REKLAMA

Dwie Elżbiety, dwie epoki – czy coś je łączy?

Sprawy Różne
Data emisji:
2022-06-26 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
52:38 min.
Udostępnij:

Gościem programu był prof. Jerzy Pysiak, historyk, mediewista, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka zapraszam państwa na audycję sprawy różna moim państwa dzisiejszym gościem jest prof. Jerzy Pysiak historyk mediewista wydział nauk o kulturze sztuce Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór pani dobry wieczór państwu mówić będziemy dzisiejszego wieczora 2 epoka ach, elżbietańskiej ich pierwszej dawno temu zakończonej i drugiej, która wciąż trwa obie Elżbiety panie profesorze ta pierwsza Rozwiń » w wieku szesnastym ta druga w wieku dwudziestym mają 25 lat, kiedy wstępują na tron, kiedy składają im na głowę koronę, kiedy zaczynają rządzić to nie jest takie rządzenie symboliczne tylko taki naprawdę, ale ta droga ku tron nowi ku tym monarszą splendoru zupełnie nie jest oczywista w obu przypadkach, bo drogę Elżbiety pierwszej szczerą kolejne śmierci, a droga Elżbiety drugiej do tego tronu wielka miłość nie jej jej stryja tak jest czyni poprzedniego przed obecnym księcia Walii, który zostawszy królem Edwardem ósmym w i wybrał miłość do dwukrotnej rozwódki Ameryka Amerykanki Wallis Simpson wówczas jeszcze długo długo potem do ostatnich dziesięcioleci uważano, że jest absolutnie niedopuszczalne, żeby król Anglii, który jest głową kościoła Anglii mógł poślubić rozwódkę, ponieważ kościół anglikański zaliczane przez nas do kościołów protestanckich, ale pod bardzo wieloma względami bliski Kościołowi rzymskokatolickiemu zarówno względem liturgii jak doktryny nie uznaje rozwodów to się wydaje dość zabawne biorąc pod uwagę, że założycielem kościoła Anglii był Henryk ósmy, a mający wiele żon mający wiele żon, ale także z nich została de kapitał ważna jest właśnie należy pamiętać, że ten ósmy jak się rozstawał ze swoimi małżonkami co definitywnie to definitywnie nie tylko 2 z nich położył głowę pod topór, ale za każdym razem też dbał o unieważnienie małżeństwa się ani razu nie rozwiódł, czyli w oczach kościoła Anglii nawet dzisiejszego był jak najbardziej w sprawie wprawić się nie powiem, że wzorcem godnym naśladowania i teraz jeśli chodzi o Edwarda ósmego to rzecz jest niezupełnie jasne to znaczy rozmaite dokumenty, które zaczynały wychodzić na jaw dopiero w latach osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych wskazują, że w gruncie rzeczy grama woli Simpson niezależnie od tego, że małżeństwo z nią w oczach kościoła anglikańskiego było nie do przyjęcia był bardzo wygodnym pretekstem dla rządu ówczesnego stanu ja, bo wina establishmentu dworu, żeby skłonić radę ósmego do abdykacji, ponieważ był on już wówczas podejrzewany o delikatnie mówiąc zbyt dużą sympatię do nazistowskich Niemiec nie bez niebezpieczna, bo niedawno jak najbardziej całkowicie podstaw nie tak można byłoby powiedzieć i Otóż, o ile Elżbieta pierwsza i Elżbieta druga obie w momencie urodzenia przez pierwszych kilkanaście do tych 20 kilku lat były potencjalnymi dziedziczka mi Korony to żadna z nich nie była dziedziczką Korony oczywistą w przypadku Elżbiety pierwszej nie wiem czy można to taktownie nazwać szczęściem miała to szczęście, że jej brat Edward szósty umarł w wieku lat 16 nawet nie zdąży się, że nić, że chorowity był, że jej starsza siostra księżniczka Maria czy królowa Maria umarł bezpotomnie w wieku 42 lat co utorowało Elżbiecie drogę do tonu, choć od schyłku panowania Henryka ósmego była przewidziana jako dziedziczka Korony po Edwardzie mali i ewentualnie ich dzieciach jeśli chodzi o Elżbietę drugą to kiedy się urodziła 2 najstarsi synowie ówczesnego monarchy Jerzego piątego przyszły Edward ósmy, czyli David książę Walii i jej ojciec Albert książę Yorku przyszły Jerzy szósty nie mieli wcześniej dzieci i 2 nawet nie był żonaty innymi słowy już w momencie, kiedy Elżbieta się rodziła no była od trzecia w kolejce do tronu, ale oczywiście i Edward późniejszy brat ósmy książę Walii mógł się jeszcze ożenić w sposób niebudzący sprzeciwu kościoła anglikańskiego i mieć dzieci, a ojcu Elżbiety drugiej nie staje mu wówczas, bo mająca 30 kilka lat matka miała w chwili urodzin Elżbiety 25 lat mogły się, a dalsze dzieci w tym syn, który Elżbietę był wówczas w kolejce do tonu wyprzedził o 825 lat zaczyna się rządzić potężnym państwem to jaka jest różnica między dwudziestą 5 latką w wieku szesnastym wieku dwudziestym wydawałoby się, że ogromne to znaczy wydawałoby się, że kobieta w połowie wieku dwudziestego ma o wiele większe prawa społeczne polityczne może głosować na chłodno nie mówimy o członkach rodziny królewskiej, bo oni co prawda mają prawo głosu, ale tradycyjnie nie biorą udział w głosowaniu jest lepiej wykształcona Otóż w tym przypadku paradoksalnie jest dokładnie odwrotnie to znaczy księżniczka Elżbieta cudo była jedną z najlepiej wykształconych osób wczesnej angielskiej europejskiej elity znała znakomicie historię filozofię teologię biegle władała kilkoma językami uczyli ją najeść na światłej wsi mężowie ówczesnych angielskich uniwersytetów w tej znakomitej epoki renesansu i ogromnie wiele czytała traktatów politycznych historycznych była jak się wydaje znakomicie przygotowana o znacznym stopniu własnej inicjatywy to była osoba niesłychanie żądna wiedzy i jak się wydaje była znakomicie przygotowana do objęcia władzy, czego zresztą dowody dała zaraz po wstąpieniu na tron i kół zdumieniu swoich doradców, którzy uważali, że będą rządzili w jej imieniu natychmiast ujęła bezpośrednio ster władzy i wydała cały szereg ogromnie istotnych decyzji, a księżniczka Elżbieta in za tymczasem co jest tajemnicą poliszynela, a wobec słabo wykształcona od jej edukację i nieszczególnie zadbała jej matka królowa Elżbieta ustalają, która sama była lepiej wykształcona niż Elżbieta nie nie mając żadnych złych intencji po prostu uważała, że kolejni brytyjskiej żadne większe wykształcenie poza znajomością języka francuskiego prawa konstytucyjnego, bo pod tym względem edukacja Elżbiety drugiej była bardzo solidna uczył ją jeden z profesorów Uniwersytetu w Oksfordzie przez kilka lat bardzo rzetelnie prawa konstytucyjnego i historii monarchii konstytucyjnej, ale poza tym umiała tylko tańczyć grać na fortepianie jeździć konno zbiegiem czasu nauczyła się też prowadzić samochód, a jej wiedza ogólna w stosunku do innych osób wykształconych w owym czasie była bardzo mizerna na co Elżbieta druga już jako królowa zresztą bardzo się uskarżała miała za złe swojej matce i trzeba powiedzieć, że zadbała o to, żeby wszystkie dzieci otrzymały wykształcenie uniwersyteckie tyle dobrego o podobieństwo charakterów chciałabym zapytać obu pań czy pan profesor je dostrzega jasna są takie 2 cytaty zastanowią się to nie jest stereotypowe ujęcie tematu, bo Henryk czwarty Bourbon, ale w świecie pierwszej mówił tak wśród wszystkich monarchów Europy tylko Elżbieta jest mężczyzną premier Harold Matt Milan Elżbiecie drugiej królowa jest absolutnie zdeterminowany we wszystkim co robi rzeczy samej ma serce żołądek mężczyzny kocha swoje obowiązki bycie królową mówiłem o takim stereotypowym ujęciu, bo właśnie ujmowanie kobiety, która rządzi jako mężczyzna w kobiecym ciele jest właśnie takie stereotypowe prawda jak kobieta nie mogę mieć silnego charakteru woli władania krajem to tu wystarczy przywołać przekonanie maga stacze, która uważała, że kobiety nie nadają się do tego, żeby zajmować wysokie stanowiska nie dlatego, żeby nie miały ku temu intelektualnych zdolności, ale dlatego są zbyt emocjonalne histeryczne teraz jeśli chodzi o ten cytat z hal zamach Milana warto powiedzieć, że te słowa o sensu w żołądku mężczyzny to jest cytat z przemowy Elżbiety pierwszej, a wygłoszonej do wojska angielskiego, kiedy Anglicy przygotowywali się na inwazję hiszpańską, a wielka Armada tak wielka Armada nowy to była rzecz jasna i Flota, ale spodziewano się zresztą takie były zamiary Hiszpanów, że po pokonaniu floty angielski nastąpi desant armii lądowej na taki oczywiście i Elżbieta, przemawiając do zgromadzonego w zgodzie pospolitego ruszenia angielskiego powiedziała, że może się wydawać słabą kobietą, ale ma dosłownie żołądek, a króla i to króla Anglii pani przetłumaczyła w sposób zrozumiały dla nas ten cytat ma Milana sensei żołądek słusznie tam w oryginale jest sam żołądek to wynika z jeszcze starożytnego starożytnej fizjologii, która była oczywiście w czasach renesansu bardzo dobrze znana, wg której żołądek jest siedliskiem ducha uczuć animuszu woli nie mniejszym stopniu niż serce rozum teraz mówimy, że drugi mózg mamy w jelitach tak no, więc coś coś w tym jest prawda w UE Otóż rzeczywiście wszyscy premierzy Wielkiej Brytanii w przeciągu ostatnich 70 lat warto przy okazji dodać, że Elżbieta druga zasiada w tej chwili na to nie dłużej niż Elżbieta pierwsza żyła podkreślali ogromne zaangażowanie w wielką znajomość rzeczy ogromną ciekawość znakomitą orientację królowej Elżbiety drugiej w sprawach politycznych wydaje się, że Elżbieta druga nie rządzi sprawuje funkcje reprezentacyjne nie ma prawa wypowiadać się w kwestiach politycznych, a nie może brać niczyjej strony ma prawo tylko zachęcać być informowano i doradzać oczywiście wyłącznie prywatny nie prywatnie, ale nie publicznie w osobistych rozmowach z premierem taką w znacznym sensie taki model monarchii brytyjskiej został zapoczątkowany wczasach królowej Wiktorii w dużym stopniu w okresie ich dobić wdowieństwa, kiedy i, kto ja po prostu nie miała głowy ani serca do spraw politycznych i to ona np. wprowadziła zasadę, że każdy, że da cotygodniowej audiencji premiera bądź członkowie tajnej rady mają przed nią stać, bo w ten sposób sprawy pójdą szybciej, gdyby się siedli coś w tym jest Otóż długo uważano, że królowa Wiktoria po śmierci króla po śmierci księcia Alberta w gruncie rzeczy nie odgrywała istotnej roli politycznej czy ograniczała się też do funkcji reprezentacyjnych Otóż my żyjemy dzisiaj, bo rozmaite dokumenty należy pamiętać, że archiwa brytyjskie są no wyrzucamy poza nawiasem archiwa chińskiej czy rosyjskie, które w ogóle są pewnie poza dostępem zwykłego śmiertelnika, ale jeśli chodzi o świat demokratyczny czy też zachodni tak euroatlantyckiej archiwa brytyjskie są zapewne, a najlepiej strzeżonymi oprócz watykańskich wiele dokumentów jest utajnionych bardzo bardzo długo po okresie ich powstania Otóż dopiero w 2001. wieku dowiedzieliśmy się, że rola królowej Wiktorii w rządzeniu imperium brytyjskim było o wiele większa niż mogło się to pozornie wydawać to znaczy uczestniczyła prowadziła korespondencję w po w Poznaniu z rządem sieje w 2 i rządów europejskich swojej epoki i w wielu kwestiach jej udział był kluczowy dla sukcesu polityki brytyjskiej, choć niewidoczne dla opinii publicznej Otóż wiemy, że do takich dyplomatycznych przedsięwzięć królowa Elżbieta druga, a również była przez wiele rządów brytyjskich wykorzystywana i wiele tego rodzaju brak jest wiele tego rodzaju przedsięwzięć dyplomatycznych brała na siebie zapewne nasze dzieci albo wnuki kiedyś się więcej na ten temat dowiedzą, ale oczywiście różnica jest też taka, że Elżbieta pierwsza umarł, aby ze śmiechu, gdyby dowiedziała, że nie wolno się wydać publicznie na tematy polityczne, a także podejmowała w odróżnieniu od Elżbiety cały szereg rozmaitych kluczowych decyzji o w mniejszym większym porozumieniu ze ze swoją radą królowej Elżbiecie drugiej nawet jeśli chodzi o przyznawanie od znaczeń rząd odebrał większość prerogatyw jest tylko 1 jest jest tylko 1 Order Order zasługi który królowa może przyznawać to za specjalnych zasług dla monarchy, który królowa może przyznawać dowolnie, a nie akceptować no myślę, że mogła miałaby pewne prawo do polemizowania z niektórymi kandydaturę nad kandydaturami, ale może całkowicie suwerennego przyznawać komu tylko się podoba, czyli z 1 strony pełna władza Elżbiety pierwszej drugiej okruszki władze Elżbiety drugiej tak, choć jest osobą bez wątpienia ogromnie szanowano i bardzo wielu premierów w rozmaitych wywiadach czy wspomnieniach już po odejściu z urzędu zwracało uwagę, że jest bardzo nierozsądne niedocenianie wpływu królowej i ogromnej wiedzy królowej ogromnej roli królowej w procesie rządzenia państwem warto przypomnieć, że mamy w społeczeństwie brytyjskim w większości jednak ogromny sentyment ogromny szacunek dla królowej nie tylko przy okazji rozmaitych jubileuszy, które rzecz jasna wzmagają taki powiedzielibyśmy troszkę ludowy o realizm Brytyjczyków, ale wspomnę wielki kryzys wywołany upadkiem banku Lehman Brothers Otóż czołowi ekonomiści brytyjscy poczuli się zobowiązani, żeby wystosować do królowej list, w którym przepraszali, że nie przewidzieli kryzysu ekonomicznego, który nastąpił nie uprzedzali rządu nie uprzedzali królowej, a innymi słowy jest przez bardzo światłe umysły traktowana jako prawdziwy suweren powiedział pan panie profesorze, że Elżbieta druga teraz dłużej już rządzi niż Elżbieta pierwsza żyła Elżbieta druga rządzi 70 lat już Elżbieta pierwsza rządziła 44 lata zastanawia się na takim długim panowaniem czy mamy tego 1 monarchę monarchini nie inne i kolejne pokolenia widzą tego przywódca czy też faktycznego jak w przypadku Elżbiety pierwszej czy symbolicznego jak w przypadku Elżbiety drugiej jak to wpływa na społeczeństwo państwo takie długie rządy 1 osoby możemy sobie to tylko wyobrażać lat nie wiem no być może staż ze słuchaczy jak sobie wspomną wiecznego PRL-owskiego premiera Józefa Cyrankiewicza to można henną jakieś podobne skojarzenia, choć jak wiadomo pewnie w PRL-u nie był najważniejszą figurą ani symboliczną ani przez generalną tak jest to całą pewnością wpływa na utożsamianie się z instytucją niska krajem i ze wspólnotą, a Elżbieta druga dla większości Brytyjczyków była od zawsze jest emanacją brytyjsko-szwedzki popełnił w czasie swojego panowania cały szereg dość poważnych pomyłek jak się wydaje najpoważniejszą z nich moim zdaniem jeszcze nie było niedopuszczenie do ślubu Karola Kamilą tak Bałos w latach siedemdziesiątych cały szereg kłopotów można się brytyjskiej związanych z księżną Dianą jest tego konsekwencją, gdyby Karol poślubił od razu kobiety, którą kochał jak widać to jest to była właśnie ona tak jak Elżbieta w wieku 13 lat wybrała sobie Filipa ma debatę na, a tak Karol w wieku 20 paru lat, gdyby losy Kamila Elżbieta się ostatecznie przyznała do błędu można powiedzieć zaczął się nigdy tego nie powiedziała, ale wydała przecież w styczniu tego roku taką reklamację, w której wyraża nadzieję, że Camilla zostanie ukoronowana jako królowa małżonka, a pamiętamy, że kiedy doszło do ślubu Karola Camilli to wówczas rząd, a oświadczył, że Camilla nie będzie koronowana właśnie z tego względu, że jest rozwódką innymi słowy będziemy mieli do czynienia z sytuacją, w której po najdłuższym życiu Elżbiety drugiej i jeśli pierwszy mąż Kamili PAK bal będzie ciążył głowa kościoła Anglii król zapewne CAL trzeci będzie żonaty z rozwódką większość ludzi większość Brytyjczyków nie pamięta innego Monarch w przypadku Elżbiety drugiej pod koniec panowania było zapewne podobnie, bo mimo znacznej już niestety pierwszy Elżbiety pierwsze oczywiście mimo znacznej różnicy długości panowania to należy pamiętać, że przecież żyjemy znacznie dłużej niż ludzie w wieku szesnastym 60 latek wówczas był już starcem, więc większość poddanych Elżbiety pierwszej także nie pamiętała innego nach i poza tym całość dokonań Elżbiety pierwszej chwała panowania rzeczywiście zasłużyły na to, żeby mówić o panowaniu jako o erze elżbietańskiej jak wiadomo w swoim przemówieniu radiowym zaraz po śmierci Jerzego szóstego Winston Churchill mówił że, choć nadchodzi nowa, a elżbietańskiej, o ile 30 jeszcze może lat temu 40 lat temu można było w te w prawdziwość tych słów wątpić, choć Winston Churchill całą pewnością miał nieco, choć stan trzeci zapewne miał co innego na myśli to znaczy liczył na to, że oczywiście również dzięki temu, że on w tym czasie dzierżył ster rządów, że Brytania powróci do okresu świetności sprzed pierwszej wojny światowej tak się nie stało jeszcze wielka Brytania w gruncie rzeczy aż do schyłku lat siedemdziesiątych cały czas starczała się niejako po równi pochyłej zarówno pod względem politycznym jak gospodarczy to długość panowania Elżbiety drugiej sprawia, że rzeczywiście mamy do czynienia z nową Europą Elżbieta chińską, której treścią jest jak powiedział całkowita transformacja redefinicja tego czym wielka Brytania jest, jakie miejsce zajmuje świecie i kim są Brytyjczycy jeszcze na początku lat pięćdziesiątych istniała złudna iluzja imperium i takie bóle fantomowe potem tak tak w gruncie rzeczy z ideą imperium pożegnała się dopiero magistracie, która nie miała i to była być może najpoważniejsza różnica prowadząca do konfliktów między nią królową nie miała szczególnego nabożeństwa dla wspólnoty brytyjskiej, która dla Elżbiety drugiej była jest ogromnie ważną kwestią i myślę, że w jej mniemaniu non jakimś Avatar dawnego imperium to znaczy nie w Brytania już nie dominuje tych krajów, ale tworzą one jakąś wspólnotę w gruncie rzeczy rzeczywiście wspólnota brytyjska jest w tej chwili całkowicie papierowym tworem, a za czasów Elżbiety drugiej Brytyjczycy z panów świata Stali się może obywatelami świata, ale zdecydowanie równymi innym i wydaje się, że też za panowania Elżbiety drugiej się z tym pogodzi, czyli przepracowali tak się wydaje być może nie wszyscy, ale alei ale, ale jednak przepracowali po to, dług jest stabilne panowanie Elżbiety drugi, choć oczywiście tak jak powiedziałem wcześniej Niewolna od rozmaitych PAOK Sejmu, ale dotyczących głównie rodziny królewskiej sprzyjało powiedziałbym bardziej miękkie Emu przyjęciu utraty statusu supermocarstwa m.in. dzięki owemu blich stanowi wspaniałości monarchii bardzo wielu krytyków w Monarze brytyjskiej zastanawia się, czego monarchia w gruncie rzeczy służy, że powinna być unowocześniona, a zmodernizowana od brązowi Jona, a może nawet zlikwidowane no to są tacy, ale nawet wśród Zwoleń może powinna być właśnie odchudzona mniej majestatyczna mniej pompatyczne Otóż mnie się wydaje, że świadomość posiadania tej wspaniałej kapiące od czasu do czasu złotem monarchini pozwoliła Brytyjczykom lżej i znieść utraty imperium a jaka jest moim zdaniem podstawowa zaleta naszej postawy brytyjskiej postawa funkcja monarchii brytyjskiej Otóż każdy cywilizowany człowiek ma w sobie potrzebę wzniosłości piękne wzniosłość piękno monarchia brytyjska Brytyjczykom daje, a myślę że wiele narodów społeczeństw europejskich, a może tego Brytyjczykom zazdrościć brakuje nam tego, a w nie ma tego elementu, który ów wznieść la życie polityczne jednocześnie będąc od bieżącej polityki zdystansowany, a łatwo jest odnajdywać się w dziedzictwie historycznym monarchii brytyjskiej, bo jest piękne pozwala się zdystansować takiej bieżącej do wrzątku kolejnych premierów tak rządów mówiliśmy panie profesorze teraz o tym końcu imperium za czasów Elżbiety drugiej powiedzmy trochę początku imperium za Elżbiety pierwszej i ściśle rzecz biorąc imperium za czasów Elżbiety pierwszej jeszcze nie istniał, ale zdecydowanie podwaliny pod imperium zostały położone za jej panowania jest taki bardzo znany portret Elżbiety pierwszej wśród dziesiątki portretów tzw. potem z Magdą, na którym królowa siedzi mając w tle flotę na falach morskich no i stąd nazwa po drodze mama chodź no i on został wykonany mniej więcej w tych latach, kiedy zaraz po pokonaniu hiszpańskiej armady, ale to co jest szczególnie interesującym elementem tego pod to jest to, że prawa dłonie Elżbiety spoczywa na Globusie, a trudno powiedzieć czy w sposób zamierzony czy nie zamierzony zapowiada to imperialną przyszłość Wielkiej Brytanii za czasów Elżbiety zostały założone pierwsze kolonie na nowej Fundlandii co jest zresztą dość niemądre nazwą, bo to tak jak istniała stara dla dia to jest po prostu nazwa, która oznacza nowo odnaleziony ląd kraj i tak na nowej Fundlandii i w Karolinie północnej to na przełomie lat siedemdziesiątych osiemdziesiątych te kolonie nie przetrwały, a trudno powiedzieć, dlaczego to jest do pewnego stopnia tajemnica historiografii tam było skądinąd bardzo niewielu osadników, a pierwsze stałe kolonie takie, które się już otrzymały zostały założone dopiero na za panowania następcy Elżbiety Jakuba pierwszego, choć do 1600 siódmym pierwsza Kolonia, choć należy pamiętać, że nazwana wiedzie linią dla upamiętnienia Elżbiety pierwszej królowej Dziewicy, a no, ale bez wątpienia ten pierwszy impuls zakładania kolonii zamorskich to jest panowanie Elżbiety pierwszej trzeba skądinąd pamiętać, że poza imperium kolonialnym hiszpańskim między 2 wieku szesnastym siedemnastym imperia kolonialne nie mają w gruncie rzeczy charakter terytorialnego i Portugalia i Francja i Andja i kilka mniejszych państw też starało się zakładać no Zjednoczone prowincje Niderlandów zakładają raczej sieć Faktorii handlowych na odległych kontynentach, a nie dążą do podbijania terytoriów to zakładanie kolonii terytorialnych to jest w gruncie rzeczy dopiero wiek osiemnastce, ale za czasów panowania Elżbiety pierwszej zostaje także powołana instytucja, która stanie się wieku siedemnastym osiemnastym jeszcze w pierwszej połowy wieku dziewiętnastego takim emblematem brytyjskiego imperializmu i można powiedzieć, że w znacznym stopniu jego spiritus movens głównym mechanizmem to znaczy Kompania Wschodnioindyjska, która aż do czasów jej u państwa państwo jedno i włączenia do Korony, że się tak wyrażę była no wraz z Koroną wraz z królestwem Anglii głównym motorem głównym wykonawcą głównym twórcą imperium angielskiego wówczas, bo imperium brytyjskim tak naprawdę możemy mówić dopiero, a od wieku osiemnastego, kiedy Anglia Szkocja zostały Zjednoczone Zjednoczone królestwo Wielkiej Brytanii, gdyby nie to właśnie za czasów Elżbiety pierwszej ta wszechmocny na najpotężniejsze prawdopodobnie w Europie nowożytnej przed wiekiem dwudziestym prywatna instytucja w historii świata została założona za panowania Elżbiety pierwszej zatem całą pewnością można ją uznać za prekursorkę jeśli nie współtwórczyni nie brytyjskiego imperium, które za czasów aż jedno już za czasów jej ojca Jerzego szóstego, a zaczęło się rozpadać za czasów Elżbiety drugi przestało istnieć o niespożytej siły witalne obu królowych chciałabym zapytać, bo o Elżbiecie pierwszej czytałam, że wydawało się jej współczesnym, że jest niezniszczalna np. w lecie 1600 drugiego roku cieszyła się doskonałym zdrowiem przypomnę, że umarł w 1600 trzecim polował jeździła konno tańczyły chciała nawet udać się jakąś podróż, ale odwiodła ją od tego brzydka pogoda czasem dopadał ją smutek, ale nadal wypełniała wszystkie królewskie obowiązki jeszcze 6lutego 1600 trzeciego roku udzieliła audiencji posłowi z Wenecji, który wręczył takim wrażeniem majestatu bijącego z jej postawy dopiero w marcu zaczęła źle się czuć, ale nie chciała się położyć się do łóżka zmarła 24marca 1600 trzeciego roku ponoć łagodnie przeszła na tamten świat, kiedy patrzy się należy by tę drugą, która obojętnie, jaka jest sytuacja to też zawsze wykonuje królewskie obowiązki to śmierć najbliższych czy to jakieś dramatyczne zwroty akcji w jej rodzinie czy to pandemia koronawirusa to na zawsze jest na stanowisku jeśli chodzi o Elżbietę pierwszą trudno powiedzieć, dlatego że jak patrzy się na jej przodków tu nie byli oni szczególnie długowieczne w morze z wyjątkiem jej prababki matki Henryka siódmego, która pierwszego z liderów nawet przeżyła własnego syna być może na dobre żelazne zdrowie Elżbiety pierwszej wpłynęło to, że w dzieciństwie nie wychowywała się nadwozia tylko w osobnej wiejskiej rezydencji, a zatem wręcz na wygnaniu niekiedy nawet na tak no ale jeszcze by za panowania Henryka ósmego, kiedy ma ona miała niespełna 15 lat no po prostu była chowana zda z dala od dworu wiejskiej rezydencji na świeżym powietrzu, a karmiona nie w kuchni dworskiej, więc być może to, ale ja w tej chwili spekuluje tak wiemy, że była ogromnie aktywna fizycznie od najwcześniejszej młodości uwielbiała jeździć konno, a zatem można było powiedzieć, że być może sportowe zamiłowania również przyczyniły się do dobrej kondycji fizycznej warto wspomnieć, że była zawsze osobą w tytułową, a zatem nie jej zdrowie nie było obciążone otyłością i wszelkimi związanymi z tym konsekwencjami zdrowotnymi, które w szesnastym wieku były dość częste jej ojciec był w od wieku 40 kilku lat tak otyły, że ledwo chodził jeśli chodzi o samą śmierć Elżbiety do pani redaktor wspomniała o tym, że najpierw żyli Elżbiety pierwszej pani redaktor wspomniała, że kilka tygodni przed śmiercią wydawała się w znakomitej kondycji, a te okresy melancholii i wydają się dość łatwo zrozumiałe ona była jak na nową epokę naprawdę stara i większości rówieśników ludzi, z którymi spędziła, w których towarzyskie spędziła całe życie umierała na jej oczach trudno, żeby nie prowadziło do poczucia pewnej melancholii Elżbieta pierwsza jak się wydaje umarła wskutek zatrucia rtęcią, dlatego że starając się utrzymać młody wygląd kazała sobie Bilić twarz na specjalną taką pomada, która na wylała wykonana ze związków petenci i przesadne użycie po prostu zapewne doprowadziło do zatrucia śmiertelnego jeśli chodzi o Elżbietę drugą to również wiemy o tym, że miała od zawsze podobnie jak większość rodziny królewskiej zamiłowanie do sportowego trybu życia jeśli chodzi o geny do większości przodków żyła długo albo dość długo, choć raczej powiedzielibyśmy krewni niebędące bezpośrednio przed kami no z całą pewnością prawdziwym Matuzalem brytyjskiej rodziny królewskiej była królowa matka, która była niespełna 102 lata królowa Wiktoria prababka Elżbiety drugi żyła jak na swoje czasy bardzo długo, bo blisko 82 lata no ale np. Victoria była bardzo otyła co na pewno wpłynęło na jej stan zdrowia Elżbieta droga w odróżnieniu od prawie wszystkich członków jej najbliższej rodziny, wliczając w to szóste ojca stryja babkę dziadka wszystkich po królowej Wiktorii nie pali nigdy nie paliła papierosów zarówno Jerzy szósty jak były król Edward ósmy umarli wskutek raka wywołanego paleniem papierosów Jerzy piąty dziadek królowej Elżbiety drugiej również umarły z powodu choroby w wywołane paleniem pradziadek wraz z siódmy też to królowa Maya babka królowej Elżbiety też, ale jej się udało żyć niemal 86 lat wiemy, że jest bardzo powściągliwe jeśli chodzi o dietę stosuje bardzo no z tego co wiemy na podstawie wywiadów rozmaitych osób związanych z dworem bardzo zdrowo się od drzew no bez wątpienia to wszystko wpływa na, a jej stan zdrowia i ma rzecz jasna to, o czym pani redaktor wspomniała ogromne poczucie obowiązku to znaczy rzeczywiście musi być w bardzo kiepskiej kondycji fizycznej, żeby odwołać jakieś udział w jakimś ważnym zaplanowanym przedsięwzięciu to ostatnio zdarza się dość często, ale należy pamiętać ma 96 lat i jeszcze przed epidemią covidu wiemy, że przeszła covid no jak na swoje lata była bardzo dobrej kondycji jak się wydaje covid mocno ją osłabił co w przypadku tak sędziwego wieku nie jest nie jest dziwne jedyne co można Elżbiecie drugiej zarzucić jeśli chodzi o brak odpowiednio o dach odpowiedniej reakcji na wydarzenia są w 2 rzecz najbardziej znana i pamiętana do dziś rezerwa królowej i nie pojawienie się w Londynie dostatecznie szybko po tym, jak zginęła księżna Diana, choć w tej chwili, kiedy już dawno emocje minęły wielu komentatorów zwraca uwagę na to, że należy również zwrócić należy również docenić to żona w tym czasie była ze swoimi wnukami, które właśnie straciły matkę, ale warto przypomnieć inne wydarzenie, które może jakiś sposób wyjaśniać te nie zrozumiało dla ówczesnych Brytyjczyków rezerwę chłód, który bardzo zarzucano mianowicie tragedie w, aby one w walijskiej miejscowości w późnych latach sześćdziesiątych, w których w, którym to, aby one osunęła się wysoka na kilkadziesiąt metrów hałda odpadów węglowych, grzebiąc pod sobą część miasteczka one w tym szkołę podstawową i pociągają za sobą ponad 100 ofiar śmiertelnych również przez tydzień po tej tragedii królowa, mimo że pałac Buckingham w imieniu wydał oświadczenie kultu kondolencji inne nie pokazała się publicznie nie pojechała do Amber one co również wtedy było bardzo wyrzucamy jak się wydaje królowa w jakim sensie mentalnie należy oczywiście ona dostrzega zbiegiem lat rozmaite błędy potknięcia których, które się zdarzyły, ale mentalnie należę do epoki międzywojennej to znaczy urodzona 2006. roku tak jest i wielki wpływ na wychowanie wywołała miała królowa Maria urodzona w roku 1800 sześćdziesiątym siódmym czyni tkwiąca głęboko korzeniami w epoce wiktoriańskiej mam na myśli postawę, która jest taką stereotypową, a postawą Brytyjczyka, a mianowicie nie uzewnętrznia się własnych emocji, ponieważ to nie wypada Elżbieta jak się wydaje już po raz pierwszy w tych latach sześćdziesiątych nie dostrzegła że, że czasu zmieniła się zmieniły społeczeństwo się zmieniło rzecz polega na czym moim zdaniem to jest konsekwencja demokratyzacji Otóż ta postawa chłodnego dystansu i braku wszelkich emocji i była charakterystyczna dla brytyjskiego establishmentu, a w latach sześćdziesiątych później to już nie establishment nie arystokracja nie com dworce ski decyduje o obliczu brytyjskiego społeczeństwa przeciętny Anglik oczywiście ze wszystkimi różnicami związanymi z całym bagażem kulturowym historycznym tak dalej jest podobnie emocjonalny jak przeciętny Europejczyk i również od królowej w takich sytuacjach jak tragedia w Rwandzie czy śmierć księżnej Diany oczekiwał, że królowa te ich emocje będzie podzielać ja bym powiedział, że czy wręcz stanie się ilustracją MO rozkłada produkt dokładnie tak ja bym powiedział 1 rzecz, która jak mi się wydaje najlepiej charakteryzuje rolę Elżbiety drugiej, która jest nieprawdopodobnie trud jest aktorką, która musi występować na narodowej scenie nie mając scenariusza jej zadaniem jest odgadywanie nastroju widzów jeśli nie odgadnie ich właściwie wtedy naraża się na ciężką krytykę, a przez większość panowania się to udawało zdarzały się też potknięcia, która z tych 2 epok elżbietańskiej jest dla pana panie profesorze bardziej zajmująca jak histerii, ale ja myślę, że obie równie fascynujący, dlatego że za czasów Elżbiety w pokazie pierwszej wszystkim nieprawdopodobnie barwna jak bardzo wiele dał za to, żeby osobiście poznać Elżbietę pierwszą, choć nie wykluczam, że mogłoby to nie być bardzo sympatyczne spotkanie, jakby mniej się nie spodoba, bo była osobą niesłychanie bezpośrednio i jeśli ktoś się nie spodobał to bardzo dobrze dawała odczuć, ale była to bez wątpienia postać absolutnie fascynująca, a Anglia za jej czasów z pozycji jednak dość prowincjonalnego kraju nie pełniącego poważnej roli na europejskiej szachownicy politycznej, a stała się głównym graczem politycznym w Europie i wkrótce na świecie, a za czasów Elżbiety drugiej mamy z kolei no o ten fascynujący proces zaniku i upadku imperium i powstania niesłychanie interesującego społeczeństwa a proszę pamiętać o tym, że kultura brytyjska drugiej połowy dwudziestego wieku jest jedną z najbardziej kreatywnych kultura zachodnich dość wspomnieć oczywiście nie ma w tym bezpośredniego udziału królowej Elżbiety drugiej, ale dzieje się to za panowania warto przypomnieć choćby, a role muzyki brytyjskiej od lat sześćdziesiątych dziewięćdziesiątych, a wydaje się, że takim tyglem, z którego wychodzą wszelkie trendy kulturowe w świecie zachodnim jest Ameryka tymczasem Amerykanie mówią od 2 inwazja brytyjskiego popu z lat sześćdziesiątych potem z lat osiemdziesiątych wielka Brytania jest też krajem, który dzięki pewnemu unikające mu historycznego bagażu i tu większa może rola nie osobiście królowej co tego dziedzictwa, któremu nasze reprezentuje konserwatyzmu jest też krajem, który jak nigdzie indziej na świecie chyba żywy jest teatr jako gałąź kultury i rozrywka, a no może nie powiedział masowa, ale te, ale później elita, ale też nie elitarna Wielkiej Brytanii wciąż pisze się nowe sztuki teatralne na potrzeby teatru takiego drugiego kraju w Europie ze świecą szukać znaczeń oczywiście są współcześni dramaturdzy, ale trak brytyjski wyprzedzał kilka długości pod względem literackim względem zainteresowanie, jakim cieszył społeczeństwie wszystkie inne teatry europejskie najwięksi brytyjscy aktorzy także filmowi obsypani Oscarami grają na co dzień w teatrach, a wydaje się że sama Elżbieta druga, a przy prywatnym Poznaniu wydałaby się mało interesująca, bo sądzę, że trzeba byłoby być i przyjacielem, żeby zdjęła maskę twarzy, ponieważ tak bardzo jest oddana roli, jaką musi pełnić owego symbolu chciałby się czasem pójść figury woskowej stąd myślę, że prywatne audiencje u Elżbiety drugiej ludzi, którzy jej osobiście nie znają nie zalicza się do szczególnie interesujących, ale królowa wie, że jej po prostu nie wolno okazać własnej osobowości bo, a nie taka jest Jola jest swego rodzaju fetyszem powiedziałbym, a osoby, który ma uosabiać emocje wszystkich wobec tego musi być całkowicie uniwersalna uniwersalna nie może wydać się szczególną prof. Jerzy Pysiak historyk mediewista wydział nauk o kulturze sztuce Uniwersytetu Warszawskiego był moim państwa gościem i opowiadał o 2 epokach elżbietańskiej pierwszej 16 wiecznej drugiej dwudziesto dwudziestą pierwszą wiecznej panie profesorze bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję bardzo, pani dziękuję państwu państwu dziękuję za wspólnie spędzony czas oczywiście zapraszam na audycję sprawy różne już za tydzień Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SPRAWY RÓŻNE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA