REKLAMA

Ludowa Republika Walmarta, czyli o wyższości centralnego planowania nad wolnym rynkiem [książka]

Wieczorem
Data emisji:
2022-06-29 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
53:31 min.
Udostępnij:

Bohaterką audycji jest książka "The People’s Republic of Walmart: How the World’s Biggest Corporations are Laying the Foundation for Socialism" (Republika Walmarta: jak światowe korporacje kładą fundament pod socjalizm". Jej autorzy wracają do dyskusji sprzed stu lat i pokazują na przykładzie zarządzania megakorporacjami, że nie mieli racji ci (szkoła austriacka), którzy dowodzili, że centralne planowanie jest nieskuteczne. Bynajmniej, pokazują, że we współczesnym świecie bywa dużo bardziej optymalne niż konkurencja wolnorynkowa. To jednak struktury autorytarne. Czy da się połączyć centralne planowanie (koordynację) z demokracją? Czy to recepta na przyszłość?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz dziś wieczorem zapraszam państwa no właśnie będziemy państwa prowokować, a może bardziej łamać o może łamać tabu będziemy dzisiaj mówiąc wprost będziemy zainspirował rozmawiać zainspirowani książką, która ma wspaniały tytuł, bo przykuwający uwagę, czyli ludowa Republika Walmart jak znajdzie jak największa na świecie mega korporację kładą fundamenty pod socjalizm to jest bardzo intrygujący tytuł wydaje się bardzo prowokacyjny książka, Rozwiń » którą zwrócił uwagę dr Michał zabić ja mróz, więc jest dzisiaj państwa również gościem dzień dobrym dzień dobry państwu dr Michał Zabrze Jan guz jest adiunktem w Instytucie zdrowia publicznego na collegium medicum na inwestycje Jagiellońskim jest współpracownikiem europejskiego obserwatorium systemów i polityk zdrowotnych w Brukseli i czyta bardzo dużo ciekawych książek wydaje się, że taka seria, którą mamy też wieczorem od tych książkach, które warto znać warto czytać współcześnie po to, by śledzić dyskusję i różnego rodzaju spory też szukać innowacji do systemu społeczno-ekonomicznego, w którym żyjemy, który chyba, iż naprawdę coraz bardziej widzimy jak mało jest na wstrząsy odporny jak bywa nieefektywnym jak głęboko bywa niesprawiedliwe zaraz, zanim przejdziemy do do tej opowieści prowokacyjne o tym jak korporacje budują socjalizm miała ukrócić najbardziej te powiesz to zapytam a dlaczego ciebie interesuje ta książka doskonałe pytanie, dlaczego dlatego, że zajmuje się politykami zdrowotnymi i zajmuje się zajmuje się demokracją liberalną i Kuba demokratyzacji polityk zdrowotnych przy jednoczesnym zachowaniu albo raczej raczej wzmocnieniu ich aspektu opierania się na dowodach na dowodach naukowych gdzie by nie nie dostał uważam, że musi być ta Mané oraz zakładane immanentna sprzeczność między demokratyczną wolą a, a wiedzą naukową wskazaniami nauki i zajmuje się mechanizmami zarząd czy systemu ochrony zdrowia by pewnymi mechanizmami, które muszą tam istnieć jako, że to jest system publiczny bardzo często i od dawien dawna mierzyłem się w tym w tych rozważaniach systemach zdrowotnych z dylematem między centralizacją decentralizacją i ku mojemu zdziwieniu tak, oczyszczając takiego chaosu informacyjnego wszystkie, że to absolwent trendy zaczęły się realizować od powiedzmy lat dwutysięcznych, a trendy, wypracowując pewnego rodzaju syntezę tak mi taki mam taki arktyczny proces walki między centralizm mem odda systemów narodowej służby zdrowia typu brytyjski NHS, a potem centralizm mem niemieckiego vis Małkowskiego modelu i tak się po ma trwały po ma trwały tak dziesiątych trochę rzeczy nagle wyszło, że w sumie powinniśmy poszukać czegoś połączy ogień woda, czyli z 1 strony np. to Niemcy zrobili Niemcy Night w najczystszej postaci, ale wcześnie jeszcze Holendrzy to my zrobimy do pewnego stopnia, ale nie wiem czy dokładnie tak dobrze, ale idea jest taka, że mamy system zdrowotny to mamy funkcję płatnika kogoś, kto będzie nam płacił za świadczenia tak ten teoretyczny, czyli taki nasz NFZ tnie i tradycyjne podejście, w którym myślimy w Polsce jest wejście było takie, że to powinno być kasy chorych takie liczne zdecentralizowane kasy chorych te będą redystrybuowane ma w ramach takiej puli pieniędzy zbieranej odstępować lokalnych i ubezpieczonych nie nadaje się okazało, że to robi nieefektywne szczególnie Niemcy zrobili sobie konkurencję między kasami chorych, a w latach pięćdziesiątych okazało się, że na czym polega problem, że ludzie, którzy kasy chorych powiedz to jest przykład Polski, kiedy mamy kasy chorych, które były wojewódzką działania kasy chorych działa w ważnych województwo, które jest bogaty majętny przyjaźni rozwijający się prawda sektor usług do tego całkiem prężny młody społeczeństwo itd. czy mamy duże dochody ze składek tak, bo dużo osób pracuje też jednocześnie mamy całkiem zdrowa populacji, czyli małe wydatki duże dochody może działać świetnie redystrybucja w tym obszarze jest sprawne w obecnie się inne województwa w tym mamy upadający przemysł zanieczyszczone środowisko, czyli bieda bezrobocie i najpewniej wiąże się to znając determinanty społeczne zdrowia pewnie wiąże to zgorszenie stanem zdrowia plus stresy dodaje do tego wszystkiego itd. i tutaj mamy duże wydatki tak, a jednocześnie mało małe przychody ze składek zdrowotnych no i teraz Niemcy pomyśleli, że tak kasy chorych i robiły to, że niektóre profilowane na tych klientów mniej kosztownych da napisany, czyli Jan Urban profesor młodych profesjonalistów z miast, a inne się, a inne te, które postulowały się na osoby starsze schorowane ręcznymi za to płacił za to więcej i były mniej prężne mniej, a gorzej funkcjonował największy twierdzi to nie działa Słuchajcie to psuje rynek obecnie zbir z weźcie państwo zrobili ustawę o nie dotyczy to mniej więcej w tym duchu tytuł ustawy, że dla dla uczynienia rynku bardziej dla ochrony konkurencji na rynku ustawę, która scentralizowane redystrybucję zasobów, czyli tak strażnik grunt państwo fundusz zdrowia federalny, który zabierał całą kasę ze składek wszystkim wszystkim gazowych zbierał też dane tych populacji, które tam, gdzie ubezpieczony, czyli biały dane o ryzyku zdrowotnym i potem dobiera sobie jeszcze pieniądze tych dotacji na konta pieniądze z innych źródeł, czyli bez podatków od firm tak dalej to pula pieniędzy miesiąc miesiąc mieszkał sprawdzał gdzie kto najbardziej jest chorowity wśród tych pracowników i rozsyłał te pieniądze z powrotem, ale na podstawie ryzyk zdrowotnych nie tego, więc spłynęło kryzys zdrowotny centralne planowanie centralne planowanie to z mostu, ale jednocześnie rozdzielono 2 funkcje lepiej było uważane za połączone nierozłączni, czyli alokacji zasobów i redystrybucji, bo okazuje się, że dalej mamy także alokację zasobów wciąż jest najbardziej efektywne jak jest bliżej frontu i widzimy, że czy takie decyzje co znaczy alokacja w tym wypadku np. decyzję o tym jak za jakie świadczenia zakontraktować w danym obszarze po prostu tak ile świadczeń tego typu ile kardiologię tego tamtego ma no i wtedy jak mamy dziś to wiem, ale i tak alokacja najbardziej efektywne jest najniższym poziomie, ale redystrybucja zasobów będzie najbardziej efektywne jak najwyższym poziomie i mamy jeszcze jestem żywym mechanizmy, które już wtedy zadbaliśmy szacowały, że czas, więc mamy do czynienia z redystrybucją taką właśnie takim agregat, zanim danych i podejmowaniem decyzji o zdecydowanie tych danych rozdysponowanie pieniędzy na tej podstawie i zaraz potem się to jeszcze bardziej komplikowało badany w wielu wypadkach mamy coraz więcej właśnie takich mechanizmów, które właśnie to jest taki niebezpieczny, bo umie tej instytucji często unika się słowa centralizacja rzeczywiście może lepiej mówi w tej koordynowanie pewnych rzecz to co mamy w naszym polskim systemie ochrony zdrowia nasz system ochrony zdrowia charakteryzuje się no czymś co można by nazwać, jakby strukturalnym egoizm to znaczy, że nasze kasy zaczyna się nasze świadczeniodawcy nasi się wielu wypadkach na pewno muszą konkurować między sobą, jaki ze sobą np. dlatego inwestują sobie jakiś oddział, który jest ze niepotrzebny, ale ten inny inny szpital w podobnym rejonie też sobie chce zainwestować ten oddział, bo nagle się okazuje, że dobrze wyceniony da i i i tak trochę symuluje to jakoś taką konkurencję no bo dogodnie konstytucji możemy tego całkiem woli dziękowała patrząc na Amerykę w jakieś inne kraje całkiem wolimy koło to dramatyczne efektów doprowadzimy no to musimy jakoś TOZ spróbujemy symulować ten rynek się okazuje, że przez to zmniejsza efektywność kosztową systemu bo, bo kupujemy kupuje szpital jakiś sprzęt potem ten sprzęt stoi pusty, bo nie ma pieniędzy na jego użytkowanie, a nawet pracowników obsługujących to jest to wraz wracając, bo to jest bardzo wydaje się dobry wstęp do książki, które będziemy rozmawiać, czyli ciężki przypomnę ludowa Republika Wall Marta tłum Marta Marta jak największe światowe korporacje kładą fundamenty pod socjalizm i zaraz wyjaśnimy, o co chodzi temu Martę, ale pewnie większość państwa UE Marta kojarzy się też po prostu wielka sieć czy handlowa amerykańska i właścicielami są jedną z najbogatszych Amerykanów do powiedzmy właśnie, że w dużym uproszczeniu ta książka wraca do dyskusji sprzed lat o tym co jest bardziej efektywne co jest lepsze to też by trzeba było się właśnie pochylić czy centralne planowanie, czyli posiadania jakiegoś planu czy wolny rynek właśnie najlepiej podejmuje najbardziej optymalne decyzje najlepiej, ale kuje w ogóle wszystko robi najlepiej i teraz cały cała zabawa autorów tej książki zaraz też o nich powiemy no jest taka, że oni pokazują, że korporacje na własnej skórze pokazują najlepiej, że centralne planowanie jest najskuteczniejsza wzrost będziemy rozwijać, bo myślę, że tu parę tabu trzeba będzie złamać użyć słowa socjalizm i od razu oczywiście chciałbym podkreślić, że trochę mnie to duża, ale powiem to od razu to jest także żyjemy tak wydaje tutaj jest z Michałem za tirem Jamroza świecie takim czarno-białym czy dualistycznym, że albo neoliberalizm albo socjalizm, czyli czy będziemy wzywać do rekonstrukcji systemu w XX-wiecznych tylko po prostu ta książka jest niesamowicie ciekawą prowokacjom, pokazując mającą też wiele naszych takich przekonań mitów, zwłaszcza jeżeli uczyliśmy się ekonomii w latach dziewięćdziesiątych czy na początku lat dwutysięcznych jeszcze tylko zaznaczył chciałby tego wrócić czy ja nie jestem aż taką wielką entuzjastką tej książki, bo mam nadzieję, że będzie na to czas właśnie się podejrzana Dogma do dogmatyzmu walczy dogmaty znam tak bym właśnie powiedziała, ale o tym za chwilę, bo może, gdy gra mogła poprosić o wprowadzenie do tego co ten Walmart, dlaczego jest taki symboliczny moment mamy Biedronkę Amazona co najwyżej z wolna jest, więc tutaj na tapet z tego względu duże jest to firma, która jest jednym z największych pracodawców na świecie konkretnie trzecim największym cięciu na świecie trzeci największym pracodawcą na świecie po departamencie obrony stany Zjednoczone Ameryki północnej i po chińskiej armii Republiki chińskiej armii Ludowo-Wyzwoleńczej, czyli największy prywatny jest ogromny i ewidentnie prywatny, gdyby miała być jakaś gospodarka krajowa to pod względem PKB byłaby dziś na poziomie Szwecji tam trzydzieste ósme miejsce coś coś desy, więc to jest ogromny byt który, który jest wzorowym zdumiewającym jest zarazem imponującym jak przerażającym przykładem absolutnie centralnego planowania i dostać natychmiast podnoszą głosy, ale hola hola tutaj przecież to on funkcjonuje w świecie rynkowym jakiś sposób jakoś ten sposób musi się mierzyć z rynkiem miejscy mechanizmem ceny w wyznaczonym przez innych itd. tak dalej tutaj mam wrażenie, że autorzy świadomi są tego problemu oni zresztą zostawiają właśnie m.in. okres mówiąc o tych od tej z tradycyjnym wyjaśnieniu tego, dlaczego związek radziecki umarł mówi się zwykle, że po prostu to centralne planowanie absolutnie jest nieefektywne totalnie jest niemożliwe do realizacji prowadzi do nieefektywności no unika też wiedzieć wszystkiego jak wziąć wolne, ale jak negocjują ze sobą cały czas dokładnie tak jak podstawowe założenie jest takie, że z absurdami, jakie to próba hipoteza tamto wyjaśnienie, które mówiły o tym że, dlaczego centralne planowanie nie jest możliwe jest to, że szczególnie tak wielką skalę szczególne jest właśnie, dlatego że no nie jesteśmy w stanie takiej informacji wielkich zgromadzić no i a autorzy książki pokazują, że dzięki rozwojowi widmem nowych metod zarządczych agregacji danych mechanizmów logistycznych itd. coraz bardziej jesteśmy coraz bardziej nam to wychodzi i wzorowym tego przykładem jest właśnie format i coraz więcej by operacji ekonomicznych naszych gospodarkach to jest fenomen, który był obserwowany w latach osiemdziesiątych na przemiał osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych, że tak, aby patrząc na świat widzimy ogromny byt ekonomiczny, który przytłaczająca większość operacji ekonomicznych dokonuje się wewnątrz nich jak są tylko połączone między sobą jakiś taki relacjach cieniutki relacja między sobą kraju byłyby relacjami wolnorynkowym i i argument autorów byłby taki że, gdyby prawdą były tezy oryginalne przedstawione przez osoby tak jak mizerii dalej, że nie jest to mówicie wiedeńscy klasycy klasycy ekonomista to to w zasadzie Walmart natomiast istnieć a IAI teraz tak okej, czyli wygląda i był argument autorów nie jest wcale taki, że my patrząc na to, że hurra powinniśmy teraz droga prowadzi to dokładnie skopiować to autorytarne zarządzanie, jakie mamy w formacie i przenieść je na na grunt z państwa np. m.in. dlatego to jest ich podstawowe podstawowe zastrzeżenie, ponieważ to co przeraża najbardziej to jest to, że te wszystkie byty ekonomiczne centralnie planowanej prywatne przedsiębiorstwa, które znacznej mierze nie są prywatne w tym sensie, jakby potocznie rozumie, że są własnością prywatną kogoś one są one są po prostu często one są po prostu bytami, które są funkcjonują na rynkach kapitałowych są przede wszystkim zorientowane na zysk jest ich to jest cecha prywatna, kto jest tutaj kluczowa mniej, że te byty ekonomiczną są ogromne, ale są zarządzane centralnie, ale są zarządzane centralnie w sposób autorytarny to sposób jak nowy właściciel pan tak uznała, że FAM jeśli jesteś w pracy właściciele środków produkcji to w zasadzie przed 3 Włochy pańszczyźniany tej tej osoby dopiero jak skończy pracę to może też widzieć, chociaż czasem nie zawsze i właśnie problem, które obserwują nas zarówno ja zresztą tutaj muszę podrzucić inny wątek to nie z tej książki jest ale, ale jest z innych moich poszukiwań Walmart kiedyś próbował wejść na europejskie rynki w Niemczech funkcjonować i zrobiono badania czy musi to nie udało i mieć jeszcze wyszło wyszło, że Walmart zarządzany jest jak bez mała Niemcy nazistowskie, a tam wszyscy mają jeszcze żyć i z uśmiechem patrzeć na klientów klienci byli zniesmaczeni, bo nie Niemcy bowiem rozumieć, o co chodzi czemu podrywają tutaj ekspedientki każdy rano o poranku ma zaczynać pracę pod skokami politykami i życzeniem forma hura hura Walmart absolutnie krytyczne no ja się z cukrzycą co prywatne rzeczy trywialne rzeczy, ponieważ tak naprawdę to co jest największym problemem to jest to w jaki sposób dana struktura zarząd i zarządzania za wszystko jest tam hierarchiczne pracownicy są traktowani jak śmieci chciano widzieć to tylko zaznaczyć, że z autorami oni oficjalnie uczynili, jakby z niskich kosztów pracy tzw. czyli walki ze związkami zawodowymi, jakby niskich płac no to jest oficjalny model ich funkcjonowania, że miasto uwarunkowań en zwalczanie związków zawodowych teraz dopiero się udało zamarzanie w tym roku dosłownie walczyć związek zawodowy może państwo wcześniej wszystkimi sposobami walczą przeciwko temu na innej ci pracownicy nie mają żadnego wpływu na to jak to jest zarządzane to znaczy możemy się poczuć jak w gułagu bez bez mała jakimś kołchozie, że pracownik ma fajny pomysł na usprawnienie czegoś zarząd ma również kompletnie ma być zrobione tak jak zarząd kazał, bo zarząd jest by średniego szczebla mówi tylko po angielsku w Niemczech i trzymać się tylko rozkazów centrali Miętek mamy do czynienia z sytuacją chcemy fantastyczne technologie, które pod umożliwiają nam nie są agregacji danych niesamowite informacje tym zresztą wszystkie te rzeczy, o których słyszymy tych algorytmy, które odpowiadają to potrafię odpowiedzieć kobiecie że, że potrzebuje produktów dla dziecka, zanim narodził, więc jemu to było ojcu ojciec dowiedział się z osób przecież taka jest wciąż grzechy radni, ale słyszałem wersję o tym o cha o tym, że kobieta dowiedziała o czymś takim każda nowa Mazur nie wiemy, że to prawie ruch ręki jest optymalizowane, bo już algorytm wyliczył jak najmniejszym kosztem energii ta ręka może być poruszana, ale także wykładnia agreguje my segregujemy po prostu mnóstwo danych na różne tematy, które kiedyś były niemożliwe i tras jest możliwe das okej coraz więcej mamy sytuacje, których coraz bardziej centralnie zarządzane są różne instytucje coraz bardziej to planowanie centralne jest przemożna i coraz więcej mamy przez to autorytarnego zarządzania wewnątrz miejsc pracy, czyli czegoś czy znaczną część naszego życia spędzamy autorytarnych strukturach i to w tym wariancie amerykańskim, który jest, jakby dramatyczne w wariantach europejskich przynajmniej jakieś prawa pracownicze przynajmniej są elementy demokracji pracowniczej i teraz właśnie to jest ten dylemat dotyczą klub tak, nawiązując z nami lektura to moja dygresja przypomniała mi książka to Przemysław wielkość ostatnio przypomniał, że w pewnym sensie, jakby rewolucja liberalna i cała ideologia liberalna polega na tym, że po prostu klasa nowa klasa średnia nowa burżuazja chciała po prostu mieć to samo prawo co władza królewska najwyższa do posiadania niewolników na coś ten deser coś ten jest niestety jak nasze wolności ekonomicznej to bardzo zastanowić co ta wolność komiczna znaczy jak jest efektywnie niewolnikiem swojej pracy co prawda tymczasowo szuka każdy może zmienić pracę może zmienić pracę, ale no właśnie, więc mamy ten, ale teraz by główny dylemat jest taki jest autor dylemat, ale także bardzo wielu konserwatywnych prawicowych lub panamerykański nawet o myślicieli, a nawet polityku, że w związku z tym, że Ameryka jest tak ma tak rozproszone mechanizmy funkcjonowania, a jednocześnie jest tak przemożna pod kontrolą tak wielki tylko w korporacji wielkiej korporacji, że o może kryzys polityczny jest bardzo zdecentralizowany, a system ekonomiczny coraz bardziej scentralizowana to jest to po to, co nawet przypuszczam nie przypuszczam wiem mówi lider po tekstach zresztą, że tak naprawdę wielu zwolenników kapitalizmu jest przerażonych tym jak wielkie korporacje monopolistyczne pożerają wolny rynek i zjadają miejsca, gdzie powinny być rynkowe mechanizmy w elicie z, zaczynając konkurencji, eliminując jakiekolwiek mechanizmy, które mogłyby my sprawi, że ten w ogóle rynek jest wolny rzeczywiście, więc to jest problem, którym się mierzymy i jest produktem śmieszą autorzy i myślę, że może przez nią ja mam zastrzeżenia do książki, czyli takie, że jeszcze zaraz do tego przejdziemy chciałam by wybrzmi podsumowali, bo to jest wiele wątpię też podsumuję to tak naprawdę, jaka jest sedno tej książki sednem tej książki nie jest to, żeby kopiować Walmart i zrobić centralne autorytarne planowanie w państwach i robić gospodarkę centralnie planowaną tylko, żeby pomyśleć nad tym zastanowić nad tym jak zdemokratyzować centralne planowanie, żeby mamy tego ten mechanizm, który jest coraz większą koniecznością prawdopodobnie będzie jeszcze większą koniecznością wtoku tych, jakby po prostu kaskadowo le na nadarzające się kryzysów Ada pandemie wojny niedobory energii niedługo będziemy już w zasadzie mierzymy się niedolą niedoborami wody jeszcze bardziej będziemy musieli się mierzyć z koniecznością centralnego planowania jeśli chcemy doprowadzić do jakich dramatycznych kryzysów społecznych na pełną skalę kryzys żywnościowy nie jest nie wiadomo na ręczne czeka, więc mamy ten mechanizm mamy te technologie musimy zostawić jak być bardziej demokratyczną jak sprawić żeby, żeby nie stracić tych rzeczywiście wolności, które jednostki powinny mieć to jest sedno tej książki to nie jednym z książki nie jest promowanie autorytaryzmu komunistycznego, bo ich też jest taka, że ten centralne planowanie w związku Radzieckim sprawdzało się przez jakiś czas, ale przestało się sprawdza dlatego, że to co różniło to nie było brak informacji ze względu na samym planowanie liczone tylko przez korupcję i przez autorytaryzm tego systemu autorytaryzm systemów centralnie planowanych zakłóca niszczy informację, która staje się przestaje być poprawna czy możemy się zdrowe idealnie w obrazie przykładzie tego jak rosyjskie wojska teraz się udowodniły jak by wielkie problemy mają logistyczne różnymi rzeczami, bo tam panuje bez drzew na korupcję na każdym poziomie władzy i każdym poziomie logistyki wojskowej nawet gdzie i wzorowym przykładem tego jest podawanie informacji szkoda sukcesach wojskowych, że nam się udało załatwić tyle tyle przeciwników potem każdy kolejny szczebel zwiększa ten liczbę pokonanych wrogów panda, żeby statystyka to wyglądało świetnie, ale jak jest taki że, że ludzie na najwyższym szczeblu centralnym planujący nie wiedzą co się dzieje i tak naprawdę zakładają, że dzieje się lepiej niż u nich rzeczywistości i raz jeszcze wrócimy do dolnych Ts i ewentualnych krytyki polemik i ja przypomnę państwu, że rozmawiamy o książce ludowa Republika Ulm Marta jak największe korporacje kładą fundament pod socjalizm nie przeżyłby tłumaczenie spraw książka nie jest przetłumaczona, a po angielsku brzmi to piwo się public format hałdy woląc biga Corporation lęk, gdy Foundation for socjalizm i napisali ją Lee Phillips i Michał, a Michał rozwoju z chwili Michał Rozwadowski jest badaczem związków zawodowych i dziennikarzem pisarzem natomiast byt natomiast Lee Phillips jest naukowym dziennikarzem co bardzo ciekawe i właśnie połączyli się przy pisaniu tej książki bardzo zaznaczają, że w zasadzie napiszą z perspektywy tych, którzy są krytyczni wobec Walmart nawet tam zwracają uwagę, że są jak epidemiolodzy, którzy fascynują tymi wirusami tak i Nowak i że wkurzało ich czy lustrował jest to, że w dyskusji debacie publicznej właśnie nie mówi się o takim planowaniu powiedzmy centralnym planowaniu, ale może należałoby bardzo mówić o planowaniu i ja, a jak się coraz więcej europejski zielony ład jest taką próbą, że teraz przy okazji właśnie wypowiedziała naruszenia fascynacji globalizację po pandemii, kiedy okazało się, że właśnie oddanie tego absolutnie wolnemu rynkowi, kiedy okazało się to produkcja w poszukiwaniu właśnie niskich kosztów pracy wylądowała w miejscach, które w czasie pandemii okazały się niebezpieczne, którzy trzeba będzie trochę prze planować przynajmniej te kluczowe kwestie sprowadzić bliżej siebie chcę powiedzieć, że być może jesteś taki trend widoczny by no no odchodzą taki Super neoliberalnej gospodarki takich Super wolnorynkowej jednak w kierunku ich bardziej mieszanej o i tak nie i w tej tutaj będę z tą polemizował, dlatego że czy to jest do tak by pierwsze takty kolejna książka się wpisuje tę krytykę lidera jak reagować bardzo ważny jest, więc zaraz potem przeczytam wypiłam kilka lepszych ludzi w sferze uporządkowania problemu natomiast to co uważam scen cenne w tej książce to jest to, że ona właśnie próbuje zastanawia się nad tym jak za i jak i stopniu byłoby to możliwe to połączenie ognia wodą to znaczy połączenie tego centralnego koordynowania centralnego planowania centralnego koordynowania wykorzystaniem mechanizmu agregacji informacji jako mer czegoś co mogło być doradczy albo wskazujące na lepsze warunki działania, gdy data wszystkich tych wszystkich ich data połączenie ich z mechanizmem demokratycznymi takiego FIBA kłęby MP Power MEN po angielsku liczyli uprawomocnienia wzmocnienia kompetencji UE dawania się podmiotowości tym na najniższym szczeblu ją tym i podpowie może w ten sposób no i ukraiński kazał wojny na Ukrainie Ukrainie jest tutaj dobrym przykładem są oni chyba mają myśli z tego co ja czytuję z tej książki to jest też jak analizowali eksperci wojskowi wojskowości tak funkcjonuje lotnictwo ukraińskie w tej chwili, a lotnictwo rosyjskie zaś są rosyjskie marnie się wszyscy się spodziewać, że masa koleje ukraińskie lotnictwo natychmiast będzie przewaga w powietrzu i nie będzie, o czym rozmawiać, bo Maląg gigantyczną przewagę liczebną i najprawdopodobniej wniesie technologiczną ewidentnie technologiczną ten powinno było mieć tymczasem in temu lotnictwo rosyjskiemu bardzo bardzo słabo lecą po sznurku do celu strzelają to bardziej re, bo i amunicję rakietową kierowaną albo w sposób bardzo niecelnej i jakoś tak łatwo zestrzelić nie ma jakiś tam koordynacji wielki itd. Night ktoś wyjaśni różnice między tym, bo Uchański lotnictwo pewność zaczął być szkolone przez natowskich specjalistów w ogóle z AK system lekko zdecentralizowany żaden właśnie z tą właśnie coraz bardziej zdecentralizowany i coraz bardziej właśnie nie właśnie nie taka centra-li sobie twardo uważamy, że bank my sobie tam sami decydujemy pospolite ruszenie robimy tylko łączymy pewne mechanizmy zdecentralizowana i tego, że jesteśmy w stanie mamy zasoby lokalne jesteśmy w stanie lokalnie podejmować decyzji, jakbyśmy byli, gdybyśmy się okazale odcięci od centrali co Rosji Amerykanie wciąż przez to poczucie odpowiedzialności reguluje gotowych podejmować decyzję dokładnie lepszą orientację sytuacji mamy Kiel i postawy takie, które pozwalają nam mieć lider 213% przywództwa przywództwa jakieś takie lokalnie realizować, a jednocześnie wykorzystuje poziom centralny jako mechanizm koordynacji dostarcza informacji jest przykład pilotów pilot rosyjski, lecz jak po sznurku dostał taki odprawy dostał na lotnisku i leci ma zbombardować tyle i jak ludzika wolnego rynku mówiłaby, że 5 pilotów ma wylecieć, które lepiej bombarduje ten wygrał dokładnie dochody co macie podejmować decyzje kontroli między sobą zasoby walczcie jeszcze prawda, więc samo paliwo rakiety te natomiast to jak wygląda to po stronie ukraińskiej wygląda standard natowskich to jest to, że pilot ma cel to znaczy wyznaczone sobie albo zestawy celów ma informacje z centrali co się dzieje dookoła niego, jaka jest sytuacja wszelkie możliwe system ego wspierają informacji o tym, jaka sytuacja by wiedział co się dzieje, a to ten pilot podejmuje właściwą decyzję sam podejmuje decyzję co zrobić jak się sytuacja zmieniła to morze krążymy może polecić inną trasą może pomalujemy cel po coś mogło zmienić i jest to połączenie ognia wodą by, ale powiem, że dla mnie nie jest jasne to znaczy czy oni w zasadzie są za tym, żeby zdemokratyzować wewnętrznej korporację tak jak np. w kapitale ideologii pisze Piketty czy w ogóle warunek reformy systemu, że jakaś demokracja pracownicza musi być czy udział w zarządach głównie chyba oczy chodzi o to, żeby pracownicy mieli też udział w decydowaniu nie tylko właściciel środków produkcji w i by te firmy korporacje były bardziej zdemokratyzować czy chodzi o to by nie było wolnego rynku, dlatego że konkurencja między podmiotami wcale niekoniecznie je prowadzi do optymalnych próby, jakby rozwiązań tylko, żeby państwo planował je jak dla mnie nie do końca było jasne co oni jakby postulują to jest to ja to w pełni rozumiem to jest moje zastrzeżenie, które mam tej książki, bo nie jest to dokładnie jasne, bo oni mówią o tym kartę coś skarg karty mniejszy, gdyby AIDS czy w tej debacie o centralnym planowaniu wszyscy rozumieją wszyscy będą impresje, że w debacie o centralnym planowaniu chodzi o centralnie planowaną całą gospodarkę kraju badanego państwa, a oni mówią tutaj o firmach dużych korporacjach działają między nowo nie zajmują się bowiem wszystkich wszystkich potrzeb danego społeczeństwa w obszarze tylko konkretnych konkretnego sektora segmentów, że by usług, które świadczą czy usług produktów światu, więc to jest najbardziej i to by nie pomaga w tym, że ta książka jest tak tak taką swadą napisany z taką zjadliwość takie oczywiście będzie chciał Kima i piękne literacko, jakby pory w doskonały polecam naprawdę, ale to czasem nie robi dobrze w takiej decyzji wyraził też do tego książka trochę ściągnęła od kogoś co powiem, ale trochę trochę rozwinąć deska książkę epoki Twittera, czyli taka myśl to znaczy myśl jest taka, że mówili przecież, że nie może tak duży podmiot jak państwo funkcjonować na zasadzie planowania, bo ten, który u góry podejmuje decyzję nie wie co się na dole dzieje trzeba wpuścić konkurencje będą ze sobą konkurować na najlepsze produkty tak dalej tak dalej to powstaną to będzie najlepiej na świecie pokazują, że wcale nie, bo taki Walmart wewnętrznie jest absolutnie scentralizowany i przez to, że ma nowe instrumenty BIK data algorytmy po prostu podejmuje bardzo racjonalne decyzje, więc centralne planowanie się sprawdza też bardzo ciekawa myśl i wydaje się, że inspirująca tylko co z niej wynika dla mnie nie jest jasne, bo wydaje mi, że wynik wydaje mi się, jakby to jest to jeszcze podczas przesłuchania wywiadów z nimi o uwagę autor miał takie wrażenie, że oni raczej tak na dobrą sprawę mierzą się z faktem pewnym, że po prostu będziemy mniej mamy będziemy mieć więcej tego centralnego planowania i np. określałby zaznaczy odpowiedź, ale co chcecie, żeby nie było mechanizmu rynkowego wyznaczenia cen wpływa oni odpowiadają no w zasadzie to już coraz mniej jest mechanizm chce rynkowych wyznaczania cen coraz więcej to znaczy to znaczy coraz więcej transakcji odbywa się w sposób, który w, którym ceny nie są wyznaczone w tradycyjny sposób rynkowy tylko np. właśnie firma właśnie to jest to jest ten model takiego wypychania na rynek pewnych rzeczy firma tym myśli jakiś produkt wymyśliła, jaki będzie, jaką będzie niższa realizował rynkową myślenie ocenę, kto jest od czapy bardzo często w ogóle nie ma nic wspólnego z kosztami wyprodukowania tego produktu to jest od razu mówię to jest gigantyczny problem w ochronie zdrowia, że takie rzeczy robi to są bezczelne świństwa jak firmy takie rzeczy robią dlatego się wszędzie w cywilizowanych krajach reguluje ceny produktów leczniczych i leków narusza normalnie także z tego co rozumie się po prostu nie opłaca tak, że nie odpisze wyręczać ludzi i to dość, że dokładnie dlatego mamy specjalne mechanizmy refundowania i wspierania dostarczenie ogólnych leków sierocych bada, czyli leków na choroby rzadkie terapie dla chodzą pełne jest coraz mniejsze my właśnie robić takie antybiotyki albo no właśnie szczepionki na ile to jest bodziec wolnorynkowym, bo to rozwiązuje problem, ale my na choroby przewlekłe chyba coś produkować albo albo objawowo ja powiem tak jak nie chcę też stanowczy też objadać bo, bo tutaj dużo widziałem tego rodzaju materiałów naukowych, które potwierdzałyby takie trendy, ale musiałbym jasno i 7 więcej ja natomiast oczywiście ma jest jakiś ewidentny problem problem ten narasta, więc nie chcę go widział, że jest dramat tragedia wszystko, ale są takie sytuacje ewidentne jest mnóstwo nie tylko pojedynczym przypadku, ale dużo przypadków, który firmy farmaceutyczne wolą je zainwestować coś bardziej dochodowego niż ten nawet są zdjęcia znowuż, a i anegdotyczne dowody, ale jak są prezentacje na konferencjach branżowych to widzimy slajdy, które może, że zniknięcie tej choroby będzie bardzo pragmatyczne dla naszej należności ze znowu nie wasz rozwiąże przykładem też tego, że no właśnie centralne planowanie częściej wyznacza standardy Tesco w ogóle kwesty cyfrowa taka w ogóle cały ten model cyfrowy, który wymyka się temu klasycznemu opisowi spotkania popytu podaży ceny, bo w swej Bóg albo bierze albo Google używa, żeby nie jak Wej w ogóle niema tego mechanizmu tak tak na innej i teraz tak wracając do sedna jego problem z tą książką z takich żona jest taka właśnie dobrą wydolność obserwacje tak się z dużo takich cytatów, które nadają idealnie Twittera tak sama sam raz na NATO lato erę natomiast jeśli ktoś przebrnie przez to i osobiście wydaje się, że po prostu mam mam tego rodzaju perspektywę, która widzi jak i stopnia to jest większy problem, a z tym z tymi zjawiskami tak takiego rosnącej centralizacji centralnego planowania jest jest to wyzwanie pewne musimy się mierzyć co zwiększa postać co zwiększa konieczność radzenia sobie z nim w sposób demokratyczny właśnie w pewnym sensie tak to jest coś co oni postulowali to było coś w stylu najprawdopodobniej co najmniej w wariancie Piketty ego to znaczy zdemokratyzować procesów zarządzania firmą wewnętrznie, ale myślę, że znowu to jest jeszcze coś głębszego chodzi konkretnie jak to zrobić da czy to będzie proces, że demokratyzację przez to, że pracownicy wybierają sobie z polskiego glony jakiejś elity spośród siebie, która będzie w zarządzie zasiadać tak w radach nadzorczych na wodę wierzę, że nowe technologie uratują demokracja mierzą oni wie, że mienie kraju, ale właśnie to jest program, że nikt nie ma czystych skrzynkach algorytmów gminne one są bardzo nieprzejrzysty jest dokładnie to jest jesteś ty jesteś fazie właśnie to jest tak narody dyskusję z tego nurtu, że musimy otworzyć skrzynkę algorytmów tak to jest całych z tego co widzą stały jest argument zresztą zajączka też jeden z tych bon motów też takich fajnych fragmentów żonie jak się nabijają z tego że, że współcześni menedżerowie w takim wuj myśleniu, że po prostu uczonych to uczynić to jest bez zmiany po ze swego pokolenia menedżerowie takim myśleniu mi żyli że, że także mechanizm rynkowy wszystko załatwi to jest najważniejsze cenniejsze, że na świecie, ale wszyscy tak naprawdę wiedzą, że w praktyce zarządzania firmą jakbyś, jakbyś radzie nadzorczej przedstawił plan, że rynkowym wewnętrzne będą firmy będzie rynkowy mechanizm czy wyśmieją wywalą natychmiast, a ty masz wasz przedstawić plan pięcioletni rozwoju firmy nie, a nie jakieś tam i UE zresztą ten przykład z sektora przytaczają, że próba była firma, która próbowała rynku wewnątrz swój rynek wewnętrzny stworzyć i totalnie zmasakrowała się do próba z wina pikiety daje przykład Niemcy tak, gdzie są rozwiązania legislacyjne, które tam wymuszają reprezentację pracowniczą tych wszystkich organach wyjaśnienia podam przykład naszego to nie jest dokładnie to to jest coś więcej jak podają przykład dobry dodaje, że było się już wie wszystkich firmie produkującej samochody te, która to firma miała dużo wody do zbycia to modeli koloru zielonego koloru zielonego auta jest fantastyczną akcję ten dział reklamy zrobił fantastyczną marketingowy fantastyczną reklamę tego zielonego rzeczywiście ma świetnie zaczęły schodzić zielone auta dział produkcji zobaczył o świetnie rozłożone zaczniemy produkować więcej zielonych i wtedy z jakby zepsuli cały efekt popsuli sobie by by zupełnie doszło do kompletnego nieporozumienia to jest powiem tak dlaczego, dlaczego dlaczego, dlaczego na, dlaczego dlatego, że nie mieli informacji o tym, że tak podzielone nie chodzą tylko trzeba było specjalnej akcji, żeby się zielone zeszły rozumiesz czy nie między ciałem Pijar, a działy produkcji nie było jeszcze wpływu forma, więc tradycyjny mechanizm powiedzmy demokracji pracowniczej to znaczy właśnie, że deleguje kogoś, kto będzie w centrum siedział w centrali i patrzył na ręce tym menedżerom to tutaj też nie zadziałał, chyba że prywatnie można usprawnić komunikację między działami właśnie chodzi o to też między bardzo istotne, żeby usprawnić komunikację między działami z troszeczkę spłaszczyć strukturę w ogóle spłaszczyć struktury tak funkcjonowania systemu i wprowadzić mechanizmy pat między między wydziałowe np. koordynacji między wydziałowej wymiany informacji paradoks może być też taki, że nawet tej o dobrym mechanizmem dość naturalnym jest zachęcanie do interpelacji danych kontaktów między tymi pracownikami w czasie pracy nie to, że zmuszamy, że mają jeździć na Integracje pracownicze rada szkoły w trakcie pracy takie informacje pomagają w wypracowaniu wspólnie to więcej niż pewne rzeczy, które mogłyby komuś nie do głowy jest ważna informacja np. wtedy wiemy co 1 wtedy obie ręce wiedzą co robią nawzajem i nie robią sprzecznych rzeczy, gdyż taki prosty przykład tego jak bardzo ważna jest wymiana informacji jak ważne jest czasem nie właśnie bardzo ważne jest ten spłaszczenia to jest rzecz na centralnym planowaniem mnie to jest centralne planowanie też centralny zasób na potrzeby planowania dlatego mówię, że może lepiej jest mówić o skoordynowanym planowania nie, żebyśmy nie mylili się terminu dlatego niektórzy nie mając pojęcia centralizacja, więc mówią Koldi nacji w gacie mogę na razie jakby wynika z tego, że właśnie koordynacja jakieś planowanie no zyskuje na wartości we współczesnych coraz bardziej złożonych systemach coraz lepiej radzą sobie duże podmioty, bo mają po pierwsze, zasoby np. tak rozumiem na innowacje inwestycje, które jednak wewnętrznie no powinny być bardziej zdemokratyzować z tych powodów, o których mówiliśmy, ale rozumiem, że ostatecznie to nie jest argument przeciwko wolnemu rynkowi tylko argument zaś ograniczeniem tego wolnego rynku tak za rozsądnym podejściem do wolnego rynku i nie dogmaty zadaniem przede wszystkim zaczęła z ryby by podstawowe podstawowa rzecz może wyciągnąć z tej książki każdy niezależnie od tego czy jest turbo fanem wolnego rynku czy turbo przeciwnikiem wolnego rynku w ogóle chciałby jego skasowania to jest raczej taka, że no musimy nauczyć sceptycyzmu wobec tego mechanizmu, który kiedyś był uznawany za magiczny pocisk wszystko rozwiąże z zróbmy wolne lepsze dziś daje nam będzie działał także dwoje z nich niech wojsku po prostu piloci sami walczą o swoje zasoby do swego samolotu nie no miano by to nie działa i to wiemy po moście wielu przykładach akcją finalnie do przewozu mamy olbrzymie Natsu Mazzucato wartość wszystkiego, która od przykładu poetami, w której od pytania, dlaczego nie dziękuję to jakiś pan zarządzający jakiejś firmy zarabia 10× więcej niż nauczycielka to znaczy, żeby się zastanowić, jaka jest wartość pracy 1 osoby drugiej i czy na pewno wolny rynek tak rozsądnie to wycenia to znaczy ona jednak bardzo pokazuje, że system wyceniania poprzez właśnie spotkanie popytu podaży doprowadzi do rozlicznych wypaczeń, które akceptujemy, bo tak wolny rynek chciał znać dobrze niech się dzieje Wola nie ma zmian się zawsze zgadzać się tak nieważne, że nieracjonalne nieważne, że niesprawiedliwe tak musi być zgoda musi być znajdować teraz tak i zwróć uwagę, że mnóstwo książek to 4 mówią właśnie tych problemach, jakie są problemy czasem czasem coś tam jakieś rozwiązania sugerują, ale zwrócił uwagę, że to jest książka, która jest mato ten walor chyba żona pokazuje, że to co jest problemem do pewnego stopnia albo inaczej zostało instrumentalista znany jako do wspierania tego co jest problemem możemy to to centralne planowanie jakież to mechanizmy, które teraz nam służą era inwigilacji możemy spróbować, jaki powinniśmy zaprząc do demokratyzacji naszego systemu to jest to Jan zygmuntowski chodzi mówi uspołecznienie powiedzmy, że tak pewnie w ten sposób chodzi o to w dużej mierze także, że no też różnie co znaczy to społecznie należnym jest to mówię tak książę po pierwsze, te Barbie data powinny być jakieś pod społecznym zarządem ani prywatnych rękach bo, a po drugie, że no niech będzie własność prywatna, ale być może Spółdzielcza, czyli taka społeczna nie wyłącznie nastawiona na zysk tylko wyłącznie może się okazać bardziej optymalna lepsze dla pracowników dla klimatu przynosząca zyski niszcząca sąsiedztwa Walmart czy są rozliczne badania spada niszczy po prostu konkurencja, a przez to też miejsca pracy tkankę jest zgoda ulubiona opowieść o marce to jest taka, że tak bardzo obniża ceny, że wzrosła liczba kradzieży wtedy zaczęli maksymalnie dużo wzywać policji i w niektórych miejscach 40% po prostu aktywności policji to był wolna, czyli de facto za luksusową sobie po prostu ochronę i w ten sposób to tylko tak anegdotycznie zakładu, żeby ta na funkcjonowanie tych firm jest problematyczne także w ten sposób, że oni przenoszą koszty społeczne reszcie społeczeństwa koszty swojego funkcjonariusz nie mając o tym, że w stanach Zjednoczonych jest jakby to, że państwo np. wręcza mamy tak w stanach wnoszą tak niskie jest niska płaca minimalna, a państwo władze publiczne wręczają bony żywnościowe najbiedniejszym to jest efektywnie subsydiowanie najniżej zarabiających pracowników Walmart właśnie to jest faktyczne wspieranie funkcjonowania i coraz większych zysków tej firmy czy ja dla mnie takim, podsumowując ostatnie minuty mamy dla mnie to jest właśnie powiedz tak prowokacyjna czyli, rozbijając mity zmuszające domyślenia, ale w tym sensie Ant dogmaty na, bo one nie daje 1 rozwiązanie możemy, jakby się zastanawiać jak no, jakie instrumenty, w którym miejscu, a w zasadzie dla ciebie Michał Adrian Rosji państwa gościem to jaki wniosek z tego wszystkiego no wniosek z tego wszystkiego jest raczej taki z tej książki czy w ogóle wszystkiego wszystkiego co też czy rozmawiamy czy z książki tej wniosek jest raczej taki, że powinniśmy zastanowić nad tym jak do jakiego stopnia od jak traktować to właśnie centralne planowanie czy czy nie warto byłoby się zastanowić nad tym, jakiego stopnia da się centralne planowanie pogodzić z mechanizmami demokratycznymi postarać się w tym kierunku zmierzać i żonę by to powiedziałem dość prowokacyjne i książkę po urzekła mnie do pewnego stopnia pewnego rodzaju optymizmu pesymizmem jak wspomniałem to znaczy tym, że przykłady, które tam podawano z skutecznego stosowania z demokratycznych mechanizmów centralnego planowania, jakby bezcenna jest bezcenne są rozdziały chociażby o brytyjskiej narodowej służbie zdrowia UE w tym wymiarze to nie jest tylko prowokacja to jest naprawdę konkretny zalążek pomysłu by pchnięcie na ciekawszą stronę niż tylko próżne po prostu bicie się między zwolennikami centralizacji decentralizacja między rolnikami rynku zwolennikami po prostu brak rynku na to jest to jest pokazanie nam, jaki mamy wyzwania pokazanie nam, że możemy spróbować pogodzić pewne pewne rozwiązania jeśli zrobimy to odpowiednio sprytny sposób jest to co ci opowiadają o samym początku w kontekście tych reform zdrowotnych, a no już czas bardziej powszechne w Europie, ale przykład przykład niemiecki tej był przedstawiony przeze mnie to jest to istnieją takie możliwość myśmy sprytnie tego podejść może się okazać okazać, że pewne mechanizmy mogą nam pomóc zdemoralizowani procesów, które na pewno czekają, ponieważ nie ma się coraz bardziej mierzyć z nawet jeśli uda nam się opanować rozrost tych wielkich korporacji i zdobywanie władzy przez wielkie korporacje to zaraz czekają nas kolejne kryzysy no w szczególności kryzysy związane z globalnym ociepleniem, które będą nam coraz bardziej utrudnia dostęp do zasobów tak jak woda będziemy coraz bardziej musi się mierzyć z koniecznością tego, żeby w, jaki sposób centralnie planować panować nad tymi zasobami jeśli będziemy robić demokratycznie to wrócimy do przeszłości słusznie minister do tej listy dorzuciła to co ma szukać podkreśla, czyli prace nad innowacjami to znaczy żyjemy w momencie takiego niebywałego rozwoju technologicznego, więc pytanie właśnie jak zarządzać jak no w kontekście globalnym jak Europa ma tam ścigać z Chinami na technologię albo właśnie jak doprowadzić nie zapobiec temu, żeby Cosmo został sprywatyzowany tak dużym uproszczeniu, czyli duże inwestycje różnego rodzaju innowacyjne, że w technologii czy to centralne inwestycje stany Zjednoczone mierzą się z upadkiem infrastruktury dróg nawet dróg już tak naprawdę mierzą się z poważnym wyzwaniem przy kierowaniu swojej swojej transportu i planowania przestrzennego na na transport szynowy to nie jakieś takie Francji emanacji gadżet bandy typu prawda Mono oleju i nagle Ewy tylko normalna normalne transport szynowy, który będzie efektywny kosztowo UE na ZUS i im to samo wiadomo sprawy to samo szczególnie teraz w kryzysie energetycznym wywołanym wojną większy będzie no nie poprawi się to raczej musimy myśleć o rozsądnym gospodarowaniu tymi osobami, które mamy, a centra demokratyczne centralne planowanie może pomóc nam tak naprawdę zwiększeniu naszych wolności w tym obszarze również wolności ekonomicznych zwiększeniu szans na właśnie przedsiębiorczość na innowacyjność, że gdzieś na peryferiach Polski może ktoś ma świetne pomiędzy państwo na koniec społeczeństwa rozwijają się w tym kierunku czy odwrotnie no oczami demokratyczne społeczeństwo mocno instytucje i władze centralne, która jest gotowa się dzielić konsultować władzą dzielić są trendy pozytywnej oceny negatywne, które obserwuję względem pozytywnym, ale takim bardzo powolny minister nie wiem co się z nim dzieje jest to jednak coraz bardziej świadomi jesteśmy np. o ochronie zdrowia jak bardzo ważna jest problem koordynacji zasobów, bo do tej pory to pandemia pokazała innym ten egoizm strukturalny po prostu w pełnej krasie objawił nieefektywność Ciach i problemach, więc sąd ten przykład no idea prawda jakiś tam planowania koordynowania rozwoju szpitali w Polsce czy tam agencja rozwoju szpitali teraz ma być wprowadzona na razie jest troszeczkę zamrożony ten projekt miał też z demokracją z taką 1 szansę z demokracją tak to jest właśnie ten problem, który no jeśli chcesz, żeby o tym rozmawiać to musieć powiedzieć, że nie damy rady omówić tego tematu w tej dziedzinie z kursów kobietę tak, a jeśli demokracja oraz 10 moment, więc szybciej niż później bardzo dziękuję dr Michał zabija mróz, a więc w Instytucie zdrowia publicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim tamtejszą collegium medicum i współpracownik europejskiego obserwatorium systemów polityk zdrowotnych Brukseli dziś wieczorem państwa gościem bardzo się za rozmowę dziękuję za ratowali zainspirowała książka typu public format, czyli ludowa Republika Ulm Marta o tym jak największej korporacji kładą fundamenty pod socjalizm bardzo państwu dziękujemy i dobra dzięki wraz z Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZOREM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz z rabatem 40%. Wybierz pakiet Standardowy z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA