REKLAMA

SpaceX buduje rakietę przyszłości. "Jednym z możliwych rezultatów jest sukces"

Usługi Kosmiczne dla Ludności
Data emisji:
2022-06-19 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
46:19 min.
Udostępnij:

Minął rok, odkąd z kosmodromu w południowym Teksasie wzbił się w niebo prototyp Starshipa - rakiety, jakiej jeszcze nie było. Minął rok... i prototypów czekających na swoją kolej przybywa, a do startu w kosmos wciąż nie doszło. Przełom jest na wyciągnięcie ręki. Na przeszkodzie stoją: prawa fizyki i prawa Stanów Zjednoczonych.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry mówi inż. Jaśkowiak rakiety są jak plastikowe kubeczki nadają się do jednorazowego użytku taka zastawa ma mnóstwo wad przede wszystkim cały czas trzeba kupować nowe pewnych napojów do nich po prostu nie nalewa, że w ogóle nie wspomnę o ekologii dlatego niezbędne są kubki ceramiczne, ale rakiety nie są jak kubki ceramiczne przynajmniej na razie je z systemu belek, abyśmy formujemy wcześniej nie udało się tego osiągnąć wielu myślało, że to w ogóle Rozwiń » niemożliwe nasza poprzednia rakieta Falcon 9 udowodniła, że da się ponownie wykorzystać pierwszy stopień i owiewki Starship ma się nadawać do ponownego wykorzystania całości i bezzwłocznie nie dotarliśmy jeszcze do celu, ale jednym z możliwych rezultatów nie jest sukces złożył do posła Arka mówił i Musk szef i założyciel firmy SpaceX dzisiaj wracamy do słonecznego Teksasu, gdy jego podwładni pracują nad najbardziej ambitnym pojazdem kosmicznym od czasu wahadłowców rakietą wielokrotnego startu i co ważniejsze lądowania, kiedy Starship wzniesie się w powietrze, dlaczego prace się przeciągają, jakie postępy zrobili konstruktorzy co jeszcze przed nimi czy firmie rzeczywiście grozi plajta w razie niepowodzenia porozmawiajmy o locie na Marsa inż. Jaśkowiak to był maj i amerykańsko Meksykańskiej pogranicze pachniało Rubinem oficjalnym kwiatem stanu Teksas prototyp starszy pan o oznaczeniu SN 15 stał na lądowisku w rozrastającym się o sporcie w Boca Chica w szafie częścią gaz jedenastek wi-fi przed chwilą wzniósł się na wysokość 10km, a potem bezpiecznie wrócił do bazy biura w silniki ogarnął wprawdzie niewielki pożar, ale Starship wykonał lot testowy i wylądował w 1 kawałku wydawało się, że nowa era eksploracji kosmosu jest na wyciągnięcie ręki nie więcej w tym momencie kończył się odcinek pod nieco za długim tytułem Elon Musk o własnym pomyśle żyjemy na planecie, gdzie to prawie niemożliwe mimo to próbuje można go posłuchać na tokfm PL w naszej aplikacji pule sam jeśli chcecie sobie przypomnieć podstawowe fakty na temat Starship, bo tym razem za nurkujemy nieco głębiej od tamtej pory minął ponad rok przez ten czas z Boca Chica nie wystartowała żadna rakieta Piotr Śmigielski z portalu Space sex com PL przekonywał mnie, że to nie oznacza wstrzymania prac to, że odbył się żaden kolejny testowy lot wynika przede wszystkim z tego, że teraz firma SpaceX piesze przede wszystkim na pierwszym locie orbitalnym na przygotowanie do niego przez miesiące testowano kolejne prototypy natomiast znaleziono w niej wiele rzeczy, które należy prawideł, które po prostu uznano, że już wymyślone jak można zrobić lepiej to należy zrobić m.in. stąd wynikło opóźnienie oczywiście firma mogła zdecydować na jakim innego typu testy powiedzmy na nieco wyższą wysokość niż czescy przednich Ossów jednak uznamy, że przetestowano już na tyle dużo, żeby skupić się na pociąg witany prototypy starszy pan osiągane do tej pory niewielki pułap chodziło o sprawdzenie jak pojazd sprawdza się w locie i czy jest w stanie wylądować po kilku spektakularnych eksplozji okazało się, że tak Starship SN 15 Miko osiadł na ziemi SpaceX jest jedyną firmą na świecie, która opanowała technologię i to już kilka ładnych lat temu rakiety Falcon 9 wracają z kosmosu lądują i nadają się do ponownego wykorzystania przynajmniej ich pierwszy stopień, czyli ten, który uruchamia się najpierw stopień drugi ten wyższy nadal jest jednorazowego użytku ma to zmienić dopiero Starship w jego przypadku oba stopnie powinny lądować i latać wielokrotnie fanką 9 będzie dzisiaj bohaterem drugoplanowym podobnie jak wahadłowce kosmiczne, które przeszły na emeryturę, ale pozostają ważnym punktem odniesienia starsi nie poleciał jeszcze na orbitę od kilkunastu miesięcy nie było nawet żadnych testowych podskoków w tym czasie SpaceX wprowadził radykalne zmiany w silnikach rakiety już wcześniej Raptor były jedyne w swoim rodzaju teraz mają być jeszcze tanie niezawodne, żeby zrozumieć na czym polega przełom trzeba wyjaśnić 1 kwestię w jaki sposób materiały pędne, czyli paliwo i utleniacz dostają się ze zbiorników do komory spalania, gdzie zamieniają się w rwący Strumień spalin pchający rakiety w górę sprawa nie jest prosta jeśli weźmie pod uwagę, że w każdej sekundzie silnik zużywa ciekły metan i ciekły tlen o masie ponad pół tony, czyli tyle ile waży długonoga odmiana krowy, jaką hoduje w Teksasie masowy odpowiednik teksańskiej krowy trzeba doprowadzić do komory spalania i puścić z dymem co sekundę zwykle pozwala na to niezwykle wydajna turbo pompa spójrzmy jak sobie radzić z tym konkurencja istnieje pewna dużo mniejsza od starszej pary 1 o nazwie Elektron mniejsza rakieta, więc wyzwanie mniejsze da się zrobić prościej, więc od rozwiązania mniej skomplikowanego przejdziemy do tego bardziej złożonego wdrażanego przez SpaceX nazywam się jak Marks opisuje NASA ptak rozwój projektu Starship, przybliżając przy okazji problematykę lotów kosmicznych w kontekście planu dokonań z Peweksu artykuły Jarka znajdziecie na stronie Teksas bogatka grupka SAPS tak kropkę com no np. Elektron też Innowacyjna rakieta lata wynosi satelity działa ona ma silnik, gdzie turbina jest po prostu skrywana elektrycznie to turbinę po prostu trzeba elektrycznie rozpędzić jest to samo w sobie innowacyjne, a to samo rozkręcenie turbiny jest potrzebne, żeby silnik w ogóle działał w większych silnikach, gdzie turbina nie mogłaby być skręcona w elektrowni elektrycznej nie po prostu pojemność akumulatorów na ten pozwoliła potrzeba większa moc ta turbina musi być tak czy inaczej rozkręcone jakoś zwykle silnika jest także się rozkręca tam turbinę częścią, jakby paliwa jak rakieta ze sobą zabiera natomiast to paliwo de facto nie służy do jej napędzania pożądanym kierunku na mróz nie napędza rakiety napędza na pewno lubili, żeby startować w ogóle silnik natomiast np. w sektorze mamy sytuację, w której tym samym paliwem, które rozkręca turbinę następnie jak dochodzi do zapłonu mieszanki głównej komorze spalania i to paliwo się nie marnuje to bardzo efektywny silnik mówiąc fachowo Raptor jest silnikiem etapowego spalania w pełnym przepływem mówiąc obrazowo Raptor nie marnuje cennego paliwa na napędzanie pompy większość konstruktorów godzi się z tym, że część materiałów pędnych pójdzie w gwizdek to znaczy zamiast wprawić w ruch samą rakietę posłuży do wprawiania w ruch turbiny, która będzie doprowadzała paliwo i utleniacz do komory spalania SpaceX tego uniknął najpierw kieruje materiały pędne do tzw. przez pana czy gdzie wytwarza energię do zasilania pompy dopiero punktem do głównej komory spalania, gdy zachodzi właściwa reakcja nic nie marnuje taka koncepcja ma 1 poważną wadę radykalni komplikuje przepływ paliwa, a co za tym idzie budowę całego silnika jeszcze rok temu Raptor był chaotyczną plątaniną armatury w tym czasie SpaceX wprowadził do projektu daleko idące zmiany powstał Raptor wersja 20 te zmiany, które wprowadzono te m.in. uproszczenia sprawiają, że jest łatwiejszy w budowie i około 2× tańszy w produkcji na pewno będzie we firmy bardzo ważne jeśli będą te rakiety już masowo produkowanej oczyści Sień ski ona jest prostsza jest jak twierdzi ma, chociaż to dopiero wyjdzie prawda bardziej niezawodna zmian jest w ogóle dużo między aktorem 1, a 2 po pierwsze to co ma się widać to co można wnioskować nawet ze zdjęć silnika to, że są znacznie prostsze to znaczy przyłącza zostały wyparte przez spawy wiele nazwijmy to hydrauliki zostało po prostu zintegrowane takie powiedzmy stalowe bloki te wszystkie hydrauliczne przełączanie są na wierzchu tylko zostały bardzo dobrze ma punkt dane ile się pierwszy rzut oka, że jest to właśnie druga generacja, ale po wszystko przyniosła za sobą też znacznie lepsze parametry, bo to jest o około 14 wyższy ciąg silnika tańszy w tym momencie pani seks z tego co wiemy produkuje około 1, jaki czynnik Bobek, czyli jak produkcja tych silników zaczyna już być masowa zmiany oparte są właśnie na tym integracyjny podejściu po seks to znaczy firma, testując poprzednie egzemplarze Dziennika poprzednie wersje dokonała pewnej odkryć pewnych obserwacji na tej bazie powstała nowa wersja ona zarówno ma większy ciąg znacząco uproszczone konstrukcje co teoretycznie powinno przełożyć na mniejszą awaryjność pewne jest mniej jakichś punktów co chce może pójść nie tak jest też wersja bardziej wytrzymała też skupiona na tym po pewnych problemach, które zwykle w poprzednich elekcjach poprzez testów projektowanie i operacyjne wyróżnia SpaceX spośród innych firm przemysłu kosmicznego w klasycznym podejściu rakiety konstruuje się tak najpierw długo trwały prace koncepcyjne potem szczegółowy sformalizowany projekt jeszcze potem buduje się poszczególne elementy i każdy osobne drobiazgowo testuje, żeby w końcu złożyć tam rakiety, która z dużym prawdopodobieństwem poleci nie wybuchnie skoro na każdym etapie po bożemu podlegała rygorystycznej kontroli jakości nie powinno być problemów SpaceX woli inaczej droga od pomysłu do prototypu jest bardzo krótka, jeżeli rakieta wybuchnie jak w przypadku starszych ba zdarzyło się już nieraz 2 i wypływa z tego lekcja kolejny egzemplarz można ulepszyć jeśli natomiast wszystko pójdzie okej można zająć się kolejnymi zadaniami grunt to nie bać się eksplodują tych rakiet i poprawiać projekt na bieżąco taka metoda pracy jest efektywna, ale wymagającym wobec inżynierów amerykański dziennikarz Eric Berger napisał książkę pt. odlot, w której bardzo przystępnie opisuje pierwsze lata SpaceX spora grupa jego rozmówców nie pracuje już firmie Ilona Musk narzuca straszną harówkę i wymęczeni pracownicy po pewnym czasie szukają czegoś innego, a propos pana prezesa pod koniec zeszłego roku wysłał do personelu SpaceX maila, jakiego nikt nie chce odebrać od szefa w w okolicach święta Dziękczynienia, czyli za oceanem dnia wolnego Musk pisał w nim o poważnym kryzysie w pracach nad silnikami Raptor prosił właściwie kazał odwołać urlopy by uniknąć katastrofy, która miała grozić firmie jeśli problemu nie uda się rozwiązać od przyszłego roku starsi musi startować przynajmniej raz na 2 tygodnie albo staniemy w obliczu bankructwa pisał pracownikom Iran Musk pamiętajcie, że mówimy o rakiecie, która jak na razie jest już kilka miesięcy później znajduje się w fazie testów zaawansowanych, ale tylko testów tymczasem szef SpaceX twierdził, że musi zacząć latać i nadać często jeśli firma w ogóle ma się utrzymać na powierzchni wg no różnych dobrych źródeł wewnątrz firmy to stwierdzenia maskę o nadchodzącym banku były faktycznie przesądzone znaczy w jakimś długim terminie przez wieloletnie udało się doprowadzić tego dyrektora odpowiedniego stanu może faktycznie coś takiego by rodziło firmie natomiast najmniejszym się zdecydowanie nie miasto jest taki sposób ona na zarządzanie ludźmi, żeby znakować do pracy niezależnie od horyzontu czasowego wprowadzenie Starship do służby jest dla pań seks sprawą najwyższej wagi przede wszystkim ze względu na inne przedsięwzięcie, czyli mega konstelacja satelitarna Starlink, więc teraz oni Starlink ma zapewnić klientom dostęp do internetu taki pomysł nie jest nowy inne firmy też oferują podłączenie do sieci za pośrednictwem satelitów tylko, że podchodzą do sprawy w zupełnie inaczej do tej pory byłem zapewniany przez satelity szykuje się znajdują na orbitę geostacjonarną to są znów te same stenty, które dostarczane telewizję satelitarną natomiast od wita, na który on się znajdują jest na wysokości ponad 30 000 km nad ziemią nic jeśli komunikujemy się z internetem poprzez samego tego satelity to nasz sygnał musi dotrzeć niestety później wrócić na ziemię i ze względu na samo to odległość już mamy około 200 miejscach funt opóźnienia to jest 1 rzecz druga jest taka, że te satelity generalnie zapewniały dość niską przepustowość też internet nie budę priorytetem większość pozostałości satelitów jednak jest wykorzystywany do takich głosów jego telewizja radio na orbicie geostacjonarnej, czyli jakieś 30 000 km na drugiem satelity krążą wokół ziemi z prędkością równą tej, z jaką planetę obraca się wokół własnej osi bardzo praktyczne, bo dzięki temu znajdują się zawsze na tym samym punktem na powierzchni z naszego punktu widzenia zawsze w tym samym punkcie nie ma co oznacza, że antena raz wycelowane w satelitę będzie cały czas w odpowiedniej pozycji by odbierać nadawane z orbity sygnał internet czy telewizję równocześnie 30 000 km to szmat drogi i nawet fale radiowe potrzebują chwili by pokonać trasę z nadajnika odbiornika i z powrotem dla użytkownika internetu oznacza to, że jego połączenie jest po prostu wolne dane, które chce pobrać lecą do niego bądź co bądź przez kosmos SpaceX uznał, że internet satelitarny da się zapewnić inaczej przede wszystkim satelity powinny latać niżej i dzięki temu sygnał będzie podróżował krócej proste, ale skoro satelity znajdują się bliżej ziemi nie są już na orbicie geostacjonarnej okrążają ziemię ze znacznie większą prędkością i nie wiszą już nad 1 punktem użytkownik internetu łączy się z takim satelitą za jego pomocą pobiera wysyła dane po krótkim czasie traci zasięg, bo satelita nie zatrzymuje, lecz dalej w stronę przeciwnej półkuli globu antena nie może już go dostrzec kiepsko, chyba że natychmiast zjawił się kolejny satelita, który przejmie rolę poprzednika, a potem następny jeszcze 1 po orbicie musi ich krążyć całe mrowie by zawsze znalazł się przynajmniej 1 gotowy do zapewnienia internetu w danej okolicy mega konstelacja Starlink to jest w założeniu ponad 100 000 satelitów ja mówię teraz odległej przyszłości na razie pasek otrzymał pozwolenie na 12 000 no ale do tej pory wystrzelił tylko 2400 przy czym w tym momencie ze wszystkich satelitów mówimy o wojskowych satelitach meteorologicznych wszystkie satelity, jakie lecą amerykańskie chińskie rosyjskie nam nad głowami to ponad połowa tych katolików należy do Elona Musk wszystkich aktywnych satelitów ponad połowa jest w tym momencie maska Musk dosłownie miesiąc miesiąc nie cały czas wystrzeliwuje i teraz on nie zdążyłby wystrzelić nawet w tej już przyznane licencji na 12 000 satelitów balkonem, bo Falcon mimo tego, że to jest jednak rakieta klasy ciężkiej jest taki można powiedzieć koń pociągowy teraz całego przemysłu kosmicznego natomiast Falcon jest zwyczajnie za mały, żeby po pierwsze, wynosić satelity w takim tempie trzeba je wnosić po drugie, satelity drugiej generacji są w ogóle za dużo na Falcon 9 one są po prostu znacznie większe znacznie doskonalsze od strony technologicznej tylko starsi może wynieść no, a starsi jeszcze nie lata, chociaż satelity drugiej generacji są produkowane i one są produkowane masowo walką 9 jest jak mówiłem drugoplanowym bohaterem tego odcinka aktualna rakieta SpaceX jako jedyna na świecie nadaje się częściowo do ponownego wykorzystania żadna inna nie lata na orbitę tak często wagony startują średnio co tydzień żadna inna nie wynosi na orbitę tylu satelitów więcej niż wszystkie pozostałe razem wzięte i to grubo więcej głównie za sprawą Starlinków mimo tego do zbudowania mega konstelacji fanką 9 nie wystarczy potrzebny jest Starship rekord użycia Falcona 9 ustala to jest w tym momencie 20 kilka dni, a rakiety startują oczywiście rotacji tydzień do tygodnia, a tak się po prostu nie wyrabiają ze statystykami, więc to nie jest także jak Musk mówi, że oni muszą szybko ten statek używać ponownie to ma na myśli, że fajnie było kolonizują Marsa jak tam będzie stała baza, żeby te statki regularnie latały mu o to chodzi chodzi o to, że naprawdę jak szybko ten starsi nie zacznie latać to nie zacznie latać z dużą częstotliwością to cały potężny przecież biznesowo projekt mega konstelacji Starlink staje pod dużym znakiem zapytania tak to trochę wygląda, że starsi miałby polecieć nigdy, czyli faktycznie pojawi jakiś problem, który w tym momencie nie jest w ogóle zdiagnozowany to się automatycznie w kolejach albo przynajmniej bardzo bardzo oddala w czasie oddania do użytku mega konstelacji Starlink podstawowa wersja Starlinka jest już dostępna dla klientów, choć jeszcze nie na całym świecie dopiero starsi pozwoli rozbudować usługę do skali planowanej przez SpaceX internet satelitarny ma się stać dla firmy głównym źródłem zysków potencjał jest spory, bo dostępu do sieci nie ma 13 ludzkości są takie rejony szczególnie takich, w których regularny dziękuję internet światłowodowy radiowiec niedostępnych do tej pory osoby mieszkające tam, aby korzystać z internetu musiały polegać na internecie satelitarnym, który był wolny miał bardzo wysokie opóźnienia szczególnie wyszło na wieś w czasie pandemii, bo okazało się, że duża część tych osób stała się odcięte od świata, ponieważ przez te różne obostrzenia codzienny kontakt, jaki był również chociażby średnio o edukację dzieci były tylko przez internet i te osoby, które albo nie miała żadnego połączenia albo korzystały z tego starej generacji internetu satelitarnego na poły Starlink zdaje egzamin choćby na Ukrainie, gdzie Rosjanie niszczą infrastrukturę znajdującą się na ziemi i uniemożliwiają dostęp do internetu dotychczasowymi sposobami nie są w stanie zniszczyć tysięcy satelitów orbitujących wokół ziemi zarówno żołnierze jak cywile korzystają z odbiorników od SpaceX by połączyć się z internetem tam, gdzie jest prąd jest też dostęp do sieci satelity zawsze czekają w górze dalszy los mega konstelacji wiąże się z losem Starship, który na razie nie lata, ale w ciągu miesięcy, które minęły od startu ostatniego prototypu po raz pierwszy zobaczyliśmy, kiedy w całym 100 dwudziesto metrowej okazałości i tu mały przepis nowe dziecko SpaceX składa się z 2 stopni pierwszego niższego i drugiego wyższego po skończonej misji oba mają wracać na ziemię na tym polega innowacja stopień pierwszy, czyli booster nazywa się Super haevy na jego ramionach stawia się stopień drugi, który nazywa się po prostu Starship we wszystkich dotychczasowych lotach testowych wzięło udział górna część, kiedy śpi starszy właśnie obu stopni razem dotąd akcji nie widzieliśmy SpaceX tylko na próbę ustawił je na stanowisku startowym booster Super heli poświęca się zwykle nieco mniej uwagi ze względu na to, że patrz wyżej technologii lądowania tej części rakiety SpaceX ma już opanowaną wyzwaniem jest bezpieczne sprowadzenie na ziemie i ponowne wykorzystanie drugiego stopnia tego, gdzie znajdzie się miejsce na załogę ładunek, niemniej bez boostera rakieta nie poleci na orbitę, bo właśnie on dźwigają w pierwszej fazie lotu, kiedy jest najcięższa w ciągu ostatniego roku wiele zmieniło w projekcie choćby liczba silników w bus też przewidzianym do pierwszego lotu orbitalnego zmieniła się liczba silników i wydaje się, że te 33 silniki, które będą bus też 7 to jest już taka liczba, która ma prawo się nie zmienić przynajmniej przez najbliższy czas to wynika z kilku rzeczy booster, czyli tzw. stopień pierwszy stoi na Platformie startowej na Platformie, na której rakieta stoi przed startem mamy 20 takich potężnych klamer ona musi utrzymać rakiety co najmniej przez ten ułamek sekundy, żeby system komputerowy potwierdził, że doszło do prawidłowego zapłonu wszystkich silników wtedy klamry puszczają rakietę mamy tam 20 takich klamek i 20 przyłączy do zewnętrznego pierścienia nazwijmy to silników i 20 silników w tym zewnętrznym pierścieniu każdy ma swoje przyłącze, dlatego że ten taki pierwszy rozruch dostanie swoją pierwszą dawkę paliwa Platformy startowe booster i cały system Starship jest tak ogromny, że właściwie oszczędności na wszystkim skazują się bardzo szybko to znaczy, nawet jeżeli tego paliwa na sam rozruch mamy tutaj mówimy dosłownie w pierwszych sekundach pracy silników to, nawet jeżeli 1 taki silnik przez pierwsze sekundy dłużej tego paliwa naprawdę dużo no to razy 20 to rzeczywiście robi dużo starsi i Super haevy razem tworzą największą rakietę w historii będą najcięższym obiektem, jaki kiedykolwiek uniósł się w powietrze, a dodatkowo pierwszą rakietą nadającą się w całości do ponownego wykorzystania dobrze ale, ale na pewno przecież NASA latami eksploatowała całą flotę wahadłowców kosmicznych, które latami na orbitę i z powrotem cudo techniki promu startował jak rakieta, ale lądował jak samolot tylko, że nie w całości każdy lot wymaga poświęcenia wielkiego pomarańczowego zbiornika na paliwo do każdej misji trzeba było zbudować nowy starsi natomiast ma się nadawać do wielorazowego użytku w komplecie co więcej powinien być gotowy do ponownego lotu w krótkim czasie po wylądowaniu dlatego nigdy nie udało się osiągnąć wahadłowca jednym z powodów była osłona termiczna, która pozwalała przetrwać powrót na ziemię poprzez gęstą atmosferę w przypadku promów wymagała pracochłonnej skrupulatnej ana wszystko kosztownej konserwacji osłona termiczna wahadłowców, czyli 24 000 płytek termicznych, z których każda miała swój numer, jeżeli trzeba było wymienić to musiała być konkretnie ta płytka prom kosmiczny był przyczepiony zboku zbiornika paliwa zbiornik paliwa przed startem jest schładzany do bardzo niskich temperatur na tym zbiorniku zbiera się lód przy starcie ten lód odpada czasami całkiem spore bryły lodu uderzały w ten wahadłowiec, który był zawieszony z boku pod spodem zbiornika w tym na jego osłonę termiczną płytki były narażone na takie rzeczy starsi przedkłada zdecydowanej większości takich ex zgonów wielkości mniej więcej talerza biodrowego to są uniwersalne płytki to znaczy można taką płytkę naprawdę bardzo szybki sposób zamontować dopasować one też nie są klejone tak jak było to wahadłowca specjalnym klejem każda płytka trzyma na takim Bols ona jest zamontowana w bardzo prosty sposób, ale potem pozwala, że ona może trochę pracować żona może trochę ruszać, czyli te wszystkie wibracje, które będą przy starcie nie powinny powodować, że te płytki po prostu wszystkie podpadają one nie są tak sztywne sklejone starsi jest nie tak jak wahadłowiec pot i na boku zbiornika paliwa tylko stoi na obóz też booster Super haevy też będzie chroniony przed startem też będą z niego odpadać elementy lodu na planie nikomu to nie robi problemu cały statek jest na starzenie jest gdzieś zboku, więc płytką totalnie nic nie zagraża, jeżeli chodzi jakieś mechaniczne uszkodzenia przy starcie, gdzie to już potężna przewaga nad promem kosmicznym przewaga nr 2 Starship nie będzie przynajmniej nie powinien być tak wrażliwy na temperaturę jak wahadłowce weźmy przypadek Kolumbii promu, który uległ zniszczeniu w trakcie powrotu na ziemie ima 20 lat temu zginęło siedmioro astronautów do katastrofy doszło dokładnie w wyniku tego, o czym przed chwilą usłyszeliście w trakcie startu ze zbiornika sypał się lód oderwał się też kawałek pomarańczowej pianki izolacyjnej, uderzając w osłonę termiczną na skrzydle promu uszkodził ją colombia dotarły na orbitę bez szwanku NASA wiedziała o problemie Alego zbagatelizowała tymczasem drobna usterka sprawiła, że kilkanaście dni później wahadłowiec nie był w stanie przetrwać wejścia atmosfery to była konstrukcja aluminiowa bóle aluminium to jest coś takiego na czym cała branża kosmiczna stoi praktycznie od swojego zarania, kiedy się robi albo aluminium albo tytanu to są po prostu lekkie stopy każdy kilogram był na wagę dosłownie złota już nawet ten problem jest zupełnie innej strony rozpatrywane przez SpaceX nagle okazuje, że jak się ma dobre silniki i dobry pomysł na cały system orbitalny to można robić to rakiety z normalnej Stali nierdzewnej tylko ewentualnie trochę zmodyfikować ten stop Stali, ale co do zasady jest to rozrywka wahadłowiec był aluminiowy to znaczy, że w momencie, kiedy wchodząc atmosfera powietrze na początku bardzo rzadki, ale potem coraz gęstsze musimy uciec z drogi, ale powietrze nie jest w stanie tak szybko uciekać z drogi otacza taką właśnie bankom, gdzie mamy z przodu te banki takie pomysły front fali uderzeniowej, gdzie temperatura idzie tysiące stopni powstaje plazma i w momencie, kiedy ta plazma styka się ze statkiem kosmicznym, a mówimy tutaj o temperaturach 1500 °C w górę no to tutaj musi pracować właśnie osłona termiczna co by się stało, gdyby tej osłony termicznej nie było aluminium dosłownie się topi przy około 500 °C by stopić Stal potrzebna jest trzykrotnie wyższa temperatura, a co ważniejsze aluminium znacznie szybciej traci strukturalną wytrzymałość przed osiągnięciem punktu topnienie stan równocześnie jest znacznie cięższa SpaceX może sobie pozwolić na ich zastosowanie, bo wierzy w to, że silniki poradzą sobie z dźwiganiem większej masy w trakcie testowych lotów sprzed roku Starship nie miał jeszcze osłony termicznej to kolejny element zaprezentowany przez SpaceX w ostatnich miesiącach i kluczowy jeśli rakieta ma spełnić pokładane w niej nadzieje, bo szczerze, że też mam wątpliwości co do tej osłony termicznej zastanawiam się czy to faktycznie będzie działało tak dobrze firma chce z tego co czytałem to od czasu, kiedy były projektowane promy kosmiczne wahadłowce to technologia bardzo poszła do przodu i być może to jest dzięki czemu słono będzie dużo bardziej wytrzymałe niż ta opracowana już chyba ze 40 lat temu było więcej nawet na generalny SpaceX też samo produkuje płytki do osłony mają swoją własną fabrykę to jest filozofia firmy, że oni sami nad tym pracują i będą starali się tu przed tak, żeby jak najbardziej pasowało do do rozwiązania czy nie wystarczy chipa, a starsi już na pierwszy rzut oka wcale nie przypomina wahadłowca promy kosmiczne wyglądały z grubsza jak samoloty przyczepione do pękniętego zbiornika paliwem i umieszczony pomiędzy 2 rakietami pomocniczymi Starship sam w sobie jest rakietą ich wyglądem krokieta podczas wchodzenia w atmosferę różnica będzie kolosalna to nie jest wcale tak, że jak odpadnie kilka płytek termicznych starsi epa Toni skazany na zagładę przy wejściu atmosferę fakt starszy jest po pierwsze, wykonane ze Stali, a po drugie, jego cała konstrukcja jego geometria jest znacznie prostsza powoduje, że on jest znacznie mniej podatny na te wszystkie problemy z osłoną termiczną, które miały promu kosmicznego metr ma tutaj znaczenie o, tyle że im obiekt wchodzący atmosfera jest bardziej obły tak to nazwijmy mnie jakiś krawędzi Starship jest po prostu cylindrem nie, licząc powierzchni aerodynamicznych to po prostu cylinder tym ta granica fali uderzeniowej jest dalej od statku ten punkt, gdzie temperatura jest najwyższa, gdzie plazma, jakby się tworzy jest dalej od statku, czyli powstaje taka powiedzmy Banika taki bufor łatwiej jest temu w powietrzu zalogować w pewnym sensie statek co już samo w sobie powoduje, że Starship ma szansę mieli znacznie mniejsze problemy z osłoną termiczną ostatecznie o tym czy osłona termiczna spełni oczekiwania przekonamy się dopiero podczas pierwszego lotu, kiedy starsi wreszcie osiągnie orbitę i będzie musiał wytracił gigantyczną prędkość wracając na ziemie co z kolei prowadzi nas do najważniejszego pytania, dlaczego w ciągu roku, jaki minął od poprzedniego testu zakończonego udanym lądowaniem SpaceX nie próbował posłać starsi w kosmos od 13 miesięcy z kosmodromu w Teksasie nie wzbiła się żadna rakieta już wiemy, że SpaceX pracuje dalej rozwijać silniki montuje osłonę termiczną po raz pierwszy pokazał rakiety w całej okazałości tylko, że nic nie lata, dlaczego powody są zgoła nie techniczne SpaceX czeka na zgodę amerykańskiej agencji lotnictwa Cosmo sport w Boca Chica cały czas rozrasta, chociaż na samym początku, gdy firma zaczęła budować bazę w Teksasie dostała zielone światło od urzędników po tamtej pory wiele zmieniło np. zbudowała największą rakietę historii, żeby przeprowadzać jakiekolwiek starty rakiet zgodnie z prawem to musi zostać przeprowadzona ocena środowiskowa z Boca Chica przeprowadzono oceny, które analizowano jedynie takie loty rakiet w mniejszych niż walką i jeśli chodzi o samego starszy pan sam drugi stopień to jakby spełniał warunki dzięki temu możliwe było przeprowadzenie tych testowych lotów to kilkunastu kilometrów natomiast ja takiej dużej rakiety ogromnym ciągu nie była przeprowadzona ocena środowiskowa, więc państwo chciało wystąpić o przeprowadzenie przekaz jestem przez te dane dotyczące tego, jaki ciąg będzie miała ekipa poziomy hałasu tego typu rzeczy Federalna agencja żeglugi powietrznej FAA wiele razy przekładała wydanie decyzji w końcu parę dni temu klamka zapadła to raport wpływu na środowisko, a jest organem, który musi każdemu takiemu podmiotowi wydać zgodę środowiskową czy jego działania nie wpływa negatywnie na środowisko to nie FAA rzuca kłody pod nogi tylko rzucają kłody pod nogi ludzie co piszą do FAA te wszystkie żądania, żeby po prostu z państw zakończył działalność do agencji nie pisali tylko przeciwnicy rozwijania bazy w Teksasie pisali wszyscy urzędników zalały uwagi od obywateli i SpaceX sam poprosił o głosy poparcia analizowanie wszystkich listów trwało miesiącami notabene jest kilka dobrych argumentów przeciwko raportowi Boca Chica okolica jest słabo zamieszkana w pobliżu szumi ocean i płynie słynna Rio Grandę tereny są cenne przyrodniczo w pobliżu żyją gatunki chronione branża, w której działa SpaceX nie należy do szczególnie dbających o natężenie hałasu ewentualna eksplozja, a właściwie nie tyle ewentualne spodziewana rozsiewa odłamki rakiety w promieniu wielu kilometrów dodatkowo firma chciała zbudować Boca Chica złożoną instalację do otrzymywania gazu ziemnego czystego metanu paliwa do starsi IPA ten pomysł ostatecznie wypadł z wniosku złożonego do agencji zapewne SpaceX uznał, że taki numer nie przejdzie już nie chcą chyba tworzyć takiej nazwijmy to fabryki metanu, ale to też rodzi problemy, bo tak, jeżeli pani seks nie wydobywa własnego metanu NATO musi go po prostu dostarczać tak musi dostarczać na to, skąd dostarcza na zasadzie czy będzie w takim razie budowany jakiś docelowo gazociąg będą jeździć całe wielkie sznury przez te tam okoliczne miasta cysterna to też, gdybym tam mieszkał ja nie wiem czy bym wolał jednak gazociągu albo czegoś innego, bo tych system będzie naprawdę bardzo dużo kilkadziesiąt cystern ma 1 start zgodę od Federalnej agencji żeglugi powietrznej była najpoważniejszą przeszkodą na drodze do pierwszego orbitalne lotu Starship pomyślne załatwienie sprawy nie oznacza jednak, że czeka nas teraz seria widowiskowych startów uzyskanie licencji na lot oznacza kolejne tygodnie, o ile nie miesiące formalności, a jeśli organizacje ekologiczne zaskarżą decyzję do sądu to zablokować wszelkie testy w Boca Chica nawet na lata dlatego SpaceX nie postawił wszystkiego na 1 kartę i równocześnie szykuje drugą bazę na Florydzie tam wszystko się kręci wokół przemysłu kosmicznego, więc ochrona środowiska cała papierologii schodzą na dalszy plan wieże startowe na przylądku Canaveral dopiero powstaje tam Boca Chica jest już gotowa kolejne dokonania ostatnich miesięcy, gdy SpaceX nie przeprowadzę lotów testowych musza 7 do czegoś przyznać jest pewna sprawa, którą zataiły, gdy poprzednio rozmawialiśmy starsi pie Otóż Elon Musk ogłosił, że zamierza łapać lądujące rakiety nie wspominałem o tym, dlatego że pomysł wydawał mi się tak egzotyczny, że użyłem go do szuflady z rzeczami, o których prezes SpaceX wspomina przy śniadaniu, żeby zapomnieć przed obiadem, ale tak nie jest fanką 9 dotychczasowa rakieta firmy wracają na ziemię uruchamia silniki, żeby wyhamować do zera dokładnie w chwili, gdy dotyka lądowiska na twardym gruncie albo przygotowanej do tego barce Starship też ma lądować o własnych siłach, tyle że rakietę mają chwycić wielkie szczypce zamontowane na wieży startowej głównym celem tego jest przyspieszenie całego procesu tak, żeby odzyskiwanie takiej podobne o tym jak najbardziej rutynowe, bo jeżeli wylądujemy w Platformie oddalonej od wieży startowej to później jeszcze potrzebujemy jakiegoś systemu, który by przetransportował na terapię ten z powodu na Platformę rozwiązań nad początkowo miał być lądowanie bezpośrednio na Platformie bez tych ramion do łapania mas twierdził, że będą w stanie odbywać tak precyzyjnie, żeby trafić Platformę tylko chyba jednak stwierdzono, że nie będzie nie te, jakie są w stanie pociągnąć odpowiedniej precyzji, bo tutaj się nawet minimalny wiatr mógłby wpłynąć na to, że rakieta nie trafiła idealnie pewnie doszłoby do katastrofy Platformy te ramiona jak mają większą tolerancję można mieć, ponieważ one w samym mogą wykonywać ruchy bardziej dopasować do rakiety, więc teoretycznie, mimo że wydaje się to bardzo skomplikowane to nie wszystko margines błędu zwiększy i te jak ewolucja tego pomysłu pomysł na pierwszy rzut oka wydaje się zupełnie niemożliwy do wykonania absurdalny, ale kilka lat temu tak samo mówiło się o lądujących rakietach, a skoro już wiem, że da się je zmusić do powrotu z kosmosu, dlaczego nie mogłyby osunąć się prosto w ramiona wieży, tym bardziej że walką 9 musi bardzo precyzyjnie przeprowadzić lądowanie by prędkość zmalała do zera w chwili, gdy wysokość wynosi 0 w winnym wypadku zacznie się ponownie wznosić, bo silniki są zbyt mocne paradoksalnie Starship będzie mógł zawisnąć jak helikopter, bo jest dużo cięższy, a zatem w tym szaleństwie jest metoda różnicy tutaj w Poznaniu Falcona 9 taka, że większy stopień rakiety będzie wyposażony w dużo większą liczbę silników i stosunek ciągu pojedynczego silnika do masy rakiety będzie dużo mniejszych spadków wykona dzięki czemu powinno być możliwe, żeby teren jest po prostu unosiła się nadzieją przypadków wykonać 9 jest tak, że ciągnie za wysoki nawet dzisiaj uruchomimy dziękuję silnik to nie przy maksymalnym ciągu to jednak ten ciąg będzie dużo wyższy niż ciężar tej rakiety i jeśli go uruchomimy tu rakiety nie mieli szykowała tylko brakuje nam reguły oszczędności wagi są potężne na tym, że był w terenie musi wtedy mieć nóg do lądowania kilku innych rzeczach nogi nad mówimy o najcięższym obiekcie, jaki kiedykolwiek uniósł to jest olbrzymia rakieta, więc nogi też musiały być dość olbrzymie z 1 strony to oszczędność masy, a z drugiej strony wydaje się jak się patrzy na animacji jak to ma działać to potężna oszczędność czasu oszczędność czasu to też oszczędność pieniędzy wieża startowa wyposażona w szczypce do chwytania rakiety już stoi w Boca Chica oprócz tego Musk wspominał o tym, że on chciałby, żeby na Platformie w jej dolnej części nie było konieczne montowanie tych reflektorów ciągu, który kierują Gazy wylotowe silników w którymś kierunku natomiast Platforma jest zbudowany takim podwyższeniu, więc to też nie jest także te des nie będą miały nic jego odejście to wysokość ma służyć temu, żeby te Gazy tam spokojnie spędził na samym początku obiecałem, że porozmawiamy o podboju Marsa zmyślą o takiej podróży SpaceX pracuje nad startem, kiedy człowiek stanie na czerwonej planecie, bo tak niezależnie od tego w jaki epoce zadali byście takie pytanie odpowiedź zawsze jest taka sama nieważne czy zapytań byście Jurija Gagarina inżynierów pracujących przy programie Apollo czy pierwszą załogę międzynarodowej stacji kosmicznej gdzieś na początku 2001. wieku człowiek wyląduje na Marsie za 10 lat i wtedy wrócimy do tej rozmowy bardziej realistyczną dużo bliższą perspektywą jest powrót na Księżyc SpaceX wygrał kontrakty na opracowanie lądownika, kiedy astronauci ponownie stanął na powierzchni srebrnego globu zabierze ich tam właśnie Starship prace nad lądownikiem oczywiście trwają, aczkolwiek do nich streamerzy nie mają po prostu takiego dostępu stąd informacje pochodzą jedynie z oficjalnych źródeł w tym przypadku NASA i wiemy z nich, że została już przetestowana pełna kolorowa winda, która pozwoli astronautom opuścić lądownik po wylądowaniu na Księżycu wraz z windą przetestowana została śluza śluza prowadzi bezpośrednio do windy i znajduje się ponad 20m nad księżycowy regolit dem umiejscowienie śluzy tak wysoko nad powierzchnią Księżyca jest jedną z głównych wad starszy pan w roli lądownika i gdyby nas nie miała pewności, że nie zwiększa to sposób jak CEP owalny ryzyka dla misji lądownik od pań seks nie zostałby ostatecznie wybrany jako główny lądownik Artemis stąd winda musi być przetestowana bardzo kompleksowy sposób wracają także nad planem jak w środku wydobyć kabina wnętrze astronauci NASA robi takie oceny tej kabiny za pomocą technologii via tu spędzać jak ona się będzie sprawować pod względem ekonomicznym także trwają prace tylko nie są widoczne, bo one się toczą, bo gdzieś tam w fabryce SpaceX my tego na co dzień nie widzimy Boca Chica mamy kamery 1247 wszystko się dzieje na otwartej przestrzeni możemy obserwować miast prace nad tego typu technologiami komponentami toczą się głównie w fabryce dla porządku przypomnę aktualna data lądowania na Księżycu to rok 2020 piąta SpaceX ma już za sobą największą administracyjną przeszkody, która do tej pory powstrzymywała przeprowadzenie pierwszego lotu orbitalnego starszy pan przygotowania powinny ruszyć pełną parą w ciągu ostatniego roku w projekcie zaszły jednak znaczące zmiany czy to oznacza, że czeka nas lato z rakietami i znowu będziemy świadkami serii lotów na niższe pułapy poprzednią kampanię testową Boca Chica śledziły w sieci na własne oczy tysiące ludzi z całego świata prawdopodobnie firma nie planuje już takich krótkich skoków przy użyciu tych nowych egzemplarzy natomiast z pewnością planowane są statyczne uruchomienia silników na Platformie startowej, ponieważ w szczególności w sterze Super haevy do tej pory jeszcze tak bardzo ani razu nie uruchomiono jednocześnie dużej liczby silników to wynika też fakturze zdecydowano się do znaczących przeprojektować silnik Raptor i oczekiwano też odpowiednia planowych egzemplarzy nowej wersji silnik zostanie wyprodukowana dostarczona na teren kompleksu startowego teraz wygląda na to, że silnik już tam są i w najbliższym czasie prawdopodobnie będą przeprowadzone właśnie takie estetyczne uruchomienia silników na Platformie startowej właśnie w szczególności z pierwszym stopniem starsi będzie czy właściwie już jest największą rakietą, jaka kiedykolwiek powstała w najcięższym obiektem, jaki oderwie się od ziemi możliwości rakiety o takim mówi Guła w dodatku nadającej się do ponownego wykorzystania są niezmierzone brzmi niemal zbyt pięknie by było prawdziwe co może pójść nie tak, dlaczego starsi nie skończy tak jak skończyły wahadłowce moim zdaniem, jeżeli byśmy przyjęli, że faktycznie ten projekt nie skończy się w jakiś niespodziewany sposób poprzez coś co po prostu nie zostało przewidziane przez inżynierów SpaceX i nagle się okaże, że jednak to nie jest możliwe np. że 33 silniki pracujące obok siebie powoduje jakieś wibracje, których się nie dało symulować komputerowa i raz 0203. ten booster np. wybucha w locie to nie jest niemożliwe, ale nie widzę osobiście problemów takiej matury, jakie miały wahadłowce, czyli takich problemów właściwie projektowych najważniejsze pytanie, jakie dotyczy starszy pan zmieniało się w ostatnich latach najpierw brzmiało czy to w ogóle możliwe punktem jak to zrobić aktualnie kim by w końcu się uda to były usługi kosmiczne dla ludności uwagi wnioski reklamacje przyjmuje się pod adresem Piotr europejską jak małpa TOK kropkę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: USŁUGI KOSMICZNE DLA LUDNOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA