REKLAMA

Ukraina od walki z faszyzmem po upadek sowieckiego porządku

Gościnnie: Nowa Europa Wschodnia
Data emisji:
2022-05-12 17:00
Czas trwania:
11:45 min.
Udostępnij:

- Ukraińcy żyją w poczuciu, że to oni niosą tę tradycję ofiar i walki z faszyzmem - podkreśla Jacek Kluczkowski. Dyplomata i historyk mówi też o antyeuropejskim i antypolskim nacjonalizmie sprzed dekad, który ma niewiele wspólnego ze współczesną Ukrainą. Impulsów dla państwowości poszukuje w ostatnich latach ZSRR, w tym w katastrofie czarnobylskiej. Opowiada też o micie "bogatej Ukrainy", który runął wraz z końcem świata zimnowojennego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
ukraińskie ABC podcast związku Nauczycielstwa polskiego portalu nowa Europa wschodnia dla nauczycielek nauczycieli studio rozmawiają Dorota Obidniak i Jacek Kloczkowski były ambasador Polski Ukrainie chciałabym, żebyśmy przeszli już do okresu rozbiorowego i to utożsamia się często z narodzinami ukraińskiego narodu politycznego dziewiętnasty wiek właśnie co to jest za twór naród polityczny i jaką rolę w język ojczysty czy też twórczość różnych poetów dla u nas to jest Rozwiń » Mickiewicz słowacki dla Ukraińców będzie to Szewczenko, jaką rolę intelektualiści literaci odgrywają psy w tworzeniu tego politycznego bytu tak jak pani wspomniała nazwisko Słowackiego jest na Ukrainie popularnym poetą Mickiewicza przetłumaczona na ukraińskiej, ale Słowackiego tłumaczu znany poeta ukraiński metro Paweł Ciećko są w ogóle zakochany w twórczości Słowackiego słowacki gdzieś tam właśnie te korzenie w Krzemieńcu oraz i szkoła ukraińska w Polskiej poezji, która była u podstaw polskiego romantyzmu to była szkoła, która się nie fascynowała tylko kulturą ludową, ale właśnie tym duchem wielkiej Ukrainy tym duchem wolności zwróć uwagę także Ukraińcy z 1 strony Ukraińcy Rusini wcześniej musieli jakoś odróżnić od polskiej kultury, bo w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku w gruncie rzeczy to to nie było ważne w jakim języku się mówiło w domu identyfikacja następowała nie tylko wg etnicznych przesłanek, ale także z politycznych tradycji historycznej książęta Ruscy arystokracja ruska często się po prostu kolonizowali mamy dziś sowieckich Czartoryskich jeszcze wiele można by takich nazwisk ludzi, którzy mają też korzenie właśnie Włókniarzem w ruskich dawnych czasów piętnastego czternastego szesnastego wieku, ale bez wątpienia należą do do Polski do polskiej tradycji kultury politycznej, czyli dla Ukraińców to oznaczało oddzielenia od tej tradycji kolaboracji współpracy z polską jako państwowość czczą w dziewiętnastym wieku do bardziej ideą Odrodzenia Polski, ale tak samo oddzielenia się od Rosji na początku piętnastego wieku Moskwa nie zwalczała np. publikacji z tym jak to potem przy organizowaniu spisów powszechnych pierwszy w carskiej Rosji nazywano na rzecz mało rosyjskie, czyli w zasadzie można było tym językiem, który oni traktowali pewną pewnym lekceważeniem jako jako gwarę ludową no można było nawet publikować książki publikować literaturę zagrożenie się oczywiście jakości zrodziło mamy np. takiego twórcy, który jest w gruncie rzeczy Nikołaj Gogol, który jest stacze dwujęzyczny aktorem, który przeniósł głównie przez rosyjski tą tradycją kozacką literatury rosyjskiej, ale właśnie tradycja ukraińska i jest go do dzisiaj mimo z tej swojej dwujęzyczna ości dwuznaczności politycznej jest no w obiektem kultu także w w Ukrainie do dzisiaj ja bym zwrócił uwagę na 2 elementy 1 właśnie ten element etniczny, kiedy dopóki Rosjanom nie przeszkadzało to też nie było problemem, gdy nie przeszkadzały język kultura ukraińska w momencie jak jak Rosjanie stwierdzili, że przerasta tego języka w bardziej takie oficjalne postaci, czyli języka prawa języka nauki, że to jest niedopuszczalne, bo to wkracza w domeny zarejestrowane dla państwa i drugim elementem oprócz technicznego był element polityczny, czyli kwestia wolności, zwłaszcza wolności osobistej m.in. toteż jeden z elementów, że Rosjanie próbowali wprowadzić swoje swoje zasady pańszczyznę mówiąc w uproszczeniu czyli, czyli takiego jak ból niewolniczego w zasadzie systemu gospodarowania i zarządzania wsią prowincją na terenie Ukrainy to spotykało się z oporem takim naturalnym, że po prostu tego nie nie akceptowali mieszkańcy tamtych ziem i ten duch wolności nie kary jest on właśnie widoczne u Szewczenki Szewczenko w istocie moim przekonaniu jest takim ojcem tej niezależności odrębności on potem w czasach radzieckich oczywiście jako symbol walki ze złymi obszar znika mi walki klasowej na wsi między dobrymi słowami złe złą szlachtą NATO był obiektem no był były pomniki i wydawano jego literaturę natomiast niektóre rzeczy były pomijane, bo rządu niewygodny mimo tego swojego rewolucyjnego anty szlacheckiego ducha, więc bez wątpienia Szewczenko a gdy potem próbowano ten języki kulturę kultywować mimo takiej najpierw początku zastrzeżenia potem represji to mamy do czynienia z takim procesem, że wielu ludzi, którym groziły właśnie represje czy jakieś inne sankcje na przyjeżdżali do zaboru austriackiego, czyli na teren Galicji, gdzie utworzył się bardzo silny ośrodek ukraiński w czasie, gdy w Kijowie można było kucharką rozmawiać po ukraińsku, ale pisać publikować po ukraińsku w zasadzie można było we Lwowie nie na Ukrainie wielkiej nam się w Galicja też jawi trochę jako taka mityczna kraina ja mam takie wrażenie czasami żona nam się też myli kresami w ogóle w Generali jest to taka kraina na Wschodzie, którą znamy z też literatury albo z filmu i wyobrażamy sobie trochę Etny tak jak to nam pokazał znów Hofman wyzna chorzy znachor chyba są raczej obszary po lesie, więc też obszar pogranicza ukraińska białoruskiego dzisiaj ani Galicja pana głów po prostu to znajomość historii faktów i geografii natomiast dla nas to jest właśnie w ta wieś taka cicha spokojna, a Dunka śpiewana przy prawda na progu przez tych ukraińskich chłopów, ale generalnie taka idylliczna kraina do końca nie rozumiemy albo w ogóle mamy małą świadomość tego co tam się dzieje jak to jest naładowany polityką i emocjami obszar w tym, że właśnie dziewiętnastym wieku na początku dwudziestego wieku ile tam się dzieje jeśli chodzi o próbę takiej emancypacji tych narodów, które w Galicji się znalazł czy Polaków Ukraińców Białorusinów Jaś mówiłem, że ta próba wyodrębnienia się Ukraińców na terenie wielkiej Ukrainy, czyli zaboru rosyjskiego mówiąc w skrócie tych obszarów, które należały do do Rosji, które w wyniku 0102. rozbioru zostały w włączone do Rosji podobny proces miał miejsce na terenie Galicji, która była w zaborze austriackim tu były większe swobody i takie ludzkie, ponieważ nawet jak pańszczyzna trwała ona była bardzo cywilizowane poprzez kolejne reformy od józefińskiej poczynając w końcu osiemnastego wieku, ale i potem w w pierwszej połowie wieku dziewiętnastego duchowieństwo greckokatolickie, które zyskało no protektorat państwa podobnie jak rzymskokatolickie, ale tym, niemniej jednak przy cerkwi greckokatolickiej, których nie było w w Rosji w Rosji zlikwidowano nie de facto ich przymusowo przymusowo tych ludzi zmuszano do przejścia na prawosławie mamy jakby 2 perspektywy 2 drogi rozwoju tutaj na terenie Galicji to jest właśnie kościół greckokatolicki, które był ośrodkiem języka literatury tam przy parafii greckokatolickiej powstawały szkoły ci ludzie mieszkający powszechny zyskiwali pewną świadomość świadomość etniczną i narodową dla inteligencji często była taka droga z pewnymi wahaniami np. Iwan Franko początkowo nie pisał po ukraińsku publikował po polsku, że ten język on jakby sobie uświadomił Groń w którymś momencie, że jest Ukraińcem i że jego obowiązkiem jest nieść ten kaganek oświaty ten kaganek patriotyzmu Odrodzenia Narodowego wśród wśród Ukraińców to co się wydawało jest np. w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku normalne, że innym językiem mówi w kościele innym mówi, że w rodzinie innym jak załatwia sprawy urzędowe u pana obszar znika albo w sądzie i że w nawet ówcześni wieśniacy byli czas trój fizycznie, bo inaczej się modlili inaczej rozmawiali z krewnymi, a inaczej załatwiali sprawy swoje w urzędzie i nie odczuwali, gdyby z tego powodu żadnej frustracji no to się w drugiej połowie jako dziewiętnastego zmieniło i nagle się okazało, że chcemy używać języka ukraińskiego no do tego zyskiwali sympatię poparcie władz austriackich to to też powiedzieć, że to budzenie ukraińskiego ducha w Galicji nowym spotykało się z protekcją, ponieważ Polska Szlachta no knuje jakieś spiski i są chwilę jakaś rewolucja powiązania z powstańcami w Polsce odrodzenie i ukrainizacji ja część Galicji była wygodna dla władz austriackich i to jest zresztą jakieś źródło źródło późniejszych konfliktów na co nie chce powiedzieć Austriacy wywołali, ale w Galicji mieszkańcy także prości ludzie uświadomili sobie, że są kimś innym niż tylko obywatelami dawnej Rzeczypospolitej czy ludźmi, którzy mają identyfikować ze swoim obszarników swoim szlachcicem swoją ciocią, a tymczasem chcieli się identyfikować czymś innym ze swoją religią katolicką, która stała się takim symbolem Ukraińców na tym obszarze no i z z językiem w podcaście udział wzięli Dorota Obidniak koordynatorka do spraw współpracy międzynarodowej projektów edukacyjnych w zarządzie głównym związku Nauczycielstwa polskiego członkini europejskiego komitetu związków zawodowych oświaty i nauki i Jacek Kruczkowski historyk dziennikarz dyplomata były ambasador Polski w Ukrainie Kazachstanie Kirgistanie szczególne podziękowania za wsparcie projektu dla polskiego przedstawicielstwa fundacji imienia Friedricha Eberta realizacja filmu pod ksiądz Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: NOWA EUROPA WSCHODNIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA