REKLAMA

"Mamy krach Kościoła katolickiego w Polsce". Spowiedź księdza Kobylińskiego

Rzeczpospolita Kościelna
Data emisji:
2022-05-12 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 30:35 min.
Udostępnij:

Afery pedofilskie, spowite tajemnicą kulisy Watykanu za czasów Jana Pawła II i kardynała Dziwisza, dramatyczny spadek powołań kapłańskich. - Mamy krach Kościoła katolickiego w Polsce - i nie ma winnych - konstatuje w rozmowie z Magdaleną Rigamonti ks. prof. Andrzej Kobyliński. Rozwiń »

Tą rozmową rozpoczynamy drugą serię popularnego i wyróżnionego dziennikarską nagrodą Grand Press w kategorii "Wywiad" cyklu "Rzeczpospolita Kościelna" o stosunkach państwo-politycy-społeczeństwo-Kościół w Polsce.

Ks. prof. Kobyliński przypomina afery wokół arcybiskupów Paetza czy Bolonka. Podkreśla, że wyjaśnienie działalności w Watykanie kard. Dziwisza czy wspomnianego abp. Bolonka to sprawy narodowe, bo bez takiego wyjaśnienia Kościół nie ma szansy na odzyskanie utraconego zaufania. Ks. prof. Kobyliński zgadza się też z opinią, że w kwestii rozliczenia Kościoła Polska stanie się drugą Irlandią.

W pierwszym sezonie cyklu Magdalena Rigamonti rozmawiała z politykami, którzy przez dekady obserwowali budowanie i wzmacnianie pozycji Kościoła w Polsce. I sami w tym uczestniczyli.

W sezonie drugim trudne pytania o siłę Kościoła oraz zakres jego wpływu na władzę i rzeczywistość w Polsce zadaje również duchownym. Zagląda na drugą stronę lustra, za kurtynę. Pokazuje już nie tylko jak to się stało, że instytucja religijna zyskała tak wielką władzę. Ale też jak z niej korzystała i wciąż korzysta.

Premiery odcinków w kolejne czwartki, zawsze o 12:00. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
istnieje, ale teraz okres, gdyby to okres dzisiaj pisał Antygony to oczywiście wybrałby wątek dotyczący Ryszarda Kuklińskiego i Janusza Golonka i pewnie Antygona miałaby wówczas i inny tytuł i wówczas się wiele pokoleń, które przyjdą po nas przez następne stulecia Tysiąclecia w analizował by szeroko na wykładach czy w mediach nie tę pierwotną Antygony Sofoklesa tylko ten nowy dramat, który wysoko okres napisał na podstawie tej polską watykańskiej historii i moim zdaniem Rozwiń » zrobił serialom Netflixa Księże Kazimir serial Netflixa i wiele sezonów Andrzeju Kazimierzu zwyczaj jest, że mogę wręcz często krzewie pani rozumie skarga wchodzimy, w czym bądź z księży Kazimierzem Sową kardynalny, lecz odmówił już kilka razy rozmowę no to pewnie to siano tę zapełniły książka wirusowe świeże profesor gratuluję dobrych kontaktów kościelnych w Warszawie mamy tutaj i do kolejnej formy kolejną formą układu, gdy chodzi oto splot medialną kościelny także wznowiono poproszę czuwać, żeby ten zwyczaj, że tak powiem, że ten chiński mur jak to kiedyś zapewniał Adam Michnik, żeby on rzeczywiście istnieją Rzeczpospolita kościelna zaprasza Magdalena Rigamonti no to to podział, ale sam Kwaśniewski, że wysyłał Jaruzelski Wojciech Jaruzelski takie dyrektywy do wojewodów wczasach PRL-u w latach osiemdziesiątych do pierwszych sekretarzy wojewódzkich polskiej zjednoczonej partii Robotniczej, aby bardzo zabiegać o dobre relacje z lokalnymi biskupami no to potwierdził Aleksander Kwaśniewski w pani rozmowie uważam, że w tych rozmowach jest wiele takich perełek, które powinny być wykorzystywane przez innych dziennikarzy, ponieważ uważam, że niektórzy rozmówcy pani redaktor powiedzieli po raz pierwszy publicznie wiele bardzo takich ciekawych faktów historii się Rzeczpospolita kościelna Magdalena Rigamonti moim państwa gościem jest ksiądz prof. Andrzej Kobyliński etyk filozof nauczyciel akademicki ma się nie spotkamy pierwsza księża profesorze, a my rozmawiamy, a same czujemy chciałbym zacząć odesłać SMS-a którego ksiądz wysłał latem tego roku ową w Rzymie wysłałam księdzu zdjęli się z Watykanu i po chwili dostaną SMS-a które, które mnie to każdy rozumnego czytam mam mam wreszcie moja młodość piękne lata wówczas żyłam w innym świecie dzięki temu na sam się sztuką filozofią ludźmi z całej planety obecnie moje powroty do Rzymu są trudna umarła część dawnego świata ksiądz dzisiaj jest w takie krzyżackiej koszuli ksiądz jest dzisiaj w koloratce jest ksiądz księdza, mimo że, a część tego świata umarło jestem duchownym katolickim jest także w pracownika Uniwersytetu łączy w sobie 2 można powiedzieć profesję natomiast rzeczywiście jest tak jak napisałem do pani redaktor smuci się latem 2021 roku ja dzisiaj i ja z czasów rzymskich w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku to trochę 2 inne osoby nie w sensie jakiejś tożsamości, ale w sensie wiedzy o świecie czy kościele Gaza o kościele tak przytłacza nie o tym się w tym kościele wydarzyło, że ta część świata umarło umarło to co można nazwać takim bezgranicznym zaufaniem do kościoła jako instytucji i ja nie ukrywam, że musiałem w ostatnich kilkunastu latach bardzo wiele rzeczy przemyśleć to znaczy w pewnym sensie na nowo musiałem określić moje miejsce w kościele na nowo musiałbym określić to czym jest dla mnie katolicyzm jak mamy dzisiaj rozumieć wiele podstawowych prawd wiary moralności w ramach wiary, którą wyznają, bo ksiądz jest księdzem bieżącą Księże profesorze tak bardzo głęboko wierzącym i to mówię bardzo świadomie natomiast czy gminy jest wewnętrzna wiara jako relacja z panem Bogiem, a czym innym jest przynależność do kościoła jako instytucji ja przyjechałem do Rzymu jesienią 1992 roku wówczas moja wiedza o Watykanie o kościele w Europie na świecie, owszem, była szeroka, ale ciągle, że tak powiem taka powierzchowna i lata dziewięćdziesiąte dla mnie to był naprawdę bardzo piękny czas studia filozofia Rzym ludzie z całego świata liczne konferencje naukowe sympozja kongresy w związku z tym ja chłonąłem całym sobą te wszystkie możliwości, które dawał mi w sumie prawie pięcioletni pobyt w wiecznym mieście w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku wówczas nie było jeszcze internetu nie było szybkiego przepływu informacji i w tamtej epoce tak naprawdę prawie w ogóle nie docierały do nas jako księży studentów żadne negatywne informacje dotyczące różnego rodzaju trudnych spraw w kościele to w Rzymie tak naprawdę nie istniał, gdy chodzi o nawet nasze ciasto prywatne rozmowy jest duchowny to był czas, kiedy 3 lata po tym, jak Polska odzyskała niepodległość stała się demokratycznym krajem to był czas tuż przed podpisaniem konkordatu o nim to był czas, kiedy już religia w Polsce weszła do szkół ksiądz pamięta wzrastającą siłę kościoła w Polsce to wymowa się pamiętam szczególnie tę wzrastającą rolę kościoła w ramach przygotowań do wyborów do Sejmu kontraktowego, czyli do wyboru 4czerwca roku 1989 pamiętam to co się działo zaraz w tych latach po transformacji ustrojowej i rzeczywiście to był czas takiego można powiedzieć zwycięstwa także kościoła katolickiego jako instytucji takiego pewnego triumfalizmu i miało swoją podstawę rzeczy, ponieważ w taki sposób przygotowano naszą polską transformację ustrojową warto może o tym pamiętać, że pierwsza wersja naszej transformacji, którą przygotował rosyjski ambasador Borys aresztowano przewidywała takie oto rozwiązanie, że miały być 3 listy do tych wyborów kontraktowych to znaczy miało być lista PZPR miała być lista Solidarności miało być odrębna lista kościoła katolickiego jako instytucji później z tego zrezygnowano natomiast przewidziano dla kościoła katolickiego inną rolę to znaczy takiego można powiedzieć parasola ochronnego czy takiego gwaranta tego porozumienia, które zostało zawarte w Magdalence w związku z tym można powiedzieć tak kościół katolicki czy przedstawiciele kościoła katolickiego duchowni kościoła katolickiego, gdy chodzi o przygotowania do polskiej transformacji mieli bardzo duży wkład można powiedzieć instytucjonalny i w ramach przygotowania transformacji ustroju przewidziano oczywiście także wiele korzystnych rozwiązań dla kościoła katolickiego w Polsce także wielu innych kościołów związków wyznaniowych gwarancją czy swojego i my tym to znaczy kościół katolicki w Polsce do tym się różni od kościoła katolickiego w Niemczech we Francji czy Australii, że mamy po prostu inne dzieje inną historię to ogromne poczucie władzy takie bycie swojej mamy być gwarantem Wojciechowi toż no i siła tak, ale skąd się wzięło warto pamiętać o pierwsze to są zabory prawda, gdy nie ma państwa polskiego to tak daleko sięgam tak oczywiście, żeby zrozumieć, skąd się wzięło prawda w związku z tym okres zaborów wywindował taką społeczną pozycję duchownych kościoła katolickiego jako instytucji, ponieważ no przez ponad 120 laty tym takim można powiedzieć Piastunek polskiej niepodległości czy tradycyjną był kościół katolicki i jego instytucje czy jego duchowni później przychodzi wiek dwudziesty 2 wojny światowej później komunizm no ciągle mamy taką wyjątkową pozycję kościoła katolickiego do tego dochodzi jeszcze powstanie Solidarności w związku z tym, gdy są przygotowania do transformacji ustrojowej w drugiej połowie lat osiemdziesiątych to nawet na Kremlu było oczywiste mamy chociażby potwierdzone w wypowiedziach Borysa Stowa, że nikt nie zakładał przeprowadzenia w Polsce transformacji bez takiej czy innej formy udziału kościoła katolickiego w tym procesie rola miał być ogromny ksiądz mówi o tych 3 miejscach, bo to jest kościół jako trzecia władza tak naprawdę no PZPR opozycja i kości, czyli o komuniści zakładali, że będą w ogromnej mniejszości, że te nie kosił opozycjoniści przykleją to znaczy taki był projekt przygotowany na Kremlu i warto być może pytać o szczegóły tego projektu, bo ciągle niewiele wiemy, gdy chodzi o taką naszą wiedzę historyczną natomiast no oczywiście była przewidziana taka czy inna rola natomiast cały czas myślano o zagwarantowaniu jednak nominacji dla tej strony rządowej czy partyjnej, gdy chodzi o w PZPR za PSL czy Stronnictwo demokratyczne SD natomiast uważam, że tutaj jest ciągle wiele do przebadania, ponieważ jeśli przypada ten model zaproponowany przez Borysa Titowa przechodzimy do wersji drugiej udziału kościoła katolickiego, gdy chodzi o bycie właśnie takim stróżem gwarantem stąd obecność przedstawicieli kościoła katolickiego, gdy chodzi o okresy obrotu Magda, gdy chodzi o dyskusję w Magdalence rozwoju w Magdalence dochodzi okrągły stół przedstawicieli duchowieństwa było więcej niż kobiet nowa wieś to wszystko potwierdzają panią rozmówcę ja odrobiłem pracę domową wysłucha wszystkich podcastów bardzo gratuluje to wszystko teraz mówimy do potwierdza ją tacy rozmówcy jak Leszek Miller czy Aleksander Kwaśniewski natomiast jest tutaj wiele bardzo trudnych pytań, których w Polsce nie stawia może w tym i w tej rozmowie postaw to znaczy jaki mandat negocjacyjny podczas rozmów w Magdalence czy przy okrągłym stole mieli przedstawiciele kościoła katolickiego to znaczy kogo oni reprezentowali czy oni reprezentowali całą konferencję PiS Episkopatu Polski czy oni reprezentowali prymasa Polski czy oni reprezentowali Watykan, a szczególnie sekcję polską sekretariatu stanu, który wówczas przewodniczył ksiądz prałat Józef Kowalczyk no jak wyglądały te ustalenia po stronie kościelnej nie to niezwykle interesuje, ale autor książek nie widzi to znaczy no bo tych pytań, jakie stawia jak jestem historykiem związku z tym nie mam też czasu, żeby się zajmować natomiast jest historykiem w 2000, a propos IT jestem tak te relacje państwo dlaczego, ponieważ rolę tak jestem historykiem chodzi o pewną tradycję rodzinną ja pochodzę z Północnego Mazowsza pewne tradycje szlachty Ciechanowski w moim domu zawsze tematy historyczne były każdego dnia podejmowane w sensie książek analiz w związku z tym taką wrażliwość historyczną mam moich genach czy w mojej krwi na to, że chodzi o politykę ja miałem być politykiem, ponieważ po maturze studiowałem przez 2 lata na wydziale handlu zagranicznego szkoły głównej planowania statystyki to ten wydział przygotowywał polską dyplomację Haras SGH dokładnie tak, ale już niema, jakby teraz w tej misji dyplomatycznej, którą kiedyś miała szkoła główna planowania i statystyki w związku z tym to moje przygotowanie takie historyczne polityczne było czymś co poprzedziło moje przygotowanie filozoficzne czy teologiczne w związku z tym jak wcześniej był historykiem mi w politykę w takim sensie wiedzy to jest dopiero później stałem się duchownym filozofem, czyli kogo reprezentowali duchowni w Magdalence podczas okrągłego stołu, bo może jest jeszcze czwarty odpowiedź czy oni byli miło, a przedstawicielami, a obcych służb tak no ja to wykluczam myślę, że wariant najbardziej prawdopodobny jest taki, że to wiemy z dziedziny wypowiedzi architektem całego projektu był gen. Czesław Kiszczak bardzo dosadnie mocnych słowach potwierdziła to żona pana generała już po śmierci pana gen. Czesława Kiszczaka no on architektem część opracowania wszystkich szczegółów koncepcji tak dalej i to myślę, że pan gen. Czesław Kiszczak wyznaczył określoną rolę w tym procesie dla kościoła katolickiego myślę, że były prowadzone w bardzo precyzyjne negocjacje podejrzewam na linii prymas Polski władze konferencji Episkopatu Polski i sekcja Polska z Ks Kowalczyk sekcji wtedy jeszcze ksiądz prałat sekcja Polska sekretariatu stanu wydaje mi się, że w bardzo uważnie był nadzorowany cały ten proces polskiej transformacji także, gdy chodzi o Watykan wszystko rozpoczyna się od wizyty Gorbaczowa u Jana Pawła drugiego, gdy 80 Seana nie to było wcześniej to było wcześniej czy zaraz po przejęciu władzy w ramach Ross sowieckiej pieriestrojki wówczas mamy no bardzo takie można powiedzieć prorocze wypowiedzi Jana Pawła II i Gorbaczowa, gdy chodzi o budowę wspólnego europejskiego domu, ale nowych 90 na początku lat dziewięćdziesiątych ksiądz się polityką nie interesował ksiądz zanurzył się w edukację w Rzymie wiem, że wtedy w Rzymie spotkało w książce studentów seminarzystów Maciela Degollado wszystkich pięknych powyżej 80, którzy potem okazali się ofiarami tego tak tego tegoż oka, zanim ożywia też 2 zdania, gdy chodzi o polską politykę to znaczy ja oczywiście wziąłem udział wyborach 4czerwca pamiętam jak przez wiele godzin drukowałem różnego rodzaju ulotki przedwyborcze wspierające listę oczywiście Lecha Wałęsy także wziąłem taki praktyczny praktyczny udział miałem też wcześniej taką kartę powietrzny może może nie solidarnościową, ale w sensie śledzenia prasy podziemnej czytania tygodnika Solidarność po wprowadzeniu stanu wojennego także ja w pewnym sensie jestem z pokolenia Solidarności 15 lat się narodziła Solidarność w tym przeżyłem bardzo świadomie powstanie Solidarności stan wojenny lata osiemdziesiąte to był czas dla mnie jedno niezwykle takiego można powiedzieć głębokiego czytania śledzenia artykułów publikacji drugiego obiegu i co więcej ja miałem możliwość wyjazdu po osiemdziesiątym szóstym roku na zachód ty przez kilka miesięcy po drugim roku studiów na handlu zagranicznym był w Niemczech Austrii znałem języki obce w związku z tym ja wstępuje do seminarium Rokosz 1006. mając 21 lat mamy już bardzo szerokie przygotowanie można powiedzieć literacki europejskie językowe jestem 6 lat seminarium w dziewięćdziesiątym drugim wyjeżdżam do Włoch jestem przez kilka miesięcy w ludzi to jest Universe dla cudzoziemców tam się uczy języka włoskiego kultury włoskiej i w lutym 1003. roku rozpoczynam studia doktoranckie z filozofii na papieskim Uniwersytecie gregoriańskim to jest uczelnia często nazywana Harvardu kościoła katolickiego rzeczywiście tak można powiedzieć się nawet się dzisiaj uczelnia przeżywa kryzys, ale jeszcze ja, że tak miałem przyjemność lat dziewięćdziesiątych, gdy to były świetne lata tej uczelni no i tam poznaje profesorów z całego świata czy studentów naprawdę ze wszystkich kontynentów to jest dla mnie niezwykła przygoda intelektualna i poznaję tam także legionistów Chrystusa ofiary drapieżcy o tym się dowiedziałem dopiero w roku 20000506. przyjaciel Dziwisza natomiast no tak to wyglądało, ale warto może opowiedzieć 1 rzecz to znaczy w latach dziewięćdziesiątych legioniści Chrystusa byli już potężni, ale nie mieli swojego w Rzymie Uniwersytetu w Rzymie jest kilkanaście uczelni papieskich, które są własnością stolicy Apostolskiej, ale są położone poza Watykanem na terenie Rzymu i wtedy jeszcze legioniści nie mieli własnego Uniwersytetu otworzyli dopiero pod koniec lat dziewięćdziesiątych rodzina apostołom królowa apostołów to jest ich nowa uczelnia natomiast przed powstaniem tej uczelni studiowali na papieskim Unia co ciekawego ja razem ze związku z tym to byli moi koledzy np. seminarium doktoranckich czy z niektórych wykładów monograficznych związku z tym ja żyję tymi studentami z Meksyku ze Stanów zjednoczonych z Hiszpanii czy zwłok czy Niemiec doprowadziły naprawdę bardzo ciekawe różnego rodzaju dyskusje co więcej byłem też zapraszany przez nich do ich siedziby w Rzymie także można powiedzieć, że dość dobrze poznałem legionistów Chrystusa w latach dziewięćdziesiątych od jak najlepszej strony były tylko może 2 rzeczy, które mnie niepokoju wygląd wygląd to patrzą, bo pięknie im większe są dzisiaj to znaczy oni bardzo piękną oraz sortowanie jest reguła latynoscy no za o pięknie Opole dbali dbali o estetykę, ale to dawało takie poczucie siły pewności siebie drogie okulary, że to tak, ale ktoś może taki bardzo barwny opis, ale wyobraźmy sobie, żebym plac wenecki wiosna i wschodzące nad Rzymem słońce, kto się przewija i zagląda na place wenecki już Rzym jest zatłoczony i zajęcia się zaczynały na Uniwersytecie o ósmej 30 były pierwsze wykłady po ósmej podjeżdża na plac wenecki w latach dziewięćdziesiątych taki długi i już zużyty stary autobus Mercedes niemiecki Mercedes za kierownicą siedział legionista w koloratce, który przywoził na wypłatę 50 studentów legionistów, którzy wysiadali na placu weneckim i dwójkami szli na Uniwersytet to naprawdę było takie można powiedzieć wręcz no hollywoodzką filmowe wydarzenie zawsze patrzę na to dużym takim można powiedzieć się ma duży podziwem, bo nową co dawało takie poczucie, że jest coś co funkcjonuje w kościele katolickim co, że tak powiem daje takie przekonanie, że jest pan, że sprawiła, że pewna siła instytucji co więcej jeśli do tego przyznaje do 2005 roku 2006 roku ja w niektórych moich wypowiedziach publicznych przekonywałem moich słuchaczy, że być może legioniści Chrystusa w przyszłości zajmą miejsce dominikanów jezuitów, gdy chodzi o taką rolę, jaką zakład może odgrywać kościele katolickim tak takie przekonanie, a to byli mężczyźni, a stłamszeni psychicznie fizycznie gwałcenie molestowanie, a mocowanie to byli może ze złamanymi kręgosłupa ami, choć pięknych ciałach do jednego z nich do Amerykanina po tym, gdy się dowiedziałem wszystkiego już z raportu z mediów napisem bodajże w 2009 czy dziesiątym roku taki osobisty list mailowy do Stanów jednoczonych akurat on wystąpił od legionistów i stał się duchowym w jednej z diecezji amerykańskich pilot od wszystkiego teraz mówimy, dlaczego on jako kolega w latach dziewięćdziesiątych nie powieszono niestety nie otrzymałem żadnej odpowiedzi nie wiem co sądzi o tym wszystkim natomiast może taka ciekawostka Otóż nawet w latach dziewięćdziesiątych, gdy spotykałem legionistów, gdy oni do mnie przyjeżdżali na kawę do Kolegium polskiego, w którym mieszkałem bądź, gdy ich odwiedzałem bądź, gdy rozmawialiśmy przy kawie podczas przerw na Uniwersytecie były 2 rzeczy, które mnie zastanawiały pierwsza to był swego rodzaju kult jednostki, gdy chodzi o założyciela mafię mafia masz cel Degollado jak nigdy nie spotkałem w sensie takiego spotkania wejściówek dziś natomiast dość często moi rozmówcy legioniści opowiadali, że np. przyjechały ich założycieli Rzymu albo, że nie wiem od jakąś podróż nie wiemy do Ameryki albo robić coś bardzo ważnego to zawsze mi trochę śmieszyło że, gdy zaczynali mówić o założycielu to tak jakby mówili o jakimś pół Bogu świętym z czy kimś absolutnie ponad ludzkim tomikach miały takim kultem jednostki, które w Polsce znamy z czasów PRL-u czy czasów komunizmu tego nie rozumiałem trochę to śmieszyło, ale czasami mówię sobie może rzeczywiście to jest Bóg na ziemi w sensie Świętego człowieka, który absolutnie przewyższa innych swoją działalnością czy cnotami, które które, które posiada także tu jedno, która jest zastanawiała którymi, którzy nie pasowała do tego całego obrazu i druga rzecz to była taka zmowa milczenia jak dzisiaj nazywamy zmową milczenia, ale wtedy, bo taka dyskrecja to znaczy przesadna, której nie rozumiałem, ponieważ jeśli mówi się prywatnie pewnych kwestiach dotyczących funkcjonowania nie miejsca, którym się mieszka, gdy chodzi o kolegów wychodzi za kultu wiadomo, że zawsze jakieś problemy, że ktoś nie wiem jak coś złego, że ktoś musi być wydalony przez jakieś spory, że są jakieś skandale taki jest po prostu życie nic to ludzkie nie jest liniowy także w zakonie niestety przez kilka lat znając naprawdę wielu legionistów z wielu krajów nigdy nie słyszałem 1 słowa 1 zdania negatywnego na temat całego zakonu wszystkich członków tego zgromadzenia ja tego nie rozumiałem no nie przyjmą nie zgadzałem się z tym, że no może być raj na ziemi to niepokoiło dopiero po już komisyjnym zbadaniu tych wszystkich spraw umiera Jan Paweł II przychodzi Benedykt szesnasty jest zarząd komisaryczny jest to osądzony czy może oceniony założyciel wówczas się okazuje co, że wszyscy członkowie zgromadzenia musieli składać czwarty dodatkowy ślub dyskrecji ślub milczenia, czyli oprócz ubóstwa czystości posłuszeństwa to śluby zakonne był dodawany, a to wprowadził bez zgody Watykanu założyciel, czyli mafia Maciel Degollado wszyscy musieli składać czwarty ślub ślub dyskrecji ślub milczenia, gdy chodzi o wewnętrzne sprawy zgromadzenia w związku z tym i Benek szesnasty musiał podjąć decyzję, żeby skasować ten dodatkowy ślub dla całego zgromadzenia ksiądz biskup Stanisław Dziwisz dostawał listy od tych chłopaków wiedział o tym wszystkim nie poinformował papieża wiedział też innych rzeczach, o których my dzisiaj wiemy wynika to z rozmów wynika to z różnych śledztw dziennikarskich wynika również z tego co ksiądz profesor mówił również na temat, a arcybiskupa kardynała Dziwisza czy ta wiedza i ta informacja o tym, że on od tych wszystkich przestępstwach wiedział nie zdetronizuje ma kardynała Dziwisza nie powinna sprawić, że są powinien być osądzony, a że powinien być traktowane normalny obywatel o nim ktoś lepszy ktoś wyższy ktoś wspanialszy ktoś niemal świętym, bo był przez prawo dziękuję za pomoc drugiemu czy to nie powinno wpłynąć na relację mają państwo kościół, a w Polsce w reportażu Don Stanislao post scriptum dla telewizji TVN ja użyłem bardzo mocnego słowa sprawa narodowa w kontekście kardynała Stanisława Dziwisza i pamięci o Janie Pawle drugi to to teraz chcę stanowczo powtórzyć dla mnie te wszystkie wątpliwości dotyczące pontyfikatu Jana Pawła II i karnawał Dziwisza wielu innych oczywiście postaci, które towarzyszyły Janowi Pawłowi drugiemu, gdy chodzi o polskim to jest sprawa narodowa dlaczego, ponieważ w Polsce, ale to zezwolenie się narodowa, bo powinniśmy się tym zająć to rzuca cień na na funkcjonowanie naszego państwa czy tak może inaczej to znaczy w Polsce mamy TOZ takie można powiedzieć połączenie takie naczynia połączone, gdy chodzi o kwestie kościelne państwowe historyczne nowym trudno interpretować adekwatnie lata osiemdziesiąte dziewięćdziesiąte w Polsce bez uwzględnienia pontyfikatu Jana Pawła II w związku z tym wyjaśnienie do bólu tych wszystkich wątpliwości jest sprawą narodową, że służy oczyszczeniu powinno to wszystko służyć oczyszczeniu naszego życia politycznego czy naszego życia publicznego, ale jest sprawa uważam pani redaktor 1000 głębsza niż jakieś różne listy, które pisali niektórzy legioniści Chrystusa do Rzymu Otóż w roku 1990 ósmy mym przyjechała specjalna delegacja ze Stanów zjednoczonych Meksyku do Rzymu w składzie tej delegacji, bo kilku prawników i kilka ofiar Maciela Degollado byłych legionistów, którzy byli wcześniej członkami tego zgromadzenia i ta delegacja przyjechała do Kongregacji nauki wiary złożyli oni długie wyjaśnienia byli wielokrotnie przesłuchiwani przez urzędników Kongregacji nauki wiary i rozpoczęto postępowanie procesowe przeciwko założycielowi legionistów Chrystusa no i do dzisiaj nie wiadomo dlaczego to postępowanie zostało umorzone pod koniec roku 1999 w związku z tym nie miał łączy spekuluje księża profesorzy możemy spekulować, jakie było, że jest kardynała Dziwisza wówczas księdza Dziwisza z ma o tym przestępcą założycielem legionistów to był główny powód to, że on o tym wszystkim wiedział i to mówiąc językiem kolokwialnym przykład Ewą moje przypuszczenie idzie trochę, że tak w innym kierunku to znaczy miał bardzo wielu przyjaciół w Watykanie mafia maszyn Degollado i to byli bardzo wpływowi potężni jego protektorzy no warto pamiętać o tym, że pierwszy raz był zawieszony swoich funkcjach kapłańskich w latach pięćdziesiątych dwudziestego wieku i później wielokrotnie był zawieszony odwieszony, gdy chodzi o kary kościelne to znaczy zawsze, że tak powiem byli ci, którzy widzieli jego niecne czyny byli ci, którzy go z tych jego tarapatów wyciągali natomiast musieli sobie zawdzięczać albo musiał im świadczyć jakieś usługi, bo pani nie mogą być bez i tak co ja często takiej metafory używam, nawiązując do Fiodora Dostojewskiego Otóż uważam że, gdyby dzisiaj Dostojewski pisał swoje powieści w to byłby zawstydzony, że jego bracia Karamazow czy zbrodnia kara to jest nic w porównaniu z tym co się rzeczywiście wydarzyło za sprawą założyciela legionistów Chrystusa tak to jest tego rodzaju sprawach wychodzi połączenie wszystkich możliwych wątków, które dzieją się świecie, gdy chodzi o politykę, gdy chodzi służb specjalnych chodzi o pieniądze, gdy chodzi o seks, gdy chodzi o pedofilię, gdy chodzi o religii, gdy chodziło mistyka chodzi o władzę w kościele w tej historii jest wszystko połączą się dziwię, że nie ma jeszcze dzisiaj filmów hollywoodzkich, które by nawiązywały do tej absolutnie nieprawdopodobne historie może kościół katolicki może tylko wpływa też wchodziły księża profesorze po prostu blokuję nie nie sądzę to znaczy uważam, że ciągle osoby, które opisują tę sprawę nawet jeśli to są dobrzy dziennikarze autorzy książek to ciągle są na powierzchni badania problemu, dlaczego ponieważ, żeby wejść w głąb, żeby wypłynąć Zagłębie trzeba mieć w tej sprawie głębokie zrozumienie religii wiary Watykanu kościoła od środka uważam, że tylko osoba będąca w środku w sercu kościoła mogłaby napisać taki absolutnie wiarygodny scenariusz dla absolutnie hitowego filmu, choć chciałoby został w tym w Watykanie w tym Rzymie wtedy to mogą być ksiądz taką nową osobą ksiądz wrócił do Polski tu na swoją karierę naukową rozwijał, ale nie myślę, że mam wiedzę, która wystarcza, żeby napisać czekam dziękuję za propozycji, jaką naprawdę szefom dziękuję za pracę, bo wszystkie warunki się spełnia takie częściowo, a ten scenariusz mam nawet w głowie także myślę, że nawet pisanie nie zająłby zbyt dużo czasu by realizacja kardynała Dziwisza powinna nastąpić powinno nie wiem, jakie są nie znam tych słów kościelnych, która powinność no miło zastosowane chcą być był powinien być sądzony jako normalny obywatel oraz nie mówię już to tylko tych o sprawie karnej w sądach o tylko powinien być traktowany jako normalny obywatel pyta oto my mamy w Polsce jak osoba na tym siła widzę koloratkę drogom to widzę księdza i dam się zrobią przywitaliśmy się też do normy była 12 letnią uczennicą ksiądz przyszedł na rynki mogą szkoleń to ta strona katolicka droga także w sercu pani redaktor, ale tuż za drugą niewłaściwy czas zmienić ponieważ, ale druga to dziś wnoszą wnoszą dano, ale no to znaczy tylko, że przez taką postawę państwa osób świeckich doszliśmy do tego, że tak powiemy no nie chcę użyć mocnego słowa, ale no do tego krachu, który mamy obecnie w Polsce gdzie, gdzie państwo by wszyscy przez ostatnich 20 lat, ale politycy wydają no tak, że dbają o to, że ja no ale jest mniejsza szkoda jeszcze więcej pani redaktor, gdy ja po powrocie z dziewiątym ósmy roku zacząłem z przerażeniem odkrywać realny ogląd kościoła katolickiego w Polsce to zacząłem o tym mówić z politykami, ale o, którą ksiądz zaczął tak może morze morze może powiem trochę inaczej, dlaczego ja żyłem w takim można powiedzieć odrealniony obrazie to jest może historia mojej dla mojego życia, ponieważ ja tak naprawdę nie byłem częścią takiego życia kościelną parafialnego nigdy do momentu, że tak powiem już powrotu zwłok, dlaczego nie były ministrant został ministrantem będąc studentem w Warszawie, owszem, byłem lektorem czytałem czytania podczas mszy świętych od pierwszej komunii świętej, ale nigdy nie były ministrant nie brał udziału w zbiórkach ministranci ich nie bywałem na plebaniach nie miałem znajomych księży czy krzywda się księdzu nigdy nie stanie w tym sensie, że nie miałem obraz realnego obrazu kościoła środka nie miał żadnego pojęcia czy zielonego pojęcia, gdy chodzi o realne zjawiska problemy skandale, które ludzi także w latach osiemdziesiątych miały miejsce w Polsce w związku z tym jest takim można być idealnym obrazem kościoła przychodzą do siebie bardzo otwarte po prostu no to szczerze ja się również tak to było i co więcej 6 lat studiów seminaryjnych dla mnie to był niezwykły czas lektury i pracy dziennikarskiej przez 3 lata reagowałem byłem naczelnym redaktorem takiej gazetki ścienne lepiej jest, która ma tygodnikiem także co tydzień to było 57 dobrych artykułów, które musiała do rynku przygotować różne w różnych pokojach wtedy ksiądz czuł, że Planty ktoś lepszy, że jest inaczej traktowany, że ma jakąś jakiś rodzaj specjalnej nie nie nie nie to znaczy no bo żyją Dygant to jest moje nie to jest to jest uważam może marginalne to znaczy ja tylko głos coś innego co powie to znaczy, że Rze, że i ja właśnie wczasach seminaryjnych znowu żyje można mu odpowiedź, jakiej bańce powiedzmy no medialny 9 powiedzieli w takim można powiedzieć się no w w takim w takim świecie trochę trochę trochę oddalonym od tego świata rzeczywistego jest takim moim stanem świadomości wyjeżdżam do Włoch w nie pracował w parach jako wikariusz w związku z tym, jakie kuchni kościelnej nie poznałem co więcej znowu we włoszech wchodzą w świat nie wiem Uniwersytetu filozofii tak dalej w doku dokładnie wniosku lub dalej nie ma realnego obrazu kościoła jako instytucji i wraca ksiądz jest to znaczenie był taki pierwszy przełom rok 1993, gdy chodzi o Londyn i poznanie przez pryzmat Wielkiej Brytanii już wówczas realnego problemu pedofilii i homoseksualizmu w kościele katolickim kościele anglikańskim, ale są tysiące MAH rynku nie nie nie to ono do wrogowie w równym, ale nie absolutnie nie to był dla mnie duży przełom jak bardzo zawdzięczam czy jestem wdzięczny moim ówczesnym rozmówcą Anglikom czy Irlandczykom mieszkającym w Londynie, ponieważ to dla mnie ogromny ogromny przełom i od tamtego czasu zacząłem badać te zjawiska, gdy chodzi o inne kraje wielką Brytanię stany Zjednoczone Niemcy, ponieważ też znam dobrze niemieckie w Niemczech też bywałem w związku z tym w kilku niemieckich diecezjach miałem realny obraz wielu problemów w połowie lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku, ale wówczas do głowy minie przyszło, że mogę, że mogą być jakieś problemy w Watykanie bądź w Polsce w związku kraju papieża Polaka wciąż nie mamy faktów nie ma ani nie miałem wiedzy dopiero po powrocie zaczynam przecierać oczy ze zdumienia czy końcówka laty dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku widzi ksiądz też to bratanie polityków kościoła widzi ksiądz to Cyganie polityków w stosunku do hierarchów kościelnych widzi ksiądz siłę tam hierarchów to jest bardziej skomplikowane to znaczy ja doświadczył ksiądz dokumentuje wszystko tak, ale kto, jakie może perełki, że chciał ksiądz wie kiedy, a Aleksander Kwaśniewski zwracał się z kościołem, kiedy się spotkał na kolędowanie z arcybiskupem Głódziem no wiemy, o czym rozmawiano w salonce samolotu prezydenckiego, zanim prezydent, ale Kwaśniewski wyszła w Charkowie prawda także warto to wszystko dokumentować to są takie pary, o czym rozmawiano księdza jakże prawdą do pewnego momentu rozmawiano później w dużym trudem rozmawiano, ale to wszystko było wyjaśnione już rozlokowanie działań redaktor z prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim, ale może takie takie ciekawostki jak co było widziane z mojej strony to znaczy np. pod koniec seminarium, czyli początek lat dziewięćdziesiątych doświadczałem na własnej skórze tego głębokiego zaangażowania się kościoła polską transformację Magdalenka mówi wybory 4czerwca, ponieważ wówczas udało się propagandzie postkomunistycznej wykreować w Polsce takie przekierowanie niechęci społecznej z czerwonych na czarnych to znaczy wówczas mówiono dość często, że wcześniej rządzili czerwoni, a teraz rządzą Czarni i oni tak propaganda rozpraw strony na początku lat dziewięćdziesiątych to skutkowało taką no dużą niechęcią na ulicy przed czy czy dziś w Polskim sklepie pamiętam, że jeśli wychodziliśmy 1001. drugim roku jako klerycy jeszcze w czasie wolnym seminarium na spacer czy do sklepu do księgarni to w czasie takiego pomysłu godzinnego wyjścia czy dwugodzinnego można było kilka razy usłyszeć takie no wiązanki wulgarne o tym różnych osób przez morze nietrzeźwych, ale takie pod adresem wasze czarnych, że tutaj Czarni rządzą, że Czarni odpowiadają za bezrobocie zamykane zakłady pracy tak dalej także ta niechęć społeczna dużej części społeczeństwa była była odczuwalna na początku lat 90 ja tego doświadczyłem no ale potem ksiądz nie tylko kolekcjonował otoczył się z kolei kolekcjonuje te perełki zetknięcia, a polityki i kościoła, a w zasadzie zetknięcia polityków i ja hierarchów to ksiądz to jeszcze analizuje Vojo mam takie poczucie rozmawiając z księdzem profesorem, że każdą tą perełką każdą tą historią ksiądz udowadnia, że to jednak nie świeccy rządzą w państwie, że to jednak kościół ma tak zdecydowany wpływ na rozmaite sytuacje, że noże to królem polskiej Jezus Chrystus mówiąc językiem prawa sprawiedliwości w obecnym do tak kwestia i królowania już za wzór jest od odrębny problem na obronę nie stanowi rewitalizacja to jest rechot kasty natomiast ja bym to trochę bardziej doprecyzował to znaczy w czym innym jest moralne światopoglądowe aksjologiczny oddziaływanie kościoła na społeczeństwo, a czym innym jest oddziaływanie personalne polityczne czy takie decyzyjne, gdy chodzi o ten pierwszy aspekt no tacy jesteśmy jako społeczeństwo mamy badania CBOS-u z roku 2021, gdy chodzi o kościół katolicki w 90% nasze społeczeństwo katolickie to znaczy 87% mieszkańców naszego kraju zostało ochrzczonych w kościele katolickim w związku z tym tak długo jak ktoś nie dokonuje aktu apostazji jest członkiem kościoła katolickiego w związku z tym także w roku 2022 prawie 90% polskiego społeczeństwa to są katolicy w związku z tym czymś naturalnym jest oddziaływanie oddziaływanie aksjologiczne religijne wigilijne moralne kościoła jako instytucji na tę większość społeczeństwa, ale inne badania mówią, że tylko 2% badanych, a wskazuje biskupów jako autorytet do tak no i pytanie już do księży biskupów co zamierzają z tym fantem zrobić, ale no wiemy jak ostatnie lata zmieniły podejście ludzi do i do biskupów ale, żeby jeszcze doprecyzować czy czymś naturalnym jest oddziaływanie aksjologiczne duchowe religijne natomiast bardziej wątpliwe jest to drugie instytucjonalne decyzyjne czy personalne i ono było chodzi o ostatnie lata rzeczywiście bardzo duże w czasie festiwalu Solidarności, czyli roku 8080 pierwszy było jeszcze większe w stanie wojennym, ponieważ w stanie wojennym duża część naszego życia społecznego czy artystycznego przeniosła się z teatrów kin go do parafii czy do kościołów to wywindowało taką instytucjonalną rolę kościoła w naszym kraju jeszcze bardziej ta rola była podkreślona podczas Magdaleny i okrągłego stołu i tych pierwszych lat naszej transformacji, ponieważ kościół katolicki jako instytucja lodu obecny w w całym tym całym tym procesie natomiast no już po dokonaniu tej transformacji, czyli mamy 33 lata no powstają pytania jak powinna wyglądać obecność kościoła katolickiego jako instytucji w sytuacji, gdy mamy wolne demokratyczne społeczeństwo mamy partie polityczne i już nie jest potrzebny ten parasol kościoła katolickiego jako Instytut, który był potrzebny 4050 lat temu tu gwarant, który musi dokładać gwarancjami w związku z tym mamy pytanie zasadnicze, które w Polsce jest prawie w ogóle zamknięte na margines to znaczy jak my sobie wyobrażamy nasz Polski model rozdziału kościoła od państwa albo jeszcze inaczej jak ten rozdział między państwem, a kościołami związkami wyznaniowymi przeprowadzić, żeby ten rozdział nie był eliminacją Religi z życia publicznego czy innym jest rozdział kościoła od państwa jasno na czym innym jest obecność religii w życiu publicznym mamy trzecie różne modele no warto w Polsce podjąć po raz pierwszy ten temat po on nie jest podjęte od kilkudziesięciu lat, czego my tak naprawdę chcemy, aby ksiądz jako ksiądz przedstawiciel kościoła katolickiego celowością naukowiec badacz, a i tak to wymaga pewnego konsensusu tego nie można zrobić poprzez jakąś decyzję administracyjną zrywamy konkordat tak nie konkordat w Polsce jest przeceniane to jest umowa międzynarodowa, która ma niewielki wpływ w naszym kraju i jesteśmy jedynym społeczeństwem, w którym co rusz dyskutuje się w mediach na temat konkordatu ani tym, kto przez tego nie ma tam coś w tej sprawie mi też jest autonomiczną tak, że chce zwolnić ale, toteż wymaga czy to wynika z ogromnej niewiedzy to znaczy ja powiem coś mocnego nie chcę nikogo obrazić, ale w Polsce mamy głęboki analfabetyzm religijny on występuje także ludzi religijnych, jaki wśród ludzi niereligijnych czasem w tym duchowieństwo też kraju w związku z tym nie tylko tutaj przygotowanie to logiczne czy jest całkiem niezłe natomiast większość naszych medialnych publicznych dyskusji o religii kościele czy o tym mitycznym konkordacie nie ma kompletnie żadnego znaczenia z kompletnie bez sensu to znaczy ja często mówię tak jeśli w Polsce chcemy przywrócić sensowność naszej debacie publicznej to bardzo często dobrze byłoby, gdybyśmy w ogóle określili po co się tak naprawdę wspieramy, ponieważ jest wiele mitów jest wiele stereotypów jest wiele niewiedzy jest wiele analfabetyzmu religijnego w związku z tym stajemy się takim intelektualnym zaściankiem to znaczy toczą się dzisiaj w Europie czy świecie naprawdę wielkie dyskusje dotyczące religii państwa wolności tak dalej tak dalej natomiast się w Polsce wspieramy od około rada też koniec religii w szkołach i dokładnie w sytuacji, gdy mamy model europejski, że w 24 krajach 27 jest religia jest religia w szkołach, gdy nikt tego nie kwestionuje w Niemczech we włoszech chodzi o decyzję symbolicznym przecież już w nocy analizie tak, ale co więcej to znaczy jeśli teraz zapytamy w Polsce nawet pani rozmówców pani redaktor w Spodkach stów jak wyglądają europejskie modele nauczania religii w szkole to znakomita większość po prostu ma tabu Lara sama ma po prostu no ciemność w głowie no i z tej ciemności w umyśle niewiele może wynikać to jest straszne przerażające w związku z tym szkoda, że nie wprowadzimy rzetelnej debaty intelektualnej, a wspieramy się kwestia kompletnie marginalny powtarzają takie zupełne no i androny frazesy prezesa jest to, że kościół rządzi polską to jest to jest mi to jest frazes, ponieważ kościół traci swoją władzę na 2 poziomach traci bardzo znaczący wpływ chodzi o warstwę aksjologiczną rozumienie prawd wiary moralności itd. czy mamy postępującą dechrystianizacji sekularyzację czy ateizację szczególnie młodego pokolenia to znaczy coraz większa grupa ludzi w Polsce nawet jeśli jeszcze praktykuje obrzędy religijne to ma w swoich głowach niewiele wspólnego z religią katolicką ja nazywam mentalną apostazji niewidzialna mentalna apostazja polskich katolików dotyczy kilku milionów czymś zupełnie marginalnym są o apostazję formalne, które dotyczą kilkunastu tysięcy ludzi, ale jeszcze 1 rzecz także traci kościół, gdy chodzi o ten wpływ instytucjonalny to znaczy uważam, że będzie duży krach w najbliższych kilku kilkunastu latach, gdy dojdzie do władzy pokolenie dzisiejszych licealistów wówczas będzie głębokie także zakwestionowanie wpływu kościoła katolickiego jako instytucji na życie polityczne społeczne no, a z drugiej strony kościół rękami ultra konserwatywnych prawników wprowadza takie ustawy albo takie projekty ustaw albo doprowadza do, a do tego, że Trybunał Konstytucyjny zajmuję tą kompromisową ustawą aborcyjną oraz przygotowana przygotowana jest ustawa dotycząca no takiego rozum źle zniosła Ross rozpraw rozwodowych takiego przeciągania spraw rozwodowych o tym mówią prawnicy ordo iuris to są ludzie związani z kościołami to bardzo bardzo bardzo ściśle tak znowu władza tak ktoś tego rozwoju Ryś to jest sprawa w Polsce też przereklamowana podobne instytucje istnieją w wielu innych krajach, gdy chodzi o stany Zjednoczone podobnych podmiotów liberalny konsolowych będzie zrobiona miedzy to nie jest przekazywano je ze no tak, ale do broni tak to znaczy trzeba by tutaj znowu no i pomyśleć jak do tego doszło to jest ostatnich kilka lat polskiej polityki, ale ja powiem co innego znowu z tym się nie zgadzam i o tym często mówię głośno coraz mniejszy wpływ na życie mieszkańców naszego kraju i całego świata Zachodniego ma praw także, gdy chodzi o kwestie obyczajowe moralne tak jak małżeństwo rodzina czy kwestia aborcji dlaczego, ponieważ żyjemy coraz bardziej w świecie wirtualnym świecie internetu i ludzie układają są sobie życie pomimo tego, że są takie czy inne regulacje prawne zauważmy, gdy chodzi o kwestie chociażby aborcji mamy aborcje chemiczną prawda, która dokonała głębokiej rewolucji, gdy chodzi o różne formy nowoczesnego przerywania ciąży no przecież w wielu krajach tego rodzaju preparaty noszą po prostu dostępne w internecie prawie dla każdego w związku z tym uważam, że te nasze spory dotyczące takich czy innych ustaw nie mają większego sensu to znaczy sprawą częścią coraz ważniejszą jest wspieranie się o to w jaki sposób kształtować światopogląd w jaki sposób oddziaływać na młode pokolenie w jaki sposób przekazać młodemu pokoleniu pewną etykę czy pewne wartości, żeby oni mogli sobie poradzić, gdy przejmą już władzę w naszym kraju także w naszym kościele, ale może taka władza tak sobie władza Kościołowi wystarczy takie poczucie wpływu poczucie tego, że ich ustawa została przesunięta wprowadzono tak niedawno organizacja to nadal będą zadawać drogą, jaką ja to dość często krytykuje to znaczy taki bizantyjski czy triumfalizm to znaczy, owszem, tak będzie ciągle bardzo wielu duchownych w Polsce czuł, że żyją w takim trochę bajecznym wymyślonym przez siebie świecie, który już dawno minął czy takie pouczanie za bony takie traktowanie paternalizm etyczne społeczeństwa jest wiele rzeczy do zmiany, gdy chodzi szczególnie o takie by bizantyjska o bym powiedział paternalizm etyczne podejście do dożycia społecznego to może tylko taki 1 przykład się pojawił w rozmowie pani redaktor z panem senatorem Kamińskim, gdy chodzi o dożynki, ponieważ uważam, że w tej rozmowie w senator Kamiński świetnie zdiagnozował Polskę powiatową uważam, że w tej warstwie ta rozmowa jest ciekawa i cenna, ponieważ rzeczywiście ta Polska powiatowa tak wygląda jak dodają dożynki, czyli uroczystości organizowane no w parafiach w wiejskich politycznie są zdominowane przez PSL przez lokalnych wójtów czy czy burmistrzów 1 powiatu zawsze przyjeżdża prezydent jest do tak, ale to jest akurat uważam niewielki problem po Bugu jest uważa miejsce na narodowe dożynki tutaj akurat bym bronił takich narodowych uroczystości 8 czas pomyśleć jak ono być robione, ale jest miejsce na takie narodowe dożynki natomiast i jak wyglądają te lokalne, gdy mamy no tak jest w ratowanie władzy kościelnej z władzą świecką pod uważam Rze, że podczas lokalnych dożynek te wszystkie patologie tych relacji kościół państwo kościół samorząd widać jak widać jak widać jak na dłoni dość często jeszcze będzie wręcz takie pouczanie pouczanie z ambony przez niektórych duchownych lokalnych radnych czy samorządowców no trochę wiem też, jakby z mojego doświadczenia, ponieważ jeden z moich braci był był burmistrzem w jednym z miasteczek na Mazowszu także także wiem jak to wyglądało trochę tak od kuchni z perspektywy mojego brata jako, jakie plany służą, a plebanem jak to było no dokładnie tak dokładnie tak także to i tak ta Polska powiatowa w dużym stopniu ciągle tak funkcjonuje, ale to się mistrzowi prezydenci w wielu samorządach mówią wprost stół rządzi biskup urządził proboszcz ja mam rolę drugoplanową tylko mówią oczywiście nie do publicznych wypowiedzi Radia czy telewizji tylko w kuluarowych rozmowach przyznają wśród tego, że większą władzę znak ludem lat społeczeństwa ma kościół księża profesorze PE w sensie oddziaływania społecznego zachęcania do wyborów czy wskazywania osób, które po politycznej prezesa absolutnie to jest władza polityczna tylko ona wynika, że przyzwyczajeni w ostatnich kilkudziesięciu lat zawsze tak było, gdy chodzi o Polskę przynajmniej od czasów stanu wojennego tego wygania z zapowiedziała, ponieważ szyną wiele rzeczy w Polsce załatwiano na plebaniach, gdy chodzi o ustalenia między radnymi prezydentami miast sam ksiądz powiedział stolicą Polski była parafia świętej Brygidy nowym Zajączkowskiego w stanie wojennym plebania parafii świętej Brygidy była no to stolicą Polski, gdy chodzi o przyjmowanie delegacji zagranicznych i gdy chodzi o panią premier Margaret stacze ery wielu innych wybitnych przedstawicieli polityki światowej w związku z tym jeśli chcemy lepiej rozumieć także obecną Polsce, skąd się wszystko wzięło to popatrzmy na te wszystkie patologie, które miały miejsce w Trójmieście w Gdańsku czy gdy chodzi o plebanię parafii świętej Brygidy, gdy chodzi o księdza prałata Henryka Jankowskiego, gdy chodzi o jego pedofilię czy gdy chodzi jego wykorzystywanie seksualne nieletnich, gdy chodzi o pełną wiedzę wszystkich ludzi prawicy ludzi lewicy duchownych polityków dziennikarzy no wszyscy wszystkim wiedzieli o mer ta była całkowita co więcej po śmierci jeszcze został zawiązany komitet organizacyjny, żeby wybudować księdzu Jankowskiemu pomnik w związku z tym jeśli chcemy lepiej polskie rozumieć no to popatrzmy na Trójmiasto na przestrzeni ostatnich przynajmniej 40 latach często używam takiej metafory, że sprawa księdza prałata Henryka Jankowskiego i wybudowanie pomnika po śmierci tej tej postaci to jest takie wielkie zwierciadło wielkie lustro, w którym się spokojnie powinna przeglądać cała Polska i w pewnym sensie spokojnie da w już w pewnym sensie szkoda, że ten pomnik złożony znaczy dobrze go złożono chodzi o ofiary pedofili natomiast źle się tego lustra nie ma ponieważ, gdyby to już zostało to byśmy mogli w różnych debatach medialnych do tego rzuca się odwoływać popatrzmy na ten pomnik spróbuj spróbujmy się w tym pomników przejrzeć jako naród jako społeczeństwo jako kościół katolicki jako wyznawcy tej czy innej religii w naszym kraju, kiedy pytam polityków wywodzących się z Gdańską prowadzą Jankowski Jankowskiego za księgę nic nie wiedzieliśmy nic nie bierze się pani mogę nic nie wiedzieliśmy patrzą jego oczy mówią nic nie wiedzieliśmy jak przypomnę tylko z Gdańska wywodzi się prezydent mieszka tam prezydent Lech Wałęsa wywodzi się wieloletni premier przewodniczący Donald Tusk wywodzi się marszałek Borusewicz czy wywodzi się świętej pamięci Paweł Adamowicz czy, który mówił o tym, że był przyjacielem księdza Jankowskiego wywodzi się wielu polityków tam powstała Platforma Obywatelska to tam w hali Olivii zawiązano Platformę Obywatelską co więcej Donald Tusk jest katolikiem mówi publicznie o swojej przynależności konfesyjnej zawarł ślub katolicki miał przywilej, że tego, że ten ślub został pobłogosławiony przez arcybiskupa Tadeusza Gocłowskiego w związku z tym można powiedzieć, że pan Donald Tusk jest no wybitnym przedstawicielem kościoła katolickiego w naszym kraju ogromną wiedzą także na temat kościoła katolickiego jest członkiem archidiecezji gdańskiej to jest pytanie do pana Donalda Tuska co widział w latach osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych co zrobił, ponieważ mamy dzisiaj krach polskiego katolicyzmu nie ma winnych tak naprawdę to znaczy wszyscy udają że, że o niczym nie wiedzieli i podobnie też mówią podczas tych rozmów w ramach Rzeczpospolitej kościelnej rozmówcy pani redaktor np. prezent, ale sam Kwaśniewski do potwierdza w roku 2021, że niczego wcześniej nie wiedział, gdy chodzi o arcybiskupa Leszka Sławoja Głódzia no jest kompletnie nie zgadzam wojny ja miałem szeroką wiedzę już na początku lat dziewięćdziesiątych w Rzymie od moich kolegów księży, którzy przyjeżdżali na studia z Polski no dość często w sposób barwny i wyczerpujący w opowiadaną o różnego, jeżeli siada ach, o zmianie co tak biesiada Hoss o tym jak traktuje swoich podwładnych tu rzeczy kompletnie kompletnie szokujący, ale ja powiem coś i takiego bardzo ważnego to znaczy ja o tym często gdzieś też pisze w swoich tekstach w Onet ta jest cechą wszystkich społeczeństw jeśli wiemy, że Merta była możliwa w krajach demokratycznych takich jak Niemcy stany Zjednoczone czy Irlandia wychodzi kwestie kościelne, gdy chodzi o krycie pedofili czy innych skandali obyczajowych no cóż dopiero w społeczeństwie komunistycznym czy postkomunistycznym, jakim była ciągle jest Polska z naszą mentalność Homo sovieticus z naszą hipokryzją naszą skłonnością do kombinowania czy ukrywania różnych rzeczy, żeby nie wychylać tak dalej w związku z tym poziom emeryt ty jest był w naszym kraju o wiele głębszy niż one ta, która była czy jest wśród Amerykanów czy Brytyjczyków no ja podam taki spektakularny przykład Merty, gdy chodzi o ostanie i Wojciecha królowa 40 laty dyrygent tak humor twórca czaru i chóru chłopięcego Słowiki no cały Poznań wiedział, że Wojciech Kroll i i jego kumple są pedofile gwałcą figurze gwałcą chłopców z chóru i pomimo tej wiedzy rodzice wiedzą o tym, że podsuwają swoje dzieci pedofilom czynili to dla kasy dla wyjazdów zagranicznych co więcej dochodziło nawet do tego, że ktoś swojej młodości był krzywdzony przez Kronospan w później zakłada rodzinę miał swoje dzieci nie posyłał do Kroosa i do to jego kumpli no one ta, która trwała 40 lat była powszechna wiedza w Poznaniu chodzi o kręgi kościelne dziennikarskie polityczne czy biznesowe nikt nie pisnął słowem dopiero pod koniec życia Wojciecha króla pan to trochę pękło, ale ma Rynkowski takie obciążał ma jeszcze tak to jest bardzo przejmująca książka uważam, że to jest takie też drugie lustro, w którym warto się przejrzeć no no tacy jesteśmy znowu wszyscy wiedzieli w Poznaniu jesteśmy przy Poznaniu o arcybiskupie placu wszyscy wiedzieli też się musieliście wiedzieć w tym roku mija 20 lat od jego dymisji rezygnacji i mija 40 lat od jego nominacji z Rzymu do diecezji łomżyńskiej też mamy 12 lat kontusz w pierwszym rzędzie na pogrzebie Lecha Kaczyńskiego, ponieważ do dzisiaj zmarł arcybiskup Juliusz Paetz jest osobą niewinną nie miał żadnego procesu kościelnego żadnego procesu cywilnego czy karnego może się mylę, ale wydaje mi się, że nie został wszczęty żaden proces już po jego śmierci w związku z tym to jest pytanie jak sobie wyobrażamy najbliższą przyszłość, ponieważ ja nazywam tę aferę aferą matkom tak jak gdy chodzi o trzecią RT mówimy, że afera po to jest ta afera matka także, gdy chodzi o okręgi kościelne taką aferą matką jest sprawa arcybiskupa wtedy zaczął się upadek kościoła w Polsce nie to znaczy w tej sprawie widać wyraźnie co kościół katolicki na poziomie Watykanu czy Polski czy świata no doprowadza do głębokiego do głębokiego krachu mamy wypowiedź się z roku 2019 pana Marcina przecież szewskiego prezesa katolickiej agencji informacyjnej, który publicznie w obecności prymasa Polski Wojciecha Polaka we Wrocławiu powiedział, że o skłonnościach arcybiskupa Juliusza speca wiedział Watykan przed jego nominacją do Łomży w roku 1982 ta wypowiedź publiczna nagrana medialnie dostępna nie została do dzisiaj zdementowana być może warto zapytać pana Marcina prze Ciszewski ego o szczegóły, bo to jest uważam niezwykle ważna informacja, która nam trochę odsłania kulisy pewnych ważnych spraw, które rzutują na kościół katolicki w Polsce także na to połączenie kościoła i polskiej polityki ja osobiście nazywam tę aferę czy moja prywatna nazwa z taką aferą matką, gdy chodzi o kwestię kościele, ponieważ się w tej aferze jak w zwierciadle widać różne procesy widać pewne mechanizmy strukturalne, gdy chodzi o koszykarski w Polsce, gdy chodzi o o Watykan także KE afera jest aferą matką tak jak w trzeciej RP mówimy o aferze fosę jako aferze matce przypomniane arcybiskup PSC widzenia oskarżony nigdy nie ukarany tak natomiast jest druga historia, która z przekracza wszystkie inne, gdy chodzi o taki wymiar powiem bardzo tak górnolotnie wręczy dziejowy historyczny to jest sprawa arcybiskupa Janusza Golonka, dlaczego używam tak wielkich słów, nazywając tę sprawę sprawą dziejową czy wręcz historyczną, ponieważ w ta sprawa dotyczy naszych dziejów, gdy chodzi o rok 8080 pierwszy i gdy chodzi o naszego być może największego bohatera Narodowego został nim może nawet stuleci, gdy chodzi o wpływ nadzieję świat sam to jest kwestia płk. Ryszarda Kuklińskiego obecnie generała mamy film rzek Strong o działalności Kuklińskiego w jakiś sposób być może jego współpraca z centralną agencją wywiadowczą przyczyniła się do tego, że nie wybuchła trzecia wojna światowa już w tym wymiarze atomowy no o tym, aby dzisiaj wiele książek czy wiele artykułów ja jestem pod wielkim wrażeniem tej postaci tego co uczynił Kukliński dla Polski czy dla świata, ryzykując swoje życie życie swojej rodziny i zgłosił tak i w tym filmie Jack Strong jest scena, która pokazuje końcówkę roku osiemdziesiątego pierwszego, gdy chodzi o już przygotowania do wprowadzenia stanu wojennego w Polsce i wówczas się przyjeżdża przylatuje do Watykanu szef centralnej agencji wywiadowczej KSI, żeby przeprowadzić rozmowę z Janem Pawłem drugim, informując go o wiedzy centralnej agencji Info i i informacji i informacyjnej centrali agencji wywiadowczej CIA i przekazując też wiedzę władz w Waszyngtonie prezydenta już wtedy Ronalda Reagana, że nie niebawem będzie wprowadzony stan wojenny w no i w tym filmie Jack Strong wyraźnie widać, że towarzysze w tej rozmowie tłumaczy, że jest tłumacz ze strony także Jana Pawła II, ponieważ Jan Paweł II zrozumiały język angielski czy mówił natomiast zbyt ważna rozmowa, żeby nie było tłumacza w związku z tym tłumacz Polak uczestniczy i po zakończeniu tej rozmowy przekazuje szyfrogramy informację do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie Warszawa informuje Kreml, że w najbliższym otoczeniu władz partyjnych wojskowych w Polsce także, gdy chodzi o generalicji układu Warszawskiego jest Kret, że zostaliśmy zdradzeni, że jest ktoś przekazuje informacje centralnej agencji wywiadowczej CIA kim był tym kredkami kim był konkretny wiemy, że to był płk Kukliński natomiast tym tłumaczem, który przekazał informację do Warszawy był arcybiskup Janusz bolą one leki te informacje w mediach mamy ogólnie dostępną potwierdzoną przez historyka prof. Sławomira Cenckiewicza nikt tej informacji do dzisiaj nie zakwestionował nikt nie podważono jest ogólnie dostępna na wielu portalach lewicowych prawicowych konserwatywnych liberalnych okazuje się, że Janusz Polony jako pracownik Watykanu był agentem wywiadu cywilnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o pseudonimie pseudonim la MOS i wielu rzeczach dotyczących Watykanu informował Polski wywiad Polski wywiad dzielił się tymi informacjami zgodne z Kremlem, ponieważ taka była zasada w bloku wschodnim, że służby się nawzajem wymieniały informacjami kilka lat temu arcybiskup wolą one Umar został pochowany z watykańskim kościelnymi honorami tak to znaczy mamy tutaj jeszcze kilka takich innych par elektro znaczy najpierw został w w dość takim szybkim tempie zwolniony z funkcji nuncjusza w Bułgarii i nie wiem czy to miało związek z filmem Jack Strong tego nikt nie sprawdzał ale, ale te 2 wydarzenia przed finansową się z spotkały no i później był taki można powiedzieć spektakularny wielki pogrzeb arcybiskupa Janusza Golonka z udziałem wielu biskupów o tym szeroko informowały media kościelne czy także media ogólnopolskie nie kościelne i to jest uważano kamyczek do ogródka państwa dziennikarzy, że podczas tych bardzo licznych sprawozdań relacji z podniosłych uroczystości pogrzebowych nikt nie zająknie 1 słowem, że najprawdopodobniej jest tak, że to jest ten człowiek, który zdradził naszego największego bohatera Narodowego, jakim był płk Ryszard Kukliński ja mówię tutaj bardzo mocno, ponieważ to jest dla mnie sprawa rzeczywiście narodowa czy wręcz dziejowa jeśli od 25 stuleci analizujemy Antygony Sofoklesa jeśli od ponad 100 lat prawie 200 analizujemy dzieła Fiodora Dostojewskiego czy jeśli sięgamy do wielu innych greckich czy rzymskich tragedii to uważam, że to jest nic co w nich znajdujemy w porównaniu z historią, która dotyczy 2 Polaków o nazwiskach Ryszard Kukliński Janusz bolączek Ekorozwój tymczasem sieć to jest oczywiście moment, kiedy kościołem katolickim rządził Polski papież i to był czas naszego festiwalu Solidarności, gdy byliśmy wówczas na ustach tak naprawdę całego świata to jest pytanie co z tych wielkich kart historii zostanie, bo jeśli tego nie zaczniemy oczyszczać i jeśli zaczniemy oddzielać dobra zła ziarna od plew to pokolenia, które przyjdą po nas i odkryją te wszystkie skandaliczne historie to być może wówczas wrócą do kosza tak naprawdę wszystko nie rozróżniając i nie, szukając już prawdy historycznej jak to było w związku z tym ja powiem bardzo mocno to, o czym teraz mówimy to jest sprawa narodowa to jest sprawa narodowa jeśli nie będziemy wychodzić z tego kłamstwa, w którym żyjemy jeśli nie będziemy podwyższać naszego takiego społecznego poziomu życia moralnego to grozi nam taki głęboki krach aksjologicznej, że te pokolenia, które przyjdą po nas będą naprawdę by wprowadzać jakąś taką głęboką i anarchię moralną to znaczy, że będą naprawdę burzyć to co zastaną to jest wątek, który podjął we wcześniejszej pani rozmowie w ramach Rzeczpospolitej kościelnej pan senator Kamiński mówiąc o tym przechylenie wahadła to jest ciekawy wątek mówi senator Kamiński, że Polska w najbliższych dziesięcioleciach, gdy chodzi o kwestie kościelne będzie bardziej Irlandią niż z Włochami i niestety chyba ma rację senator Kamiński to zaczyna dzisiaj wszystkie znaki na niebie na ziemi mówią nam, że nastąpi to wychylenie wahadła i że koniec kościoła wygląda to jest w zasadzie to znaczy tej wersji jako, jaką mamy, gdy chodzi o instytucję taką triumfalizm styczność z bogatą silną tak najprawdopodobniej nastąpi demontaż tego kształtu instytucji co więcej nie trzeba daleko czekać już dzisiaj następuje ten demontaż na poziomie klasztorów czy seminariów, czyli zamykanie seminariów zakonnych włączenie seminariów diecezjalnych braki kadry kościelnej, ponieważ już następuje coraz częściej łączenie małych parafii czy zamykanie ja często mówię tak trochę prowokacyjnie to znaczy no albo będzie krach albo będziemy importować księży katolickich z Afryki, bo tam mamy ciągle bardzo liczne powołania w związku z tym będziemy do wyboru albo zamykanie parafii i albo będziemy mieć wprowadzone kapłaństwo kobiety w Niemczech wszystkich osób nieheteronormatywnych w kościele bądź też będziemy zapraszać do pracy w naszym kościele zakres zadziwiał w szczególnie z Afryki bądź inni tak jak dzisiaj czy chociażby w Austrii czy w Niemczech, ale księdza profesora słucham ksiądz mówi o tym, że wszyscy, jeżeli np. kontakt się księdza Jankowskiego politycy wiedzieli ci ludzie, którzy są teraz na pierwszych stronach gazet, którzy przez lata rządzili polską i zaraz się mówi o kryzysie kościoła tak jak, bo oni byli winni jak ksiądz szukał tych, którzy nie powiedzieli o tym co jeżeli nie sam kościół, bo w kościele tak się dzieje tak się dzieje od lat i tak dochodzi do rozmaitych nadużyć nadużyć i wewnątrz i mowy zaangażowaniu osób z tak jak dzisiaj wie o tym większą jeszcze nie ja widzę widzę, ale powiem jeszcze coś myślę bardzo ciekawego Otóż w dzisiaj mówię o tych dramatycznych sprawach bez emocji może to jest niewłaściwe, ale że tak swoje wycierpiały 20 czy kilkanaście lat temu i gdybyśmy rozmawiali o tym 1520 lat temu to ta rozmowa byłaby o wiele bardziej dramatyczny natomiast przez lata nauczyłem się takiego chłodnego patrzenia na to co się dzieje i ze swej strony zrobiłem tyle ile mogłem, żeby do pewnych skandali nie dopuścić bądź tam, gdzie skandale były, żeby reagować i teraz ważną myśl informację Otóż dla mnie taka takie odsłonięcie kurtyny wychodzi kościół katolicki w Polsce to jest końcówka ubiegłego wieku początek obecnego stulecia, czyli rok dziewięćdziesiąty dziewiąty czy 2000 w tym okresie wyrabiam sobie zdanie na temat głębokiego kryzysu moralnego kościoła katolickiego w Polsce co więcej wówczas zauważam, że to, o czym słuchałem w Londynie na początku lat dziewięćdziesiątych nie u nas to, o czym dyskutowałem w Niemczech z Niemcami w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych czy to, o czym rozmawiamy z Amerykanami i gdy chodzi o ich katolicy, że to wszystko jest równy nie przerażającym stopniu w Polsce i zacząłem mówić nie tylko głośno wśród duchownych, których znałem, ale także mając tę moją taką można powiedzieć nutkę polityczną sobie ich znają różnych polityków może nie pierwszy człon gazet, ale ale, ale czy parlamentarzystów ministrów czy lokalnych działaczy różnych partii szczerze prywatnych rozmowach mówiłem co się dzieje do czego nas może doprowadzić czy chcemy mieć także w Polsce drugą Irlandię to mówiłem 20 lat temu do przedstawicieli ówczesnego AWS-u do później przedstawicieli SLD do przedstawicieli i wówczas się Unii Wolności czy później Platformy Obywatelskiej Edyty, gdy chodzi później o porozumienie centrum znaczy sprawiedliwie rozdziela obolałym dzielił się tą wiedzą z przedstawicielami wszystkich ugrupowań politycznych w na poziomie ministrów samorządowców radnych wójtów i mówię to bardzo odpowiedzialnie, że z tej dużej grupy moich rozmówców kompletnie nikogo to nie interesowała ani słyszeć zmieniali temat uważali, że to jest temat przesadzone, że jakoś to Belgowie awariach może przesadzam, że po co się narażać się zostaw to ciszej, bo życie zniszczą nie zadzieje Real będzie dobrze, ale to co jest uważam najgorsze moralnie to jest taki do bólu koniunkturalizm tych moich rozmówców czy polityk polityków samorządowców na różnych poziomach działaczy społecznych dlaczego, ponieważ w tamtym czasie, ale także dzisiaj nikt nie chce narażać się lokalnym biskupom czy proboszczom lepiej jest być zaproszonym na obiad imieninowy do księdza biskupa do Pałacu arcybiskupa wizja, ale także do wielu innych rezydencji biskupich lepiej być zaproszonym na jakąś uroczystość kościelną i być podrobionym z ambony przez księdza biskupa prałata infułata czy kanonika lepiej być zaproszonym na jakąś kawę czy jakąś konferencję do Pałacu biskupiego no bo zawsze to dobrze jest przyjęte lokalnie jest dobrze odebrane w związku z tym w Polsce wszyscy czy prawie wszyscy przedstawiciele różnych opcji politycznych władzy politycznej czy samorządowej szukają tych można powiedzieć dobrych relacji czy dobrych dobrych kontaktów jest to jest naganne moralnie z mojej strony, ponieważ jak bardzo mocno oceniam, ponieważ to uniemożliwia jakąkolwiek reakcję tych ludzi w konkurencji jakichkolwiek skandali to znaczy mogą być nie wiem, jakie skandale np. no w Caritasie, bo czasami są praw, jakie finansowe media piszą o różnych jej, że tak powiem afera w Caritasie nie mówiąc o pedofilię czy różnego rodzaju gdzieś tam przekrętach prawda czy lokalnych skandalach obyczajowych w tej czy innej parafii proszę zauważyć, że prac nigdy nie ma jakiejkolwiek reakcji samorządowców czy polityków należących do bardzo różnych partii oczywiście będą wyjątki np. chodzi oczywiście PC był tam zaangażowane w ten spraw chociażby Jarosław Gowin były poseł czy były oczy obecny poseł były były minister prawda znajdziemy jeszcze gdzieś polityków radykalnej lewicy którzy, którzy w ramach swojego często antyklerykalizmu pewne czy ogłaszają, ale jest margines natomiast to jest pytanie, gdzie rencistę, ale Platforma nie są z jak powinna raczej ja powiem na reagują ostatnio miałem przyjemność wziąć udział w programie pani Moniki Olejnik kropkę nad nim i tak użyłem trochę taką emfazą wyrażenia możni tego świata mówiąc o politykach członka kościoła katolickiego no na Boga bicie byli gdzie są w Polsce możni tego świata politycy członkowie kościoła katolickiego mający pełną wiedzę na temat różnego rodzaju skandali, które prowadzą do demontażu kościoła katolickie wiedzą, że bez kościoła wyborów nie wygrają księży dokładnie rok, ale to jest czysty Mark Andy inny sposób myślenia to znaczy to wszystko jest powoła powodowane tym, że w Polsce trudno wygrać wybory lokalne czy trudno by mieć zwycięstwo lokalnego działacza Platformy PiS-u PSL-u czy nawet nowej lewicy i jeśli będzie konflikt lokalny, że z władzami kościelnymi proboszczom dla oczu czy biskupem czy jakimś innym prałatem czy INF-U latem w związku z tym czysto merkantylizm podejście prowadzi polskich polityków czy samorządowców do takiej sytuacji, że nikt z nich nie piśnie słowem, widząc nie wiem, jakie skandale w związku z tym doszliśmy do sytuacji, że mamy głęboko ateizacji młodego pokolenia natomiast najbardziej przejmuje to co myślę warto powiedzieć to znaczy rok ubiegły 2021 i krach powołań kapłańskich zakonnych w Polsce mamy w Polsce około 30 seminariów zakonnych i około 40 diecezjalnych do tych 30 zakonnych aż do 19 nikt nie wstąpił 00, czyli do 19 seminariów zakonnych na 30 w roku ubiegłym nie wstąpił ani 1 nowy kandydat ksiądz jak z wstępować do Milanu to były tak, ale czy ją właśnie tu to było diecezjalne i było trochę lepiej w roku ubiegłym, ale też do 4 nikt nie wstąpił na 40 do kilku 1 bądź 2, czyli to prowadzi do sytuacji że, gdy ja byłem w latach 8692 w Płocku w wyższym Senat duchowym to wówczas w tym przemiany, bo prawie 200 kleryków na 6 rocznikach jeszcze było dodatkowo niższe seminarium, czyli licea Ogólnokształcące gdańskie, które przygotowywało do tego wyższego seminarium to było tu natomiast dzisiaj w Płocku zostało skasowane całkowicie niższe sega duchowny nie mogą w ogóle natomiast w tym wyższym seminarium już na 7 rocznikach jest teraz 76 zostało raptem około 20 kleryków co nam pokazuje skalę dramatu z jakim zmaga się kościół katolicki w Polsce w książce zaprzestał już mówić tym samorządowcom polityką, bo przecież pojawiają się nowi zareaguje się tu ruch tu jest złą od kilku lat absolutnie tych 2 nie podejmuje nowe mówi o tym publicznie moich wywiadach radiowych prasowych czy telewizję natomiast chodzi o takie relacje prywatne poddałem się tak naprawdę prawie 10 lat temu świat zaś nie ma żadnego żadnego sensu dziękuję bardzo, się, że profesorze była Rzeczpospolita kościelna Magdalena Rigamonti i ksiądz prof. Andrzej Kobyliński pokój Dąbrowski dobra Rzeczpospolita kościelna zaprasza Magdalena Rigamonti Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: RZECZPOSPOLITA KOŚCIELNA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA