów przy zwiększonym poziomie serotoniny i spadku testosteronu będących konsekwencją samo umawianie oksytocyna zaczęła być bardziej skuteczna zwiększone działanie prawdopodobnie wyjaśnia, dlaczego w naszym gatunków wyewoluowała zdolność postrzegania własnej grupy tak jakby stanowiła rodzinę oksytocyna umożliwiła również powstanie nowej kategorii obcych wewnątrz grupowych kochamy bliskich, ale jednocześnie pisze Robertsa polskiej w imponującym przewodników po tym, jacy jesteśmy zachowuj się jak biologia wydobywać ludzi to co najgorsze i to co najlepsze to oksytocyna sprawia, że zachowujemy się budzę wobec nieznajomych mechanizm, który czyni z nas najmniejszy gatunek na planecie czyni z nas najgorszy gatunek na planecie wystarczy zaatakować naszą grupę to jego ofiarą padła w Ruandzie Rachela czy oksytocyna, która nasila ksenofobii szczególnie w przypadku zagrożenia wyłącza całkowicie empatia herb łódzcy tam, gdzie wcześniej znajdowały się połączenie prowadzące do empatii, a nawet współczucia nie ma nic, kiedy też unikalny mechanizm życzliwości współpracy komunikacji wyłącza się duże grupy mogą przejść od wyrażania uprzedzeń do wzajemnej humanizacji przerażającą krótkim czasie samo udomowienie obniżyło naszego gatunku agresji określaną jako reaktywne, która ma wyraźną przyczyna wiąże się z gniewem czy odczuwaniem nienawiści w przypadku wyrządzenie krzywdy ofierze jest bezpośrednim celem działania jednak agresja proaktywne, które stanowi narzędzie do osiągnięcia celu uległa podwyższeniu w porównaniu z wieloma naczelnymi ludzie mają wysoką skłonność do agresji reaktywnej i ta cecha łączy nas czym pasami, ale już nie Bonobo z kolei ludzie mają niską skłonność do agresji reaktywnej w porównaniu z tym sami tu bardziej przypominamy Bonobo dlatego wybitny psycholog Paul Bloom empatię porównuje do reflektora, który oślepia i zawęża pole widzenia empatia skupia naszą uwagę na nielicznych wyklucza pozostałych w badaniu obrazującym wpływ oksytocyny na zachowania wobec obcych grupa Holendrów miała sobie wyobrazić, że jeden z mężczyzn utknął w otworze wejściowym jaskini jeśli przepływ zaleje jaskinie utoną wszyscy z wyjątkiem mężczyzny, który utknął jego głowa jest powyżej lustra wody będzie niebieski nie mieli do dyspozycji laskę dynamitu czy wzięliby dynamitu, aby poszerzyć wejście człowiek otworzy otrzymywał holenderskie lub arabskie imię, kiedy Holendrom podano donosowo oksytocynę byli 25% mniej skłonni poświęcić mężczyzna jeśli miał holenderskie imię przejdźmy do niemowlaków, które ludzkiej naturze mówią najwięcej wbrew popularnej jeszcze kilka dekad temu teorii nie przychodzimy na światek czysta tablica, którą zapisu kultura podstawy moralności mają charakter wrodzony, a wszystkie decyzje moralne angażują emocje pomogę ci jeśli też lubi ciastka 1935 roku psycholożka Charlotte Muller umieściła roczne dwuletnie dzieci w pokoju z osobą dorosłą, która zabroniła im dotykać zabawki, po czym opuszczała pomieszczeń wszystkie sięgamy po zabawkę, o ile 60% 16 miesięcznych maluchów po powrocie dorosłego okazywało zażenowanie i się zmieniło brak mam często podkreśla, że jesteśmy jedynym gatunkiem, który się rumieni w grupie dzieci 18 miesięcznych odsetek sięgał już 100% 2007 roku psycholożka ile Honey opublikowała przełomowe badania poczucie tego co dobre złe jest wrodzony co nie znaczy, że jesteśmy z natury dobrze, gdy badacze urządza dzieciom w wieku 610 miesięcy przedstawianiu, w którym 1 lalka była miła, a druga nieprzyjazna niemal wszystkie dzieci wyciągnęły ręce do tej pierwszej kilka lat później zespół chamy przeprowadził kolejny eksperyment dzieciom przedstawiono 2 kukiełki jednak lubiła ciastka, a druga fasolka większość niemowlaków wybierała kukiełkę, która podobnie jak ona wybierała ciastka problemem pozostaje to, że ta preferencja utrzymywała się nawet kiedy Kukiełka, która lubiła ciastka w przeciwieństwie do drugiej była wyjątkowo niemiła wredna ważniejsze niż niemoralne zachowanie okazuje się podobieństwo od szóstego roku życia dzieci są bardziej skłonne do poniesienia kosztów w cukierkach, aby ukarać oszustów, którzy są obcymi pozostają mniej skłonne do karania członków własnej grupy cechy, które łączą nas innymi nie muszą być istotne by wzbudzić niechęć do tych, z którymi nic nas łączy również wspólne zagrożenie cel zmieniają priorytety w podziale na swoich i obcych mogą tworzyć bardziej elastycznym poszerzono grupę swoich to ma miejsce w przypadku wojny na Ukrainie oprócz tego co najgorsze każdej wojnie towarzysz to co nas najlepsze podczas wojny żartujemy londyńscy sklepikarze w trakcie nalotów na Londyn wywieszali szyldy nie mamy już okien, ale mamy wspaniałe alkohole Wejdź spróbuj jak stwierdziła amerykańska dziennikarka woli Panter idąc odwaga poczucie humoru i życzliwość zwykłych ludzi nadal zaskakują w warunkach, które mają wszelkie cechy koszmaru Ukraińcy również proponują Rosjanom, którzy porzucili sprzęt podwózkę wygląd jeńców porównują do szpitalnych złodziei kabli, a Wołodymir Zieleński tłumaczy Putinowi nie jest normalnym facetem nie bój się możemy porozmawiać amerykański psycholog Maria segment rozwija teorię charakteru, która pozwala ująć część wydarzeń od strony psychologicznej siły charakteru to cechy osobowości człowieka, które mają wymiar moralny to znaczy przyjęły jednostce, ale również jej otoczeniu tragedia tak jak katastrofa klęska żywiołowa czy wojna prócz tego, że są próbą charakteru weryfikuje czy to co sobie wcześniej myśleliśmy to prawda czy rzeczywiście jesteśmy odważni humanitarnie zdolni do przekraczania granic własnego ja z silnym bodźcem aktywujący właśnie niektóre siły charakteru np. odwagę ludzie dopiero w obliczu ogromnych wyzwań dowiadują się co dobrego w nich drzemie tłumaczy psycholog dr hab. Łukasz Kaczmarek prof. Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu współczesna psychologia tłumaczy przeobrażenie japońskiego męża stanu Łukasz Kaczmarek niektóre siły charakteru są chroniczne występują na co dzień inne fazowe musi nastąpić wyjątkowe sytuacje, aby ich użycie stało się zasadne codzienne odwaga przeradza się heroizm być może ten proces obserwujemy u prezydenta Ukrainy, którego silna presja zewnętrzna spotkała się silną gotowością wewnętrzną wg Sejm ma siły charakteru mają do siebie, że inspirują innych udzielają się sprawiają, że inni chcą być równie dobrze być jeszcze lepsi nietrudno dostrzec, że w odpowiedzi na złą obserwujemy rozlewające się, ale dobra wśród ludzi tragedię Ukrainy kształtuje charakter współczesnych Europejczyków jej skutki osadza się w nas na dłużej będą rezygnowały nawet gdy opadnie doraźna fala współczucia i determinacji ostatnia dekada badań psychologów skutecznie rozprawiła się z przekonaniem, że wystarczy zabrać nam zdobycze cywilizacji prawo, a w sytuacji wojny kryzysu otoczka cywilizacji odchodzi w zapomnienie prymat Olo Franz rywal takie przekonanie określa jako teorię fasady jak stwierdza Rudka brak man katastrofy wydobywają ludzi to co najlepsze nie znam żadnego innego odkrycia socjologicznego, które byłyby podparte solidnymi beztrosko ignorowany dowodami obraz, którym karmią nas media jest odwrotny do tego co dzieje się, gdy dochodzi do sytuacji kryzysowej Holender stawia radykalną tezę większość ludzi jest w głębi całkiem przyzwoita w czasie wojny to akademicki tymi przyjrzyjmy się, więc pola bitew przyjazna małpa idzie na wojnę co się dzieje z ludzkim niemowlakiem, gdy dorośnie zostaje wysłany na wojnę większość nie będzie zabije z przyjemnością zdecydowana większość będzie wręcz robić wszystko, aby nie zabijać dezercja PTSD samobójstwa żołnierzy to problem każdej armii w historii to, że pole bitwy każdego zamienia w beznamiętne żołnierza niczym Jean-Claude Vandamme Dolph Lundgren w Universal Soldier albo bohatera, który niczym Stallone Rambo 2 bez lęku rzuca się do boju to jedna z największych krzywd, jakie wyrządziła nam popkultura i psychologiczne niepewna i lepszą metaforę wojny niż krew wydają się wymioty kał w jednym z opisów podboju ziem angielskich przez Saxon versa sów możemy przeczytać, że saksońskiej wódz wszak reprezentant twardy bojowy germańskich wojowników nacierając na wroga kilkakrotnie wymiotował do dziś żołnierzy instruuje się na froncie część z nich puszczą zwieracze jak podkreśla David Livingston mniej w książce najbardziej niebezpieczne ze zwierząt natura ludzka przyczyny wojen takie reakcje były powszechne w starożytności Herodot opisuje ateńskiego żołnierza, który podczas wojny oślepł na skutek halucynacji widział zjawę, która zabija jego towarzyszy Plutarcha podaje, że niektórzy greccy żołnierze podczas oblężenia Syrakuz stracili mowę uczucie do realizacji jest powszechny nie odbieramy wojny jako czegoś rzeczywistego Ernst Junga koszmar pierwszej wojny i widok zalegających trupów opisuje jako ogród pełen dziwacznych roślin, a nie martwych ludzi o tym, że nie stajemy się maszynami do zabijania najwięcej mówi obserwacja jak 22listopada 1943 roku podczas wojny na Pacyfiku dokonał pułkownik amerykańskiej armii oraz historyk Samuel Marshall tego dnia Japończycy w nocy puścili serię samobójczych ataków mimo przewagi liczebnej Amerykanów niemal udało im się przebić w przeprowadzonej po ataku serii anonimowych wywiadów marszałkowi udało się ustalić prawdę większość żołnierzy w czasie bitwy nie strzelała spośród 300 za spust pociągnął 36 później wykazano, że w powietrzu 1% pilotów odpowiada za 40% zestrzelenie marsza stwierdził, że przeciętne normalnie zdrowy człowiek ma taki wewnętrzny zazwyczaj nieświadomy opór przed zabiciem bliźniego, że z własnej woli nie odbierze nikomu życia później nazwano go oszustem część ustaleń podważono metodologicznie przyszli badacze potwierdzili jednak jego tezy analiza 27 574 Muszkieterów z pola bitwy pod Gettysburgiem najkrwawsze starcia wojny secesyjnej wykazało blisko 90% wciąż było naładowanych 12 000 załadowano kilkakrotnie ładowanie broni było najpewniej doskonałą wymówką, aby strzelać socjolog Randall Collins na podstawie analizy setek zdjęć stwierdził, że podczas bitew potyczek wystrzelił ze swojej broni od 1318% żołnierzy dotyczy również słynnych brutalnych ustawek pseudokibiców, gdy przyjrzano się nagraniom z takich spotkań okazało się, że większość wojowników biegała nie, atakując rywali klub wymierzał 12 ciosy jak na prawdziwej wojnie ci, którzy wyrządzają krzywdę są w mniejszości naszego wojny są coraz bardziej brutalne bitwy coraz trwalsze zdobywanie miast czy akcje pacyfikacyjne coraz trudniejsze nie tylko za sprawą mechanizacji, o czym za chwilę w trakcie drugiej wojny broni użył 20% amerykańskich żołnierzy w Korei już 55% w Wietnamie ponad 90% swoje robi odpowiednie szkolenie przejmujący naturalny odruch to dlatego tak się strzeleckie zastępuje się wizerunkami ludzi podczas symulowanych walk ćwiczebnych rekruci otwierają ogień do realistycznych postaci szkolenie snajpera obejmuje oglądanie brutalnych scen przemocy zabijania podczas, których żołnierzowi nie wolno zamykać oczu, ale najbardziej znieczulające szkolenia indywidualnego żołnierza nie dałoby takiej liczby ofiar, gdyby nie technologia wojskowa informacyjna dla naszej psychiki groźniejsze od szkolenia elitarnych jednostek rozwój technologii wojskowej to nie tylko coraz bardziej śmiercionośną urządzenia z perspektywy psychologicznej to przede wszystkim ciągłe zwiększanie fizycznego dystansu między zabójcą, a ofiarą to coś na co ewolucja biologiczna nie była gotowa ewolucja nie przewidziała łuków Kusz muszkietów, a tym bardziej, że będzie nas 8 000 000 000 będziemy dysponować nie kierowanymi rakietami toczka oraz bronią nuklearną od oporów przez puszki, czyli pierwsze armaty muszkiety przeszliśmy do myśliwców bezzałogowych dronów zabijanie stało się przez to psychologicznie łatwiejsza dlatego na froncie drugiej wojny ponad 70% śmierci zadały nie bagnety broń krótka tylko granaty moździerze czy bomby lotnicze wróg przestał być widoczny nawet na początku dziewiętnastego wieku, gdy broni palnej było wciąż bliżej do muszkietów tu iść do karabinu maszynowego Maxima po 2 Lu mniej niż 1% ran zadanych bagnetem co ciekawe operatorzy dronów są znacznie bardziej narażeni na PTSD niż piloci myśliwców odsetek żołnierzy obsługujących drony PTSD nie różni się chociaż, wciskając spust wygodnego fotela setki kilometrów od miejsca ataku od żołnierzy pierwszej linii frontu, bo operatorzy dronów widzą swoich ofiar ciężko jest zabić kogoś patrząc w oczy, zwłaszcza że ludzkie oczy są unikalne nasze Twardowski nie posiadają pigmentu są białe od pierwszych dni życia zwracamy na nią uwagę spojrzenie dziecka sprawia, że rodzicom rośnie poziom wspominanej oksytocyny posiadamy nawet grupę neuronów, które reagują tylko na widok oczu wszystkie pozostałe małpy wytwarzają pigment przyciągający Twardowski, które zlewają się ten łóżkami tylko ludzie potrafią śledzić kierunek spojrzenia szympansy reagują na ruch całej głowy wg niektórych badaczy to kolejna zasługa samo do mówienia naszej łagodności dzięki białym fartuszku możemy współpracować na niespotykaną skalę z opadającymi spodniami to wróg, aby móc strzelać do przeciwnika, stając z nim twarzą twarz albo strzelać z bliska uciekających z Kijowa dzieci samo indywidualne szkolenie to za mało wyszkolić można jednostki chodzi o to by jak najmniejsze opory miało całe wojsko tego mamy propagandę, która przed wojną w jej trakcie pozbawia drugą stronę cech ludzkich zauważył George Orwell w zapiskach z hiszpańskiej wojny domowej w hołdzie Katalonii w tym momencie jakiś człowiek wyskoczył z okopów na naszych oczach biegu na system był niezupełnie ubranej obiema rękami przytrzymywał spodnie nie strzelił do niego nie strzelił również z powodu tych spodni czy jechałem tu by strzelać do faszystów, ale facet, który przytrzymuje opadające spodnie nie jest korzystna a kto jest zapadnięty spodniami był po prostu zbyt ludzkim dopóki wcześniej mówi nam, że jest czułem się świnią wtedy podjęte spod nie tylko wzmocnią naszą odrazę sobie propagandystów aktywują m.in. uniwersalne międzykulturową reakcja wstrętu czy strachu dziennikarze amerykańscy w czasie drugiej wojny Japończyków opisywali jako szczury zadanie piechoty jako gigantyczną dezynsekcja jedną z haseł brzmiało oczyścić szczurze gniazda czerwoni Khmerzy wrogów ludu określali mikrobami szkodnikami w dziale jest Indian, którzy zginęli od europejskich bakterii wirusów utożsamiali nosicielami chorób jeden z katów Hutu wspominał, że Turcja nie różnili się dla nich od karaluchów no i propaganda klasyczne hitlerowskim filmie wiecznym życiem narrator stwierdza oto roznoszą choroby dżuma trąd tyfus cholerę czerwonkę itd. spośród wszystkich zwierząt właśnie szczury są podstępne skrytą siłą destrukcyjną wśród ludzi te role pełnią Żydzi wróg przedstawiany jest również jako drapieżnik podobnie jak wstręt to nowy strach przed nim niezwykle łatwo aktywować każdego nawet ludzie wychowani w miastach dwudziestego wieku przy słabej widoczności lub dużej odległości drapieżniki rozpoznają szybciej i trafniej niż wytwory człowieka w rodzaju samochodów sowieckie plakaty zachód w pierwszych latach zimnej wojny przedstawiały jako bestia widz Tajwan pokazywał trafnie Fina jako rekina, który za chwilę połknie człowieka w Oderce powszechne do lat pięćdziesiątych USA porównania czarnych domach obowiązywały nie tylko niższości ewolucyjny, ale też krwiożercze kości i agresji nawet propaganda przegrywa w zderzeniu z ludzką naturą wykazano, że ideologię nazistowską nie miał znaczenia w budowaniu morale żołnierzy na froncie, dlaczego walczyli nawet gdy było wiadomo, że trzecia rzesza upada nazizm zaczyna się 15 km za linią frontu stwierdził 1 szeregowców w powojennych rozmowach weterani wskazywali, że do walki motywowała ich przyjaźń wsparcie towarzyszy czy Solidarność z kolegami ktoś zapyta, a co z Holokaustem skoro propaganda nie działa to co oksytocyna pozwoliła esesmanów wyrwać dzieci matkom na rampach obozów śmierci robili to patrzącą w oczy, ale zagłada cały zespół jeszcze innych mechanizmów na kilka odrębnych artykułów tu badamy co dzieje się z Homo sapiens w walce w starciu wojnę wybitny psycholog, bo majster założeniem, że nasi wrogowie są okrutnymi statystami nazywa mitem czystego zła prawda jest gorsza nasi wrogowie są tacy jak my zabijają nie rzucają broń za sprawą tych samych cech, które sprawiają, że bywamy tak dobrze Sting w nowej wspierających Ukrainie wersji napisanego w latach osiemdziesiątych, gdy rozkręcał się wyścig zbrojeń utworu wasza śpiewa, pomijając ideologię dzielimy wspólną biologię najwidoczniej nie czyta czyta mnóstwo ciemnej stronie oksytocyny ma nadzieję jak wszyscy, że Ukraińców na wszystkich w końcu uratuje to, że wasze lot Warcie wręczył, ale co jeśli oksytocyna podpowie Rosjanom, żeby ocalić swoje dzieci musi zabić ich dzieci z perspektywy naszej biologii jedyną realną szansę na pokój jest włączenie do kategorii tych, których uznajemy za grupę własną jak największej liczby ludzi badania psychologów pokazują, że to możliwe Jacek Beler tak dla państwa przeczytał tekst Kaspra Kalinowskiego jesteśmy tak źli, bo jesteśmy tak dobrze, który ukazał się na łamach magazynu wolna sobota w polecamy się z kolejnym odcinkiem ministrów słowa już za tydzień dziękujemy, że są państwo z nami w klubie wyborczej do usłyszenia Urszula Pietrzak Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: MISTRZOWIE SŁOWA GAZETY WYBORCZEJ

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA