REKLAMA

Najbardziej polskie miasto Chin

Magazyn Radia TOK FM
Data emisji:
2022-05-01 11:40
Prowadzący:
Czas trwania:
25:58 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM w majową niedzielę skłaniam się państwo ponownie Przemysław Iwańczyk z nami już pani Magdalena stożek Deng dzień dobry pani kłaniam się czy dobra jest pani tłumaczką języka chińskiego autorką facebookowego profilu migawki znad są Gary dziś mówimy o po mówimy o Polakach Mandżurii mówimy o tym jak się żyje w Harbinie no właśnie to miasto wzięliśmy właściwe pani zaproponowała byśmy chcieli na warsztaty, dlaczego jest tak istotna albo inaczej, dlaczego Rozwiń » warto zainteresować jego historią z perspektywy Polski to bardzo interny kierunek bardzo daleki i chciałbym, żeby pani dobrze nie zrozumiała zupełnie nam obcy jednak być może jest także wydaje się nam obcy, ale wystarczy trochę zgłębić temat więcej o tym poczytać okazuje się, że jest to miasto w Chinach, które tak naprawdę najwięcej wspólnego z polską miasto, które powstało, do którego powstania przyczynili się Polacy i które dzięki temu jest myślę po powinno zajmować specjalne miejsce w sercu każdego Polaka no to tym bardziej że celem cha właśnie, tym bardziej jest powód do tego by opowiadać o karabinie oddaje pani głos rozumiem, że Adam Szydłowski będzie jednym z bohaterów tej opowieści tak myślę, że wypadałoby zacząć od Adama Szydłowskiego, ponieważ to on de facto stał się założycielem miasta, a właściwie on przewodniczy ekspedycji, która w 1800 dziewięćdziesiątym ósmy roku wyruszyła z Władywostoku, a której zadaniem była o rekonesans, bo wybór miejsca pod stworzenie miasta takiej siedziby głównej, o które stałoby się centrum dyspozycyjnym lak głos powstającej wówczas kolei wschodniochińskiej za taką datę po oficjalnym powstanie miasto uznaje się 16 maja i wspomnianego roku jeszcze raz powtórzę 1800 dziewięćdziesiąty ósmy, kiedy Szydłowski o zakupił tutaj nad brzegami Bułgarii o zabudowania, które wchodziły w skład nieczynne już wówczas korzeni później na początku miasto nazywało się Hungary później o naparze nazwy, którą nosiła wioska, która była tutaj wcześniej wioska się nazywała halami to była hinduska nazwa oznaczająca miejsce suseł suszenia sieci rybackich i później na bazie tej nazwy przemianowano właśnie nowo powstające miasto nie w ogóle do tego doszło, że znalazły się tam Polak on sama sama obecność Polaków ma dziurę jest bezpośrednio związana z powstaniem kolei wschodniochińskiej, ponieważ Polacy stanowili wówczas właściwie podstawowy trzon kadry technicznej to zarówno przy obsłudze i budowie i obsłudze kolei jak również zajmowali bardzo wysokie stanowiska administracji Polacy stanowili świetnie świetnie wykształcony i kosi się świetnie dysponujący umiejętnościami był, choć pani techniczny o technicznych zasób wiedzy, który pozwolił gdzieś przenieść to później na praktykę jaką, jaką mieli do czynienia ci ci ludzie tak zdecydowanie, ponieważ część z nich miała doświadczenia przy budowie kolei transsyberyjskiej dużo było takich o dawnych doświadczonych wykształconych inżynierów część z nich przybyła wzrost tej azjatyckiej części Rosji Syberii część przybyła z Królestwa polskiego ich w ogóle namawiano do wyjazdu przywiodły ich tu też bardzo dobre warunki, które oferowane były na miejscu, bo to były zarówno warunki socjalne jak i o wynagrodzenie oferowane jak to, że tak naprawdę mogli sobie tu funkcjonować w dość szerokim misję wolności nie spotykali się z żadną dyskryminacją i stąd też Kolonia Polska, która różni się rozwinęła działała bardzo aktywnie na wszelkich polach czy to prawda, że tam było kilka nawet kilkanaście tysięcy Polaków, którzy przybyli właśnie do Mandżurii tak naprawdę w zależności jeszcze od okresu, w którym mówimy to się waha od na początku kilkuset później kilka tysięcy w szczytowym okresie, czyli mniej więcej koło roku 1918 to było nawet 10 000, choć rzeczywiście była to znacząca, ale największa grupa obcokrajowców tutaj na terenie nowo powstającego miasta natomiast oni przyjeżdżali też takimi falami na początku byli głównie ludzie związani z budową kolei później obsługą później z kolei pojawiła się grupa, a żołnierz września wcielonych do armii rosyjskiej podczas wojny rosyjsko japońskie później dopiero ci wszyscy rzemieślnicy lekarze cała, że tak powiem reprezentacja społeczna zaczęła osiedlać miasto sprowadzili rodziny i położyli podstawy do do późniejszej funkcjonujący w kolonii polskiej i nie tylko w Harbinie zresztą, ponieważ miało to miejsce również w większości stacji na trasie kolei na trasie przebiegu kolei wschodniochińskiej przyznam, że też z wnikliwą uwagą śledzę to co zamieszcza pani na swoim profilu Facebookowym migawki znad są Garri i też Harbin, który jest tutaj przedstawiany jawi się przynajmniej w takim pierwszym odbierze percepcję, bo tak działa europejskie miasto tam próżno prócz oczywiście litery napisów języka chińskiego, który jest choćby na naszych DAG mieć wrażenie, że jest to daleki kraj w dalekie miejsce dalekie miasto położone kilka tysięcy kilometrów stąd to prawda myślę że, gdyby ktoś wybrał się do Harbinu po w poszukiwaniu takich kości, która zazwyczaj nam się kojarzy, kiedy mówimy o Chinach, czyli jakieś ogrodów chińskich typu osób czy handlu PAP Gut o i innej takiej jak i stereotypowo pojętej miejskości mógłby się nieco rozczarować, owszem mamy również świadczenie Konfucjusza świątynie to istotną jamy, ale generalnie nie należy zapominać, że jest to miasto założone przez obcokrajowców i tak naprawdę na w porównaniu z ZAiKS zresztą Chin bardzo młoda dlatego, jeżeli mowa tu jakiś zabytkach czy punktach turystycznych to głównie będą to zabudowania de facto prowadzi proweniencji zagranicznej w prostą odbija się również w innych warstwach pierwsza to w warstwie językowej, gdzie jest pola sporo naleciałości języka rosyjskiego o tym odbija się to też w państwie mentalne obyczajowe nawet kuchni, ponieważ przejęcie tu całkiem sporo przyzwyczajeń o kulinarnych charakterystycznych bardziej dla naszej części świata, a do tego też przejdziemy, ale ten ślad Polaków w Harbinie jest bardzo mocny zresztą przedstawicieli innych krajów także proszę powiedzieć jak to wyglądało społecznie to jest o tyle zasadne pytanie teraz zadajemy w kontekście relacji polsko rosyjskiego tam przecież też było mnóstwo Rosjan właściwie takie małżeństwa polsko-rosyjskie były były sprawą powszechną tak to prawda i wszyscy Chińczycy, którzy później wypatrywali się do Polski we wszystkich wspomnieniach Chińczyków przewija się to, że była to właściwa enklawa takiej tolerancji tutaj wszyscy za wszystkim, jeżeli na bardzo dobrych zasadach małżeństwa mieszane jak najbardziej było powszechnie spotykane no i współistnienie różnych grup nie byli to tylko Rosjanie Polacy byli to też Żydzi Ormianie Litwini Łotysze oczywiście miejscowi Chińczycy narodowości Han, ale i mundurowej Koreańczycy Mongołowie na wszystko razem tworzyło to taki te kulturowe, które działały i a niektóre nie prowadzi do występowania jakichś niesnasek czy negatywne innych zjawisk społecznych na pierwszy na większą skalę dlatego Harbin w większości wspomnień funkcjonuje jako taka właśnie oazą pokoju współistnienia i harmonii to jest nie tylko grupa inżynierów ludzi wykształconych w tym kierunku, którzy przybywali do Harbinu, ale to także przedstawiciele innych grup zawodowych z lekarzami włącznie, owszem, oczywiście byli lekarze weterynarze później zarówno kupcy jak rzemieślnicy natomiast warte podkreślenia jest, że z tego by rząd społeczności to faktycznie byli ludzie dobrze wykształceni, którzy prezentowali bardzo wysoki poziom widać również po tym, jak wygląda budowa kolei jak wygląda budowa infrastruktury miejskiej użyte rozwiązania nowatorskie rozwiązania techniczne to dobrym przykładem jest zarówno budowa mostu będzie przez sąd Darii jak budowa linii kolejowej w górach wielkiego sięgano, czyli takich bardzo pierwotnych i trudnych warunkach dziewiczej tajgi w okowach mrozu, a samo miasto powstawało bardzo szybko most Kierbedzia powstało bodajże w przeciągu kilkunastu miesięcy to jest w ogóle rekordowym tempem, zważywszy na to jak wygląda tutaj nie ma tutaj naprawdę na na połowę roku wszystkie tego typu prace stają, a zaprojektowanie plan miasta budowa kością w parafii polskich, a wszelkiego typu innych budynków to wszystko powstawało w rewelacyjnym tempie już reprezentował bardzo wysoki poziom wykonania Ney w dużej mierze przyczynili się do tego Polacy mówiliśmy o tych relacjach i przeplatających się losów społeczności polskiej rosyjskiej jak to wyglądało w tych relacjach polsko chińskich i wygląda nadal, bo również ślad pozostał czego, czego mamy mnóstwo od lat z ślad pozostał też są wydaje mi się, że mimo wszystko w świadomości ogólnej takiego przeciętnego zjadacza ryżu, że tak to Ujma to obcokrajowcy, którzy zamieszkiwali Harbin to oni jednak zbijają się jakimś taką ogólną grupę Chińczycy mówią na to małe, czyli na nie Chińczyka dla obcokrajowiec człowiek z zagranicy i wydaje mi się, że mimo wszystko świadomość tego, że nie byli tylko Rosjanie jest tutaj nadal dosyć niska o 2017 roku miasto zorganizowało tak duże o z szczyty zjazd dawnych mieszkańców miasta z całego świata wtedy faktycznie zjechali się z Kanady ze Stanów zjednoczonych WizzAir Iza Izraela i z Polski była o całkiem reprezentacyjna grupa ze Szczecina i członków klubu Chińczyków szczecińskiego ataki takie, żeby się takie kluby też są, bo to jest ciekawe od pociąga panią za język w tej kwestii bardzo proszę kontynuować no myślę, że to po prostu dobry ruch w kierunku tego, żeby właśnie uświadomić ludziom na miejscu, że nie tylko Rosjanie, że to była bardzo złożona bogata są narodowości obyczaje i enklawa natomiast wszelkie ruchy z tego tego typu idące w stronę edukowania czy może zaznaczenia większego obecności Polaków w Harbinie z uwagi na zaistniałe zaistniałą sytuację pandemiczną póki co uległy wstrzymaniu tak, ale wracając jeszcze raz to jest właśnie bardzo proszę habit jest często także np. kiedy metą chodzimy oni jak gdyby tak jak pozostałe części Chin zakładają, że ktoś może przychód ze Stanów czy sanki czy Europy ze stanem jakiegoś innego miejsca na świecie tutaj tutaj najczęstszym pytaniem, które pada jest, że jesteś sumienny i sól to związek radziecki oni, gdyby po pierwsze, Rosję ze związkiem Radzieckim stawiają często między nimi znak równości po drugie, zakładają, że jeżeli ktoś faktycznie o europejskich rysach się tutaj pojawia to najprawdopodobniej będzie właśnie stamtąd za chwilkę wrócimy do naszej rozmowy dziś naszym gościem niedzielnym magazynie Radia TOK FM jest pani Magdalena Magdalena stosie kredyt bank tłumaczka języka chińskiego autorka facebookowego profilu migawki znad Sugar ja proponuję taką propozycję dla naszych słuchaczy by, słuchając teraz skrót informacji niepełnego jego wydania przepraszam sięgnąć też do Facebooka i zobaczyć jak wygląda ta ta strona wygląda ten profil ówczesna bierzecie państwo, aby inaczej skonfrontuje swoje wyobrażenia z rzeczywistością z tymi fotografiami, które nasz gość pani Magdalena zamieszcza już za chwilkę jesteśmy państwu ponownie naszej rozmowy to jest niedzielny magazyn Radia TOK FM pani Magdalena Staszek ręki jest z nami tłumaczka języka chińskiego autorka facebookowego profilu migawki znad Sugar pani Magdaleno kłaniam się ponownie witam jest pani w Harbinie, którym dziś pani opowiada mieście, które w 1800 dziewięćdziesiątym ósmy roku w czasie budowy kolei wschodniochińskiej pani o tym opowiadała zakładał Adam Szydłowski zresztą Polaków to tam całe mnóstwo, czego pani jest najlepszym dowodem o regionie też pani opowiada kulturze ludzie chciałbym, żeby pani teraz przeniosła się co do Harbinu, wskazując na bardzo charakterystyczne dla tego miejsca w destynacje takie, bo myślę, że ona nie są skupione dziś w obrębie samego miasta ale, ale pewnie gdzieś wyjść lubimy spoza jego granice czy w Harbinie można dostrzec pigułkę Chin czy to jest miasto tak wielu kulturze, że trudno temu, że odniosę się jeszcze do tego, o czym pan wspomniał, że to jest dużo Polaków ja bym powiedziała, że tutaj było dużo Polaków, bo z tego co wiem na razie jestem 1 plus moja córka, która liczy jako pół Polski pół Chinki, a było troje studentów, którzy przyjeżdżali na wymianę, ale teraz znowu z uwagi na sytuację pandemiczną nie jest możliwa dlatego wydaje mi się, że dobrze byłoby, żebyśmy w Polsce nieco bardziej rozpropagowanie świadomość, a że jest w Chinach takie miasto, że jest to miasto bardzo się nie sposób związane i warte odwiedzenia cały czas niezmiennie żałuje żony, gdyby cały czas jest tak na uboczu, czyli np. nie wchodzi w skład wycieczek po Chinach nie jest 1 elementem trasy takiej standardowej wycieczki po Chinach, bo tutaj faktycznie byłoby co zwiedzać i byłoby to dla nas bardzo interesujące miejsca, ponieważ może pigułki tutaj nie uświadczymy, ale jak w pigułce możemy zobaczyć jak działali Polacy zrobili co wybudowali co było dla nich ważne nie wszystkie z tych miejsc zachowały i część z uwagi na upływ czasu do części przyczyniły się różne zawirowania historyczne typu rewolucja kulturalna, ale nadal jesteśmy w stanie wyznaczyć kilka takich punktów, które właśnie z Polakami miały dużo wspólnego nie może zacznę od tego, że całe historyczne centrum kabina kabina jak chyba jest zresztą niekonsekwentna sam sam zapis nazwy miasta taki zapis historyczny to zapis przez cecha odmiana hrabina Szczecina ja jestem już bardziej przyzwyczajone do tego współczesnego przez samo przez samochód i Harbinu do Pekinu i zazwyczaj nim posługuje, ale widać chyba nie do końca konsekwentny i wielkie historyczne centrum kabiny to były 3 dzielnice obecnie one noszą cechy inne chińskie nazwy przedtem to była przystań, czyli obecne dali Nowe Miasto naga i a wschód z udziałem tak ona zazwyczaj występuje w materiałach historycznych polskich alpejczyków obecnie jest doły doły było dzielnicą chińską przystań Nowe Miasto bardziej naszą euro europejską i o dzielnicę i przystań jest ta, która przylega do nabrzeża są Gary tamten są prowadzą bulwary nadrzeczne tam do tych ból wart doprowadza główna ulica Centralna, której obu stronach, której znajdują się właśnie historyczne zabudowania to był taki główny deptak i chyba najbardziej reprezentacyjne miejsce to taka wizytówka Chin o kolejną wizytówką niech tylko zabił kolejną wizytówką kabiny jest sobór świętej Zofii to myślę, że sporo będzie kojarzyło, ponieważ rząd dotrwa właściwie w stanie nienaruszonym jedyne co, że nie odbywają się nabożeństwa tylko przekształconego na na muzeum ich natomiast od od tego bulwaru jeżeli, gdybyśmy szli tym bulwarem cały czas prosto od rzeki doszlibyśmy do dzielnicy Nowe Miasto, a do dworca kolejowego w pobliżu, którego zaczyna biec wielki prospekt, przy którym zgromadzone były większość budynków związanych z zarządem kolei wschodniochińskiej część budynków się do dzisiaj zachowała znajdują się też tam stare stare zabudowania, w których mieściły się konsulaty znajduje się tam również willa należąca swego czasu do Władysława Kowalskiego Kowalski akurat jest taką postacią, której warto wspomnieć, bo o nazywany był królem kontroli u mnie niesamowicie majętnym zamożnym człowiekiem, który o na początku był podwykonawcą robót właśnie przy przebudowie kolei wschodniochińskiej później uzyskał uzyskał koncesję na tereny leśne wokół rabina i to były faktycznie 1000 km, o które wchodziły w skład imperium on tam miał własną kolej zarówno wąska i szerokotorową auta takie miał punkty obróbki tego drewna później wybudował też na jej najbardziej nowoczesną w Chinach fabryka sklejek i to były również sklejki tego typu, które używano do budowy kadłubów samolotowych, które eksportował zarówno do Europy jak dostaną je do Japonii o dlatego przez przez jego ręce przechodziły sumę po prostu zawrotne no właśnie wybudował sobie bardzo reprezentacyjną willę w samym centrum miasta, w której obecnie mieści się o w morze nie tyle mauzoleum muzeum upamiętniające ją wizyta przewodniczącego Mao w Harbinie dlatego jestem tylko taka drobna tabliczka na wejściu informująca, że w ogóle był kiedyś ktoś taki jak Władysław Kowalski natomiast cała ekspozycja wewnątrz no to już są i dokonania i pamiątki związane z pobytem przewodniczącego jak i również innych prominentnych działaczy partyjnych wmieście kolejnym takim punktem który warto by obejrzeć, gdyby ktoś zamierzał zwiedzać wapień jest kościół to była pierwsza Polska parafia w Harbinie kościół Świętego Stanisława obecnie przemianowane na kościół Najświętszego serca Jezusowego on co prawda jest bardzo zmienionej formie mało co przypomina swoje swój pierwotny, ale i swoją pierwotną formę nie zmienia faktu, że cały czas funkcjonuje teraz oczywiście kościołem dla patriotycznego kościoła katolickiego China, ale nabożeństwa odbywają to jest drugi taki punkt, o którym wypadałoby zobaczyć w kabinie trzeci to oczywiście most o Stanisława Kierbedzia to znaczy wśród Polonii on funkcjonuje jako, jaką moc Stanisława Kierbedzia i ponieważ upamiętnia to postać on jego oficjalna nazwa tak brzmi, ale jest taki Żelazny Most tuczone przez Gary w jednym z węższych punktów, ponieważ sama rzeka się bardzo rozlewa żadnym w ogóle położony na takich rozlewiska ach, i most upamiętnia Kierbedzia, który też był bardzo prominentnym postaciom i bardzo zasłużonym dla Polonii tutaj on był, a wice prezesem Towarzystwa z zarządu Towarzystwa kolei wschodniochińskiej, które de facto nadzorował plan budowy sam był za część z nich odpowiedzialnym np. odpowiedzialny był za budowę takiego 3 kilometrowego tunelu w biegnącego przez masyw gór Ching gan to w ekstremalne warunki, ale sam był też bardzo dobrze wykształconym inżynierem, który wprowadza różne technologiczne ciekawostki takie most łańcuchowy przerzucone przez przez rzeki oni przez Sugar przez osoby itd. nowy typ wagonów, czyli wszystko tak jakby dopasowane do lokalnych warunków dzięki czemu budowa postępowała szybko sprawnie i most funkcjonuje do dzisiaj, chociaż obecnie jest przekształcony w taki skansen park można się pani przejść tam wystawa kierować i główny architekt mostu, czyli Łętowskiej są wymieni nazwiska nie jest niestety powiedziane, że to byli Polacy funkcjonują w założeniu jako Rosjanie, ale most jest można zobaczyć klucz tego w samym mieście zmieści się jeszcze historyczny budynek fabryki tytoniu braci łopatą to byli również Polacy i do dokładnie rzecz biorąc polscy Karaimi, którzy sprowadzili tutaj technologie i bardziej nowoczesne technologie produkcji papierosów i których produkty również były nagradzane eksportowane na innych krajów nagradzane na międzynarodowe wystawa truć tego w niedalekiej odległości od Harbinu kiedyś było osobne miasta miasteczka również na trasie kolei wschodniochińskiej nazywało się naszych nad rzeką o tej samej tak samo brzmiącej nazwie teraz jest to dzielnica karabinu na bialczan tam mieści się cukrownia, a cukrownia w zabudowę, które zainwestował wspomniany wcześniej Kowalskiej, która była pierwszą w Chinach Cukrownią wykorzystującą do produkcji buraki cukrowe te buraki hodowane były naszą sprowadzanych z Polski cała technologia i właściwie większość osób zatrudniona przy progu przy produkcji również pochodzili z Polski i samym mieście z polskich akcentów myślę, że to już powoli tyle jest jeszcze cmentarz właściwy pozostałe cmentarza to są takie pojedyncze groby, które się zachowały, ponieważ cmentarz swego czasu przenoszone nie nie zostawiono, gdybym za dużo możliwości ekshumacji grobów na jego terenie powstało wesołe miasteczko, a potem ponownie przenoszona, niemniej jednak jest kilka grobów te groby w ostatnich latach ambasada dba za każdym razem, kiedy jest święto zmarłych tam pojawia się ktoś kto, kto na tych grobach zapala znicze kładzie kwiaty i no to chyba nieźle tyle warto jeszcze wspomnieć również zdrowa, a Chałbiński, który produkuje znane na cały kraj piwo Harbin, a o wdzięcznej nazwie cha PR również powstał na bazie wcześniejszego brał prowadzą założonego przez Polaka przez Jana Wróblewskiego, więc myślę, że miejscowi dużo nam zawdzięczają też tak na koniec rozumiem, że w dobie odradzających się niestety pandemii w Chinach trudno dostać się do miasta wydostać z niego trudno się dostać teraz funkcjonujemy tak naprawdę lockdownie, ale od przez ostatnie 1,5 roku i praktycznie nie było czasu, kiedy funkcjonował funkcjonowali byśmy całkiem całkiem wolna to cały czas były jakieś obostrzenia mniej lub bardziej idące teraz akurat są bardziej posunięte czasami nie mówi się o tym, że jest to tam to znaczy nie używa się tego słowa, ale miasto jest zamknięte autostrady też są zamknięte cała infrastruktura centra handlowe szkoły uniwersytety łaźnie kalkę sklepy restauracje wszystko stoi pozwoli pani, że będziemy w takim razie trzymacie kciuki nie i mam nadzieję też, że naszym stałym cyklu niedzielnego magazynu podróże małe duże do Harbinu zajrzymy jeszcze nieraz skłaniam się pani Magdalena Narożna wyprawek była z nami, przybliżając nam miejsce dość nieznane Polakom, a powinno być znane ze względu na bardzo znaczący udział w rozwoju tego miasta Polaków, zwłaszcza Adama Szydłowskiego kłaniam się do usłyszenia dziękuję bardzo, do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: NIEDZIELNY MAGAZYN RADIA TOK FM - PRZEMYSŁAW IWAŃCZYK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA