REKLAMA

Krajowy Plan Odbudowy - co warto o nim wiedzieć?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2022-06-06 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:41 min.
Udostępnij:

Co musi się stać, żeby unijnie pieniądze popłynęły do Polski? I jaką rolę odegrają w tym kolejne podchody rządzących do naruszania praworządności?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia to dobry wieczór w poniedziałek 6czerwca w ostatnich tygodniach wielką karierę w przestrzeni publicznej zrobił termin kamienie milowe pochodzi z dawnych czasów i oznaczał kamienie lub słupki na poboczu drogi, które pokazywały odległość do różnych miejsc, zwłaszcza do najbliższego dużego miasta, ale z tego wytworzono pojęcie szersze, choć wyraźnie z tym pierwotnym połączone symbolizuje czas, kiedy dzieło musi być skończone lub konieczny etap Rozwiń » do pokonania by przyjąć, że coś jest osiągnięte taki właśnie kamienie milowe zostały wpisane do polskiego krajowego planu odbudowy głównie koncentrowaliśmy się na 3 dotyczących niezależności sądownictwa, ale jest ich prawie 300 cały zaś nasz plan ma otrzymać finansowanie unijnego funduszu odbudowy odporności, który z kolei należy do wielkiego programu angielskiej nazwie Next Generation i bił pomyślałem, że skoro już pojawiło się światełko w tunelu może w końcu roku pierwsze pieniądze do Polski dotrą warto będzie przypomnieć sobie państwo co to za rewolucyjny fundusz, z którego kpi ma być finansowane, a także, jakie są te inne kamienie milowe poza tymi związanymi z praworządnością co będzie oznaczało, gdyby pojawiło się kłopoty z ich spełnieniem wreszcie jak do tych pieniędzy ma się też głośny swego czasu mechanizm pieniądze za praworządność czy jeśli dalej w Polsce będą tu jakieś kłopoty, a wiemy, że raczej będą to czy z tego tytułu wypłaty kpi mogą zostać zablokowany wszystkie te sprawy mówi dla nas pan dr Leszek Cybulski członek biuro pracownik urzędu Statystycznego we Wrocławiu w tej historii jest jeszcze inny wątek co się stanie jeśli poznamy my, ale też komisja europejska ostateczny kształt ustawy o Sądzie Najwyższym, która likwiduje izbę dyscyplinarną i będzie zgoda, że w sumie wielkiej zmiany nie ma, że dalej reżim dyscyplinarny nie jest zgodny z unijnymi standardami czy wtedy jak mówiła pani Ursula von der Leyen w Warszawie komisja europejska wstrzyma wypłaty, gdyż zgodnie z zapewnieniem pani przewodniczącej i te zobowiązania muszą zostać spełnione przed dokonaniem jakichkolwiek płatności no i co dalej zresztą ważnych spraw związanych z praworządnością w Polsce co obecny Trybunałem Konstytucyjnym co neo-KRS co kwestionowanie prymatu prawa wspólnotowego nad krajowym to z kolei pytania do pana mecenasa Michała Wawrykiewicz adwokata współautora razem z inicjatywą wolne sądy podcastu naprawo patrzy na tokfm PL jestem pewien, że zaczekają państwa odpowiedzi, bo to w końcu kluczowe dla nas sprawy, a zatem zaczynamy Maciej Zakrocki przedstawia no jest już z nami anonsowany pan dr Leszek Cybulski tym euro urząd statystyczny we Wrocławiu dobry wieczór to wieczór panie redaktorze dobry wieczór państwu i postanowiłem związku z tymi wydarzeniami poprzedniego tygodnia właśnie przypomnieć trochę takich podstawowych faktów może zacznijmy od tego, skąd wziął program NextGenerationEU już i dlaczego odróżniamy on jest czy wyodrębniany z niego jest fundusz odbudowy odporności cały pomysł na ten program powstał w związku z pandemią covid i pracę nad tym programem trwały nad Funduszem trwały w roku 2020 zostały zwieńczone rozporządzenie rady przyjętym w końcu roku tuż przed świętami w połowie grudnia roku 22020 i to rozporządzenie rady ustanawiała właśnie instrument Unii Europejskiej na rzecz odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z covid-19, czyli tutaj dość jednoznacznie został zarysowany cel, a więc tym celem miało być zwalczanie 1 strony skutków ekonomicznych tego o negatywnego wpływu pandemii na całe społeczeństwa, a z drugiej strony również innych aspektów także aspektów społecznych także ten program ten fundusz właśnie stanowił uzupełnienie dla wieloletnich ram finansowych, ale pamiętajmy nie pokrywa się z tymi Arabami jest osobnym programem osobnym Funduszem natomiast są dokumenty unijne, w których zestawienie zbiorcze, czyli przyjmuje by wieloletnie ramy finansowe i obok w rubryce w tabeli widzimy właśnie środki przyznane w ramach net Generation i w no właśnie, bo także mniejszym, dlatego że te pieniądze w zostały przy okazji ich no właśnie uchwalania, a potem rozpoczęła się pożyczanie pieniędzy, bo to też jest istotne, żeby powiedzieć, że to są pieniądze, które komisja europejska pożycza no właśnie ale, ponieważ trzeba wydawać zgodnie z założeniami pewnymi, które określają, jaką część tych pieniędzy należy wydawać na zieloną transformację, jaką część na cyfryzację itd. to dlatego m.in. że to miało być służyć właśnie tym kolejnym generacjom tak NextGenerationEU dokładnie, a więc kolejne generacje nie powinny być dotknięte tymi złymi skutkami pandemii, bo te złe skutki negatywne oddziaływuje ją na koniunkturę gospodarczą na wzrost gospodarczy pamiętajmy, że zostało ten program przyjęty przed zakończeniem roku 2020 nie było wtedy wiadomo, jaka będzie, jakie będą wyniki tego roku no okazały się te wyniki jak wiemy bardzo złe większości gospodarek unijnych były lockdowny, a więc już nastąpił regres cofnięcie się ekonomiczne tych społeczeństw właściwie niemal wszystkich Unii Europejskiej do poziomu znacznie niższego niż jeszcze kilka lat wcześniej co było de facto takie dwuletnie niemalże opóźnienie rozwoju gospodarczego i żeby też nie utrwaliła, żeby nadać jakiś impet rozwojowy i wyraźnie zaznaczy impet inwestycyjny, a więc tutaj w jako ekonomista wraca do zagadnienia szczególnie istotnego w gospodarce te gospodarki rozwijają, których dokonywane są inwestycje o jak największej skali to jest warunek niezbędny dla rozwoju konsumpcja oczywiście może być kołem zamachowym, ale w tym silniejszym kołem zamachowym zawsze jest są inwestycje no i tym samym że, żeby spowodować właśnie wyjście z tego regresu i żeby nie poczynił skutki na dalsze lata to jednocześnie te inwestycje zostały na ukierunkowanie na cele, które będą służyć nie tylko nam, ale również naszym przyszłym pokoleniom to jest bardzo ważne co pan mówi, dlatego że zaraz przejdziemy do tych oczekiwań polskich, ale jeszcze może jedno zdanie wyjaśniające na czym polegała rewolucyjną ość tego pomysłu i innymi słowy tutaj nawiązuje do toczącej się w Europie zresztą nawet parlament jak wiemy również Polski musiały udzielić zgody na tzw no Ros z na zasoby własne jak rozszerzenie zasobów własnych, czyli właśnie chodzi o to, że trzeba było się zgodzić, żeby Unia europejska się zadłużyło w Tychach właśnie właśnie to jest coś czym, zajmując się powiedzmy kwestiami budżetowymi od strony naukowej w latach minionych no właśnie bardzo mocno akcentowały, że budżet unijny nie może generować deficytu, że nie można stosować instrumentów pożyczkowych, że całość środków musi znaleźć pokrycie w tych zasobach własnych Unii Europejskiej i tak jest wieloletnich ramach finansowych i tak jest w rocznym budżecie unijnym to wynika dokładnie z przepisów zapisy są tutaj dość jednoznaczne jest np. art. 310 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, gdzie czytamy, że przyjmuje się nie przyjmuje się żadnego aktu, który może mieć Instytut istotny wpływ na budżet bez zapewnienia możliwości finansowania wydatków no właśnie, a tu baby zgodę powszechną kraje w tej szczególnej sytuacji pandemii zgodziły się na to, żeby zastosować wyjątkowo właśnie zadłużenie to zadłużenie jest prawie połowa stanowi całego funduszu odbudowy, bo dokładnie środkach w cenach roku 2018 to mamy tutaj kwoty 390 000 000 000 w postaci grantowej i 360 000 000 000EUR w formie pożyczek, a więc ta część jest przydzielana dla różnych krajów, które przedstawiają doza akceptacji komisji krajowe plany odbudowy ta część jest zawsze ma charakter zwrotny, ale zwrotny od razu taka ciekawostka boję, bo to nie zawsze jest akcentowane przy omawianiu tej zwrotność ci do roku 2058, czyli ktoś odległej perspektywie no oczywiście oprocentowanie tych środków pożyczkowych jest tutaj niższe niż byłoby na zwykłym rynku kapitałowym no ale mamy 390 000 000 000, czyli te 390 000 000 000 musiało znaleźć pokrycie również zasobach własnych, a mówiliśmy już nie tak dawno od wieloletnich ramach finansowych, że są kraje unijne, które bardzo mocno dbają o to, żeby nie być zbyt wielkiej skali płatnikiem netto i stosowane są różnego rodzaju rabaty no i tym samym nikt nie chce wpłacać do tego budżetu znacznie większych kwot, ale tu być sytuacje szczególne, a więc w tej sytuacji szczególnej kraje unijne się zgodziły i do uznały, że trzeba wspomóc wszystkie gospodarki, zwłaszcza te gospodarki, które najbardziej potrzebują potrzebują wszystkie to nie jest tak jak w ramach polityki spójności, że są regiony tych bardzo dobrze rozwiniętych, dla których te środki wpływające w ramach polityki spójności są symboliczne i inne, które potrzebują wiele środków wszystkie kraje potrzebują środków oczywiście Polska tych środków potrzebuje szczególnie duża no to jest dobry moment, żeby zadać kolejne pytanie, które właśnie nawiązuje do pana poprzednich wypowiedzi, bo zostało wyraźnie powiedziane na jakie cele te pieniądze zostały pożyczone no po to, właśnie, żeby potem państwa mogły te cele realizować stąd poszczególne państwa musiały napisać swoje krajowe plany, aby właśnie m.in. wykazać, jakie chcą robić inwestycje co chcą zmieniać jak chcą modernizować kraj dla przyszłych pokoleń tymczasem w momencie, kiedy doszło do zablokowania ja zawsze mówię nie przez komisję europejską tego przez działania polskiego rządu tego funduszu na poziomie akceptacji planu przez komisję europejską dominował u nas właśnie taki argument, że jak to my przyjmujemy uchodźców potrzebujemy na nich mnóstwo pieniędzy, bo to wiadomo ono wiąże się z różnego rodzaju kosztami, a oni nam tych pieniędzy z tego krajowego planu dać nie chcą i innymi słowy czy można sobie wyobrazić sytuację, w której teraz się pojawiły nowe okoliczności pan sam mówił, że ten fundusz wymyślono na okres po pandemii czy wychodzenia Europy z pandemii, kiedy wojny jeszcze nie było pojawią się nowe okoliczności czy słuszne były te głosy w Polsce, że potrzebujemy pieniędzy na po bo mamy uchodźców czy to w ogóle można ze sobą powiązać to znaczy politycy tak to akcentowali i mieli nadzieję, akcentując taką swoją opinię, że może podzieli komisja europejska i bez żadnych dodatkowych warunków zgodzi się NATO i zaakceptuje natomiast jak wiemy też w dużym stopniu to była informacja do naszego społeczeństwa płynąca ze strony polityków natomiast trzeba powiedzieć, że jeżeli nie są zatwierdzone właśnie czy to wieloletnie ramy finansowe pamiętajmy, że w tej chwili to powiedzmy cieszymy się, że my tego określenia, że wygląda na to, że ma to finał i że w końcu te środki będziemy mieli w ramach kpi no to jeszcze nie mamy środków w znacznie większej skali w ramach wieloletnich ram finansowych przypomnę, a my są na lata 202127 i mamy połowę drugiego roku, kiedy powinniśmy już dostawać jakieś pieniądze, a więc tutaj te negocjacje na razie stoją natomiast taka ciekawostka tutaj no mówiliśmy właśnie w tych ramach finansowych poprzednio, że właściwie wszystkie środki wszystkie składki, które płacą kraje członkowskie czy to na podstawie swojego PKB czy co na podstawie VAT-u to jednak są dość jednoznacznie określone w ramach systemu zasobów własnych i nie ustala się w trakcie wieloletnim jakiś od okna środków dodatkowych kiedyś jeszcze był europejski fundusz rozwoju, który był poza budżetem wieloletnim i teraz dopiero wszedł do budżetu wieloletniego ta była osobna składka, ale tych osobnych składek nie było zmierzam do tego, że okazało się, że już pewien precedens był mianowicie był ten precedens, kiedy Europa była zajęta uchodźcami z rejonu morza Śródziemnego bliskiego Wschodu z 151616 no to wiemy, że tutaj i Turcja na teren Turcji wpływało bardzo wielu uchodźców, zwłaszcza w Syrii Iraku i w tym kraju no oczekiwano określonego wsparcia no i to wsparcie ad Hok załatwiła ówczesna kanclerz Niemiec właściwie no, działając w imieniu Unii Europejskiej, ale bez takiego wystarczająco jednoznacznego mandatu to coś ani zaś, ale to kropkę nad proszę postawić a, że to jest sytuacja, jaka jest teraz tej można można rzecz biorąc pieniądze na AKP o wydawać na pomoc dla uchodźców nie to to są osobne przegródki i jest oczywiście to w ramach wieloletnich ram finansowych środka mianowicie tutaj sąsiedztwo świat takie zadanie mamy odporność bezpieczeństwo obrona takie zadania i to jest w ramach wieloletnich ram finansowych, do których tu net Generation i dorzuciła stosunkowo niewielkie środki po mamy właśnie na sąsiedztwo świat 15,51 000 000 000 da bez pie odporność bezpieczeństwo i obronę wraca 9700 na całą Unię, czyli razem 25 000 000 000EUR z tych 750 000 000 000EUR z tym, że wtedy nie mieliśmy wojny w Ukrainie wtedy nie mieliśmy wojny i sytuacja nadzwyczajna związana z covidem wywołała reakcję w postaci właśnie krajowego planu odbudowy i we wszystkich krajach podobnych programów i całego działania natomiast nie można wykluczyć, że dojdzie do powszechnej świadomości w komisji europejskiej to rozwiązanie, żeby te dodatkowe środki pewnym zakresie już uruchomione one zostały ale, żeby w większej skali jeszcze dodatkowo przeznaczyć na ten cel, ale pamiętajmy, że znowu się wiąże z decyzjami budżetowymi to musi być zgoda właśnie na powiększenie składek krajów, które zamierzają, które będą później wydawać środki wszystkie kraje unijne, a zwłaszcza, a może znajdę znowu słowo, a może z będzie inny pomysł umówiliśmy się ile pieniędzy mamy przeznaczyć na na zieloną transformację ile pieniędzy musimy przeznaczyć na cyfryzację ile pieniędzy musimy na sprawy społeczne itd. ale w związku z tą nową sytuacją dokonamy przesunięć w ramach kwot bez podnoszenia składki bez zmiany kwoty na ten fundusz no właśnie będzie można nie wiem wydać na nie wiem naukę języka polskiego dla uchodźców z Ukrainy albo na przez kursy przysposobienia zawodowego dla tych, którzy chcą podjąć pracy itd. niewykluczone, że taka możliwość zaistnieje natomiast wyraźnie tutaj chciałem powiedzieć że, aczkolwiek samo rozporządzenie unijne w tej sprawie z roku 2020 jest kilku stronicowe to jest zaledwie kilka paragrafów to re przeliczenie tego oczywiście wiele wiele arkuszy Excel-li ex cela mu usiadł w Brukseli sporządzić po wyznaczać poszczególne szczegółowe zadania w to jest bardzo pracochłonna kłopotliwa czynność dość intercyzy na, przeglądając się różnego rodzaju negocjacjom budżetowym w latach wcześniejszych no wice jak wielki opór jest, żeby zawsze to dokonywać zmian, ale ja nie wykluczam, że takie zmiany będą i te przesunięcia będą natomiast w tej chwili zatwierdzany jest Polski plan w tej postaci w jakiej został sporządzony, a w tej postaci w jakiej został sporządzony to są 54 inwestycje 48 reform jak to rząd podaje z czego właśnie na zieloną transformację prawie połowa 42,7 nad cyfryzacja 5020,85% całości środków, jeżeli tylko te 2 cele tu już jest prawie 23 tej puli chora została Polsce przyznana także teren jest z jest kolejna sprawa ze środy tak kolejna sprawa szkoleniem wydaje się ważna dyskutowaliśmy od wielu tygodni może już miesięcy o 3 kamieniach milowych, które muszą być spełnione, żeby zielone światło pojawiło się one nie są jeszcze spełnione dlatego pani Ursula von der Leyen w Warszawie mówiła nie będzie żadnych wypłat, dopóki nie będzie spełniony, ale co może niektórych właśnie zaskakuje tych kamieni milowych jest 280 my mówiliśmy tylko tych 3 na marginesie Włochy mają takich kamieni 527 Hiszpanie 406 czy jako kamień milowy należy traktować również każde inne zobowiązanie znajdujące się w tym planie, że po prostu coś na pewno zrobimy, że np. doprowadzimy do tego, że będzie więcej konkretnie nawet ile tam jest chyba zapisany autobusów elektrycznych w Polskiej komunikacji miejskiej znaczy to oczywiście, rozkładając na kolej na kolejne miasta, że co może niektórych politycznie przerazić kamień 3 nr 68 zakłada działania na rzecz podniesienia efektywnego wieku emerytalnego no, więc nie obowiązek tak, ale przynajmniej stworzenia mechanizmu, który by ten wiek emerytalny efektywnie podnosił, ale są precyzyjne dotyczące Niewiem stacji wodorowych odsetka osób, które będą miały dostęp do szerokopasmowego internetu itd. czy to też rzeczywiście należy traktować jako takie kamienie milowe, których niewypełnienie może spowodować, że pieniądze nie zostaną wypłacone tutaj jest pewna różnica między w krajowym planem odbudowy, a umową partnerstwa, która dba to siedmioletnią perspektywę wydatkowania środków unijnych tu de facto w praktyce jest to instrument centralnie zarządzany przez komisję europejską ona bawi większy wpływ na to co jak te środki są wydawane, bo z zauważ jak to było umową partnerstwa tam są zadania są przyjęte określone wskaźnikowi i później okres w ramach programów operacyjnych poszczególne konkursy rozpisywane i my, jakby się rozliczamy per saldo, wskazując na to czy mieść mieszczą się te zadania dokładnie w tych celach, które zostały przyjęte w umowie partnerstwa tutaj natomiast jak pan redaktor słusznie zauważył te cele są bardzo bardzo uszczegółowione natomiast trzeba pamiętać, że skoro oczywiście my to wykonujemy, ale bezpośrednio, jakby nadzoruje to wykonanie komisja europejska co prawda trudno sobie tutaj wyobrazić szczegóły tego przyznam się, że nie w dni akurat ten aspekt się nie zgłębiałem wiem, że ma być sprawozdanie z dotychczasowych postępów wydatkowania środków na w październiku tego roku natomiast nocy trzeba powiedzieć, że rzeczywiście w niektórych dziedzinach może być kłopot w niektórych szczegółowych zadaniach z pełnym dokładny wykonaniem tych zadań z tym, że ta ilość to jest tak samo jak ilość przegródek budżetowych ustawa budżetowa ustawa rozporządzenie wprowadzające roczny budżet ma zwykle unijne około 1400 strony nikt tego oczywiście nie czyta, ale tam są właśnie tak szczegółowo rozpisane pewne zadania tutaj no tak, ale znowu wchodzimy na kropkę nad jeśli nie wykonamy np. nie wiem mamy postawić wymyślam 20 stacji tankowania wodorem, a nie postawimy w określonym terminie to znaczy, że nie dostaniemy tych pieniędzy czy zostaniemy trochę za tyle co żeśmy postawili tylko czy to trudno powiedzieć na tym etapie w tej chwili Tety akurat szczegóły właśnie rozliczania tych zadaje się nie zgłębiałem no jest zakaz sytuacja z funduszami były właśnie z z projektami europejskimi np. na politykę spójności, że tam 1 szczegółowy wskaźnik niewykonane, który był w danym projekcie szczegółowym projekcie wart 1%, ale wykonany w 90% oznacza, że 90% środków wpływa na ten projekt nie jest potrącone ten 1% czy 01 dokładnie tylko 10% jest potrącany, a więc taki mechanizm był stosowany właśnie przy realizacji projektów europejskich dlatego tak ważne było by była dbałość o wykonanie wszystkich wskaźników, które były zaznaczone w każdym szczegółowym projekcie, żeby były wykonane w 100%, ponieważ właśnie groziło obcięcie potężnych kwot na cały projekt być może to jest taki sam mechanizm, ale nie chce stwierdza autorytatywnie akurat temu zagadnieniu się jeszcze nie przyjrzałem no to jest dobra okazaliśmy się umówić na następny raz, a dzisiaj już bardzo pięknie dziękuję panu dr Leszek Cybulski biuro urząd statystyczny we Wrocławiu był naszym pierwszym dość raz jeszcze bardzo dziękuję dziękuję bardzo, Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz z nami zapowiadany pan mecenas Michał Wawrykiewicz adwokat współautor razem z inicjatywą wolne sądy podcastu naprawo patrzy na tokfm PL dobry wieczór dobry wieczór najpierw zacznę no bo to chyba dobrze od tego zacząć czy pan jest rozczarowany decyzją komisji europejskiej o wydaniu pozytywnej opinii dla polskiego krajowego planu odbudowy nie nie jestem co do zasady rozczarowany to jest naturalna konsekwencja tego, że Polski rząd wreszcie po tylu miesiącach zdecydował się zapisać te zobowiązania w tym dokumencie trzeba pamiętać, że dokument krajowego planu odbudowy jest przede wszystkim tworzony przez rząd kraju członkowskiego w tym wypadku Polska i tam po raz pierwszy Polski rząd zobowiązał się wprost do wykonania orzeczeń Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej tych 2 rzeczy, o których cały czas jest mowa, czyli tych lipcowych zeszłego roku, gdzie jest zobowiązanie do likwidacji Izby dyscyplinarnej do przywrócenia niezależności procesu dyscyplinarnego wobec sędziów i do przywrócenia do orzekania tych sędziów, którzy nie, którzy zostali odsunięci przez nielegalną izbę dyscyplinarną co prawda mowa jest o 12 miesięcznej procedurze, która ma być pewni przeprowadzono to jest 1 element, który może być nieco rozczarowujący dla mnie, ale co do zasady mamy krajowy plan budowy wreszcie podpisany przez Polski rząd no i komisja europejska nie miała specjalnie innego wyboru aniżeli aniżeli zatwierdzić dokument co będzie dalej to zobaczymy jak polskie władze mają zamiar zrealizować te tzw. kamieniem milowym to nie ukrywam, że trochę się trochę jestem zaskoczony, ponieważ m.in. i działanie inicjatywy wolne sądy i innych organizacji skupiających także tych sędziów właśnie, którzy byli poddani szykanom on do tej pory raczej wyrażały takie stanowisko, że nie bardzo można dawać wiarę, że nawet zobowiązanie pisemne może oznaczać później i wykonanie tych zobowiązań co więcej jesteśmy akurat na etapie tzw. procesu legislacyjnego, więc nawet jeden z tych kamieni milowych może 2 też nie jest jeszcze spełniony no bo już wiemy, że ustawa wyszła z Sejmu wiemy, że ją Senat zmienił dość znacząco też wiemy z wypowiedzi polityków Prawa i Sprawiedliwości czy obozu rządzącego, że te poprawki senackie będą odrzucone w związku z tym niektórzy mówią jak można było w momencie, kiedy nawet to prawo nie jest przyjęte już wydać pozytywną opinię no ale pamiętajmy, że to jest cały czas akceptacja pewnego zobowiązania ze strony Polski ład to nie jest jeszcze absolutnie zielone światło do wypłaty fundusz na tym cały widz lekarzy teraz komisja na podstawie tego dokumentu ma prawo przyglądać kolejnym działaniem oczywiście ten ma pan rację, że mamy w sejmie ustawę, która w tym pierwotnym kształcie z poprawkami solidarnej Polski absolutnie nie wypełnia żadnego z tych kamieni milowych nim komisja ma też tego świadomość nieoficjalnie mówi się w Brukseli, że absolutnie ta ustawa nie spowoduje, że komisja będzie wypłacać pieniądze z funduszu odbudowy, że rząd musi rzeczywiście wypełnić te nie te 3 wymagane punkty i w tym sensie jestem by patrzy na to pozytywnie, że to ten ta akceptacja przyjazd tutaj Ursuli von der Leyen, która zresztą dosyć wyraźnie powiedziała w Warszawie zresztą mina premiera Morawieckiego wiele mówiła to nie był entuzjazm, że już dostaliśmy pieniądze od komisji europejskiej komisja europejska odpuściła batalię o praworządność ja zupełnie tak tego nie odczytuję zresztą proszę zwrócić uwagę co się działo wewnątrz komisji, jaki był spór trwa właśnie dotyczący komisji Ano właśnie uważam, że wtrąca, ale właśnie to jest jeszcze 1 dowód na to, że można oczywiście zgadzać z decyzją samej przewodniczącej która, która m.in. właśnie w Warszawie przypominała że, dopóki nie będzie spełniony to żadnych wypłat nie będzie, niemniej jednak jakiegoś powodu Frans Timmermans, który zajmował się tymi sprawami w pierwszej po poprzedniej komisji europejskiej Ankara no on on ewidentnie uważał, że to jest stanowczo za wcześnie, tym bardziej że oczywiście za chwilę rozumiemy szerzej porozmawiamy w mówi na na dobrze, a co z podważaniem przez obecny Trybunał Konstytucyjny prymatu prawa wspólnotowego nad nad krajowym, a co z KSM tym obecnym oczywiście nie mówiąc już o tym od akurat chyba na to nie zwracał uwagi, ale się zagłębimy w ocenę praworządności w Polsce, którą komisja europejska przygotowała w ogóle dla całej Unii Europejskiej w tym dla naszego kraju to przecież tam również właśnie jest w ogóle sam ten obecny Trybunał Konstytucyjny podważany z punktu widzenia prawidłowości jego powołania związku z tym w całości patrząc na to również no właśnie taką taką metodą Timmermansa no to wydaje się, że to jakieś jest niezwykłe minimum co ta komisja europejska zapisała jako kamienie milowe tutaj absolutnie zgadzam, że to jest absolutne minimum, ale też temat jest nieco bardziej złożony spróbujmy rozłożyć go na czynniki pierwsze i przeanalizować każdy z tych elementów po pierwsze, komisja europejska ustami Ursuli von der Leyen wyraziła w październiku zeszłego roku podczas obrad parlamentu wtedy, kiedy Mateusz Morawiecki długo przemawiał zapewnia wszystkich jak to Polska wypełnia nie i kryteria traktatowe w zakresie praworządności wówczas, kiedy Ursula von der Leyen zakomunikowała, że po raz pierwszy w historii Unii Europejskiej Trybunał sąd Konstytucyjny kraju członkowskiego zakwestionował traktaty i wówczas ona powiedziała, że te 3 warunki muszą być wypełnione, aby można było mówić o akceptacji krajowego planu odbudowy w Polsce i wypłacie pieniędzy fundusz wówczas sformułowała 3 warunki, dlaczego te 3 warunki ustawy dla powoływała się na 2 orzeczenia Trybunału sprawiedliwości czternastego 15lipca 2021 roku to zabezpieczenie dotyczące ustawy kagańcowej i orzeczenie wyrok dotyczący całości tego reżimu dyscyplinarnego w tym Izby dyscyplinarnej i z tych 2 orzeczeń wywiodła te warunki, które oczywiście samej treści, ale są w uproszczeniu to 3 warunki natomiast w samej treści nie krajowego planu odbudowy one są nieco bardziej rozbudowane to jest pierwsza rzecz oczywiście mogłaby komisja wówczas na tamtym etapie powiedzieć, że to nie jest wszystko że, aby uzyskać pieniądze z funduszu odbudowy to trzeba jeszcze naprawić Trybunał Konstytucyjny trzeba zająć się właśnie tym tzw. orzeczeniami Trybunału Julii Przyłębskiej ją odnoszącymi się do traktatu do europejskiej konwencji praw człowieka, iż w czasie zajęć przede wszystkim krajową radę sądownictwa w tym nowym kształcie, czyli neo-KRS sem oraz statusem osób, które zostały powołane do do sądu za pośrednictwem KRS to byłby ten plan maksimum natomiast komisja wybrała plan minimum i mogła to zrobić, dlatego że rozporządzenie dotyczące nie funduszu odbudowy jest no nie jest tak precyzyjne, żeby i, żeby można było to wprost przełożyć na konkretne zobowiązania tam w rozporządzeniu dotyczącym funduszu odbudowy jest mowa o tym, że kraj członkowski w planie odbudowy swoim krajowym musi wykonać zapisać wykonać zobowiązania wynikające z tzw. semestrów, czyli takich rekomendacji udzielanych przez komisję europejskiej około poszczególne państwa w odniesieniu do Polski w odniesieniu do praworządności to było takie bardzo ogólnie brzmiące zalecenie rekomendacja dotycząca tego, że Polska musi poprawić klimat inwestycyjny poprzez wzmocnienie standardów praworządności, czyli poprzez przywrócenie gwarancji niezależnego sądu w Polsce no, a to może się zdarzyć taki już konkretny sposób jak wtedy sformułowane 3 warunki no to pierwsza pierwsza rzecz i nie zapominajmy, że komisja ma inne instrumenty ten plan odbudowy i te tym fundusz odbudowy jego akceptacja stała się trochę takim przypadkowym instrumentem bardzo skutecznym, ale trochę przypadkowym instrumentem w rękach komisji europejskiej takie standardowe dokumenty instrumenty narzędzia, jakie posiada komisja to jest oczywiście skarga przeciw naruszeniowej do Trybunału sprawiedliwości i wraz z ewentualnym żądaniem zabezpieczenia kar za wykonywanie zabezpieczenia czy wyroku tak jak co się dzieje w odniesieniu do Izby dyscyplinarnej to jest nowy mechanizm warunkowości, który nie został jeszcze użyty, a może zostać użyte w każdej chwili i to wiemy, że może już wobec Węgier został uruchomiony tak jest, a z kolei skargę przeciw naruszeniowej dotycząca KRS-u jest bardzo głośno się o tym mówi już od dawna w Brukseli i wydaje się, że bardzo prawdopodobne, że w niedługim czasie liczonym w dniach bądź w najbliższych tygodniach taka procedura przeciw naruszenia dotyczące neo-KRS zostanie wszczęta nic z tego względu mówię o tym, że będąc pragmatykiem, obserwując uczestniczący w nie w tym procesie obrony zasad państwa prawa w Polsce w ostatnich latach cieszę się z tego, że taki krok został wykonany, że polskie władze muszą się zobowiązać do wykonania i wykonania orzeczeń czułe, że likwidują izbę dyscyplinarną, że no jakieś się do trochę połykając własny język, bo przecież izba dyscyplinarna była takim genialnym tworem, któremu nie można było nic zarzucić ani pod kątem traktatowym ani ani konstytucyjne, więc w tym zakresie oczywiście i dzieje się idziemy cały czas naprzód, a to co pan powiedział, o czym rozmawialiśmy, czyli o proteście wewnątrz komisji, bo to przecież nie tylko Frans Timmermans też krajowa i Didier Reynders Margrethe Vestager uczyli Reja Hanson tak trójka trójka wiceprzewodniczących plus Didier Reynders, który się zajmuję kwestią sprawiedliwości praworządności Frans Timmermans były koordynator jako wiceprzewodniczący spraw praworządnością krajowa obecnie pisze zajmująco ten ich głos głos niezadowolenia by nie usatysfakcjonowani ja sformułowaniem Kate, że jest niedostatecznie mocny, że np. sędziów to przede wszystkim wiem, że dni wzbudzało ich nie sprzeciw że, dlaczego sędziowie mają w ciągu 12 miesięcy pracy, dlaczego nie natychmiast to wynika z zabezpieczenia Suez zeszłego roku powinien wrócić natychmiast przez to są ofiary tego systemu to są ludzie, którzy poświęcili nie swoje kariery położyli na szali też swoje sprawy i zawodowej osobisty, aby sprzeciw wyrazić przeciwstawiać się niszczeniu praworządności oni już przecież tak jak Igor Tuleya 580 kilka dni nie orzeka, ale droga, aby rozwiać tlące się niegrzecznie, ale na, ale jak komisja zareaguje na to, bo tutaj jest jeszcze również taka wątpliwość czy to będzie realizowany w sposób, jaki uważamy, że powinno być realizowane tutaj oczywiście podawane już przykład pana sędziego Pawła Juszczyszyna, że został przywrócony do pracy, ale nie do tej Izby, której w, której orzekał oczywiście rządzący mówią słyszałem niedawną wypowiedź pana posła Sellina, że przy zajmowaniu się sprawami rodzinnymi to jest wielce Press prestiżowa sprawa, ale oprócz tego został został wysłany na urlop no i innymi słowy czy to można było przewidzieć, bo no, bo został przywrócony tylko co z tego, że wszystko można było przewidzieć jak szliśmy na do budynku Sądu Najwyższego do tej nielegalnej Izby dyscyplinarnej doskonale wiedzieliśmy co się wydarzy widzieliśmy, że pan ruch wyda w cudzysłowie uchwałę, która będzie przywracać sędziego Juszczyszyna do do orzekania, bo takie było zapotrzebowanie polityczne, bo tego to widocznie miał być taki sygnał ze strony rządzących dajcie nam pieniądze Zobacz też my przecież przywracamy sędziów zarówno jego zawieszenie, jaki odwieszenie to były decyzje pozbawiony waloru prawnego wydane przez organ co, do którego przypomnę wprost w orzeczeniu Sądu Najwyższego wyroku z 5grudnia dziewiętnastego roku w ślad za wyrokiem psuły powiedziane zostało, że izba dyscyplinarna nie jest sądem ani w rozumieniu prawa krajowego ani prawa unijnego i europejskiej konwencji praw człowieka, więc to co się tam odbyło to był pewnego rodzaju teatr na potrzeby negocjacji z Unią europejską to też pokazuje stan degradacji naszego wymiaru sprawiedliwości taki coś taki organ może orzekać o losie polskich sędziów tych najmocniejszych najsilniejszych charakterach którzy, którzy mieli odwagę mają nadal odwagę i wrócił do nie chciałby pan sędzia do orzekania o sądzie i Olsztynie oczywiście pan Nawacki członek neo-KRS nie byłby sobą, gdyby nie okazał jakiejś drobnej takiej szykany czy nie wykonał wysoka w stosunku do pana sędziego to jest ewidentnie szykana nie było także w sądzie rodzinnym było zapotrzebowanie akurat kadrowe trzeba było go tam przeniesie nie sąd cywilny czy wydział cywilny był obsadzony ponad normę nie było tam miejsca dla pana sędziego Juszczyszyna oczywiście Błaszczyka to była próba dokuczenia mu, ale no pan sędzia sobie z tym poradzi ale, odpowiadając na pana pytanie oczywiście to nie jest forma wypełniania kamieni milowych to ma być naprawa systemowa tego oczekuje nie komisja europejska tak sformułowane w kamieniach milowych ja uważam, że Polski rząd nie wykona tych zobowiązań, które są u niej w kamieniach milowych pokazał to, przedkładając mówię szerzej Polski rząd, bo polskie władze łącznie z prezydentem, przedkładając ten projekt ustawy do parlamentu ona pokazuje co do czego są zdolni, jakie mają tendencje, jakie zamierzenia rządzących tam nie ma wypełnienia tych nie kamieni milowych to jest pewnego rodzaju Hej, kto jest manipulacja to jest takie dość prymitywne oszustwo, które w, które ma no wprowadzić błąd komisję, że komisja nie da się w tym momencie zmanipulować ten wewnętrzny bunt tych 5 dni i słuszne jak najbardziej oburzenie tych 5 komisarzy moim zdaniem pokazuje, że usługa online będzie pod ogromną presją wówczas, kiedy przyjdzie do oceny czy te kamienie milowe zostały wykonane jeśli nie zostaną naprawdę wykonane to tam nie dojdzie absolutnie do konsensusu jeśli chodzi o decyzję o wypłacie środków zresztą widzicie państwo też co się dzieje w parlamencie europejskim tam też poważnie o tym teraz chciałem powiedzieć, bo pan mówi, że będzie pod presją to jest oczywiście z 1 strony presja wewnątrz komisji, ale z drugiej strony już mamy tę inicjatywę posłów z grupy Renew Europe dokładniej grupy w tej grupie czyli, czyli dawnego ALDE tam jest były premier Belgii od lat poseł w parlamencie europejskim dość mocno walczący o te sprawy Verhofstadta Sofii Wealth z Holandii i Luis Galica Ano z Hiszpanii rozpoczęli zbierać podpisy no, które prowadzą do można powiedzieć bomby atomowej, dlatego że oni uważają, że należy odwołać komisję europejską za to co zrobiła wraz z ZUS-u for fundację parlament europejski zresztą nie może odwoływać pojedynczych komisarzy może odwołać całą komisję to na pewno nie wydarzy bo, żeby to to zrobić trzeba mieć poparcie do takiego pomysłu 223 posłów, ale sam fakt zebrania to myślę, że się uda 71 podpisów pod takim wnioskiem myślę, że będzie też mocną presją na na parlament europejski jutro debata pewnie dziś o szesnastej Mazur między 1617 posłów z komisją europejską właśnie na ten na ten temat i no tylko jest właśnie pytanie czy co tej presji wg pana wyniknie czy to będzie tylko wyłącznie pilnowanie, aby kamienie milowe akurat wypadku te dotyczące praworządności, które zostały zapisane w krajowym programie były były wypełniane czy jednak właśnie presja na to aby, o czym już wspomniał poważnie się wziąć za inne elementy polskiego wymiaru sprawiedliwości po tej reformie no, które ewidentnie właśnie na czynią z tego z tego wymiaru sprawiedliwości te taki system ułomny ja uważam jestem przekonany, że presja parlamentu i oczekiwania będą znacznie szersze aniżeli tylko 3 punkty z Kato i parlamentu zresztą już niejednokrotnie wyrażał 17września 2020 roku była taka uchwała parlamentu, która nawoływała wzywał komisję europejską do natychmiastowego rozpoczęcia 2 fragmentów czy 2 postępowań przeciw naruszeniowej i złożenia 2 skarg odnośnie neo-KRS i odnośnie Trybunału Julii Przyłębskiej i myślę sobie, żeby komisja będąc pod presją o tym mówiłem i też samemu już myślę, że dojrzała komisja do tego kilku komisarzy w prosty jest za tym, żeby rozpocząć zacznie procedurę przeciw naruszeniu dotyczącą dnia okresu bo, a wszyscy doskonale wiedzą i Strasburgu Brukseli, że istotą problemu jest neo-KRS, który cały czas produkuje tych wadliwie powoływanych sędziów do punktowych wujek do systemu pan minister Ziobro wprost chwali się tym, że neo-KRS każdego dnia powołuje wciągu następnych lat powoła tysiące nowych sędziów takich, którzy będą tej władzy sprzyjać będą starannie wyselekcjonowani tak jak się działo przez ostatnie 4 lata i to jest w tej chwili mamy około 2 tysięcy tak tak będzie już nawet już nawet ponad 2000, czyli ponad 20% stanu sędziowskiego to są one sędziowie bardzo poważny problem, który jako praktykę adwokat mogę powiedzieć, z którym spotykam się każdego dnia każdego dnia składamy wnioski o wyłączenie tych sędziowska składami skargi o wznowienie postępowań to powoduje niewyobrażalny wręcz chaos w systemie prawnym nie no, a obecna władza je jako ci akuszerem tego niszczenia praworządności w systemie wymiaru sprawiedliwości próbują zabetonować ten system, czyli tak uczynić, aby inne sędziowie wszędzie mieli głos decydujący tak się dzieje w Sądzie Najwyższym jest już większość na sędziów w Sądzie Najwyższym na czele Sądu Najwyższego stoi pani manowska, która przecież też jest Neo sędzią, a na czele Izby cywilnej tak samo pani Misztal Konecka k to są udało się bardzo poważny systemowy problem, a co więcej China sędziowie są obsadzanie głównie poza Sądem Najwyższym sądach powszechnych nie w sądach odwoławczych tam, gdzie są rozpoznawane czy zażalenia czy apelacja czy mieć kontrolę finalną nad orzeczeniami, które są wydawane nawet jeśli na dole I instancji mamy jeszcze orzeczenia wydawane przez niezawisły bezstronnych sędziów, którzy kierują tylko prawem i okolicznościami danej sprawy no to wyżej mamy już na sędziów kolegów ministra, którzy niestety kontrolują to orzecznictwo to jest ogromny problem i wracając do instytucji unijnych parlament doskonale widzi, ale komisja też wie, iż tak jak powiedziałem mam nadzieję, że po pierwsze, ten to postępowanie przeciw naruszenia godności KRS się rozpocznie następnej kolejności też mam nadzieję odnośnie Trybunału Konstytucyjnego ono tak naprawdę już formalnie się rozpoczęło, więc będzie kontynuacja tego post występowania, czyli będziemy 2 takie systemowe Super poważne skargi w cudze, które przesądzą o wszystkich elementach tego bezprawia tutaj u nas w kraju no, a jeśli chodzi o same te 3 kamienie milowe zapisane w KPN to, że komisja nie mam taką nadzieję będzie bardzo skrupulatnie egzekwować wykonanie tych kamieni milowych nie będzie to po prostu jakaś gra na żarty, że przyjmujemy ustawę Dudy, która likwiduje 1 izbę powołuje drugą do w ten sam sposób więcej powoływaną i że tu nie będzie żadnego puszczania oczka i przymykania na sprawy praworządności komisja będą i pod presją parlamentów i pod PS pod presją wewnętrzną i komisarzy będzie spraw z praworządnością polskie traktować bardzo poważne na, jakby pan jeszcze wytłumaczył takim zwykłym szarym prawnikom w amatorom, że jeszcze 1 przecież element, który no każe postawić pytanie czy to właściwy moment, aby to zielone światło dać przecież cały czas obowiązuje kara i komisja europejska oczywiście rząd na razie nie płaci tak ale, ale nalicza atak, a potem odlicza od wypłat, które do Polski płyną po prostu zbóż z tych pieniędzy budżetowych i więc z 1 strony jest obowiązująca kara codziennie 1 000 000EUR idzie na poczet kary związanej z funkcjonowaniem Izby dyscyplinarnej, a jednocześnie się mówi właśnie ten dajemy zielone świata no za kara oczywiście jest naliczona i rząd Polski tak naprawdę płaci, bo pieniądze są potrącane już grubo ponad 100 000 000EUR zostało z tego tytułu zapłacone poprzez poprzez potrącenia, a więc my jako kraj nasz budżet niestety traci płaci te kary do do budżetu unijnego i to będzie kontynuowane do czasu aż właśnie te warunki te 3 kamienie milowe nie zostaną wypełnione były te sprawy są skorelowane jak powiedziałem wcześniej te warunki ska po one są dokładnie tymi samymi warunkami zobowiązaniami, które wynikają z zabezpieczenia Suez 14lipca zeszłego roku te kwestie muszą być wykonane i za wtedy zarówno może być zwolniony fundusz odbudowy, jaki może być przystań na decyzję o zaprzestaniu niepłacenia kar, bo komisja uzna, że orzeczenie złe zostało wykonane i ja jeszcze raz powtarzam żeby, żeby tutaj była jasność, że to zielone światło nie oznacza odpuszczenia nie oznacza i nie oznacza wypłaty pieniędzy nadal polskie władze muszą się mocno starać, aby dostać pieniądze oczywiście wiem, że względy polityczne, które działają tu w kraju tam w Brukseli na pewno są bardzo istotnej wojna w Ukrainie też jest bardzo istotna kryzysu, choć czy też jest bardzo istotnym elementem w całej tej układance, ale ja jestem przekonany znając sytuację tu w kraju to w Brukseli, że na tym poziomie na tym etapie komisja europejska nie odpuści tych najważniejszych kwestii jeśli te 3 te 3 warunki zostaną spełnione to wtedy pieniądze pójdą ja mówiąc szczerze patrząc na polskie władze na to co komunikują byłem w zeszłym tygodniu w Senacie podczas jej, kiedy w Komisji Ustawodawczej były procedowane te poprawki to wypowiedzi przedstawicieli zarówno kancelarii prezydenta, jaki Ministerstwo Sprawiedliwości były jednoznaczne nie będziemy przyjmować żadnych poprawek uważamy, że wszystko jest w porządku nawet same te zmiany proponowane przez przez ustawę prezydenta Dudy są dla nich zbyt daleko idące dla niektórych np. dla przedstawiciela pan z Ministerstwa Sprawiedliwości nic ja się nie spodziewał takiego realnego wykonania to będzie oznaczać, że komisja nie da zielonego światła na już konkretne wypłat w ramach funduszu odbudowy co pewnie z kolei będzie się wiązało 100 krzykiem elementem po stronie rządzących, że zła Unia i zobowiązała się obiecała, że zapłacimy się związaliśmy oni nie daj na pewno tak będzie wyglądać co do tego wątpliwości bardzo dziękuję pan mecenas Michał Wawrykiewicz adwokat współautor razem z inicjatywą wolne sądy podcastu naprawo patrzy na tokfm PL bardzo dziękuję dobry bardzo dziękuję również dobranoc podziękował też Małgorzaty Raczyńskiej, która edycja wydawała Kacpra Emery, który realizował Maciej Zakrocki usłyszymy jutro o tej samej porze Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA