REKLAMA

Polski PEN Club ma nowego prezesa. Co planuje?

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-05-11 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
17:07 min.
Udostępnij:

PEN Club to międzynarodowe stowarzyszenie pisarzy powstałe w 1921 roku. Jego polski oddział został założony 4 lata później przez Stefana Żeromskiego, który sprawował też funkcję pierwszego prezesa. Teraz, po 12 latach szefowania Adama Pomorskiego, na stanowisku prezesa Polskiego PEN Clubu zastąpi go Marek Radziwon. Czym dokładnie jest ta organizacja, jaką funkcję pełni i jakie plany ma jej nowy prezes, szczególnie w kontekście wydarzeń w Ukrainie, Rosji, na Białorusi - o tym z Markiem Radziwonem rozmawia Michał Nogaś. Rozwiń »
Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na listy@wyborcza.pl. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
o zmianach w Polskim Pen Clubie oto jest nowy prezes po 12 latach Adama pomorskiego zastąpił no właśnie dzisiaj będzie naszym gościem ósma 10 podcast gazety wyborczej w dzień dobry panie redaktorze, a także dzień dobry panie prezesie dobry gratulacje z powodu zostania szefem polskiego pen-clubu, jakie to uczucie, zanim porozmawiamy o tym czym pan klub jest powinien być nie chciał wpadać z jakich wytarte frazesy, ale z pewnością uczucie zaszczytu jeśli spojrzy na członków Pen Rozwiń » Clubu na osoby, które chciały głosować za moją skromną kandydaturą uczyć trochę zaskakujące zaskakujące jednocześnie zaskakujące w tym sensie widziałbym w zarządzie pan klubu obecnymi wśród innych członków Pen Clubu wiele osób, które chętnie głosowały, które widziałbym na na tym miejscu bez wątpienia nie zaskakujące w tym sensie, że jesteśmy towarzystwem chyba, który świetnie się dogaduje i w którym rozmaite zmiany zachodzą płynnie są jeszcze nieprzewidywalny to każe przygotowywane wcześniej i dzieją się w dobrej atmosferze, a zatem Press Pomorski, który 3 kadencje spędził jako prezes Pen Clubu przygotowywał się do odejścia i to się odbyło w miarę płynnie, więc właściwy jakoś wielkiego zaskoczenia może nie ma zaprosiłem do naszego studia na rozmowy dlatego też, że zorientował się, że dla wielu osób ten klub jest organizacją przynajmniej na poły mityczną to znaczy często słychać w mediach, że pękł klub wydał oświadczenie Pen Club zajął stanowisko zdaniem polskiego Pen Clubu zdaniem Pen Clubu amerykańskiego itd. natomiast wydaje się, że pracy wiele osób nie do końca ma w ogóle świadomość czym pan klub jest, skąd się pan wziął i tylko wprowadza, a potem Marek dokończy, że Polski Pen Club stworzył Stefan Żeromski, więc żyjemy już na przestrzeni od Żeromskiego do radzi Iwona, ale co dokładnie Pen Club lepiej no tak od Żeromskiego radziła na Musie z pokorą znosić te żarty, ale rozwój tych oczywiście czuję się siłaczem ich z i żeby już może serio Pen Club jest dość dziwnym zwierzem, a więc z 1 strony jest organizacją krajową skupiającą polskich chciałem poczuć pisarza nie tylko ludzi pióra ludzi słowa ludzi zajmujących czasami głos w sprawach publicznych niekoniecznie pisarzy także dziennikarzy rozmaite profesje się mogą spotykać z drugiej strony z organizacją międzynarodową, więc jak wspomniałem istnieje pan Internacional rodzaj takiej międzynarodowej czapki, która jednocześnie nie jest żadnym naszym kierownictwem nadrzędny mamy nie jesteśmy ich oddziałami jakąś rozrzucono po świecie korporacją no ale jednak odczuwam więź z taką strukturą szerszą międzynarodową nie jest z pewnością bank lub związkiem zawodowym to znaczy rolą Pen Clubu nie jest dbanie o interes członków Pen Clubu nie jesteśmy związkiem zawodowym oraz stowarzyszenia pisarzy nie doczekaliśmy się można walczyć o swoje prawa tak jest w banku powstał w 1921 roku był próbą odpowiedzi na hekatombę pierwszej wojny światowej, a więc takiej organizacji inteligentów intelektualistów ludzi właśnie publicznie zabierających głos w różnych sprawach, który wyszedłby poza granice państwowe, który spróbowałby urządzić jakąś wyobrażoną koalicję duchową być może spada może zbyt wysokie słowa, ale on może ona miejscu taką wyobraźnią koalicję duchową ponad przed sądami etnicznymi narodowymi celowo używam słowa przesądy właściwie o tym mówi wyraźnie karta Pen coś w rodzaju no taki pan klubowej i krótki Ewangelii prawda złożonej z kilku kilkunastu akapitów mówiącej o tym, że to chcielibyśmy się pochylić nad wartościami, które wychodzą poza granice wychodzą poza narody i chociaż literatura z natury jest narodowa, ponieważ istnieje w swoich językach to jednak mówi o wartościach czy chciałaby pielęgnować wartości, które wychodzą poza kwestie narodowe etniczne graniczne polityczna Polski Pen Club powstał w 1925 roku została opowiedziana został założony przez Stefana Żeromskiego i trzeba powiedzieć, że za chwilę będziemy mieli stulecie polskiego Pen Clubu, a zatem z 1 strony rolą Pen Clubu jest zabieranie głosu w sprawach symbolicznych w sprawach wartości stąd właśnie czasami listy pan klubu czy jakieś jego publiczne wypowiedzi, których w zechciał wspomnieć, ale myślę też, że szczególnie dzisiaj rolą Pen Clubu będą też czy są i będą powinny być jeszcze większej mierze działania nie tylko symboliczna to o tym za chwilę chciałem jeszcze zapytać o to co twoim zdaniem historii Pen Clubu polskiego blisko stuletniej wydarzyło się takiego, że wszyscy powinni o tym wiedzieć co było istotne tylko powiem, że między Żeromskim, a dziwnym tę rolę prezesów klubu pełnił m.in. i Jan Parandowski tu międzyrzecki i Władysław Bartoszewski i ostatnie 12 lat 3 kadencje Adam Pomorski ten klub funkcjonował mimo tego, że Polska nie była krajem całkowicie niepodległym to znaczy po drugiej wojny światowej istniał funkcjonował zabiera głos i był myślę dla osób, które nie tylko literatury, ale podstawowe wartości są istotne jakimś punktem odniesienia mam nadzieję, że był tak mam nadzieję, że istotnie tak było tak jest i tak będzie zwróciłbym może uwagę na 2 ważne momenty w historii polskiego Pen Clubu pierwszy to jest okres drugiej wojny światowej okupacji wtedy, kiedy Pen Club pozostały na wychodźstwie w Londynie i kontynuuje tam swoją działalność i właściwie moglibyśmy wzruszyć ramionami i powiedzieć to jakiś gest symboliczny może bez większego znaczenia szczególnie wobec tej hekatomby, która się odbywa w Europie w Polsce wtedy w latach czterdziestych, ale jednak istniało środowisko literackie grono ludzi, które starają się zadbać o pewną ciągłość bojowym prawną organizacyjną i to jest chyba pierwsza ważna chwila i gdzie ciągu zostaje zachowana i ciągu zostaje uznana również przez pana międzynarodowy to znaczy oczywiście pan Internacional stwierdza w Polsce dzieje się to co się dzieje prawda w Polsce działają żadne instytucje nie tylko państwo podziemne, ale ten klub istnieje nadal bez względu na sytuację polityczną wojenną militarną istnieje środowisko pisarzy polskich ludzi pióra, które nadal hołduje tym najważniejszym wartościom nawet jeśli on w tej chwili są w odwrocie podobna sytuacja pewnie miała miejsce przy zachowaniu proporcji wszelkich oczywiście, ale jednak dość podobna w czasie stanu wojennego, więc z po grudniu osiemdziesiątego pierwszego roku, kiedy wielu członków było internowanych podczas wielu członków Pen Clubu było internowanych i kiedy bank Polski staje nowy opozycji wobec ówczesnego państwa polskiego prawdę to też jest wyzwanie dla całego Międzynarodowego środowiska Pen Clubu Międzynarodowego w wspominamy tych 2 zdarzeniach czy nowa wszystkich ważnych cezura historycznych, dlatego że mimo oczywiście rozmaite i innej skali dzisiaj obserwujemy podobne zjawiska przyjaciele nasi ludzie, których też świetnie znasz osobiście pisarze białoruscy spod klubu białoruskiego działają na wychodźstwie część z nich jest w Polsce tutaj działa i mamy z nimi dobre kontakty towarzyskie prywatne, ale mam nadzieję, że one będą też zacieśniać w takiej organizacyjnej sferze pan klubowej pamiętam w czasie kilku spotkań, które odbyłem z Paulem stałem u niego w domu w nowym Jorku on dużo Pen Clubu opowiadał był szefem amerykańskiego Pen Clubu mówił, że pękł lub pisarze intelektualiści nie mogą naliczać i faktycznie ten czas, kiedy pomostu był szefem amerykańskiego pen-clubu był tym momentem, kiedy ta organizacja w sposób bardzo zdecydowane zajmowała stanowisko w niezwykle istotnych kwestiach związanych z polityką wewnętrzną Stanów zjednoczonych, ale też wszystkim co działo się na świecie myślę sobie, że rola Pen Clubu polskiego nowego prezesa w sytuacji, w której teraz się znajdujemy może być niezwykle istotna oczywiście ten klub nie ma żadnej dawni nie ma swojego rządu, który może podejmować decyzje, ale może zajmować stanowisko i skupia tak wielu istotnych członków tak wiele istotnych członki, jeżeli chodzi o rolę pozycję doświadczenie uznanie, że można coś zrobić przynajmniej nie być obojętnym jak widzisz swoją żonę Ilonę polskiego Pen Clubu w kontekście tego co dzieje się w tej chwili Ukrainie w Rosji tam też sam przecież ludzie, których nie można się odwracać, mimo że wiadomo krajem rządzi zbrodniarz wojenny w Białorusi wszędzie tam, gdzie zimy próbują położyć rękę na kulturze na wolnym słowie na tym wszystkim co nam się kojarzy z wolnością intelektualną Pen Club skupia ludzi jak sobie wielokrotnie podjęliśmy pióra, a jednocześnie ludzi, którzy uważają, że ważne działanie publiczne i że w gruncie rzeczy każde nasze działanie ma znaczenie polityczna, a zatem chyba to jest grono ludzi, którzy powiadają, że nie możemy się odwrócić od tego co się dzieje tu i teraz znaczy, że wielka literatura klasyczna boja wiem współ stuletnia spuścizna Pen Clubu nie żadną zamkniętą historią, ale wszystko dzieje się nadal tu i teraz w Pen Clubie międzynarodowym także zresztą w Polskim klubie istnieją rozmaite sekcja jest np. bardzo ważny biuro, które rozważa teraz przyrząd Committee i które zajmuje się przede wszystkim formowanie nagłaśnianie uważamy, że powszechność informacji jest jedną z najlepszych form obronę powszechny dostęp do informacji nagłaśnianie przypadków szykan wobec pisarzy procesów sądowych powodowanych politycznie aresztowań i uwięzieni pisarzy ludzi pióra dziennikarzy to z 1 strony z drugiej strony jakoś sobie wspomnieliśmy rozmaite wystąpienia symboliczne wydaje mi się, że publiczne wystąpienia pan klubu także Pen Clubu polskiego mają swoją uwagę, że da się może troszkę zdewaluować jeśli będziemy zabierać głos zbyt często i jednocześnie nie będziemy robić nic więcej brak zatem musi jeszcze iść coś ważnego jak można działania jesteśmy w sytuacji, którą ktoś nazwał Krańcową to znaczy wojny tak blisko tej części świata nie było od oczywiście 8 karach właśnie, a z drugiej strony pewnie przed klubem podobnie zresztą jak przed innymi organizacjami pozarządowymi po prostu, które pewnie z robią takie rzeczy lepiej mają większe doświadczenie znacznie dłuższe know how istnieją proste zadania praktyczne bowiem poszukiwanie funduszy, które mogłyby wspierać pisarzy ludzi pióra przeworskim Ukrainy Białorusi w poszukiwaniu funduszy na rezydencję wsparcie finansowe możliwość szukania jakiegoś zajęcia tutaj czy wszystkie takie rzeczy, które powodują, że ten klub, który ma w swojej nazwie miła i trochę usypiający słowo Club prawda jesteśmy takim miłym klubowym Towarzystwa, które jednocześnie dzisiaj w Polsce przesuwały pewnie punkt ciężkości ze słowa klub strona boja wiem nawet organizacji zajmujących się obroną praw człowieka po prostu to, jakie widzisz siebie najważniejsze zadania mówiliśmy o tym czym ten klub powinien być, ale znając trochę wiem, że jesteś osobą bardzo energiczną taką, która no nie przysypia tylko raczej pobudza do działania i jesteś bardzo wiele osób na pewno zaangażowanych w tę działalność publiczną, chociaż poza głównym nurtem, czyli poza działalnością, którą prowadzi państwo co byś chciał, żeby w czasie swojej pierwszej kadencji pan klub zrobił albo co by się mogło wydarzyć pod patronatem pod auspicjami Pen Clubu, żeby wynikało z tego coś więcej niż tylko dawanie słowa dawanie świadectwa chciałbym, żeby nasze działania nie ograniczały się właśnie dodawania słowa ale, żeby przynosiły praktyczny konkretny efekt, żebyśmy mogli za rok 23 może za 4 lata powiedzieć, że realnie pomogliśmy konkretnym ludziom nie tylko zresztą członkom Pen Clubu białoruskiego ukraińskiego prawda czy to nie jest w końcu wąska korporacja zależy tylko od legitymacji członkowskiej w ogóle ludziom pióra ludziom, którzy się znajdują w potrzebie także w sposób finansowy bytowym mieszkaniowy nawet oczywiście wszystko to się łatwo mówi na razie te myśli, które wypowiadam są po pierwsze, dość ogólnikowe po drugie, one mają wysoką cenę to sztuka wymaga organizacji to wymaga poszukiwania budżetów pieniędzy i wydaje się, że tym jakoś już za chwilę zaczniemy zajmować mam wrażenie, że pan klub ma ku temu dobre instrumenty to znaczy wasze stuletnią tradycję i od tego zaczęliśmy naszą rozmowę ma tak dobrą nazwę ma tak dobry afisz, który w wielu miejscach także w Polsce, ale również przez tę swoją międzynarodową sieć za granicą sama nazwa może otwierać wiele drzwi to znaczy rzeczy, które wymagałyby dużego wysiłku winnej sytuacji w innych organizacjach pozarządowych, które się rodzą w tej chwili robią świetną robotę Pen Club ma już pewien Henrika już jakoś jest prawda może wykorzystywać ten swój dorobek otwiera chyba wiele drzwi, a zatem chciałbym, żeby to były konkretne rzeczywiste działania finansowe bytowe pomoc gruntowa, ale także coś co może dzisiaj w sytuacji no wojny w sytuacji śmierci tysięcy ludzi prawda, którzy tracą domy tracą życia jednak pewnie też z czasem będzie coraz ważniejsze to znaczy możliwie częste spotkania wymiany i powiedział próba w naszej świadomości w naszej wyobraźni oczywiście przede wszystkim tylko w naszej wyobraźni to nie jest mało zacierania granic państwowych narodowych etnicznych wszystkich tych przesądów, które się wiążą z językiem tradycją symboliką narodową państwo itd. itd. tak, żebyśmy do tego pewnie sporo instrumentów wymiany dyskusje spotkania festiwale literackie one się oczywiście i tak dzieją są bogate w Polsce bez klubu, ale tutaj też widział naszą rolę i powiem tylko że, chociaż to są wszystko rzeczy niecierpiące zwłoki czy to trzeba by robić już już prawa, czyli właśnie już dawno trzeba było wszystko robić, ale też z Niechciał się narazić na zarzut jakiś naiwny niecierpliwości to znaczy wydaje mi się, że jest wiele rzeczy, które pan klub może robić w długim trwaniu i wyznaczać perspektywy nie tygodni czy miesięcy nawet długich lat nie tylko powiem naszym słuchaczka naszym słuchaczom, że można sprawdzić czym zajmuje się Pen Club i zobaczyć, jaka jest historia tej organizacji a gdy jest bardzo prosty, chociaż pisany z angielska Pen Club przez tę kropkę com kropkę PL tam wszystkie informacje powiedzieć Marku na koniec proszę właściwie czy banku jest organizacją osobną czy jesteście to kogoś cudzysłów przyklejenie w Polsce jak to wygląda organizacyjnie was szukać nasza siedziba znajduje się w domu literatury na placu Zamkowym wiec chyba w jeden z najlepszych możliwych adresów w Warszawie w Polsce na ile to jest oczywiście adresy i kwestia biura, które jest tam od dawna i ma się świetnie ale w jakim sensie jest to sprawa drugorzędna jesteśmy organizacją całkowicie niezależną zarejestrowaną w Polskim KRS się, ale jednocześnie niepodlegającą żadnej innej strukturze polskiej Państwowej lub nie Państwowej publicznej stronie granicznej nie może tam przysłać komisarza np. minister Gliński nie może tam przysłać komisarza i co więcej Pen Club poza oczywiście wnioskami o doraźne projekty grantowe nie uzyskuje od państwa żadnej stałej dotacji w tym sensie również jesteśmy wprawdzie może dość skromnie żyjemy, ale całkowicie niezależnie Pen Club com PL, a nowy prezes Pen Clubu polskiego Marek Radziwon był państwa moim gościem gratuluje trzymam kciuki no i co niech ta kadencja będzie jednocześnie okresem długiego trwania, ale też inicjatyw, które sprawią, że pan klub będzie w stanie nieść realną pomoc nie tylko swoim polskim członka tak chciał dziękuję bardzo, bardzo dziękuję to była ósma 10 w środę Michał Nogaś do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA