REKLAMA

Był niemal wyznawcą Piłsudskiego. Po jego śmierci marginalizowany, popełnił samobójstwo. O historii Walerego Sławka

Sprawy Różne
Data emisji:
2022-05-08 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
53:28 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka zapraszam państwa na audycję sprawy różne moim państwa dzisiejszym gościem jest prof. Włodzimierz Mędrzecki historyk Instytut historii Polskiej Akademii Nauk dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór pani dobry wieczór państwu bohaterem naszego wieczoru, który dziś będziemy mówić jest Walery Sławek trzykrotny premier w okresie międzywojnia urodzony w 1800 siedemdziesiątym dziewiątym roku na kresach na Podolu zubożałej Rozwiń » rodzinie szlacheckiej w roku 1900 no, więc miał wówczas 21 lat wstąpił do polskiej partii socjalistycznej od razu zadam takie pytanie czy Sławek był socjalistą czy też Polska Partia Socjalistyczna zakładała walką o niepodległość Polski to było dla Sławka najważniejsze stąd też został socjalistą, bo chciał niepodległego kraju tak jak wielu przedstawicieli jego pokolenia miał serce po lewej stronie to znaczy generalnie przywiązany był do zasad sprawiedliwości społecznej rozumianej tak troszkę po szlachecką i wyzysk znęcanie się nad innymi ludźmi zbyt duże nierówności uważał za niemoralne natomiast socjalistą w sensie politycznym nie był nigdy natomiast zawsze był niepodległościowy chcę i w 1900 w tym roku przystępując do polskiej partii socjalistycznej robił tobą zdawał sobie sprawy, że w tym czasie robotnicy są potencjalnie najbardziej efektywną i zdolną do walki o niepodległości grupą społeczną w 1902 roku, czyli ma wówczas 23 lata spotyka w Wilnie niejakiego Józefa Piłsudskiego ma wrażenie, że było to jedno z 2 najważniejszych spotkań, a jego życiu drugie spotkanie z Wandą o tym będziemy mówić się za chwilę też kluczowe też mając takich charakternych formacyjne dla niego, ale zapytam o to pierwsze spotkanie z Piłsudskim spotkałem się z takim określeniem, które funkcjonowało w okresie międzywojnia, że kiedy mówiono, że się ma swojego Sławka to znaczy, że ma się kogoś niezwykle zaufanego lojalnego oddanego w sposób wręcz skrajne, więc Józef Piłsudski miał swojego Sławka Walerego Sławka dodać koniecznie trzeba, że jeszcze 1 osobą spotkaną w Wilnie był Aleksander Prystor, który razem ze Sławki Piłsudskim stworzyli rodzice funkcjonującą aż do śmierci komendanta warto też chyba dodać, że w momencie tego spotkania Sławek jako zawodu był bankowcem, czyli był człowiekiem bardzo konkretnym i praktycznym szkoła handlowa w Warszawie koleżankę, a później później właśnie praca w banku i z tego co możemy wnosić Piłsudski, który przedstawił Sławkowi założenia związane z pracami organizacyjnymi w ramach konspiracyjnej polskiej partii socjalistycznej zrobił to na tyle przekonująco i na tyle fachową, że Sławek ze swoją bardzo praktyczną naturą i dużymi zdolnościami organizacyjnymi po prostu szybko znalazł swoje miejsce w pewnej wizji, którą zaprezentował mu Piłsudski i potem nie stało się nic co by przeciwko tej wizji i działał w związku z tym pierwsze spotkanie i deklaracje oraz zobowiązania, które tam wówczas padły raczej się pogłębiały w miarę upływu czasu, a nic tej współpracy nie ograniczało nic nie przeszkadza to taki okres zastanawiają się przed naszą rozmową jak ją jak go nazwać ten czas wymyślam sobie, że może heroiczną terrorystyczny w do heroizmu heroicznego terroryzm był formą działania, ale nie na słynnym ex prawna, ale raczej wykorzystywanie pieniędzy na cele organizacji napady na pociągi za loty też powiem o słynnym napadzie pod Wilanów wiem oczywiście, ale ja protestuję przeciwko prezenty mówi mówiąc w ten sposób jak gdyby nakładamy na całą ówczesną sytuację nim tego wszystkiego co wiemy o terroryzmie wieku dwudziestego ośrodka co jest zasługą dziś dań pojęciowe i wartościującą przede wszystkim wówczas aktywność terrorystyczna była no dość popularna w całej Europie wówczas zginęły głowy koronowane i w zamachy odbywały się od Madrytu aż po aż po aż po aż po Ural i generalnie rzecz biorąc wówczas ludzie dokonujący tych zamachów w zdecydowanej większości byli gotowi zapłacić wielką cenę za za za to co robili często pozostawali w miejscu dokonania aktu terrorystycznego ażeby oddać w ręce władz i ponieść właśnie osobistą odpowiedzialność za to co robił oddawanie własne życie za życie, które w imię idei odbierali i innym i w tym sensie tak Sławek Piłsudski i Prystora i wielu innych stosowało przemoc i terror jako narzędzie aktywności politycznej, ale i robiło to no w intencji najczystszej i gotowością do zapłacenia za to własnym życiem bardzo niedługo, bo w 1906 roku Sławek, przygotowując się do do zamachu na pociąg w Milanówku trzymał w ręku bombę, która mu wybuchła, urywając kilka palców, wybijając oko, pozbawiając słuchu w 1 w 1 uchu, bo to była cena, którą zapłacił za metodę działania polityczne przeszedł kilka operacji do końca życia nosił też brodę, więc jego zdjęcia po tamtym okresie zwykle ukazują nam takiego brodacza chodziło oczywiście o to, żeby ukryć blizny na razie dodajmy co jest bardzo ważne, że po tym, sąd, przed którym stanął, bo ranny został zatrzymany był w szpitalu więziennym uniewinnił go podkreślając, że czyn co prawda był planowany ale, ponieważ akt terroru nie został dokonany to oskarżony nie może zostać ukarany za coś, czego nie dokona to jest zły czas dla Sławka przeżywał załamanie psychiczne, które były, które było związane z tym nabytym kalectwem, ale też ze śmiercią późniejszą w roku 1908, a Wandy Wanda pasierbica Piłsudskiego córka Marii Klemensa już widzów, w której Sławek się zakochał z wzajemnością byli zaręczeni naj potem co pana nas naszego punktu widzenia operacja wycięcia wyrostka robaczkowego w no Rudolf Valentino umarł z tego samego powodu, więc nie mogła być banalna choroba, ale i tak Sławek nie nie jednocześnie był pragmatykiem ogromnym, ale i romantykiem w tym sensie jego oddanie w Wandzie było i na śmierci życie i do końca życia potem już nie żadnej, że się rządzimy wspólnego nie pozostał absolutnie SA samotnym i osób jego też był młodym człowiekiem, ale no miał sporo kompleksów związanych z oszpeceniem po zamachu, ale bardziej wydaje mi się, że przyjął postawę mnicha, który poświęca się 1 tylko o idei Polsce mówi ostro mówił jeszcze o tym wykorzystywaniu przemocy słusznym celu jak pan profesor zaznaczył też chciałem zapytać się o akcje 4 premierów, bo ten rok 1908 kiedy, kiedy umiera na tę właśnie też akcje 4 premierów panów akcja pod Best nami atak na pociąg Pocztowy Przewozom przewożący gotówkę o tyle ważna, że jest to jedyna akcja bojowa, w której bezpośrednio dowodzi Piłsudski i po której cała działalność polskiej partii socjalistycznej frakcji rewolucyjnej przenosi się do zaboru austriackiego do Galicji bez danych mają pomóc zorganizować kapitał na działalność już w miarę legalną na terenie liberalnej monarchii habsburskiej i dzięki tym pieniądzom powstaje związek strzelecki związek walki czynnej i przygody rozpoczynają się przygotowania do budowy zalążka polskiej armii, która będzie walczyła na frontach oczekiwanej wojny narodów, a nie Sławek zaangażuje się budowa regionu będzie pomagał przy tym Piłsudskiemu, zanim zostanie oficerem pierwszej brygady to kim on jest w tym kręgu Piłsudskiego w jednym z najbliższych żołnierzy, kto do zadań specjalnych organizatorem najbardziej najtrudniejszych zadań logistycznych organizacyjnych i i a także do wykonywania no działań działań bojowych, więc można powiedzieć, że jest kimś, bez którego i Piłsudski zrobiłby znacznie i jego obóz zrobiliby znacznie mniej niż udziałem Walerego Sławka Piłsudski jest dla Sławka jednostką wybitną charyzmatyczną magnetyczną słowo charyzmatyczną chyba najlepiej oddaje ich wzajemną relację w pewnym momencie Sławek i to dość wcześnie uznał, że Piłsudski po prostu wie lepiej, że jest przywódcą, który posiada no dar i z i przewidywania dar przywództwa i potrafi podejmować kazał dać kierunek i który zapewnia osiągnięcie sukcesu w związku z tym wszelkie przeciwstawianie się najważniejszym decyzją Piłsudskiego kierunkowi, który Piłsudski przyjmuje popu po prostu nie ma nie ma sensu, bo Piłsudski w ostatecznym rachunku zawsze będzie miał rację w związku z tym można, a nawet trzeba wspierać się z nim sprawy taktyki, ale w sensie strategicznym należy całą swoją siłę moc kompetencje zdolności niemałe oddać na rzecz realizacji celów strategicznych określanych przez komendant wybucha pierwsza wojna światowa dziś wiemy, że pierwszą nazwaną później nazwano wielką wojną a jakie są losy Sławka w tamtym okresie no nie mogło zabraknąć pierwszej brygadzie na już mówiliśmy oficer pierwszej brygady, ale po wymarszu pierwszej Kompanii kadrowej do Kongresówki pozostaje w Krakowie na tak potem szybko współtworzy polską organizację wojskową czyli, czyli konspirację działającą równolegle do do do do do do pierwszej brygady bierze udział w strukturach politycznych i czy Lindę centralnym komitecie niepodległościowym by 1 słowem i jest kimś, kto pełni funkcję takiego łącznika między między ruchem wojskowym, a ruchem politycznym i tak się dzieje do kryzysu przysięgowego w, w wyniku którego jest aresztowany i tak jak Piłsudski ląduje w Magdeburgu to Sławek wędruje z legionistami do do internowania jest w Szczypiornie i aż do 12listopada 1918 roku pozostaje wzięcie 12listopada zostaje zwolnione ne odradza się wolna Rzeczpospolita trwają oczywiście wojny na granicach wojna polsko-bolszewicka za chwilę rozpocznie on jest odpowiedzialny za wywiad kontrwywiad będzie także dowódcą drugiego oddziału frontu litewską białoruskiego, czyli walczy tak, ale zwrócił uwagę, że nie jest szefem całego drugiego wywiadu nie jest bezpośrednio związany z Piłsudskim instytucjonalnie zajmuje się tylko odcinkiem, ale niezwykle ważnym i na na na terenie właśnie frontu punkt na na terenie północno wschodnim bierze udział w przygotowaniach do ewentualnego zamachu stanu na Litwie, który miałby prowadzić do powołania przyjaznego Polsce rządu litewskiego potem w grudniu 1920 roku czy trafia na odcinek ukraiński i tam i pozostaje, dlaczego wcześniej w grudniu dziewiętnastego roku trafia na odcinek ukraiński w 1920 roku współpracą jest rządem rządem Ukrainy też jako oficer drugiego oddziału sztabu generalnego, więc z jest lokowany w newralgicznych punktach z punktu widzenia realizacji koncepcji strategicznych Józefa Piłsudskiego, gdy młode państwo osiąga taką stabilność polityczną no i pewność się też swoich granic to on zostaje prezesem związku legionistów polskich testy już rok 1920 czwarte zakłada też Instytut badania najnowszej historii Polski to są jego zajęcia tam ten okres po zakończeniu się wojen granicznych do momentu zamachu majowego to jest niesamowita historia, że Sławek mimo takiej bliskości do Józefa Piłsudskiego nie był o przygotowaniach do zamachu majowego ponoć poinformowane i włączył się w akcję oprócz nas tego my jakoś tak przed południem zdaje się, że tam panował duży chaos organizacyjny przy przy całej przyznali tej imprezie tam przesłanek nie był jedyną osobą, która z punktu widzenia historii powinna doskonale wszystko wiedzieć najlepiej aby, a nie wiedziała, więc tu nie czyniłby zarzutu, że nastąpiło jakieś rozejście się dróg Sławka i i Piłsudskiego tylko raczej i my to było w ten sposób, że Sławek pozostawał w kręgu bliskich Piłsudczyków no no jako jakoś na to, jaką Sulejówka jeździł tak, jaką tak u niego odbywały się spotkania najważniejszych postaci brał udział w konwentu, które miały miejsce u Kazimierza Świtalskiego wtedy niemalże sekretarza Piłsudskiego tutaj Warszawskiego, więc wiem był absolutnie uważany za osobę ważną do godną zaufania do do pełnych informacji tylko akurat bardzo prawdopodobne istotną rolę odgrywało to, żeby poza wojskiem po, ponieważ 2003. został zdemobilizowany my i odegrał ogromną rolę w przekształceniu związku legionistów polskich takiej organizacji kombatanckiej w krótkim w cudzysłowie politycznej w pewną i firmy, która gotowa była wszystko zrobić dla Piłsudskiego była go stanąć w każdej chwili gotowanego rozkazy, więc tutaj wykonał wielką pracę powiedzą, że tak się akurat złożyło, że oko marszałka nie spoczęło 2506. roku na Sławku i posługiwał się innymi osobami, ale rozumiem, że Sławek w pełni akceptował coś jak najbardziej to zdecydowanie zaraz po przewrocie wraca do armii jest oddelegowany do głównego Inspektoratu sił zbrojnych, gdzie w, którym kieruje Piłsudski stamtąd jest delegowany do do dołu prezydium rady ministrów i tam wchodzi w skład komitetu politycznego prezydium rady ministrów, czyli takiego ciała no właśnie pół gabinetu politycznego, który kontroluje premiera Bartla już pan działalność wszystkich minister, że natychmiast wchodzi do struktur władzy struktur władzy do jądra struktur struktur władzy i tam wtedy to, gdy w tym pierwszym okresie po przewrocie to działa także Piłsudski i rządzi sam myśli co ma robić i ma bliski sztab, do którego należy m.in. właśnie Kazimierz Świtalski i Walery Sławek, ale też Piłsudski sobie swobodnie korzysta na własną rękę ludzi, którzy są w wojsku, jeżeli do tego by do tego by do tego pasuje i w pierwszych latach po przewrocie marszałek gra trochę jak na fortepianie narkotyk Kalisza, któremu pasują i jak decyduje się wreszcie zrobić wybory na przełomie 2708. roku i wzywa Świtalskiego i i Sławka i daje im za zadanie zorganizowanie kampanii wyborczej na swoją rzecz wtedy Sławek organizuje bezpartyjny blok współpracy rząd myślałam, że jeszcze bowiem radzie pułkowników, której spotkania odbywały się w mieszkaniu warszawskim Sławka na rogu szuka raju alei Ujazdowskich specjalnie dwudziesty się w rodzinnym imieniem z tymi pułkownika sprawa jest bardzo niejasna Ano Miedziński wielokrotnie podkreślał, że nie było czegoś takiego jak jak jak ja jak grupa pułkowników raczej wolałbym właśnie mówić o Kazimierze Świtalski pułkowników, który jest tam jądrem i takim sekretarzem politycznym do sprawowania rządów obok niego jest Bogusław Miedziński, który pełni funkcje ministerialne w pewnym momencie później związany jest nim pewien skandal obyczajowy, w którym Sławek zresztą bierze bierze bardzo istotny udział jest pułkownik sza cel w są ludzie w stopniu pułkownika, którzy i konstytuują właśnie nigdy nie ukonstytuowanie się jako grupa pułkowników spotykanie się jako ludzie blisko związani z marszałkiem ale to by inni komentatorzy polityczni, którym zawsze łatwiej jest porządkować rzeczywistość określi ogłosili, że jest grupa pułkowników i centem ten TEN-T do niej należy i że ta grupa pułkowników to jest raczej, która chce usunąć dziś Kazimierza Bartla i objąć samodzielnie z samodzielnie oraz właśnie hasło Hej, tak było i owszem, ludzie w stopniu pułkownika rządzili krajem i mimo w tym okresie rząd w pułkowniku, ale to, ale to po 2009. od trzydziestego trzydziestego no powiedzmy piątego roku to są rządy pułkowników 2007. to jest na pewno za wcześnie, żeby to, żeby to robić i ale nie możemy mówić o nieformalnej grupy, ale nie sformalizowanej decyzją organizatora do wanien tak by jest jeszcze 1 taka nieformalna grupa spotkań, czyli tzw. grupa lokatorów czy Stowarzyszenie lokatorów, czyli byli premierzy miano minowania jak gdyby wskazani przez Piłsudskiego, czyli Sławek Leon Kozłowski Świtalski Bess Bess Bess Bess Bess Kazimierza Bartla i oni się czasami spotykali z wykorzystujący swoje doświadczenie jako szefa rządu dla tworzenia wspólnej strategii obozu sanacyjnego ta grupa zresztą też działała wyłącznie do do 1935 roku później się rozpadła drogi lokator się się rozeszły się pan profesor powiedział, że po zamachu majowym Sławek bardzo szybko wchodzi do tego jądra władz jest właściwie w samym centrum to był polityk pierwszej kategorii to był polityk zaplecza z zawodu był politykiem był parlamentarzystą był szefem klubu parlamentarnego szefem BBWR ruch był kimś wszechmocnym utrzymującym kontakt z PiS waga ciężka pierwsza kategoria tak, aczkolwiek i politykiem jako jak, jakbyśmy powiedzieli dziś w kategorii kogoś, kto ma pewną wizję i realizuje się w polityce dla realizacji swojej wizji to nie był realizowany realizuje wizję marszałka nie wiem czy wizje, ale polecenia znaczy to jest niezwykle istotne Kazimierz Bartel np. bardzo dobry premier wierzył w pewien pomysł na polskiej, dla których który symbolizował dla niego Józef Piłsudski ale kiedy Józef Piłsudski zaczął robić bezę i Brześć i od odszedł od tej wizji, którą miał Kazimierz Bartel to Kazimierz Bartel przestał bezwzględnie popierać realizować wszystkie pomysły i Piłsudskiego Sławek nie Sławek, jeżeli zdaniem Piłsudskiego należało by planować, czyli mieć rząd w miarę liberalny utrzymujące elementy demokracji parlamentarnej, gdy to popierał barka, jeżeli Piłsudski uznał, że teraz nie będziemy liberalnie tylko teraz trzeba prowadzić twardą politykę i starać się zdyscyplinować społeczeństwo przygotować kraj do kryzysu ograniczyć aktywność opozycji tu sławy jako premier to robił bez bez wahania, czyli był no właśnie Super sprawnym narzędziem politycznym najwyższej rangi do wykonywania wszelkich misji i politycznych i Super sprawnym kompetentnym do kierowania rządem, ale bez samodzielnej wizji politycznej zostaje premierem, a 29marca 1930 roku po dymisji rządu Kazimierza Bartla czy już powiedzieliśmy jak wyglądają tego żąda nijak to znaczy przygotowuje przygotowuje i rozumiemy kraj jak administrację do jakiejś rozgrywki, które sam nie przeprowadzi, ponieważ oni z premierem tylko przez wakacje w sierpniu rezygnuje ze sprawowania rządu, ponieważ premierem zostaje Piłsudski, ale po wyborach wróci na stanowisko premiera tak, bo właśnie dowcip polega na tym, że marszałek postanowił osobiście wziąć odpowiedzialność za aresztowanie posłów i byłych posłów i osadzeni w Brześciu zachęt zależy proszę nie za przeprowadzanie kampanii wyborczej w grudniu odbyły się wybory brzeskie marszałek powiedział, że załatwił sprawy jedzie ma urlop na kilka miesięcy i przekazał premierostwo Sławkowi to była ta słynna Madera tak i to też taki okres, kiedy Sławek nie muszą tylko wykonywać zadań prawda mógł nadawać Rzeczpospolitej i jakiś taki kierunek zgodnie oczywiście z wytycznymi Piłsudskiego trudno było inaczej, ale zyskiwał większą samodzielność w związku z nieobecnością swojego mistrza protektora zwierzchnika tak i co słów marszałek wrócił i szacowanie tak jak zostawił no nie na proces brzeski szef jutra odbył różne, że wszystko szło w miarę sprawnie tylko, że chyba nie na tyle sprawnie, żeby zostawić Sławka dalej na fotelu premiera moim zdaniem Piłsudski chciał sprawdzić na ile Sławek da rady samodzielnie rządzić okazało się, że nie za bardzo już w maju 3001. roku jeśli poda się do dymisji tak Aleksander Prystor zastrzelili co bardzo ważny trzecia osoba z tej trójki 1902 roku z Wilna moim zdaniem Piłsudski czując, że się starzeje koło trzydziestego roku zaczął szukać pomysłu na to co ma być po jego śmierci i sprawdzono 1 swojego najbliższego współpracownika czy Sławka jako premiera, kiedy egzamin nie został chyba zdany Excellent i padło na drugą osobę, czyli Prystora, który rządził 2 lata, ale też został odsunięty i tu w bardzo nieprzyjemny sposób mam 3 cytaty z tego okresu prawie rok stwarza ma Sławka jeśli pan profesor pozwoli sobie przytoczy np. swoje poglądy Sławek na temat przeciwników politycznych wyraził w liście do Victorii rasowej z lipca 2007. roku to wcześniej oczywiście przed premierą w mieście, pisząc do posady kariery nie pchamy się, ale nie puścimy tych, których karabinami trzeba było od rządu w Polsce odpędzać niech zrozumieją, że muszą iść na śmietnik jako szef rządu lider BBWR nakazywał swoim politykom by tu cytat stosowali taktykę ignorowania opozycji nie wchodzenia z nią dyskusję, a tym samym demo realizowania przez wykazanie, że argumenty nie mają żadnego znaczenia wszystko dzieje się bez zwracania uwagi na jej poglądy jeszcze kiedy w sejmie była sprawa Gabriela Czechowicza Sławek zezwolił na to, żeby Sejm ją przedyskutować w nocy było między północą czwartą rano, skąd to znamy takie nocne prawda przepychanie kompromitujących spraw tego samego dnia bronił też Brześcia i mówił tak czynić teraz wielki harmider Brześć, dlaczego aresztowani wasi ludzie zostali osadzeni z pominięciem, jakoby przepisów proceduralnych w Brześciu dlatego, żebyście nie mieli pokusy wysyłania waszej bojówki na odbijanie więźniów w Brześciu był regulamin więzienny ciężki, lecz ci co za Polskę nie przeciwnie walczyli przechodzili przez więzienia znacznie cięższe pragnę pod 1 względem opinii uspokoić zbadałem sprawę stwierdzam, że sadyzm i znęcania nie było, lecz tam w każdym więzieniu posłuch musiał być w razie oporu wymuszane siłą tak sobie myślę co mówią te cytaty o Sławku one nam mówią o sposobie myślenia, który obserwujemy także współcześnie to znaczy powiedziałbym, że Piłsudski i jego najbliżsi współpracownicy naprawdę i wierzyli głęboko, że przeciwnicy polityczni, a zwłaszcza endecja mają w sobie pewną skazę nie do usunięcia, która sprawia, że nie umieją nie mogą nie są zdolni do reprezentowania prawdziwych interesów narodowych i Piłsudski Sławek głęboko wierzy niże uzależnienie narodowych Demokratów od Francji interesów obcych jest tak duże i wynika z niewolniczej natury, że nie sposób z nim ich traktować jako partnerów politycznych można ich ignorować ich w żadnym wypadku nie można oddać im odpowiedzialności za Polskę, bo ją zepsują i wiemy, że to było irracjonalne, ale to kształtowało działania polityczne ludzi, którzy polską wtedy rządzili Piłsudskiego na pewno 2002. roku i i to trudno znaleźć źródła aktem są to trudno zracjonalizować, ale był to pewien element widzenie świata, który współ kształtował polską elitę władzy w w okresie rządów rządów Piłsudskiego i Sławek po prostu to mówił mnie w sposób lub bardziej zauważyła nie był rozczarowany też musi oddać urząd w Hiszpanii, bo on osobistych ambicji takich że, że cieszy się, że jest premierem nie miał później zresztą absolutnie nie nie cieszył się na bycie prezydentem traktowałby to jako wielką ciężką służbę i poświęcenie włożone zgłosimy kością z ręki urzędów dziś, ale o tym od zrobić coś powiemy, więc mamy 26maja 3001. roku, kiedy Sławek składa dymisję i tras chciałbym zapytać o niezwykle ważną rzecz, czyli prace nad konstytucją kwietniową one zaczęły się nieco wcześniej, bo to był marzec 3001. roku, gdyż konstytuuje komisja konstytucyjna i Pancer przedstawia taki wstępny projekt ile było Sławka w tej konstytucji no do końca nie wiadomo czy zdaje się, że tak najbardziej to pisał sław Stanisław czaru w wybitny niezwykle inteligentny prawnik Lech Falandysz chyba w budowie między ten poziom sprawności zresztą stać na rynki na razie nas w konstytucji marcowej pana tak no no po prostu nagrodzona wykorzystywał zdań, ale był niezwykle właśnie prawdy wszyscy włącznie z opozycją bardzo szanowani jego i jego kompetencje zmarł na serce jeszcze w 1000 trzydziestym ósmy roku taki młody potężny zawał masywny i generalnie to jest raczej on natomiast niewątpliwie Sławka było tam wiele pomysłów ustrojowych budujących architekturę nowego państwa w tym sensie jest współtwórcą no ale najbardziej znany jest z tego koszmarnego pomysłu Legionu zasłużona właśnie chciał zapytać tą lite obywateli obecna koncepcja nowe państwa będą ci, którzy są bardziej predysponowani do tego, żeby piastować najwyższe funkcje decydować o losie państwa tak czy w Polsce strasznie zajścia po śmierci Narutowicza ubolewam nad tym, że głosy analfabetyzm pole szuka, który nawet nie rozumie po polsku w wyborach parlamentarnych znaczy tyle samo co głos profesorom Uniwersytetu Jagiellońskiego w związku z tym szukano takiego pomysłu, który pozwoliłby tak zrobić, żeby zachować zasady demokracji, a jednocześnie sprawić, żeby największej udział w wyborach władzy i odpowiedzialności za kraj mieli ci, którzy naprawdę mają predyspozycje kompetencje, żeby decydować i próbą od obejścia demokracji parlamentarnej i 5 przy jednakowej ordynacji wyborczej było wyłonienie korpusu obywateli, którzy mieliby większy wpływ na wybór i parlamentu niż ci i nie posiadł, którzy nie posiadanie szczególnych zasług dla państwa i naród w związku z tym, jeżeli wybrani byśmy kawalerów krzyża niepodległości Virtuti Militari to oni stworzyliby niewątpliwe gremium zasłużonych dla Polski i posiadających na cnoty osobiste udokumentowane na polu bitwy i w ten sposób oni spośród albo spośród siebie albo spod spośród zacnych obywateli mogliby wybierać np. jedną z 2 izb parlamentu, a dziedziczyła by się ten przywilej bycia arystokracją ducha mnie nie nie nie to w zasadzie to miało być to miała być emanacją demokracji, czyli taka preselekcja najlepszych i za osobiste zasługi broń Bożenie nie gen. Sławek mam taki cytat wierzył, że taki ustrój byłby najbliższy obyczajom i potrzebom Polski z tymi potrzebami nie wiem co do obyczajów moglibyśmy dyskutować w nad Polska zdaniem Sławka potrzebowała stabilnego rządu, który miałby swobodę działania i określania kier kierunków rozwoju kraju w tym sensie pomysł Sławka na państwo podobnie zresztą Piłsudskiego był pomysłem gruntu niedemokratycznym po prostu oni zakładali, że są ludzie, którzy wiedzą lepiej i oni powinni mieć pełną swobodę realizacji tej wizji, jeżeli Sławek zakłada, że Piłsudski wie najlepiej to ustrój, który najlepiej pozwala wcielać w życie idee marszałka był absolutnie najlepszy nie da się tego pogodzić z ustrojem zakładającym, że kierunki rozwoju kraju powinny być ustalane w ramach swobodnej dyskusji różnych sił społecznych politycznych gospodarczych i pewnym kompromisem dążeń różnych środowisk ale by to są Ross zbiory rozłączne i Sławek jednoznacznie opowiadał się za bardzo konsekwentną budową silnego państwa o swobodnej i możliwości swobodnego działania w stosunku do obrad po raz trzeci zostaje premiera ma, a pod koniec marca 3005. roku, czyli dosłownie na kilka tygodni przed śmiercią Piłsudskiego Piłsudski jest już wówczas bardzo chory, dlaczego właśnie on zostaje wskazany po raz kolejny na tę funkcję zapewne, dlatego że jak nie sprawdził się po nim Prystor jako premier nie sprawdzili się następni, czyli ja ani Leon Kozłowski ani Janusz Janusz Jędrzejewicz po prostu nie byli dobrymi premierami Piłsudski w sytuacji, kiedy czuje się naprawdę źle zwraca się do osoby, której może trwać najbardziej, nawet jeżeli i wierzę, że Sławek prochu nie myśli to wie, że porządek i spokój w momencie poważnych kłopotów kraju zapewni to myślę była głównie ta motywacja i i sądzę od razu, że mniejszą rolę odgrywała kwestia następstwa władzy po śmierci Piłsudskiego Piłsudski zdaje się tak jak jak wszyscy dyktatorzy nie wierzył w końcu we własną śmierć to znaczy czuł się bardzo źle było bardzo niedobrze generalnie rzecz biorąc nie zakładał, że opuści ten świat szybko w związku z tym to nie jest także dał Sławkowi fotel premiera by jemu łatwiej było przejęcie walczyć o handel o nim nie zawalczyć przejąć się kategoria walki w ogóle tam nie wchodziła organizacją suczki już nie raz podstawą na nano swoim na swoje ostatniej drodze, że tworzą się różne inne ośrodki, a władze z ambicjami tak mi się wydaje, że Piłsudski do końca chyba nie doceniał faktu, iż Ignacy Mościcki osoby niezwykle wdzięczne Piłsudskiemu za nominację prezydencką i osoby, która chciała pomagać marszałkowi realizacji jego wizji i przekształcił się w ciągu sprawowania urzędu osoby, która posiadała własne ambicje kierowania sprawami kraju i który co ważniejsze zbudował wokół siebie w ciągu kilku lat własne środowisko polityczne, w którym pierwszoplanową rolę odgrywał Eugeniusz Kwiatkowski to niebyła ta sytuacja, że tyle znaczy co Ignacy Ignacy nic nie znaczy o wojnie mówił pan o tym już panie profesorze że, że marszałek chciał, żeby po jego śmierci to Sławek został prezydentem, że Mościcki miałby mu się na jego rzecz tej funkcji zrzec i ponoć było takie żądanie Sławka i miał Mościcki odpowiedzieć, że marszałek sugerował rezygnację jedynie wówczas, gdy poczuje się zmęczony pełnioną godnością jak już wiemy raczej ślubował w piastować tejże godności problem polega na tym, że kadencja prezydenta kończyła się dopiero w roku 1940, ponieważ Ignacy Mościcki został wybrany na drugą kadencję swoją 3003. roku w związku z tym warunkiem domniemanej sukcesji prezydentury na rzecz Sławka było zrzeczenie się urzędu przez Ignacego Mościckiego i i czyli jeżeli nie jest to sytuacja autonomiczny, a automatyczna to wtedy trzeba było albo i skłonić Ignacego Mościckiego do rezygnacji albo oczekiwać, że Ignacy Mościcki lojalnie wobec Piłsudskiego postąpi i złoży urząd uwagi na wolę marszałka, aby nowym prezydentem został Walery Sławek w związku z tym w pierwszych tygodniach to była rozgrywka pt. czy Mościcki usłyszał życzenie Piłsudskiego co do ustąpienia czy nie i wybrnął z tego w ten sposób, że powtórzył jedną z rozmów między nimi, w którym padło sformułowanie, że tak pan prezydent ustąpi ze stanowiska, jeżeli poczuje się zmęczony no i prezydent w takim słynnym wywiadzie prasowym powiedział, że właśnie tak było ale, ponieważ nie czuje się zmęczony nie istnieje powód dla jego rezygnacji Mościcki zawiera Sojusz z Rydzem-Śmigłym, żeby wyeliminować Sławka znaczy to raczej trudno powiedzieć o Sojuszu w każdym raczej współpracy działają równolegle w tym samym kierunku ale, żeby już nie komplikować w tej całej sytuacji układ w elicie władzy po śmierci Piłsudskiego był taki, że było kilka ośrodków, które chciały powiększyć zakres swego znaczenia w obozie władzy po śmierci komendanta i ich właściwie tylko jeden z kilku był zainteresowany, aby to Sławek stanął na czele państwa i Edward Rydz-Śmigły wychowanek wojskowych Józefa Piłsudskiego wówczas wówczas generał i niewątpliwie planowany przez Piłsudskiego na następcę jeśli chodzi o szefostwo polskiej armii do tej pory zajmował się wyłącznie wojskiem ćwiczeniami i logistyką, ale po śmierci marszałka błyskawicznie odnalazł w sobie duszę polityka i poczuł ambicje do odgrywania większej roli niż tylko podejmowanie rozkazów wojskowych w momencie, gdyby Sławek został prezydentem pozycja Śmigłego byłaby mniej w sposób naturalny podporządkowana prezydentowi Sławkowi natomiast, jeżeli i prezydentem pozostałby dość słaby i Betts własnego dużego zaplecza politycznego Mościcki Śmigły wyrasta na przynajmniej równorzędnego jeśli chodzi o siłę polityczną partnera dla prezydenta Mościckiego czy po stronie Sławka jest chęć, żeby się bić o to schedę po Piłsudskim, bo przecież w październiku, a składa dymisję funkcję szefa gabinetu, a potem jeszcze rozwiązuje BBWR na czy dymisja musi złożyć, bo jest co były wybory, które zorganizował sam Sławek i które niezbyt dobrze wypadł wypadły fatalnie, ponieważ po śmierci Piłsudskiego mamy taką ogromną mobilizację społeczną takie trochę pojednanie narodowe jak w 19002010 roku i na fali tej tej tej takiego wzmożenia patriotycznego wydaje się, że właśnie przeprowadzone wtedy wybory będą Super wygranym plebiscytem dla dla obozu sanacyjnego okazuje się, że klapa 46% frekwencji w sytuacji, kiedy działała administracja różnego rodzaju metody podkręcenia liczby głosujących VC itd. itd. to była po prostu kompromitacja, która pozbawiła Sławka znacznej części NIP-u znakomitego organizatora i wszechmocnego i szefa aparatu państwowego i w tej sytuacji, ponieważ w dodatku tam wielu posłów którzy, którzy weszli do parlamentu to nie byli po ci byli posłowie BBWR Voo to rozwiązanie BBWR było no, jakby naturalną konsekwencją tych i wyborów natomiast znów systemie parlamentarnym, którym Polska była złożenie dymisji przez rząd jest zwyczajem wysłanych nie mógł po wyborach na pierwszym posiedzeniu parlamentu nie złożyć dymisję swego gabinetu także to wszystko co zrobił musiał zrobić i nie miał nie miał wejściowego miał w sobie ten żar walki o schedę po Królewskim czy też nie mam wrażenie tak mamy przygotowujący w naszej rozmowie, że on taki łatwy sposób został wmanewrowany, ale właśnie wymanewrował to znaczy autorytet kogoś takiego jak Sławek osoby o ogromnym ogromnej sile w obrębie obozu władzy my nie demokratycznego bazował na układach grał w obrębie tego obozu władzy, kiedy się okazało, że jego i że najbliższy obok Sławka współpracownik i marszałka i zostawia go na lodzie, czyli i Józef Beck tam w pewnym momencie była sytuacja taka, że prezydent uzależnił stał się swoje działania od tego czy Józef Beck zgodzi się wejść do rządu budowanego w gruncie rzeczy przeciw sław covid czy nie Józef Beck piszące po nieprzespanej nocy no oczywiście dla dobra polskich i rozumie odpowiedzialność zawsze obejmuje stanowiska do tak postanowią zostać ministrem spraw zagranicznych w rządzie, którego premierę miał nie być Walery Sławek to był praktycznie koniec, bo to oznaczało, że znaczna część obozu władzy po prostu zostawia Sławka ma ludzie także i tu nie miało znaczenie czy miał determinację rządu tak czy inaczej grał w momencie, kiedy w obrębie obozu władzy on został pozostawiony sam sobie praktycznie biorąc to zrobiło się na pustą tak po prostu przegrał nie miał argumentów w 30 szósty został też pozbawiony chyba musiało zaboleć przewodniczenia prezesurę związku legionistów Polsk wolność Ochocki został tak, po który jechał wtedy rydwanie Rydza-Śmigłego, który wtedy uzyskiwał buławę Marszałkowską i który wtedy zaczął pracować na rzecz przejęcia także prezydentury po upływie pełnej kadencji i Mościckiego inne Rydz Śmigły został awansowany przez prezydenta Mościckiego marszałka Polski 11 listopada 3006. roku i sam Sławek pojawi się na tej uroczystości jak mówił jak pisał, aby nie stwarzać zadrażnień, ale uznał datę mianowania nowego marszałka za i też cytat najsmutniejszy dzień w moim życiu rok tak, ponieważ idea Sławka jest harmonijna budowa i Polski w oparciu o wskazania Józefa Piłsudskiego wedle zasad szczytnej dziś i zasług które, które posiadają dla Polski ludzie wchodzący w skład elity władzy Atu tymczasem budowany jest system, który sam Sławek określam określa mianem totalny czyni, czyli budowa później obozu zjednoczenia Narodowego, którym ma być polityczną emanacją ludzi wspierających właśnie Rydza Śmigłego jako wodza i następcy Piłsudskiego sytuacja, kiedy wiadomo, że wielki genialny człowiek zdarza się raz na stulecia w różnym z definicji Rydz-Śmigły nie może być nowym marszałkiem to jeszcze jest taki moment, kiedy Sławek na chwilę odzyskuje nadzieję na przyjęcie polityczne inicjatywy śmierć Stanisława cara, o której już wspominał zawał tak marszałek Sejmu taka była wówczas funkcja i Walery Sławek zostaje wybranego następca jeszcze, jaki sobie nadzieje tutaj premii sprawa jest bardzo sprawa jest bardzo nie niejasna o, tyle że Żyd dawało się po 3607. roku pozycja Sławka jako polityka jest właściwie skończona i by jest pytanie czy on będzie odbudowywał swoją pozycję polityczną budował nową grupę, ale znów nie on tylko ludzie, którzy go wesprą i w mniej się wydaje, że jego wybór marszałka wtedy był pewną formą moralnej i deklaracji poparcia dla Sławka ze strony starych towarzyszy, którzy mogli to zrobić, ale z tego, czego wiele nie wynikało natomiast dla zarówno dla Mościckiego, jaki dla Rydza to był ten taki sygnał polityczny, że jeszcze Sławek może się podnieść i co się dzieje i rozwiązany jest właśnie bez sensu rozwiązany jest parlament są wybory są nowe wybory, których właściwie jedynym celem jest wydalenie wszystkich naukowców z parlamentu już kampania zachęcająca Sławka z pracą na dokładnie to dokładnie kogoś i stosunku do kogo nikt nie mógł powiedzieć, że z przyczyn osobistych i w Condo dokonał jakiejkolwiek zła rzecz politycznie, owszem, mógł tam mataczyć przy śmierci gen. Zagórskiego, ale to nic osobistego 2kwietnia 3009. roku niedziela co się wtedy, że oprócz tego że, że Sławek się zastrzelił no i nic więcej no właśnie, że nie tam się dzieją różne rzeczy, zanim on pociąga za spust np. dostarczono telegram do jego mieszkania nie znamy jego treści Sławek wyprosił gości przebiera się wizytowe garnitur zaczyna pisać listy, a ja rozumiem nie wiem do telegramu nie przywiązywałbym dużej wagi powiem tak że, gdyby miano go popełnić samo, gdyby mieli być nieznani sprawcy samobójstwa Sławka nie użyli do tego stare zwie całej amunicji to po pierwsze po drugie wydaje mi się, że Sławek, który był naturą taką dość represyjną jednak w nim odniósł się tak już Wodnej kampania wyborcza tak sądzę i w pewnym momencie widząc, że czy, czując widząc, że sprawy wokół Polski idą no jakimś kierunku zupełnie fatalnym i nie mając żadnej możliwości cokolwiek w tym momencie zrobić czy pomysły, że on kimś próbował jakiś zamach coś, jakby nie ma to są to można budować różne teorie spiskowe, ale nie wydaje się, żeby i zaplecze miał Sławek jakiekolwiek poważne zaplecze polityczne zdolne do czegokolwiek tamtej sytuacji armia była no dość zorganizowana wokół Rydza-Śmigłego jeżeliby chciał cokolwiek zrobić musiałby się poważnie rozmówić Sosnkowski, a nawet jak próbował to nic z tego nie wyszło, bo spotkali się tam pod koniec rzeczywiście 2×, ale nie nie wyszło z tego nic w obozie politycznym w tym czasie panowała taka szybka, że rozmawianie z pojedynczymi ludźmi spoza już w ścisłych struktur władzy też nie dawało żadnego potencjału politycznego a, a Sławek był zbyt być oddany państwu jako takiemu, żeby ryzykować kole panie Łodzią i w przededniu szturmu w związku z tym ja o odrzucał bym różnego rodzaju pomysły na to, że mógł przygotowywać zamachy i mógł zostać uprzedzony zaraz ktoś przyjdzie aresztuje w związku z tym ma szansę na swobodną naczyń na po samodzielną decyzję odejść Bohdan Podolski jego bliski współpracownik był ostatnią osobą, która widziała Sławka żywego Boga po prostu odwiedzi umów mieszkaniu jest ich relacji wynika, że premier ubrany w czarnych wizytowe garnitur został rzeczka Virtuti Militari krzyża niepodległości zachowywał się spokojnie pyta o sprawy konstytucyjne, ale równocześnie zdradzał brak zainteresowania przyszłością 3 godziny później jak po Tusk wyszedł no to strzelił sobie w usta i zostawił kartkę tak dość oszczędnym zapisem odbieram sobie życia nikogo proszeni winić Sławek i dodał spaliłem papiery o charakterze prywatnym, a także wręczane w zaufaniu jeśli nie wszystkie to proszę pokrzywdzonych o wybaczenie Bóg wszystko widzący może mi wybaczy moje grzechy i ten ostatni napisał też 2 listy 1 Mościckiego drugi do Aleksandra Prystora swego przyjaciela, który zresztą pan mieszka 2 piętra nad nim w tym samym budynku prawda Anny to samobójstwo popełniło dwudziestej 45 zinterpretowano jako celowe była to godzina śmierci Piłsudskiego, gdzie nie było przetargu cięć tak takcie Nicze jasne ta kula przebiła czaszki wspominał pan niezbyt dobrej nowo to był brał nikt z czasów zamach zamachowi tych heroicznych tak tak jak najbardziej za dużo symboli, żeby to było pod wpływem strachu jeszcze przewieziony do szpitala, ale i przeszedł operację dwugodzinną transfuzję krwi 3kwietnia szóstej 45 zmarł, czyli co dlaczego, bo poniósł klęskę polityczną, bo chciał zaprotestować przeciwko on temu co robiono po śmierci Piłsudskiego był w depresji myślę, że był depresji był bardzo, ale to bardzo zmęczony i nie widział żadnych pomysłów na to co robić znaczy to był człowiek czynu i organizacji bez wątpienia w sytuacji, kiedy nie może nic zrobić to zastanawia się co jeszcze pozostało na to może słowa poety na końcu zostały Kazimierz Wierzyński widział jak sława rozpierzchła się blada jak wodza ślepi zaparł się ucznia tak z tym, że sława myślę mniej go przejmowała natomiast nie był w stanie w żaden sposób pomóc Polsce w sytuacji, w której ono się starać niezależnie od tego jak krytycznie będziemy oceniani co on myślał chciał działać dla Polski to od śmierci Wandy poza polską Otóż Piłsudskim nic więcej nim nie powodował strzelec tragiczne tak nazwał go Wierzyński zresztą uważając, że ta śmierć miała taki charakter no wróżek tak zapowiedź zbliżającej się klęski obóz sanacyjny walczą między sobą władza tymczasem za chwilę miało nie być sanacji prof. Włodzimierz Mędrzecki historyk Instytut historii Polskiej Akademii Nauk panie profesorze bardzo dziękuję rozwiązań dziękuję państwu pani państwu dziękuję za wspólnie spędzony czas oczywiście zapraszam na sprawy różne już za tydzień w niedzielę o dziewiętnastej spokojnego wieczoru dobrej nocy do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SPRAWY RÓŻNE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA