REKLAMA

Czego jeszcze nie wiemy o Słońcu?

Człowiek 2.0
Data emisji:
2022-04-30 14:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
27:24 min.
Udostępnij:

Nasza najbliższa gwiazda wydaje się na pierwszy rzut oka mało skomplikowana. Jednak Słońce to złożona struktura, o której wciąż za mało wiemy. Dlatego wysłaliśmy w jej kierunku dwie sondy kosmiczne - Parker Solar Probe i Solar Orbiter. Na pokładzie tej drugiej jest spektrometr rentgenowskim STIX, opracowany m.in. przez Centrum Badań Kosmicznych PAN. Czego nowego dowiemy się o Słońcu dzięki tym urządzeniom? I dlaczego aktywność Słońca może być groźna dla naszej cywilizacji? O tym opowie dr Tomasz Mrozek.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Jan Stradowski przy mikrofonie witam państwa człowiek zadał zajmie się dzisiaj słońcem tego słońca potrzebujemy coraz więcej ostatnio było zima wiosna były takie dosyć pochmurne przewiduje myślimy o tym słońcu ciepło ostatecznie ona nabyta z tego ciepła dostarcza, ale dzisiaj spojrzymy na słońce trochę innej perspektywy perspektywy naukowej co my właściwie wiemy słońca, czego jeszcze nie wiemy, dlaczego to ważne, żebyśmy się dowiedzieli jak to słońce działa, jakie Rozwiń » zbudowane jako wpływa na życie na ziemi o tym opowie dzisiaj mój gość zdalnie w domowym studiu dr Tomasz Mrozek z centrum badań kosmicznych Polskiej Akademii Nauk zakładu fizyki słońca we Wrocławiu witam dzień dobry ten dobry rozmawiamy w kontekście misji kosmicznych, które teraz to słońce badają tych misjach 2 pisałem jakiś czas temu artykuł w magazynie Fokus już istniejącym sądy Parker Solar Probe oraz sola odbita, kiedy ten artykuł przygotowywała się przyznać, że byłem zaskoczony trochę właściwie z zdumiony tym jak mało jest tym słońcu wiemy wydawałoby się to nasza najbliższa gwiazda mamy po 8 teraz badać gwiazdy w innych galaktykach nawet znamy gwiazdy bardzo odległe co umiemy zbadać tymczasem ta najbliższa nam ją dla nas najważniejsza jest taką zagadką, a w 2 sądy wysłaliśmy tam, żeby ją badać faktycznie stać tak słabo z tą naszą wiedzą można by powiedzieć, że najciemniej pod latarnią 7 pod słońce, ale to chyba nie jest aż tak źle to znaczy my słońca badamy od bardzo dawna za pomocą setek urządzeń satelitarnych powiedzmy od, a gdzieś tam lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku, ale że oczywiście brakuje nam pewne kluczy pewnych kluczowych fragmentów do tego, żeby zrozumieć słońce może niezupełnie, ale z punktu widzenia tych rzeczy, które są dla nas istotne i tutaj jedną z takich istotnych rzeczy jest to, że staliśmy się cywilizacją techniczną i jak się okazało dość mocno zaczynamy zależeć od kaprysów słońca to znaczy, jeżeli na słońcu wydarzy się coś co co spowoduje jakieś zaburzenia naszego ziemskiego pola magnetycznego, a to może się odbić na tym jak będzie funkcjonowała nasza infrastruktura, którą zbudowaliśmy nie tylko na ziemi, ale przede wszystkim kosmiczna, jakby pojawiło się takie elementy, które nowe musimy zacząć zgłębiać jeśli chcemy czuć bezpieczne w pobliżu słońca to jest 1 element drugi element to jest zmienność taka wieloletnia my wiemy, że słońce wykazuje zmienność aktywności takim cyklu 11 letnim no i toteż dla nas jest może nie tyle tajemnica całkowita ale, ale brakuje nam pewnych klub pewnych takich kluczowych rzeczy do tego, żeby np. dobrze prognozować tę aktywność wieloletnią i jednym z takich kluczowych elementów jest są obserwację biegunów słońca, bo tego np. nie widzieliśmy jeszcze do tej pory nikt dokładnie także powiedzmy, że mamy spore luki w naszej wiedzy na temat słońca, która jest bardzo rozległa i do trzeba przyznać, że już całkiem niezła ale, ale są to takie luki kluczowe i w związku z tym te 2 misje, która w, które teraz są obecnie realizowane w biegu na słońcu pamiętajmy, że słońce podobnie jak ziemia ustawione tak w kosmosie ma swój biegun północny południowy tak nazywamy umownie nadzór biegunów ziemskich i te bieguny poniosą ustawiona i w stosunku do nas też tak właśnie pionowo to z ziemi jak patrzymy też nie widać w ogóle co jest na głowę słońca na dole w sklepie nie ujmując tak zgadza się to znaczy my widzimy te obszary, ale pod takim sporem skrótem perspektywicznym także w powiedzmy, że nie możemy sobie by użyć wszystkich takich technik obserwacyjnych, które my wykorzystujemy no, obserwując słońce na przykładnie nie możemy dobrze zmierzyć pól magnetycznych, które w okolicach biegunów słońca też są no, a takie nasze wzajemne ustawienia to znaczy wzajemne część słońca i ziemia powoduje, że my tych pól magnetycznych nie jesteśmy w stanie do końca wiarygodnie mierzyć, a jest to dla nas bardzo istotna rzecz, którą chcielibyśmy bardzo istotne testowe słońce jest słońce wydaje nam się takim zmianę prostym obiektem miał przynajmniej w potocznym rozumieniu mamy wielką kulę gazu ten gaz jest bardzo gorący, ale to nie jest coś takiego co nam się kojarzy np. właśnie z ziemią czynnymi planetami tam nie ma kontynentów nie ma góry wydaje się, że to jest jedno odnawiane Kurka gazu na świecie daje nam daje nam światło daje nam ciepło i to właściwie na terenie wiemy natomiast to nie jest rozumiem taka pozostanie skomplikowana struktura jak mogło wydawać, bo właśnie ma swój cykl aktywności ma swoje pole magnetyczne swoje równa zjawiska które, które dla nas tak na co dzień ziemi nie są widoczne, ale rozumiem, że są ogólnie nie tylko ciekawe są dane słowne tak zgadza się jak najbardziej i MO to słońce tak naprawdę ono czy nasza wiedza o nim przez przeszła taką ewolucję dość wyraźną i tutaj pan nawiązał pro do kontynentów to jest atakiem ciekawa analogia, bo tak naprawdę na powierzchni słońca obserwujemy plamy, czyli to są takie struktury które, które przemieszczają się po powierzchni zmienia swoje kształty raz są duże oraz małe one zostały jednak zaobserwowane już dawno temu, bo owo by jakiś chińskich Kronika to tylko 2 tysięcy lat temu są zapisy o plamach słonecznych natomiast dobrze zaczęliśmy ja o obserwować od momentu konstruowania lunety no i pierwszych takich obserwacji za pomocą lunety teleskopów, które zostały wykonywane wtedy okazało się, że plamy pojawia się regularnie, że podlegają cyklowi 11 letniemu i to słońce już przestało być wtedy powiedzmy na początku siedemnastego wieku takim obiektem doskonałym jak to chcieli starożytni prawda, żeby słońce było bez skazy i takie idealne, czyli pewien sposób nudne powiedz jak ono przestało być nudne, a drugim takim bardzo ważny moment, kiedy słońce przeor, kiedy zaczęliśmy odkrywać jego magnetyzmu i całe bogactwo struktur, które w atmosferze słońca obserwujemy, które są związane z pojawianiem się plam, bo to są miejsca, w których wypływa bardzo silne pole magnetyczne spod powierzchni, kiedy my zaczęliśmy słońce widzieć właśnie w tym bogactwie struktur magnetycznych no to ona już nigdy więcej nie będzie nudne no, a niestety okazało się, że macie niestety może może stety, bo to karmi naszą ciekawość no w tym całym bogactwie struktur mieści się cały szereg zjawisk, których menu nie do końca rozumiemy, a które chcielibyśmy choćby z ciekawości poznawać ciekawość z tym co nas pcha, ale też oczywiście to, że te zjawiska w jaki sposób wpływają na nasze życie także słońca, jakby staje się coraz bardziej ciekawym obiektem tak by po nie jest Bogiem jak kiedyś uważano, iż nie jest tak właśnie nieskazitelną idealną strukturę niebieską stosują go ciekawa nasi przodkowie myśleli właśnie w kosmosie w taki bardzo w idealny sposób oni byli przekonani, że tam wszystko działa jak w zegarku we wszystkie cykle są jakoś tam w sposób idealny dostojne stąd potem były kłopoty z kalendarzem prawda próbowano grać w cyklu słońca w trybie obiegu ziemi wokół słońca obiegu Księżyca wokół ziemi okazało się, że cykle, które powinny się zgadzać, bo wciąż są idealne niebiosa jednak nie zgadzają teraz wiemy, że słońce jest dynamiczne ono się zmienia na nowości, dlaczego tak trudno zrozumieć czy to jest kwestia tego, że to jest wielka skala jest tak ogromny obiekt nie umiemy go zmierzyć zbadać obliczyć co tam się na nim dzieje pewnie to jest jeden z elementów, bo rzeczywiście skala jest ogromna innym takim to jest ono to jest jakby o obiekt, który badają astronomowie astronomowie są przyzwyczajeni że, że nie ma, że badają obiekty, których nie można dotknąć tak generalnie rzecz biorąc tylko mamy światło od nich ewentualnie pomiary jakich położenie i to wszystko i słońce pod tym względem jest jak najbardziej obiektem astronomicznym, bo dotknąć go nie da nie da się też tworzyć np. warunków, które panują w koronie słonecznej w naszych ziemskich laboratoriach one są tak ekstremalna, że no mogą być badane tylko poprzez obserwowanie słońca im to rodzi od razu szereg problemów, bo my powiedzmy, że współcześnie naukowcy stałym aparatem matematycznym wyposażeni w wspaniały komputery są w stanie modelować do tej pory nie każdy każdy dowolny proces każdy dowolny obiekt, ale powiedzmy, że tutaj możliwości mamy bardzo duże natomiast te modele trzeba weryfikować obserwacjami tutaj nie zawsze obserwację nadążają to znaczy nie nadążają w tym sensie, że modele mogą przewidywać jakieś efekty, ale one są np. w skali rozmiarów rzędu setek metrów pływają my takich dokładnych obserwacji wciąż nie mamy jeśli chodzi o słońce no, więc próbujemy je zdobywać prawda to jest to jest jakby taki element, którym nad, którym bardzo silnie pracujemy no i w związku z tym, jakby potrzeba coraz lepszych obserwacji coraz lepsze obserwatoriów teraz bardzo jakich wyrafinowanych metod albo albo jakiegoś nietypowego podejścia np. poprzez zbliżanie się do słońca o tak, bo teraz te misje, o których mówimy one lecą bardzo blisko pną się znajdowały słońca wspomniał pan o koronie słonecznej to też ciekawa, ponieważ Korona słoneczna to taka atmosfera naszej gwiazdy, czyli taka warstwa, która znajduje się nad tym głównymi NATO główną masą, ale jest nietypowa jest modeli wynikałoby, że nie mogą być tak gorąco jak podobno jest gorąca jest zbyt gorąca jak jak na modele, które przewidują dlatego między nimi poleciały sądy kosmiczne, żeby badać tak to jest 11 takich problemów, który wciąż nierozwiązanym Biel jeśli chodzi o naszą wiedzę na temat słońca to znaczy my wciąż nie wiemy, dlaczego Korona słoneczna jest gorąca, bo generalnie powinno wyglądać tak no, kiedy oddalamy się od ogniska prawda idziemy coraz dalej jest coraz chłodniej no po prostu prawda promieniowanie jak jest coraz mniejsze wraz ze zwiększającą się odległością natomiast słońce dzieje się coś coś dziwnego, dlatego że w pewnym momencie przy oddalaniu się od jego takiej umownej powierzchni temperatura zaczyna rosnąć na Jona rośnie powiedzmy średnio prawie 2 000 000 stopni to to nie jest banalny wzrost spraw raczej od kilku tysięcy zwiększamy temperaturę do prawie 2 000 000 i my wciąż dziś nie wiemy, dlaczego tak się dzieje rzeczywiście jest kilka hipotez, które potrafią czy starają się próbują bardziej przewidywać to takie zachowanie w koronie słonecznej natomiast żadna z tych hipotez samodzielnie nie jest w stanie tego wytłumaczyć no i my, jakby poszukujemy odpowiedzi do tego potrzebujemy oczywiście właśnie tych dobrych obserwacji poszukujemy odpowiedzi co takiego dzieje się w tej w tej ogromnej atmosferze słonecznej ona robi się gorąca tak to to jest to jest jedna z niewyjaśnionych zagadek jeśli chodzi o słońce teraz właśnie w tę koronę słoneczną zanurzać się będzie sąd partia, którą ma być bardzo blisko słońca będzie pracował w ekstremalnych warunkach chronicznego chyba do 1500 stopni w w tych obszarach to właściwie trudno sobie podać jako NATO wytrzyma te no zgadza się to jest to to jest rzeczywiście wyzwanie przeogromne wyzwanie do jeszcze tych ekstremalnych zbliżeń Parker Solar Probe dniem te nie odbył też takich bardzo bliskich spotkań ze słońcem, niemniej Neue wciąż przy każdym obiegu pobije kolejne rekordy zbliżania się no my liczymy na to, że przeżyje ten tam jest niezwykle wyrafinowany system chłodzenia, który bardzo efektywny system chłodzenia aktywnego i przede wszystkim takie osłony termicznej która, która tutaj z przodu czy od tej strony od słonecznej jest umieszczona, ale też oczywiście wnętrza instrumentu do chłodzenia co ciekawe ona jest oparte o chłodzenie wodne to pan tam po prostu krąży woda która, która chłodzi po zespół to jest to jest rzecz, której do tej pory nie realizowano w kosmosie cała sąd zachował się za taką tarczą mu właśnie, któremu chroni przed tym ogromnym ciepłem słonecznym gdzieś tam z tyłu wystają instrumenty, które będą badały co z tego słońca ulatuje od drugiej sądzie i o tym co z tych badań wynika porozmawiamy za moment w drugiej części audycji ponownie przy mikrofonie Jan Stradowski dzisiaj przekonamy się słońcu, ale bezpiecznie w udamy się mu okiem naukowym za pomocą przyrządów nie patrzymy bezpośrednio słońce to niezdrowe dla oczu ze mną studio dr Tomasz Mrozek z centrum badań kosmicznych Polskiej Akademii Nauk zakładu fizyki słońca we Wrocławiu witam ponownie ten dobry przyglądamy się słońcu przez te sądy kosmiczne, które wokół niego kołową jak słyszeliśmy to sonda Parker, czyli sądy amerykańska ona jest taka wyjątkowo odporna na ciepło, bo bardzo tego do tego słońce będzie zbliżać Ilona nie patrzy na to słońce bezpośrednio, bo chyba w tym momencie nie dało 1 instrument tego by nie wytrzymał do patrzenia na słońce do obserwowania za pomocą teleskopu mamy inne sądy europejską, czyli Solar Orbiter tak to rzeczywiście prawda Parker Solar Probe jest już troszkę za blisko, żeby jakikolwiek instrument taki rodzaj teleskopu skierować w stronę stronę słońca, bo do to oznacza tak naprawdę puszczenia tego ogromnego strumienia ciepła do wnętrza sądy tego nikt nie chce tak naprawdę po to, ta cała osłona, żeby się przedtem chroni prawda tam jest 1 teleskop, który tak patrzy troszkę bok znaczeń patrzy gdzieś na otoczenie słońca, ale rzeczywiście żadnego celu danego naszą gwiazdę natomiast na Solar Orbiter jest misją, która nie zbliża się tak aż tak ekstremalnie w związku z tym no tam można użyć teleskopów to jest test też no bardzo sprytne podejścia do prowadzenia obserwacji dlatego, że to są w gruncie rzeczy najlepsze teleskopy powiedzą najlepszych parametrach jakie, jakie do tej pory my w kosmosie używaliśmy jeśli chodzi o obserwacje słońca, więc one mają np. taki parametr, który się nazywa rozdzielczością kątową, czyli jak bliskie obiekty taki teleskop potrafi rozdzielić i teraz jeśli my już technicznie no nie jesteśmy w stanie zbyt pójść do przodu no to można, zbliżając się do słońca Pol przy tej samej rozdzielczości kątowej poprawić parametry się nazywa rozdzielczością przestrzenną, czyli mer no obserwujemy obiekty, które są blisko 2 blisko siebie jakimś tam koncie, ale one w rzeczywistości są w odległości iluś tam tysięcy km na i teraz, jeżeli mamy instrument, który obserwuje w tym końcem zbliżymy się odpowiednio blisko to rozdzielimy te struktury, czyli krótko mówiąc jesteśmy w stanie poprawić precyzję naszych obserwacji i szczegółowość naszych obserwacji to jeśli chodzi o obserwację teleskopowe także to jest to jest rzeczywiście bardzo sprytne natomiast te zbliżenia do słońca z punktu widzenia Solar orbitera nie są tak ekstremalne jak to jest w przypadku Parker Solar Probe natomiast one są na tyle duże, że rzeczywiście też to słońce i ten to ciepło, które tam jest generowane jest czymś niebezpiecznym to znaczy w instrumenty Solar orbitera wnętrza tej sądy też chroni się za taką osłoną termiczną z tym, że tutaj nie mamy żadnych układów takich aktywnych chłodzenia no, niemniej temperatury na poziomie prawie 600 stopni to jest już bardzo duża, szczególnie że jeśli weźmie pod uwagę, że np. kilkadziesiąt centymetrów za tą osłoną rozgrzaną do 600 stopni są detektory, które mają działać w temperaturze np. -20 także do to jest to wymaga rzeczywiście wyjątkowych rozwiązań, żeby na odległości 8090cm tak bardzo dobrze zaizolować te obszary, w których są detektory także tutaj też wezwań sporo, ale no te teleskopy, których już niektóre rasy zresztą powtarzam to jest to jest coś wyjątkowego co pozwala nam zobaczyć słońce kompletnie nowy sposób mamy na pokładzie tu sądy także ma urządzenie, które powstało w Polsce nazywa się to styk jest to spektrum od 1 genewskiej to też rodzaj teleskopu tak to jest rodzaj teleskopu bardzo ciekawego teleskopu, dlatego że nie ma żadnych soczewek ani zwierciadeł tak jak w typowych instrumentach optycznych, a to z tego powodu, że Sting jest instrumentem, który obserwuje rejestruje promieniowanie rentgenowskie ze słońca to jest taka taki zakres promieniowania, gdzie kwanty wpływy są mają bardzo wysokiej energii i już jesteśmy w stanie odbić od żadnej powierzchni w związku z tym nie można stworzyć zwierciadła takiego no klasycznego zwierciadła, jakie mamy w teleskopach i lgną potrzeba jest tutaj używać jakichś bardzo takich ciekawych technik obserwacyjnych, które polegają to nie mniej ni więcej niż na patrzeniu słońce przez układy takich sztabek Raków to są takie Wolf ramowe struktury, które trochę przypominają taki płot ze sztachetami i jakie odpowiednio poustawiać względem siebie odpowiednich odległościach do obrad o odpowiednią szczelinę pomiędzy tymi szczepionkami czy też sztachetami to my możemy uzyskiwać informacje na temat tego, gdzie się znajdują się źródła promieniowania rentgenowskiego, a potem, używając takich zaawansowanych technik komputerowych odtwarzać obraz czy w zakresie rentgenowskim nie dostajemy obrazu bezpośrednio tak jak to jest w innych dziedzinach czy to w zakresie widzialnym czy ultra fioletowym tutaj musimy dokonać obserwacji bardzo sprytny sposób, a potem jeszcze odtworzyć ten obraz komputer także tak to jest to jest bardzo ciekawy instrument i tak jak pan wspomniał on rzeczywiście w dużej części powstawał w Polsce centrum badań kosmicznych tu przede wszystkim w naszej kwaterze głównej w Warszawie częściej czy także po pewien udział na tym etapie konstrukcji miał Wrocław natomiast nome teraz korzystają z tego z tego świetnie zbudowanego instrumentu cała grupa wrocławska naukowców, bo tu jest tu są skoncentrowani fizycy słońca zajmujemy się analizą tych obserwacji interpretacja właśnie takiego widać na słońcu w promieniach rentgenowskich, bo to czasami nie zapominamy o tym ze słońca świeci nie tylko światem widzialnym nie tylko w podczerwieni, które czujemy po tym, jak ciepło słoneczne ono emituje najróżniejsze długości fal elektromagnetycznych ten rentgen do czego w takim razie no oczywiście, ponieważ ja się tym na, choć miejsce zajmuje muszę powiedzieć tutaj to jest najważniejszy zakres promieniowania, jakie obserwujemy tam tam widać najciekawsze rzeczy, ale tak żartem rzeczywiście jeśli chodzi o promieniowanie rentgenowskie tam widzimy NIK to co się dzieje na słońcu, kiedy pola magnetyczne związane z aktywnością słońca, które wypływają w obszarach plam słonecznych to są miejsca, gdzie pole marne po ma genetyczną ulegają niszczeniu też inaczej mówimy, że to jest taka gwałtowna zmiana konfiguracji, ale takiej konfiguracji, która na końcu ma niższą energię niż pierwotna to znaczy, że gdzieś ta energia, która w polach magnetycznych jest zgromadzona musi zostać uwolniona ta energia uwolniona energia ona przede wszystkim czy głównie w pierwszej fazie objawia się właśnie w zakresie rentgenowskim zjawiska, które nazywamy rozbłyska słonecznym i te rozbłyski no bardzo czy inaczej obserwację promieniowaniu rentgenowskim hot rozbłysków pozwalają nam powiedzieć dużo na temat tego, jakie procesy rzeczywiście biorą udział w tej całej rekompensuje rad pól magnetycznych i co tam się dzieje to znaczy, jaka część energii jest przeznaczona np. na przyspieszania cząstek do wysokich energii, jaka została spożytkowana na podgrzanie gazu to temperatur nawet kilkunastu więcej milionów stopni, bo lokalnie rozbłyska słonecznych takie temperatury obserwujemy cały szereg różnego rodzaju procesów, które właśnie ujawniają się w zakresie rentgenowskim to jest to jest cel, jakby tych obserwacji, ale to sama obserwacja rentgenowskie to jest oczywiście mały fragment wszystkie pozostałe 5 teleskopów poza naszym miksem ona obserwują te same zjawiska te same obszary słońca czy też otoczenie tych obszarów w innych zakresach promieniowania czy to jest ultrafiolet promieniowanie widzialne i dopiero wtedy cały taki komplet obserwacji pozwala nam, jakby no tak spoglądać wielowymiarową na na choćby rozbłyski słoneczne pan to nie jest jedyny przejaw aktywności słońca, ale w dziedzinie rentgenowskiej taki najbardziej nas zajmujący my też była dosyć emocjonujący, jeżeli chodzi o nasze sprawy sprawy na ziemi, bo obawiamy się takie rozbłyski, gdyby były bardzo silne mogłoby nam wchodzić nie tylko satelity, które są na orbicie okołoziemskiej nawet na linię elektroenergetyczną na ziemi sądzi pan to są uzasadnione obawy ta aktywność słoneczna oraz rosnąca mogą być dla nas faktycznie, jakim zagrożeniem one są jak najbardziej tak one są uzasadnione historią to znaczy do takich zdarzeń po prostu już dochodziło my wiemy, że tu nawet może nie sam rozbłysk słoneczny, ale stowarzyszone z nim tzw. Corona wyrzut materii to jest taka chmura gazu pola magnetycznego, która może dolecieć do ziemi zaburzyć ziemskie pole magnetyczne powoduje wtedy coś co nazywamy burzą magnetyczną i to są zjawiska które, które już przeszłości pokazywały, że mogą w istotny sposób wpłynąć to na na taką naszą ogólnie pojętą infrastrukturę i pierwszy rozbłysk w ogóle, który był zaobserwowano był wyjątkowo silne oddziel powiedz piętnastego wieku rozbłysk Carrington nawet współcześnie nazywamy, bo Carrington, bo nazwisko człowieka, który zaobserwował to zjawisko ten rozbłysk był nudnym bardzo silnym jeszcze nie byliśmy tak techniczną cywilizacja jesteśmy teraz, ale mimo tego wpływ miał na choćby działanie telegrafu to znaczy przy takich bardzo gwałtownych zmianach ziemskiego pola magnetycznego dochodziło do indukowanych Ania całkiem silnych prądów takich długich instalacjach takich długich przewodach jak właśnie np. Telegraf ach, no i tam obserwowano zjawiska w rodzaju samoczynnego zapalania się też taśmy papierowe prawda, na który była drukowana wiadomość o kilku operatorów zostało porażonych zręcznym prądem także to były takie czasy nos przed 170 lat powiedzmy natomiast współcześnie, kiedy my mamy cały szereg systemów i działających na ziemi w przestrzeni kosmicznej no te efekty dały znać o sobie co najmniej kilka czy też kilkanaście razy i to z tych takich najbardziej znanych to jest np. awaria sieci energetycznej w Kanadzie w 1989 roku, która była jednoznacznie spowodowana przez przez burzę magnetyczną kilka czy też kilkanaście sztucznych satelitów, które albo uległy całkowitemu zniszczeniu czy uszkodzeniu albo przez długi czas nie były w stanie pracować ma, bo ze względu na te silne burze i nieraz efekty są takie bardzo zaskakujące, bo w latach siedemdziesiątych np. podczas podczas burzy magnetycznej niestety już nie pamiętam, w którym to, w którym rejonie świata było, ale miejsce, w którym były miny porozstawiane takie miny morskie, które miały zapalniki i aktywnym aktywowane polem magnetycznym o SN były masowo może to nie jest śmieszne, ale one zaczęły masowo wybuchać po prostu w wyniku tego, żeby bardzo silne zaburzenia pola magnetycznego także te fakty są obserwujemy rzeczywiście one one mogą mieć na nas wpływ i a ponieważ nadchodzący cykl aktywne nadchodzące akcje aktywności w wygląda na to, że nas zaskakuje, bo jest wyjątkowo silna na tle wyjątkowo silnie się rozbijano, kto wie nawet warto warto to słońce obserwować tak powie warto obserwować warto się więcej dowiedzieć taka okazja niedługo trafi we Wrocławiu 0708. maja odbędzie się impreza Space Flight będzie można tam także posłuchać m.in. o badaniach słońca zapraszamy szczegóły są na stronie wydał z PiS klub kapel PiS to rozpacz c szybko PL, gdy państwo byli zainteresowani będą też tam będzie będzie można posłuchać jeszcze więcej o słońcu o tym jak się bada, bo to temat, który jak ci chyba wykazaliśmy na pewnym naprawdę jest dla nas istotny bardzo dziękuję mojemu rozmówcy dzisiaj dr Tomasz Mrozek z centrum badań kosmicznych Polskiej Akademii Nauk zakład fizyki słońca we Wrocławiu dziękuję dziękuję bardzo, zapraszam jak zwykle w sobotę mówił Stanowski usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: CZŁOWIEK 2.0

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA