REKLAMA

Czarna dziura Europy. Naddniestrze i jego strategiczna rola dla Rosji

OFF Czarek
Data emisji:
2022-04-29 11:00
Audycja:
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
23:28 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
niektórzy nazywają to miejsce czarną dziurą Europy jeszcze inni mówią Radzieckim parku jurajskim, ale też są tacy, którzy nazywają to Koreą północną Europy zarządzane przez KGB rosyjskich oligarchów dumne niezależne i nieuznawane przez żadne inne państwo na świecie państwa moim gościem jest pan dr Piotr Oleksy Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu w Poznaniu oraz Instytutu Europy Środkowej autor m.in. książki Naddniestrze terror tożsamości wydane przez Rozwiń » wydawnictwo czarne dzień dobry witam pana bardzo serdecznie dobry dzień dobry bardzo miło no przyznam się, że nazwy pewnie sprawiają, że to nie jest miejsce do, które chcielibyśmy się pojawić, które chcielibyśmy odwiedzić, ale jednakowoż dzisiaj wydaje się w kontekście wojny na Ukrainie miejscem ważnym niektórzy podejrzewają, że Rosja chciałaby rozszerzyć front, że Rosja chciałaby wciągnąć Naddniestrze do tego konfliktu do tej wojny o tym myślę będziemy rozmawiać w programie Owczarek Naddniestrzu czym jest czy czym nie jest i jak w tej jak można do tej układanki rosyjskiej strategicznej to Naddniestrze wkomponować do tak przecież może zacznę od tego, żeby większość tych cytatów, które pan przytoczył i o Radzieckim parku jurajskim ją i połączone duże Europy, a zwłaszcza w Korei północnej oczu państwo rządzone przez KGB to są wszystko takie czy stereotypy jakieś takie emblematy, które nie mają dużego związku z rzeczywistością znaczone pozwalają niektóre pozwalają nam jakoś sobie wyobrazić rzeczywistość np. ten skansen ZSRR komu mówi tak naprawdę tam, tyle że że są dużo pomników związku Radzieckiego i być może przez jakiś dłuższy czas ta rzeczywistość taka przestrzeń publiczna zmieniała się bardzo powoli przez tę rzeczywistość radziecką przypominała wdrożone w sposób nie oddaje to z systemu społeczno-politycznego, który w tym nieuznawanych państw zaistniał po 19900202. roku o de facto mamy do czynienia mieliśmy do czynienia z takim państwem stworzonym przez radziecką nomenklaturę przemysłową później kontrolę nad nim przejęła lokalna lokalna oligarchia no mamy tu raczej do czynienia z takim właśnie prace dotyczyć bardzo przypominającym schody europejską Republikę bananową powiedział niż związek radziecki czy też Koreę północną w jakimkolwiek stopniu, a dlaczegóż no dobrze co zacznie może tego co Putinowi Naddniestrze, dlaczego Naddniestrze jest wciągane czy będzie wciągnięte do tej wojny do NATO nie jest ważne dla los PiS kilku przyczyn między nimi po to, żeby móc cały czas trzymać w szachu tak powiem, ale publika moda, do której Naddniestrza należy czy też przyczyn strategicznych, a dr nad jeszcze formalnie należy czy też z przyczyn strategicznych ze względu choćby Republika Mołdawii czy na zawody na Ukrainę na ten obszar obszarem Wybrzeża czarnomorskiego magnesu znajdują się rosyjscy rosyjskie oddziały rosyjskiego wojska liczby około 1500 żołnierzy, bo to ma pewne znaczenie strategiczne i militarne, ale też nie nazbyt duże wcale, ponieważ te lata 10051500 żołnierzy skład wyposażony raczej zostają sprzętem wojskowym, których morale i w dolną wartość bojowa jest też pod dużym znakiem zapytania, ponieważ coś czym ukraińskie wojsko tam osoby nie poradziło w dół jest to oczywiście o ukraińskie wojsko nie cierpi na brak zadań każde dodatkowe zadanie czeka dodatkowa rzecz musi sobie sobie poradzić to to jest problem, ponieważ wciąga odciąga Energę i ich tak jest pomyślana, że w przypadku w przypadku, gdy rosyjskiemu wojsku uda się od Wschodu podejść do Odessy zaczął się walki o miasto odę oraz obwód odeski to wtedy zadaniem tych wojsk rosyjskich stacjonujących w Naddniestrzu byłoby byłoby żadna być może zaatakowania Ukrainy od Zachodu, a być może po wsparcie logistyczne dla dla rosyjskiego wojska wsparcie jeśli dostawy sprzętu ustawy, ale żywność przede wszystkim paliwa np. u składy paliwa znajdują się w Naddniestrzu w dobrze pewnie niewielu osób pamięta no bo pewnie wie zakłada, że wie tylko, żeby nie pamięta, że Naddniestrze pojawię się czy w ogóle tereny pojawiają się w Polskiej literaturze ta nie dawała, którą każdy musiał przeczytać albo można odpocząć jak pojawiają się w trylogii Sienkiewicza i to o tyle ciekawe w ogóle, że Henryk Sienkiewicz używa tego terminu Naddniestrze, bo ten termin nie był specjalnie często używane nawet kiedy ta separatystyczna Republika powstawała na początku lat dziewięćdziesiątych pani wyciągnęli przypomnieli sobie można powyższym proszę zapomniany dziewiętnastowieczny termin rosyjski miasto wie co w Polsce tłumaczy jako, jaką jako Naddniestrza Sienkiewicz opisuje tę ziemię, dlatego że Północna część obecnego Naddniestrza to były tereny wchodzące w skład pierwszej Rzeczypospolitej, która sięgała do rzeczki Holik wpada Ott jest lewym dopływem Dniestru tam znajdowało się nawet miejsce wiadomość słup graniczny głoszący mówiące o tym, że to jest koniec pierwszej Rzeczpospolitej no, a Raszków w północnym adresu zresztą pięknie położona miejscowość z kościołem katolickim to jest w miejsce, w którym dzieje się np. akcja akcja pana Wołodyjowskiego, bo właśnie lasku pali Azja, a Adasia syn tutaj by i tam zostaje nabity na pal czy wcześniej w Ogniemi mieczem Helena już Przechowo ukrywana przez kurtynę też właśnie w okolicach Rakowa no dobrze mamy dzięki, gdy coś co często określane jako separatystyczna Republika nad to jest takie słowo klucz, które pewnie na poziomie politologii coś znaczy, ale tak dla zwyczajnego człowieka niewiele, bo ktoś tam mieszka odwołuje się do jakiegoś punktu odniesienia jakiejś tożsamości coś oko łączy coś go jest częścią jakieś grupy, które o, której spoiwem jest coś i jak wygląda Naddniestrze od tej strony to termin separatystyczna Republika to jeden z wielu, których używamy no powiedzmy sobie tak ma również czy też np. Abchazję Osetia Południowa Górski Karabach do niedawna to to są takie byty społeczno-polityczne, które tak nie mamy takiego stuprocentowa dobrego określenia, ponieważ to są takie organizmy społeczno-polityczną terytorialne bym powiedział, które spełniają zasadę wszystkie funkcje te, które pełni państwo tylko nie są uznane międzynarodowo przez innych przez innych przez inne państwo i tak Osetia Południowa Abchazja zostały uznane przez Zofię w 2008 roku natomiast Naddniestrze nieuznawane nawet przez owcę można na morze można tak po powiedzieć i dlatego nie do końca jesteśmy jak nie możemy o tym mówić jako jak jako państwo zwłaszcza, że to jest separacja to coś co podgrzewany przez Rosję po separatyzm, gdybyśmy zaczęli mówić z dnia 33 jako państwo o to byśmy się godzili na te fakty dokonane które, które Rosja, którzy SA dokonała na początku lat dziewięćdziesiątych, rozbijając powstającą wtedy Republikę Mołdawii i z rodzicami z perspektywy mieszkańców tego tego tego pana państwa kwas państwa, bo tak się też na to mówi faktycznie on pełni pełni te wszystkie funkcje tak oni tam chodzą do szkoły chodzą do pracy są urzędy płacą podatki i chociaż nie ma podatku VAT w Naddniestrzu np. sią takiego rozwiązania mają system edukacji i przez wiele lat mieli również swoją swoją wolę taką ideologię państwową mają fałsz historiografii, które odnoszą się przede wszystkim do dziedzictwa Rusi i imperium rosyjskiego po, szukając siebie, przedstawiając siebie to Naddniestrze jako taki obecne dochody bastion rosyjskiego rosyjskiego świata jako część z tego imperium rosyjskiego nawet nie tyle Radzieckiego co co rosyjskiego do Naddniestrza powrócimy po informacjach Radia TOK FM informacji już za kilka minut o godzinie 1011. przepraszam 20 pan dr Piotr Oleksy z Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Instytutu Instytutu Europy Środkowej ona nie szło opowiada jest także autorem książki Naddniestrze terroru tożsamości wydanej przez wydawnictwo czarne wracamy po informacjach wówczas jak pan dr Piotr Oleksy z Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu opowiada od Naddniestrza o możliwej destabilizacji Mołdawii no właśnie jak bardzo prawdopodobna są rosyjskie ataki i destabilizacja Mołdawii niektóre państwa np. Izrael zachęca mieszkańców obywateli Izraela do opuszczenia tego regionu takich państw ustawa już nawet czy więcej w tym też państwa Unii Europejskiej niektóre Ministerstwa Spraw Zagranicznych wydał taki komunikat do destabilizacji może być już dochodzi, bo o 2005. a w poniedziałek 25kwietnia PW wielkanocny poniedziałek co jest znamienne ktoś ostrzelał ręcznej broni przeciwpancernej przeciw czołgowej budynek Naddniestrza chińskiego ministerstwa bezpieczeństwa państwowego, czyli no tamtejszej bezpieki można powiedzieć budynek, który był posty, ponieważ to było święto tego nie było, więc ukarani bym w tym nie ucierpiał dzień później mieliśmy do czynienia z 2 wybuchami na terenie Naddniestrza wysadzono wieżę Radia telewizji widz telewizyjną we wsi majaki oraz wysadzono doszło jakieś wybuchu w okolicach nieczynnego zresztą lotniska wojskowego i to wszystko oczywiście rosyjskie media, a także nadwarciańskie władzę mówią że, że była akcja ukraińska oskarżają stronę ukraińską, że ani dla Ukrainy ani nawet dla Mołdawii, bo takie oskarżenia, że media wpadły do tego typu działania miałyby żadnego sensu, bo to miało żadnego sensu strategicznego no, więc wygląda to wszystko na prowokacje służb rosyjskich, których celem jest właśnie wciągnięcie Naddniestrza do konfliktu, ponieważ władze tego Naddniestrza to są biznesmeni oligarchowie, którzy do tej pory nie całe swoje retoryczne prorosyjskość starali się trzymać z dala od tej wojny położona jest bardzo nie na rękę, ponieważ może zakończyć interes już kończy ich interesy dla nich idealnym była sytuacja sprzed wojny, w której to się do działań taki parasol ochronny polityczno militarne natomiast w codzienności mogli handlować z Unią z Unią europejską i teraz te wybuchy mają po zobaczymy, dlaczego to doprowadzi wyobrażam taki scenariusz, że to jest pewnego rodzaju forma nacisku na NATO miejscowe władze, żeby wytworzyć poczucie zagrożenia, żeby one np. zwróciły się do wojsk rosyjskich o pomoc w zabezpieczeniu w zabezpieczeniu sytuacji i wtedy przejęcia pełnej kontroli nad republiką przez stacjonujących tam rosyjskich rosyjskich żołnierzy raczej mało prawdopodobne, żeby efektem tego dalszy był atak militarny na Republikę Mołdawii, a także na kanale żeglugowym nie nie trzeba dokonywać można po prostu, bo maszerować, bo mołdawska armia co nie istnieje i niejednemu doszkalania istnieje i tylko, że jest no bo dawka, a nie liczy mniej więcej morskie siły zbrojne liczą, więc tyle osób ile już siły zbrojne Naddniestrza łącznie z rosyjskimi żołnierzami tam stacjonującym z tym, że tysiące 8 co w niebo jest około 1500 rosyjskich żołnierzy już prawie 5000 żołnierzy nadwiślańskich powiedzmy to mamy podobną koło 5000 żołnierzy mołdawskich w tym, że nota, ale faktycznie jest bardzo słabo wyposażona posiada kilka jednostek, które mają doświadczenie bojowe brały udział w różnego rodzaju misjach międzynarodowych itd. ona pewną zdolność bojową mają duże no no nie oszukujmy się z armią rosyjską walka na dłuższą metę bym się prawdopodobnie nie udało, a zakład czy widzi pan taką możliwość właśnie, żeby ten konflikt rozlał się także na Mołdawię, czyli że te jednostki z Naddniestrza rosyjskie opanowują nie tylko Naddniestrze także wchodzą do Mołdawii wszelkie nasze założenia i prognozy są ostatnią bardzo brutalnie weryfikowane, więc na wszystko co powiem może morze może być brutalnie zweryfikowane przez rzeczywistość na ten moment wydaje się to mało mało prawdopodobna, ponieważ to byłoby bardzo otwarcie zupełnie nowego frontu dla Rosji, a Busha jednak przeszli chce się skupić na Ukrainie i te wojska Naddniestrzańskiej wojska rosyjskie stacjonujące w Naddniestrzu będą bardziej potrzebne w walkach ODS niż w nie był nie miałoby to logicznego sensu żeby, żeby atakować również Mołdawia, niemniej spodziewam się pomysły poważnej awantury i poważnego pewnych nacisków różnego rodzaju Mołdawii w najbliższym czasie to jest związane m.in. z obchodami dnia zwycięstwa 9maja w budowie zabroniła używania symboliki wojennej w tym w tym w tym m.in. chcą ski Jażdżewski, czyli wstążeczki czarno pomarańczowej, która w ostatnich latach stała się symbolem pamięci o wielkiej wojnie wojnie Ojczyźnianej, chociaż jest to symbol dosyć może powinien dawno wykazał wykreowany no już pewne środowiska Mołdawii zapowiadają, że tego zakazu nie będą przestrzegać w odpowiedzi nie dostaną wysokie mandaty no i wtedy się powiezie, że ludność rosyjskojęzyczna moda jest prześladowana i i będzie to jeśli będzie chciała będzie uznać za konieczną to będzie to traktować jako pretekst właśnie do do jakiejś interwencji w przyszłość Mołdawii tak naprawdę gra będzie się rozgrywać w Odessie to walka o Odessy i obwód odeski będzie miał zasadnicze znaczenie dla przyszłości mołdawskie bo gdyby nie daj Boże rosyjskiej armii udało się zdobyć od swojej obwód odeski i opanować sytuację w tej części Ukrainy to w tej w tej sytuacji Mołdawia by była w zasadzie już można być bezbronna i być może Rosja mogłaby podjąć próbę przejęcia kontroli nad Mołdawią bez bez tworzenia militarnie nazwać politycznym ultimatum, żądając pewnych ustępstw żądają np. federalizacji Mołdawii Naddniestrza w taki sposób, który zagwarantuje zachowanie rosyjskich wpływów nad tym państwem przed realizacją oznaczać musiała też pewnie znane konstytucji zmiana władzy dojście do władzy prorosyjskich sił no właśnie, czyli siły zbrojne Mołdawii mało liczne i niedobrze przygotowane do potencjalnych konfliktów, a jednocześnie poza parasolem ochronnym na to poza parasolem ochronnym NATO, ponieważ Mołdawia jest państwo neutralne ma status nauczy, ale wpisane są zresztą swojej konstytucji i nota neutralność Mołdawii rozumie czym dla Rosji też bardzo ważnym i jakiekolwiek zaangażowanie militarne NATO, że to w tym np. sąsiedni Rumunii, która jest dla Mołdawii bardzo bliskim państwo położone kulturowym społecznym no to byłoby traktowane przez OFE jako, jaką wyjścia NATO poza swoją uchwałę strefa pod swoją strefę oddziaływania jako naruszenie strefy bezpieczeństwa Osieckiego, więc no na to raczej nie pomoże nie pomoże Mołdawii militarnie w sytuacji ewentualnego konfliktu dobrze co tam wracać do Naddniestrza di jak tam żyje również mamy lokalną walutę Chick część mieszkańców dostaje emerytury rosyjskie emerytury, ale wypłacane w lokalnej walucie, która jest wymienialna tak jak lokalna waluta rubel Naddniestrzańskiej ona już wymieniana tylko na miejscu przyczyny na miejscu można na nią kupi sobie ruble rosyjskie mołdawskie leje dolary czy czy czy euro to taka nowość uszła sztuczna waluta ludzie dostają emerytury emeryci z emerytury na nieszczęście bądź rosyjskiego jeszcze zostają ci, którzy jeszcze pracowali w czasach radzieckich często jest to co zmniejsza mniejsza grupa no, że jest tam obecnie może to jest dosyć bieg biednie poza gospodarczym jest tam od kilku lat taki dosyć głęboki marazmu, której i jest spowodowany tym, że cała gospodarka jest kontrolowana przez 1 firmę monopolista firmy szeryf Skry, która również kontroluje to państwo politycznie są Sheriff Tyraspol klub piłkarski w tym roku przebojem wszedł do gry w lidze Mistrzów walczył z Realem Madryt Interem Mediolan i i takiej sytuacji tego monopolu, w którym musiały tak naprawdę i tak ci oligarchowie kontrolują wszystkie najważniejsze sfery gospodarki branży spożywczej siostra podpaliła itd. to ogranicza oczywiście profesorze to nie jest taka bieda ktoś, bo angażuje się biednie to podejrzeń, że dosyć biednie, ale nie możemy mówić o biedzie w większości przypadków, a co ciekawe patrzą za to trzydziestolecie Naddniestrza, bo to 30 lat istnieje to były okresy, kiedy żyło się relatywnie dobrze w latach dziewięćdziesiątych poziom życia ma również Szuby oceniany jako najwyższy w Sojusz wspólnocie Niepodległych państw na pewno był wyższy niż w Republice Mołdawii czy sąsiednich obwodach obwodach Ukrainy są tam zakłady przemysłowe jeszcze po Opole dziecka, które nadal pracują to jest fabryka cementu w hutach Stali zakłady tekstylne obuwniczy elektrownia to wszystko działa w dużej mierze dzięki temu, że Naddniestrze nie płaci waga nie płaci za gaz, który otrzymuje wraz z promu co ciekawe panie nie płaci za gaz na nieszawski przedsiębiorca dzięki temu produkują różne dobra sprzedają je, a ten dług obciąża formalnie kontur Republiki Republiki Mołdawii tych paradoksów tutaj już mnóstwo jeśli chodzi o takie życie codzienne pan zapytał o to dopóki ci ludzie nie wyjeżdżają zwykle bardzo intensywnie za mąż za granicą Naddniestrza generalnie jeżdżą, ale chodzi oto życie, które zamyka się powiedzmy w granicach tej nieuznanej Republiki to to życie codziennie nie różni się specjalnie od życia mówić czy do niedawna na wsi średnio obwodach Ukrainy szkoła Uniwersytet praca w nowym rzeczowym telewizja mecz piłkarskiej latte w PEM plaża nad Dniestrem dziś koncert jakiś tak to się to trzydziesto czy głęboka prowincja jest oczywiście głęboka powiększa europejska nią w Polsce artystyczne państwo, które tu odrywa się czy też odbywało się od najbiedniejszego państwa w Europie to możemy sobie wyobrazić różne że, gdyby nie te stacjonujące rosyjskie oddziały to w trudno byłoby się oderwać czy też utrzymać tę swoją odrębność taką trochę trzymającą w szachu Mołdawię czy gdyby te stacjonujące rosyjskie oddziały, a wcześniej, gdyby nie stacjonująca w 14 armia radziecka, a potem potem rosyjska na przełomie lat osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych panie będą na wniesienie powstało i nie wojna w dziewięćdziesiątym drugim roku nie osiągnęłaby tak jak się rozstrzygnęła czy de facto na korzyść Naddniestrza to właśnie agencjami rosyjskiej już wtedy rozstrzygnęła wojnę na korzyść odniesie duże to jeśli chodzi o utrzymanie przez 30 lat funkcjonowania tego państwa to raczej dużo większe znaczenie miało właśnie wsparcie finansowe przez długi czas już równia później i energetyczną wsparcia zastąpią filmu to dawało podstawy takie materialne dla utrzymywania się tego państwa czasami nawet dobrego dobrego sprawowania, a co ciekawe ten system troszeczkę się zmieniał szkoły 2016 roku, kiedy właśnie władze przejęła ta grupa oligarchiczne związana z sił musieli w tym samym czasie na dnie Mołdawia została chwilę wcześniej Mołdawia została objęta podpisała z Unią europejską umowę o pogłębionej kompleksowej strefy wolnego handlu to umowa została potem objęta również żadne to jak się zaczęło no na dużą skalę handlować również Unią europejską obecnie to właśnie relacje handlowe z Unią europejską są podstawą tamtejszej gospodarki bardzo dziękuję za dzisiejszą rozmowę pan Piotr pan dr Piotr Oleksy Uniwersytet imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu był państwa moim gościem informację już za kilka minut o godzinie 1140 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Adam Szura Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA