REKLAMA

Teraz zakaz aborcji, zaraz zakaz antykoncepcji? Spadek po Trumpie w USA

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-06-28 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
21:19 min.
Udostępnij:

Amerykański Sąd Najwyższy zlikwidował federalne prawo do aborcji. Skąd taka decyzja? Dlaczego zapadła teraz i jakie mogą być jej konsekwencje? Czy będziemy świadkami międzystanowej turystyki aborcyjnej w USA? Dorota Wysocka-Schnepf rozmawia z Katarzyną Wężyk, dziennikarką "Gazety Wyborczej", autorką książki "Aborcja jest". Rozwiń »
Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na listy@wyborcza.pl. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
afrykański Sąd Najwyższy zlikwidował federalne prawo do aborcji, skąd taka decyzja, dlaczego zapadła teraz, jakie mogą być skutki ósma 10 podcast gazety wyborczej w Dorota Wysocka Schnepf dzień dobry witam państwa jest ze mną Katarzyna wężyk dziennikarka GazetyWyborczej autorka książki pt. aborcja jest dzień dobry Kasiu, dzień dobra to zanim dojdziemy do tych pytań, które postawiłam na wstępie zacznijmy od tego jak sytuacja wyglądała przed tym nowym wyrokiem Sądu Rozwiń » Najwyższego powiedz jak kształtowały się przepisy dotyczące prawa do aborcji w stanach Zjednoczonych i w poszczególnych Stanach tego kraju do piątkowego wyroku Sądu Najwyższego aborcja w stanach była, bo negatywem aborcji w Polsce co NATO w Polsce to ci nie mają prawa do aborcji poza 3 teraz 2 wyjątkami, ale 130 krotnie to nie dość szeroki dostęp, ponieważ ono w latach dziewięćdziesiątych ginekolog zabiegi wszystkie tak nie pojawił się w gazetach teraz na aborcję farmakologiczną wyjazdy więc, jakby dostęp jest nie ma prawa w stanach z kolei w 1973 roku osławionym roku zawierał miłej Sąd Najwyższy przyzna Amerykanka federalne prawo do aborcji, choć oczywiście nie było to prawo pozytywne tylko wolność od zakazu aborcji uznał, że prawo do płatności gwarantowane konstytucją obejmuje też prawo decyzji o tym czy donosić ciążę i w pierwszym trymestrze, czyli do dwunastego tygodnia było to prawo absolutne drugim trymestrze stany mogą wprowadzić regulacje jeśli miały w interesie zdrowia kobiety, a w trzecim trymestrze mogły tej aborcji zupełnie zakazać co się wydarzyło teraz co się wydarzyło, że po dobrym pół wieku obowiązywania całkiem innego bardziej liberalnego prawa teraz zapada taka decyzja co się wydarzyło w stanach Zjednoczonych i wszerz wszystkim 6 lat temu zraził się do trampki, które to wygra wybory m.in. dlatego że obiecał konserwatystom, że wprowadzi do Sądu Najwyższego o konserwatywnych sędziów, którzy skończą sprawę aborcji no i udał się aż 3 wprowadzić się aż troje, bo on jest kobietą no teraz układ sędziów w Sądzie Najwyższym jest 6 do 36 konserwatystów troje liberałów i w wyroku w sprawie tak sąd w Summer House Organization to była sprawa z misji misji zabroniło aborcji piętnastego tygodnia poza to organizacje pro-choice sprawa trafia w końcu sąd Najwyższego w tej sprawie Sąd Najwyższy, w którą sędziego i to uznał, że wyrok zawierał biła był tu cytat rażąco błędny, że konstytucja aborcji nie wspomina z kolei Center to nie wspomniał, że konstytucyjne są 55 mężczyzn, więc może miało taki wpływ na to dlaczego konstytucja aborcji nie wspomina podobnie antykoncepcji w ogóle kobiet, które wtedy nie były częścią politycznej wspólnoty każdy sędzia uznał, że skoro aborcji w konstytucji skoro nie jest częścią tradycji prawnej to sprawa płatności nie wynika prawo do aborcji w związku z tym aborcja szefem sztabu stanowi to na poszczególne stany będą decydować u siebie pozwolić na przerwanie ciąży czy nie, czyli można powiedzieć, że ten aborcyjny przewrót w stanach Zjednoczonych to jest taka spuścizna po Trumpie, a tak z 1 strony po Trumpie ale jakby Trump tutaj wierzchołkiem góry lodowej, ponieważ właściwie od lat siedemdziesiątych organizacje anty co jest, a potem republikańscy legislatorzy, bo przypomnijmy, że na początku ten wyrok wcale nie był tak kontrowersyjny on większości 72, czyli taką dość solidną Republikanie popierali prawo kobiet do wyboru coś zmienią lat osiemdziesiątych wraz Donaldem organem, kiedy okazało się, że aborcja może być świetnym tematem obrazującym tych konserwatywnych wyborców aborcja to się podzieliła właśnie różni partyjnych czy Demokraci są obowiązkowo pro-choice SA Republikanie obowiązkowo antyk co jest też zarówno organizacje anty co jest od tych 30 latek właśnie republikańscy prawodawcy od 30 lat próbowali jeśli nie pozbawić Amerykanek prawa do aborcji, bo to gwarantował ten wyrok to to aborcje taktyką salami niż do nich dostęp czy np. psy, uchwalając ustawy, które w zmuszały kobiety do czekania nim co do namysłu dawały między pierwszą wizytą, a drugą no to brzmi zupełnie nowe się to nie tylko, że jeśli masz wynik na drugim końcu stanu to się okazuje wtedy, że musi jechać do niej 2× płaci za benzynę 2× zorganizować opiekę nad dziećmi 2× w związku z tym aborcja staje się dużo bardziej kosztowna i więcej kobiet nie po prostu nie stać tak to było też ustawy, które dziś wymogi wobec wynik ten trud spełnienia wprowadzały, więc ten dostęp był przez trzecia ograniczony, a dzięki Donaldowi Trumpowi udało się ograniczyć udało się go zlikwidować federalne prawo do aborcji no właśnie powiedzmy w praktyce jak czytać, bo to inaczej zupełnie prawnie wygląda w Polsce niż w stanach Zjednoczonych likwidacja federalnego prawa i przerzucenie tych decyzji na poszczególne stany co to w praktyce będzie oznaczało w praktyce to oznacza, że śmiałym obrazowo wyjaśnić powiedziałabym, że w najbliższych latach możemy wyobrazić batalia aborcji jako taki mecz tenisowym, gdzie piłkarz przerzuca nas czerwonych republikańskich Stanów na niebieskie demokratyczne to znaczy pierwszym bezpośrednim efektem było to, że dostęp do aborcji podzieli się właśnie wzdłuż partyjnych czy w stanach czerwonych republikańskich albo zostały uchwalone całkowite zakazy ewentualnie zakazy z wyjątkiem zagrożenie życia zdrowia kobiety albo niedługo staną uchwalona, a z kolei w stanach demokratycznych to prawo do aborcji stało umocowane i teraz tak była piłka po stronie Republikańskiej, czyli zakazu aborcji to Demokraci stan demokracji wydają otwieranie większej ilości klinik inwestowanie w telemedycynę, bo już połowa bardziej Stanach wykonywanych metodą farmakologiczną, czyli po prostu przepisywaniem za pomocą tele konsultacji co jest dużo tańsze właśnie pigułek do aborcji farmakologicznej i otwiera też klinik na lotniskach to była piłka po stronie niebieski teraz przychodzi na stronę czerwoną, bo w stanach mamy możliwość poruszania się swobody jeszcze w związku z tym obywatelki Stanów czerwonych mogą ci zaś wpływać na aborcję do Stanów niebieskich, więc w stany czerwone będą mi się starał maksymalnie utrudnić np. zakazując telemedycyny albo zakazującą obrotu ogórkami, a jeszcze jest właśnie swoboda poruszania, ale też pytanie jak długo, ponieważ przeciwnicy aborcji nie ukrywają, że celem ostatecznym jest zakazanie aborcji w całych Stanach tutaj mamy z kolei piłka po stronie Demokratycznej sam demokratycznych uchwalają prawa, które chronią lekarzy przed pozwami tylko, że ten pojawi się pytanie co będzie jeśli mieszkanka czerwonej Alabamy, gdzie aborcja jest zakazana i lekarze ukarani wieloma latami więzienia pojedziemy do Connecticut, gdzie aborcja dozwolona i prawa chroniące lekarzy no i tego właściwie nikt nie wie i przekonamy się przed sądem jest na najbliższe lata wydaje mi się w stanach to będzie okres wielkiego chaosu i sądowych batalii o prawo do aborcji no właśnie tej turystyki aborcyjnej, która ruszy wielką falą nie tak jak w Polsce przypadku Polski międzynarodowej turystyki tylko tak jak mówisz między stanowej Amerykanki po prostu będą podróżować do tych Stanów, których aborcja będzie dozwolona tak, ale to też czy na początku pewnie tak bez większych przeszkód ze strony swoich stanowych legislator czy też władz stanowych tym niemniej np. już się pojawiają amerykańskich gazetach takie poradniki co robić bezpiecznie taką aborcję zrobi co znaczy, ponieważ jak twój telefon jest idealnym narzędziem zarówno do inwigilacji, jaki dowodem ewentualnej sprawie przed sądem to znaczy tam lub usługi geolokalizacyjne to twój telefon rejestruje zaczynała z przy klinice aborcyjnej i czy jak trzyma się na jak długo w twoim telefonie są wyniki wyszukiwania czy grałaś psy tabletki aborcyjne albo nie wiem klinika aborcyjna na Florydzie tak w telefonie są wszystkie rozmowy o tym się rozmawiało z kim są połączenia telefoniczne, więc w tych poradnikach jest jakich przeglądarek używać komunikatorów używać, czego nie pisać takich słów kluczy używać no tylko się po pytanie czy jeśli prokurator znajdzie w swoim telefonie i korzystanie ze strony, która wyjaśnia co robić bezpiecznie wykonać aborcję to też nie jest pewnego rodzaju przesłanka więc, jakby wszystkie narzędzia do inwigilacji, które w stanach są, które były używane do wojny z terroryzmem tzw. czyli inwigilacji migrantów one są one teraz obywają się obrońcy organizację procesu obowiązane będą teraz używane właśnie do inwigilacji ściganie kobiet przerywających ciążę i osób pomagającym i te obawy są realne rzeczywiście tak się może wydarzyć dojdzie do takiej antyaborcyjnej inwigilacji kobiet w poszczególnych Stanów wydaje mi się one są realne np. no właśnie to prawo w Teksasie to było takie głośne uchwalone jesienią zeszłego roku, które pozwalało obywatelom zatroskanym prywatnym obywatelom pozywać osoby, które pomagały aborcji i te prawa też będą podobnie skonstruowane także, że jeśli prywatny obywatel tylko organizacje anty wnuczkę Kupis po co firmy, która takie dane gromadzą takie dane sprzedają, więc no też dalej to jest pytanie co na amerykański sąd dlatego właśnie wrócimy wracamy do tego aborcyjnego chaosu w stanach po prostu nikt nic nie wie czy rzeczywiście niektórzy przewidują, że czeka nas nie tyle powrót do sytuacji sprzed lat siedemdziesiątych, czyli wieszaków, które w stanach są takim symbolem aborcji wykonywanej domową czy wręcz przeciwnie tak z 1 strony mamy postęp w aborcji, chociaż aborcji farmakologicznej z drugiej mamy postęp techniczny, który pozwala na aborcję śledzić ścigać ani karać w Polsce bardzo poruszył wiele kobiet nie tylko kobiet zresztą ta ostatnia decyzja o utworzeniu rejestru ciąż czy w stanach Zjednoczonych, o czym w takim też się wspomina już czy nie idą Amerykanie tak daleko z tego co wiem co nie zresztą Narodowy rejestr ciąż na razie nie liczyła przynajmniej dopóki Demokraci mają przewagę w kongresie oraz mają prezydenta ale kto będzie jeśli wygrają Republikanie to zobaczymy właśnie trzeba zauważyć, że Amerykanie został pozwany prawa do aborcji w sytuacji, w której właściwie pełnię władzy wydawałoby się mają demokracji, więc jak to będzie wyglądało czy prawa znów wybrany jeszcze bardziej za, a wszystko na to wskazuje, że już w wyborach w połowie kadencji mitem, ale ksiądz wygrają Republikanie na to też zobaczymy tak, zwłaszcza że właśnie organizację coś mówiłam nie ukrywają, że celem ostatecznym jest po prostu zakaz aborcji, czego uzyskają w kongresie, czego uzyskają przy następnym wyroku Sądu Najwyższego no to nie wszystko jedno po prostu one chcą tej aborcji zakazać ten wyrok Sądu Najwyższego zadziałał natychmiastowo tak by się wydawało, bo już dotarły do nas sygnały o natychmiastowym właśnie odwoływaniu przez wyniki zaplanowanych wizyt czy zabiegów powiedz czy to były tylko takie pojedyncze sygnały czy to rzeczywiście na większą skalę się odbyło i tak natychmiast od 58 Stanów, bo taki chaos różne media podają równie aborcja już jest albo zupełnie zakazana albo z tym 1 wyjątkiem zagrożenie życia zdrowia kobiety w tych Stanach oczywiście wyniki się zamykają, bo jeśli masz w perspektywie wyrok wieloletniego więzienia za przerwanie ciąży to dziwnego, że personel medyczny nie chce się na to po prostu narażać, więc tak na ten efekt był natychmiastowy zresztą też taksa to ciekawie pokazał, bo to prawo, którego wspomniałam to, że zakaz aborcji do szóstego tygodnia możliwość pozwania przez wyk Lotte Eli osób pomagających w aborcji i tych posłów nie było o tym czy ten wyrok miał efekt mrożący, bo wszystkie silniki przestały robić aborcję w przyszłym tygodniu ciąży, kiedy lekarz zrobił napisał o tym do Washington post, że tu od zrobiono bardzo czekam na pozew nie został pozwany no bo mogą okazać rząd by ten proces wygrał wtedy prawo należałoby zlikwidować, więc organizacja coś z nałożonym wygrały, więc pozywać nie będą a, jakbyśmy miały spojrzeć na skalę tego co się będzie działo teraz tego co możemy przewidywać jak wygląda ten kolor czerwony niebieski patrząc na poszczególne stany czyli jaka część Ameryki teraz tej aborcji zakaże, jakiej części społeczeństwa dotknie, bo no też stany są różnie zaludnione dotknie to Stanów na południu i na środkowym Zachodzie właściwie stanę na obszarze będą, ale miał dostęp do aborcji te w środku i będzie to tak bardziej szachownica bardziej ktoś na południu będzie to przewaga czerwieni, a na północy nieco mniej, a w tych Stanach to jest 2650 Stanów, w których aborcja będzie za chwilę albo już jest zabronione albo poważnie ograniczona i żyje w nich ponad połowa Amerykanek w wieku reprodukcyjnym jeszcze, jakie mogą być polityczne implikacje tego wyroku czy on osłabia siły demokratyczne w takim momencie wręcz przeciwnie poprzez nie wiem złość sprzeciw wzmocni środowiska liberalne na pewno demokracji bardzo chcieli izba aborcję głównym tematem tych mitem, ale księża, w których wg wszelkich sondaży oni przegrają to przegrają tak dość konkretnie czy ona będzie to się okaże, bo ma sporą konkurencję w postaci np. inflacji, więc może okazać, że Amerykanie zagłosują po prostu portfelem ani na nie ze względu na prawo obywatelskie więc, więc zobaczymy, ale na pewno już czym widziałam reklamy wyborcze, w których występuje ni, który gubernatorów Stanów republikańskich prze szczęśliwy podpisujący właśnie zakaz aborcji no to pytanie czy na pewno tego chcesz, ale też myśli dodała że, że z tym wyrokiem jest też taki problem, że na zakazie aborcji cele musi skończyć, ponieważ jak powiedziała sędzia i to uznał, że aborcja nie jest gwarantowana przez konstytucję konstytucja obecnie wspomina oraz bardzo krótka tradycja prawna tylko 50 lat przyzwolenia na aborcję no ale też konstytucyjnie wspomina antykoncepcji, a prawo do antykoncepcji zostało uchwalone wyrokiem sądu w latach sześćdziesiątych czy i wiele dłuższa tradycja kontra konstytucja też nie wspomina może sam jednopłciowych to jest wyraz 2015 roku czy zupełnie krótka tradycja, tak więc w jednej z opinii Stanów konserwatywny sędzia Clarence Thomas zresztą wprost napisał, że może czas by się przyjrzeć tym dokładnie wyrokom, więc może się okazać, że precedens, który zlikwidował ten prawo do aborcji wynikające z prawa do prywatności może to okazać otwarciem takiej bramy do no właśnie do ograniczenia innych są fotel kich typu, skąd do używania antykoncepcji czy poślubienie osoby droga hard i właśnie tak jak jeszcze podkreśliła paradoksalnie w tym momencie w stanach Zjednoczonych rządzą Demokraci, tak więc co będzie będą dziś Republikanie to na pewno Amerykance i się tego obawiają mają temu dobre powody, bo Republikanie mają wpisane właśnie swoją w program wyborczy zakaz aborcji, więc tutaj drogą byłoby takie pojęcia kwitach samochód, czyli osobowość prawną płodu płodu, ale też zapłodnionej komórki jajowej, bo skoro życie jako nie chcą liczymy od poczęcia to jest duży cudzysłów no to w takim razie zapłodniona jeśli przyznamy powodowi podmiotowość prawną to zapłodniona komórka jajowa jest takim samym człowiekiem jak czy ja, a przerwanie ciąży, czyli wg tej nomenklatury zabicia tego człowieka byłoby takim samym przestępstwem ex obicie osoby już urodzone, więc jeszcze czy to wyrok Sądu Najwyższego to prawnie zostanie zagwarantowana osobowość prawna płodu to wtedy mamy sytuację to jest totalny zakaz aborcji z drakońskimi karami i we wszystkich Stanach, więc to jest też, że strun wydaje się, że i demokracji i wiele kobiet w stanach obawia, bo przypomnijmy, że ponad 60% Amerykanów pytanych sondaży przed tym wyrokiem jest zachowaniem mówiła czy przeciw należy jednak za więcej Sąd Najwyższy jest absolutnie niereprezentatywny do tego co myślą o fotel obywatelki wspomniałaś o tych sondażach takich stricte politycznych jesienią tego roku mamy tzw. wybory połówkowe do Kongresu właściwie tradycją w stanach Zjednoczonych jest, że kiedy rządzi prezydent z 1 partii to pierwsze połówką wybory idą na korzyść drugiej partii, więc te sondaże to nie jest wyłącznie kwestia oceny obecnie rządzącego prezydenta, ale takiej tradycji politycznej amerykańskiej te sondaże, o których wspomniała, które dają przewagę Republikanów zapewne były wykonywane jeszcze przed tym wyrokiem czy też już po czy one uwzględniają już ten właśnie aborcyjny faktur nie to, że Demokraci te wybory przegrają to się o tym mówi, tak więc od pół roku zmniejszą większym formalizmem jak słucham liberalnych podcastów to raczej zwiększyć jak słucham konserwatywnych to zdecydowanie z radością, a więc aborcja może być czynnikiem, który może pomóc Demokratom Artur wydaje mi się, jakby to, iż nie zapomniało, że może być także do jesieni jeszcze Amerykanki w pełni nie odczują tego jak naprawdę wpływ na życie ma ten wyrok, bo jeszcze jest tak no tak jeszcze mogą podróżować okej to wydłuża i docent całe aborcja jest droższa taki zmniejsza niedostępne, ale on wciąż jeszcze przecież jest, ale przypomnijmy, że jeśli mamy zakaz aborcji z 1 wyjątkiem zagrożenia życia kobiety to myśmy w Polsce się przekonały jak to wygląda w praktyce to znaczy w przypadku pani z Pszczyny, która umarła na porodówce, ponieważ lekarze tłumaczyli, że no muszą czekać z przestanie bić serce płodu nie było bezpośredniego zagrożenia życia amerykańscy lekarze lekarki już mówią rzeczy to co ja mam robić akcji 30% szans rak zabije kobietę w ciąży to już wystarczy musi być 100 czekam aż się pojawi sepsę czy mogę ciut wcześniej interweniować muszą też pacjenta prawie wykrwawił mówi też interweniować jeśli już lekarza mają takie dylematy no to jest sytuacja bezpośrednio zagrażające życiu zdrowiu Amerykanek, więc jeśli ten wyrok no bezpośrednio w sposób tragiczny straszny dotknie czy bezpośrednio twój znajomy kuzynkę bratanice i w liście będzie w sposób no dotkliwy zmieniał życie to wtedy może się okazać, że to będzie rzeczywiście ten czynnik, który sprawia, że ludzie nie będą chcieli głosować na Republikanów czy są całkowitego zakazu aborcji, ale pytanie czy to będzie najsilniej no właśnie, bo patrząc poprzez pryzmat Polski to w takiej dłuższej perspektywie widać jak zmieniają się nastroje społeczne w miarę zaostrzania przepisów antyaborcyjnych przychylności dla wyboru Polek i Polaków rośnie i spodziewałabym się, że w stanach Zjednoczonych w takiej dłuższej perspektywie to może iść w tym kierunku tylko istotą nie za bardzo jest rosnąć, bo tam już przy prawo do aborcji jest popularna większości Amerykanów i Amerykanek ci konserwatywni prawodawcy naprawdę idą w poprzek, że część swoich rodaków i rodaczek wydaje mi się, że ono efekt może być rzeczywiście ten sam tak jak w Polsce tylko, że no ego oni tam startują naprawdę innego punktu robiły nie było niepopularnym rokiem większości tak Stanek konserwatywnych et tak jest wiele z osób pasie biblijnym która, których aborcja największym złem, ale oni bynajmniej nie stanowią większości w taki popularny koncept w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych zwanej moralnej większości tak, czyli tych białych obywateli Ameryki wierzący, którzy byli przerażeni tym, dokąd świat nie zapada 60 wyzwolenie kobiet prawa osób czarne prawa osób LGBT oni stworzyli taką moralną większe, która domagała głosu co też było ciekawe, że moralną większe stanowili głównie, w jakich ludzi też biali mężczyźni, którym jako żywo obiektem dyskryminacji nie byli, więc być może stworzy się wcale jakaś inna moralna większość moralne większe wymagające po prostu podstawowych praw i ochrony życia zdrowia połowy społeczeństwa chciałabym sobą ceny to jest bardzo dobra puenta Katarzyna wężyk dziennikarka gazety wyborczej bardzo lekarz dziękuję za tę rozmowę dziękuję chciałbym dodać, że oprócz jeśli chcecie państwo zainteresowani stop aborcji to zapraszam do mniejszości oczywiście aborcja jest, ale też wprowadza podcast resort wysokich obcasów można go znali się spodziewać wysokich obcasów i tam mamy 3 odcinki aborcji mamy właśnie was interesuje historia aborcji w stanach to jest ten odcinek jest też odcinek dzień roku, której zawdzięczamy ten właśnie wyrok oraz odcinek ma AmRest cel, czyli o aborcji w dziewiętnastym wieku zaprasza tak jest ja również państwu bardzo gorąco polecam raz jeszcze Katarzyna wężyk bardzo dziękuję Kasiu, dziękuję dzisiaj proszę państwa to wszystko to był podcast gazety wyborczej kolejny jutro jak co dzień o ósmej 10 dziękuję za dzisiejsze spotkanie Dorota Wysocka Schnepf do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz z rabatem 40%. Wybierz pakiet Standardowy z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA