REKLAMA

Maria Dulębianka. Sprowadzona do przypis w biografii Marii Konopnickiej?

Godzina Kultury
Data emisji:
2022-07-02 19:00
Audycja:
Czas trwania:
43:48 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska dzisiaj bohaterką godzinę kultury będzie Maria Dulębianka malarka publicystka działaczka feministyczna, która jest bohaterką książki polonistki historyczki sztuki Karoliny Sędzimir Zarzecki jej samotnicy 2 życia Marii Bianki wydanej przez wydawnictwo marginesy Karolina Emira Zarzycka jest dzisiaj gościnią godzinę kultury na łączach wrocławską warszawskich witam serdecznie dobry wieczór do tej pory Marie dumę Bianka Rozwiń » traktowaliśmy trochę jak przypis do biografii Marii Konopnickiej i jak to się w ogóle stało, że postać tak barwna, ale też tak utalentowana takich zasługach dla ruchu emancypacyjne go w Polsce dla działalności społecznej mogła zostać pominięta w biograficznym upamiętnieniu trochę też nie wiem chyba mogę powiedzieć zapomniana lub właśnie będąca tym osławionym przepisem to jest znakomite pytanie, które myślę, że możemy zadać w związku z bardzo wieloma postaciami szczególnie kobiecymi, które pozostały w celu historii wydaje się właściwe jest pewne, że jeszcze dwudziestoleciu międzywojennym Janka była bardzo znaną dobrze pamiętam postacią ona zmarła w 1915 roku jest pamięć bardzo świeża żył jeszcze jej współpracowniczki koleżanki przyjaciółki, które pielęgnowała pamięć o nim jak bohaterce wydaje się, że wtedy trudno było znać kogoś, kto nie znamy nazwiska niż w latach dwudziestych trzydziestych, ale po wojnie tak jak wiele innych postaci ruchu kobiecego czy pierwszych malarek, które weszły do kanonu została zapomniana, chociaż z tego co wiem była jakaś broszurka biograficzna na jej temat tak dziesięciolecie śmierci w 1929 roku wyszła taka króciutka broszurka graficzne pani powiedziała, która miałaby też taką cegiełką podczas grania fundusze na dom dla kobiet im emeryturę Bianki została wydana we Lwowie przez właśnie współtowarzysz kij w działaczki społecznej feministyczne koleżanki rolę Bianki w no właśnie, czyli tak wcześniej żadna biografia nie powstała i myślę, że nie było pani łatwo dotrzeć również do materiałów dotyczących życia Marii Dulęby Janki rozumiem, że ta rekonstrukcja nie byłaby możliwa bez listów, jakie zostawiła po sobie Maria Konopnicka tak momentami była to seria detektywistyczna praca listę Konopnickiej szczególnie do Grecji były niesamowicie cennym materiałem, ponieważ Konopiska, kiedy przez naprawdę 20 lat żyła na walizkach pomiędzy różnymi europejskimi miastami, a uzdrowiskami nieustannie pisała szczegółowe listy do swoich dzieci nie tylko dzieci oczywiście Ekol wiek dzieci pisała o tych codziennych przyziemnych sprawach, które nas teraz tak bardzo interesują, w których dużo pisała przygnębiającym, a wspólnie wynajmowanych mieszkaniach o tym jakie urządziły ile kosztowało ich w trybie wieczorem musiała gotować na obiad jakimś finansowo, więc kapitalne materiały dla każdego biografa czy Konopnickiej czy czy Bianki w pamiętnikach Maria Dulębianka po sobie nie zostawiła, ale zostawiła notatniki to jest panie wielkie odkrycie w tak myślę, że można nazwać największym odkryciem jeśli chodzi o badania przeprowadzone przeze mnie do tej książki ten notatnik notesik zachował się w papierach przekazanych do lwowskiego Ossolineum po śmierci Janki, które po drugiej wojny światowej zostały właśnie we Lwowie wrocławskie Ossolineum, które prowadzi od kilku lat systematyczną digitalizacja materiałów ze skanował materiałem przy Adamie podczas pandemii na szczęście matka możliwość przy mogą przeglądać właśnie na komputerze i okazało się, że są to setki strony naprawdę ogromny materiał do tej pory przebadane bardzo wyrywkowo bardzo wybiórczo nikt nad tym pochylimy jakoś szczegółowo zachowały się tam listy od ziemianki materiały związane z działalnością społeczną afisze broszury maszynopisy rękopisy oraz właśnie mały niepozorny nota notesik notatnik ze związkami okładką, które jak można wnioskować z treści, które Janka zaczęła pisać tuż po śmierci Konopnickiej, ponieważ on się zaczyna bardzo poruszającymi fragmentami dotyczącymi ostatnich chwil Konopnickiej nam świetnie wyszła na świetle, a ten ostatni szlak naciski tragiczne były znane ona zmarła w 1910 roku wszedł w sanatorium, ale tak szczegółowego tak intymnego osobistego zapisu do tej pory nie staliśmy ręka pisze o stanie zdrowia Konopnickiej o tym miał apetyt puchły jej ręce jak czuła go spotkała w ostatnich dniach zapisuje ostatnie chwile ostatnią noc ostatni dzień, a potem wydaje się, że tylko dla samej siebie na własne potrzeby cofa się coraz dalej i próbuje opisać wspólne życie z Konopnicką im dalej, tym bardziej te opisy są skrótowe czasem wprowadzają do pojedynczych pojedynczych słów czy równoważników zdań bardzo króciutki ich, które możemy często rozszyfrować właśnie dzięki listom Konopnickiej, ponieważ jakiś tam słowo klucz można, że można przyrównać Szcze czy zestawić z treścią, którą opisał szczegółowo o klepiska swoich listach, ale jestem również bardzo dużo się w informacji czy dotyczących śmierci Konopnickiej, ale też pierwszego spotkania rumianki Konopnickiej w myśl, że może to pytanie, które teraz zadam powinno paść na samym początku pytam się jak to się w ogóle stało, że taka postać została zapomniana, ale nie pytam się, skąd pani w ogóle Ochota na to ich no żeby, żeby te Marię Dulęby Janka nam przywrócić chciałem w ostatnich latach trafiała Anna Maria Dulębianka raz po raz do tej pory pisałam teksty popularnonaukowe dotyczące często historii sztuki kultury chwali kobiet dziewiętnastego dwudziestego wieku i Maria Dulębianka nazwisko gdzieś wyskakiwały mi raz po raz niekiedy jako koleżanki Anny Bilińskiej jednej z pierwszych Marek polskich w Paryżu pionierek na tym polu, które jest Irak, której ważną postacią również pani książki odbiorcy w tak tak jest koleżanka rolę Bianki, która jest o wiele bardziej znana była większą karierę zostawiła sobie ME znakomite Meritum materiały przede wszystkim dziennik, więc dzięki tym materiałom możemy trochę lepiej przejrzeć codzienności czy świadczenie dla Bianki, który musiał być bardzo podobne, ponieważ i Dulębianka Mińska najpierw uczyły się w Warszawie Wojciecha Gersona później mniej więcej w tym samym czasie wyjechał do Paryża, gdzie uczyła w tej samej szkole, więc tyle Janka właśnie czasem napotykała Jon jako jako malarkę czasem czytam o nim jako jeden z pierwszych ma pan tek szczególnie w 2018 roku, kiedy przypadała rocznica stulecia przyznania Polkom praw wartych zwalczania przez Polki praw wyborczych to nazwisko Bianki gdzieś tam cały czas chce się powtarzało, kiedy pisałam tekst na ten temat w ostatnich latach myślę, że też tak jak pewnie większość naszych słuchaczy słuchaczek Dulębianka odróżniające słyszałam również w kontekście Konopnickiej ich wniosku relacje z pewnymi kontrowersjami związanymi z po 12 stronie politycznej no tak powiedziała pani tych kontrowersjach myślę, że wiele osób właśnie, sięgając po pani książka będzie chciało dowiedzieć się sporo szczegółów na temat tej relacji, które nas tak elektryzuje podchodzi pani do tej sprawy w sposób moim zdaniem bardzo wyczerpujący, ale też bardzo delikatne dziękuję cieszę się, że pani mówi starałam się być właśnie w sympatycznej w tym jak jak patrzę NATO relacje niczego nie dopowiadać drugą stronę niczego ukrywać mam nadzieję, że lista udało myślę, że jest to sprawa skomplikowana na pewno nie ma wątpliwości, że był to bardzo czułe intymne bliski związek trwający 20 lat i przejawy tej czułości właśnie opiekuńczości są, jakby niepodważalne mamy na to dowody są posłowie czy zapiska do Bianki oczywista Konopnickiej we wspomnieniach współczesnych tym kobietom, które pisały je na karę śmierci 12 nie ma wątpliwości, że był opłaty bardzo bliska relacja przy czym o ile nie natrafimy na jakiś bardzo intymne listy szczere wyznania miłosne Czech intymny pamiętnik no to jednak uważam, że nie jesteśmy w stanie mówić o tym czy miało podłoże romantyczne erotyczne w Konopnicka i Dulębianka tworzą chyba zgrany duet to jest zdanie pani autorstwa myślę, że ono też dosyć dobrze relacje podsumowuje, do której chciałabym jeszcze wrócić w kolejnej części naszego spotkania na łączach sklepowych, żeby więcej o tym porozmawiać, ale chciałabym chyba zacząć trochę bardziej chronologicznie zacząć tak od daty urodzenia, bo data urodzenia Maria Dulębianka to była pierwsza przeszkoda na jego pani chyba natrafiła w rekonstruowaniu jej życie tak rzeczywiście do tej pory en tarza Ano, że łodzianka urodziła się w 1800 sześćdziesiątym pierwszym roku ta funkcjonowała jeszcze za jej życia nie było takie niezwyczajne, że w tym okresie nie zawsze podawane dokładnie tę datę urodzenia czasem bezmyślnie odradzano kiedyś miałam po metrykę chrztu, którym banki, które była ochrzczona w kościele Mariackim w Krakowie tak pochodziła rodzina okazało się, że urodziła się trzeba wcześniej 21listopada 1800 pięćdziesiątego ósmego roku i wydawało mi się, że to będzie największe odkrycie związane z tymi aktami chrztów Emil w ogóle medykami zachowanymi w Krakowie natomiast chwilę później natrafiłam na akt ślubu rodziców z datą późniejszą niż data narodzin Bianki i okazało się, że to jest dopiero odkrycie to jest dopiero zagadka, która 17 i ich w naj co się okazało w bożka zagłębień rozmawiałam z ekspertami z zakresu list z historykami zajmującymi 19 wiekiem i okazało się, że Henryk bólem, czyli ojciec pielęgniarki wcześniej założył pierwszą rodzinę w nowym Sączu okolice, którego pochodził en i w pewnym momencie najwidoczniej musiał musiał poznać z Marią Małkowską, czyli Marie, czyli matka Marii Bianki i założyć drugą rodzina nie biorąc rozwodu z pierwszą małżonką co w Galicji tak naprawdę nie było możliwe możliwa była tylko możliwe było tylko o unieważnienie małżeństwa kościelne bardzo skomplikowane kosztowne, więc nie znamy do końca powodów, ale wydaje się po prostu Henry, który na pewno Nc zam. założył nową rodzinę ze Marią Małkowską, która była wdową jak wynika z dokumentów na świat przychodziły kolejne dzieci przed blokiem narodziła się narodziło się jeszcze rodzeństwo po ślubie Henryka i Marii narodził się jeszcze najmłodszy Feliks, ale większość przyszła jeszcze przed ślubem i wydaje się, że po prostu żyć jak zwyczajna rodzina trudno powiedzieć na ile musi ukrywać swoją sytuację na ile to była tajemnica poliszynela w ich na stołecznym Krakowie co ważne po śmierci Tekli, czyli tej pierwszej żony media i Henryk jakiż wzięli ślub co też było związane ze prawem obowiązującym w Galicji, ponieważ po wzięciu ślubu przez rodziców to fani ludność sławie, która była odnotowywana skrzętnie w aktach chrztu w tym okresie przestał obowiązywać jak po ślubie rodziców dzieci uznawane były za trudne nawet te, które narodziły się przed ślubem w za chwilę proszę państwa wracamy do opowieści o życiu Maria Dulębianka studiów we Wrocławiu jest Karolinę Admira Zarzycka autorka książki samotnicy 2 życia Maria Dulębianka wydanej przez marginesy studio w Warszawie Marta Perchuć-Burzyńska teraz czas na informację za chwilę wracamy dobry wieczór raz jeszcze przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska ze mną dzisiaj na łączach wrocławską warszawskich Karolinę Admira Zarzycka autorka książki samotnicy 2 życia Mariolę Bianki wydanej przez wydawnictwo marginesy o tej właśnie książce dzisiaj i życiu Marii Dulęby Janki rozmawiamy książka opisuje życie słynnej feministki emancypantki, ale jest także no właśnie wspaniałym opisem epoki trochę takim historycznym reportażem także właśnie od jak zażartą walkę toczyły kobiety na wielu polach życia, żeby osiągnąć niezależność no i żeby móc żyć pracować głosować tak jak mężczyźni to właśnie tak się zastanawiałem pani Karolina, kiedy obudził się w górę biorąc ten feministyczny ze już jako mała dziewczynka wyrastała w środowisku, które rozumiało potrzeby kobiet i to co kobietom się należy, bo w poprzedniej części audycji rozmawiałyśmy o rodzinie Maria Dulębianka o rodzicach, którzy mogą się wydawać dość nowocześnie na tamten czas tak bardzo niewiele wiemy tak naprawdę o dzieciństwie czy wczesnych latach Meritum Bianki, ale z tego co wiemy możemy wnioskować rzeczywiście rodzina Dulębów musiała mieć szerokie Horyzonty na pewno bardzo edukację zarówno synów jak i córek, ponieważ prym w rękę w wieku 15 lat wjechała do Wiednia pod kątem rodzaju faktury także tam uczyła, gdzie podjęła naukę w szkole sztuk stosowanych w kostkę Ward Schule, gdzie weszła na tę ścieżkę już poważnej wydawałoby się kariery artystycznej w tym samym czasie w Wiedniu w konserwatorium muzycznym uczyła się jej starsza siostra Anna, a starszy brat Henryk też starszy brat Władysław studiował prawo całe rodzeństwo ulemów uzyskało świetną edukację i zrobią karierę w bardzo różnych dziedzinach w przyszłości, więc wydaje się, że rodzice Bianki musieli przykładać do tego dużą wagę jeśli chodzi o te pierwsze zainteresowanie feminizmem czy emancypacją równouprawnieniem kobiet wydaje się, że było zbudowane na własnych doświadczeniach, ponieważ nawet jeśli rodzice dbali o to by mogła być edukację w wymogach wykształcenia czy jej siostra również również wybrała ścieżkę edukacyjną to Dulębianka siłą rzeczy trafią na bardzo wiele innych barier, ponieważ nie wystarczyło wsparcie rodziców, ale również zmiany systemowe, czyli np. dopuszczenie kobiet do studiowania w wyższych 13 bywania w szkole sztuk pięknych Akademii sztuk pięknych, które były zamknięte przed kobietami Instalu jakaś przeszła taką dosyć typową ścieżkę edukacyjną kobiety końca dwudziestego wieku chciała uciec czy tak trochę bokiem właśnie w Kunst der Schule w Wiedniu, chociaż przez rok później przeprowadziła się wraz z rodziną do Warszawy, gdzie pobierała nauki Wojciecha Gersona, który utworzył specjalną klasę dla kobiet, które nie mogą uczyć, gdzie indziej później wyjechała do Paryża, który był mekką artystów w tym okresie i mimo że kobiety nie mogą wciąż studiować na Akademii sztuk pięknych to ponad 20 szkół prywatnych, które tam działałem bardzo cenionych dużej renomie w dużej mierze wiele z nich przybywało w swoje w poczet studentów również kobiety jest to ogromna szansa by uczyć c i i myśleć o tej karierze artystycznej w bardziej poważny zawodowy sposób i wydaje się właśnie pierwsze wystąpienia minister Szydło wianki były związane właśnie z tym takim buntem przeciwko nierównym prawom i postu i ogłoszeniu postulatów o tym by kobiety miały równe prawa i mogło się uczyć samych miejscach tych samych warunkach mężczyźni i Dulębianka pod koniec dwudziestego wieku na przełomie 1005. 1800 pięćdziesiątego szóstego roku publikuje na łamach feministycznego czasopisma ster takim manifest na artykuł manifest związany właśnie ze walką o równe prawa do edukacji i takim postulatem by Polki walczyły o to by mogły miały wstęp w mury szkoły sztuk pięknych w Krakowie Cieszko SP to jest tak naprawdę na takich pierwszy jednak taki pierwszy wystąpień na granicy właśnie tej kryje kariery artystycznej działalności mistrz poległ wianki w dobrze w takim razie zostaniemy w Paryżu na chwilę, bo największy sukces artystyczny Dune Bianki to jak pani pisze wyróżnienie za obraz sierocej dola przyznane na wystawie powszechnej w Paryżu 1800 osiemdziesiątym dziewiątym roku, ale problem z bólem Bianco polega przede wszystkim na to, że trudno ocenić jej sukcesy tak jak pani pisze jej twórczość, bo wiele obrazów no właśnie tych sukcesem po prostu się nie zachowało tak rzeczywiście jest nie lada problem bardzo często zdamy te działa wyłącznie z opisów z recenzji prasowych takich wspomnień i ewentualnie niezbyt reprodukcji część ciał zachowała największą największy zbiór i obrazów posiada muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu przy tym są w dużej mierze obrazy, które powstały właśnie ach, Żarnowcu, czyli w dworku, które Konopiska trzymała w darze Narodowym pod koniec swojego życia, więc są to również działa tego ostatniego okresu twórczości morskiej pianki natomiast tez początkowego czy środkowego ME związane związane z największymi sukcesami nie do końca zachowały jest trochę związane z tym, że w rękę skupiła się na tej karierze artystycznej tak jak z płatnym Karpińska myślę, że zestawienie tych Puszcza rysów i patrzenia równocześnie i na karierę Bilińskiej prym banki wiele mówi właśnie o samej Marii jej losach perypetiach tym jak mógłby potoczyć z tej kariera, gdyby wybrała, gdyby została w Paryżu skupiła się na karierze malarskiej Bilińska zostaje po studiach w Paryżu staje się coraz bardziej cenioną portrecisty taką wystawia na największych wystawach skrzętnie notuje swoje sukcesy c trudno nawet firmy, które przesłał jej na bieżąco wycinki z prasy zagranicznej dotyczącej twórczości katalogu swoje działa przez dziennik, więc mamy materiał bardzo dużą oraz za swojego życia jest uznawana za świetną artystkę, więc wiedziała trafią też na największą kolekcjonerów czy czy muzeów im jej twórczość znamy dużo większym dużo lepszym stopniu natomiast dziurę pianka pod koniec rzuca drugi po wiejskiego widz angażuje się coraz bardziej działalność społeczną feministyczną trochę rzuca końce węźle paletę niż na tym skupia również 20 lat tułaczki razem z Konopnicką przez Europe nie wpływają zbyt dobrze czy na warsztat czy możliwość zamówień wydział spraw rozproszonych także z tego powodu, ponieważ wiemy z listów Konopnickiej czy Dulębianka malowała np. w Zurychu czy w Rzymie jak portrety, ale zostały tam albo zostały przewiezione, gdzie przez jakiś nieznanych do końca tych modeli portretowanych, więc z nimi stało nie wiemy, kto do końca dopracowane jak wyglądała w dobrze, a czemu opuściła Paryż tutaj znów jest trochę białą plamą jeśli chodzi o biegach 1 Janki możemy tylko zgadywać się wydaje, że mogłyby stała z względy finansowe, ponieważ regulujący nieustannie brakowało pieniędzy wszedł w manifeście łamach steru, którym wspominałam pisze że, choć ta Akademia odmierzają w Paryżu, w której uczyła płat świetnie prowadzona bardzo dużo dała jednak nauka za granicą jest pewnym kompromisem i każdy chce pracować w obcym bez środowisku i tam zostawać zostawać oczywiście wymierzy później taką opcję Warszawę, więc być może być może marzyła już jednak wrócić na ziemie polskie tam zacząć karierę, ale rozpoznał jeszcze ją gdzieś dalej, ale być może to był argument wydaje się, że 1 argumentem mogą być też sukcesy nad Wisłą, ponieważ właśnie w tym okresie Stanisław Witkiewicz ojciec Witka Witkacego pisze bardzo pochlebną recenzję jej obrazu sama 1 wystawianego konkursy zachęty w Warszawie, więc być może stwierdziła, że ma szansę na rozpoczęcie kryje kariery artystycznej prawdziwego zdarzenia właśnie Warszawie na tak dużą Bianka wraca do Warszawy, a my wróćmy na chwilę do jej relacji z Marią Konopnicką, ale w takim kontekście trochę innym mianowicie pierwsze kroki w literaturze Maria Dulębianka stawia właśnie u boku wielkiej poetki polskiej tak można powiedzieć nie wiemy, które jak pisał już wcześniej czy to relacja z Konopnicką jej wpływ zainspirował do tego by cię również ręki pióra nie tylko pędzel natomiast będąc już właśnie u boku Konopnickiej zaczyna publikować pierwsze takie obrazki raper reportażowe nowelę, którym mają wiele wspólnego z ówczesnym Konopnickiej jest podobna wrażliwość społeczna podmiot Matyka pełno Kuciel kara niż nic nie redaktorka steru po śmierci, którym Bianki takim wspomnieniu prasowym porównywała np. pierwszą elektro ręka aplikowała Mańka z naszą skarpą rzeczywiście widać pewne pewną realność pewne podobne problemy czy czy motywem wiemy też listów Konopnickiej wysłanych do różnych redaktorów wydawców, że one często pośredniczyła w tych w tych ustaleniach pomiędzy Chełmianką redakcją właśnie, więc może właśnie trzeba upatrywać w tym wpływu Konopnickiej wiele może nie wątpliwości, ale cały czas takich znaków zapytania jednak krąży wokół życia Marii Dulęby Janki tak się zastanawiałam czy w czasie pisania tej książki wielokrotnie musiała pani no mocno uruchomić wyobraźnię dużo dużo właśnie jej użyć w tym od reszty Europy w rwaniu życia Maria Dulębianka trochę tak trochę nie, ponieważ w takich momentach, kiedy nie miała sobie zbyt wielu informacji nie nie chciałam niczego sobie dopowiadać i nie chciałem go interpretować starałam się raczej rozglądać dookoła w kąt jeszcze mogą mieć informacje, nawet jeżeli nie dotyczące bezpośrednio Marii to to doświadczeń, które mogła również dzielić ten okres paryskim, że jest dobrym przykładem, ponieważ tak naprawdę wiemy tylko, w jakich latach Maria Dulębianka tam studiowała i Coca znalazłam też całkiem wiele recenzji prasowych doniesień w Polskiej prasie dotyczących ich sukcesów tam portretów, które ma charakter był wystawianej podziwiane czy nagród, która utrzymywała, ale było tak naprawdę bardzo mało informacji i w bardzo mało informacji mówiących nam coś w codziennym czy w takich warunkach, których musiała się obracać, którym Janka czy tego co mogą inspirować czy, jakim mamy problemy dlatego w tamtym momencie starałam się spojrzeć nam inne artystki z tego okresu czy inne źródła, które mogą wręcz powiedzieć o Paryżu w tych latach właśnie o warunkach studiowania przez kobiety w Akademii czuję sięgnęłam wspomniane dzienniki dla mnie dzienniki Bilińskiej czym również bardzo ciekawy materiał dziennik Marii szpilce w taki rosyjskiej malarki, która w podobnym okresie studiowała w Paryżu czy po dziewiętnastowieczne przewodnik po Paryżu, gdzie również wiele mówi na ten temat czym jest zachwycano co jadano co ile kosztowało na ile osób będzie w Paryżu była np. drogi na zlecanie było całkiem tanie jak się okazuje w ten męski sznyt podkreśla właściwie każdy, kto ją znał zdecydowanie wyróżniała się na tle współczesnych sobie kobiet tak pani pisze i kilka kilka zdań później nawet jednak w oderwaniu od wyglądu Dulębianka męskość kobiecość były właściwie stałymi kategoriami, w których opisywano jej życia zazwyczaj na zasadzie kontrastu, kto ją tak postrzegał, kto tak nie pisał w ten wątek ponieważ, ponieważ tak naprawdę we wszelkich wspomnieniach dotyczących duże banki publikowanych np. po śmierci albo jeszcze za jej życia, kiedy komentowano np. działalność społeczną w ogóle pisana jest nawet do pracy kiedyś była rozpoznawalną osobą szczególnie we Lwowie pod koniec życia rzeczywiście bardzo często traktowano ten charakterystyczny rzeczywiście wygląd, który Bianki już na pierwszym zdjęciu, które znamy, które pojawią się również na okładce ma książki widać króciutkie włosy bin okres bardzo oszczędne strój później rękę często chodziła wsie takim skromnym plusik kół i z czarną kokardą pod pod kołnierzykiem na pewno wyróżniała na ulicy spośród innych kobiet przy czym często kontestowana to w związku ze ogromną wrażliwością ciepłem opiekuńczość sądu Bianki, który postrzega oczywiście jako stereotypowo kobiece i niepasujący do tego owcy bowiem męskiego wyglądu te ten podział na kategorie męskie i kobiece również stały w recenzjach prasowych, ponieważ w tym okresie bardzo często w tych kategoriach ocenia twórczość kobiet spodziewano się żem twórczych kobiet będzie właśnie delikatna subtelna dotycząca Equisse lekkich i wrażliwych tematów natomiast mężczyzna będzie malowała u z werwą siłą brutalnością szorstka chcą to były kategorie, które bardzo często właśnie przyporządkowano, oceniając nawet obrazy Karolina Mira Zarzycka autorka książki samotnicy 2 życia Maria Dulębianka wydanej przez margines jest dzisiaj gościnią godzinę kultury za chwilę wracamy do naszej rozmowy o o Marii Dulęby łące w dołączy do nas Maria Konopnicka również sny, ale za 2 najpierw informacja dobry wieczór raz jeszcze przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska Karolina Mira Zarzycka autorka książki samotnicy 2 życia Maria Dulębianka dzisiaj gościnią godzinę kultury książkę wydało wydawnictwo marginesy właśnie przejdźmy teraz do relacji i tak skupmy się na niej bardziej Marii Bianki Marią Konopnicką, chociaż ten wątek już się przewijał w tych 2 wcześniejszych częściach godzinę kultury ulicę można pewne popołudnie no właśnie wtedy dochodzi do najważniejszego spotkania wżyciu Marii Bianki myślę, że tak można powiedzieć na pewno spotkania, które od nich dni życia w tamtym momencie to był, które w 1800800 osiemdziesiąty dziewiątym to jest właśnie informacja, którą mamy z tego zielonego rzeczniczka, którym wspomnieliśmy rozmawiałem z początku, czyli notatnika zachowanego w zbiorach lwowskiego pełnią po śmierci Janki tu informacje, które chyba najbardziej szukam w notatniku, ponieważ oczywiście ten opis śmierci Konopnickiej ogromnie cenne czy informacje dotyczące podróży wspólnych również, ale jest kolei znamy list w Konopnickiej jak wspominała natomiast ta informacja dotycząca pierwszego spotkania szczególnym 1 siła mianem zwierząt znajdę, ponieważ do tej pory była to ogromna zagadka tak naprawdę, ponieważ w, którym Janka pojawia się w listach Marii Konopnickiej w 1800 dziewięćdziesiątym roku w tym samym czasie płytka opuszcza Warszawę i zaczyna swoje płacze życzę od razu, z którym pianką i matką na początku u boku dodatkowo dawało się, że Konopnicka musiała, na którym Bianki już co najmniej kilka lat, jeżeli to było tak to była tak mocna relacja tak tak dobra znajomość, że zaczął wspólne życie za granicą i wydawało się logicznym rozwiązaniem przy czym ta notatka, którą znalazłam w wspomnianym notatniku wskazuje, że było to zaledwie rok wcześniej był to prawdopodobnie pierwszy kwartał 1800 osiemdziesiątego dziewiątego roku, kiedy spotkały sem na Oboźnej państwa Jasiński grupie chińskich kim byli możemy tylko zgadywać wydaje się, że ta znajomość potoczyła się bardzo szybka Kępińska skomentowała twórczość Dulębianka powiedziała, że chciał być koleżanką Konopnickiej Karpińska zapraszają do domu i potem już to potoczyło bardzo szybko stawiam taką hipotezę, że nie to przyspieszenie znajomości, jakim takim katalizatorem jej mogłaby również prywatne sytuacja Krupiński w tym okresie dosyć trudne, ponieważ ekonomika borykała się z problemami skandalami wywołanymi przez jej córkę Helenę, która cierpiała na zaburzenia psychiczne, które wtedy określana mianem histerii Karnicka w tym okresie nie mogą pracować w błędnym kanał przez córkę, która nauczyła już znajomych bała się Konopnicka dużego skandalu i tego jak to wpłynie na jej karierę była w tym momencie w Warszawie sama, ponieważ pozostałe dzieci już rozjechały już rosły za pracą czy czy zakładały rodzinę, gdzie indziej z mężem Warszawy nigdy nie mieszkała opuściła go bessa mieszka samotnie z dziś w Warszawie, więc była zupełnie opuszczone i wydaje się, że właśnie wtedy, którym Bianka władanie dużą pomocą lista Konopnickiej do męża pojawia się już wtedy właśnie teraz pierwsze nazwisko do Bianki jako tej osoby, które jest przenieść, która pośredniczy czasem pomiędzy matką córką, która jest wsparciem, więc wydaje się, że właśnie tam być ten moment, który bardzo zbliżą 2 kobiety do siebie, w które przede wszystkim razem podróżowały w sumie około 20 lat tych podróży było i przemieszczania się z miejsca na miejsce z miasta do miasta jak ta decyzja o wspólnym życiu była w tamtym czasie przyjmowana to nie bardzo interesowało jak to wyglądało to okresy i okazuje się, że nie było to żaden sposób stygmatyzowanie, że jeżeli im pewien jakieś kontrowersje czy czy uśmieszki związane z hrabianką to one były związane wyłącznie na okazję wyglądem czy działalnością feministyczną i pojawiały tylko po tej stronie bardzo konserwatywnej natomiast, jeżeli chodzi o rację Dunki Konopnickiej to ona była zupełnie nieznane i w prasie z tego okresu stanu np. że Konopnicka przyjeżdża na swój jubileusz w towarzystwie dzieci i wiernej towarzyszki Meritum Bianki właśnie te określenia wierna towarzyszka stała przyjaciółka 1 opiekunka pod koniec życia Konopnickiej powtarzały się w prasie gazetach we wspomnieniach koleżanek i bliskich, którym banki Konopnickiej było wiadomo że, że razem podróżują razem mieszkają razem, otaczając opieką właśnie z tym ciekawa jak pani relacje nazwała np. nazwałaby pani czuła przyjaźnią jak te role wyglądały w relacji Konopnicka Dulębianka jest taki fragment, kiedy pani pisze tak dużym Bianka była gotowa zalać mieszkanie i nasypać piasku w oczy dla sprawiedliwości dla Konopnickiej w wydaje się, że te relacje kształtowała się bardzo partnerska przyczyn każdy wraz z kobiet w każdy zmarł miała swój obszar, który w, tym bardziej zajmowała, który bank rzeczywiście szybko wzięła na siebie rolę takiej obrończyni opiekunki zdarzało się właśnie z myślą kogoś, kto np. jest zbyt szybko następujące piasek w oczy Konopnickiej czy właśnie szefem początku broniła Karpińską przed przed skandalami związanymi z córką z kolei Konopnicka prawdopodobnie jako prostu pani domu przez większą swojego życia z dotychczasowego i matka gromadki dzieci wzięła na siebie wszelkie sprawy przyziemne to znaczy gotowanie celowanie zasiewanie ubrań to też wiemy z jej listów, że żydowska, bo na głowie a kiedy Dream Bianka, która miała zupełnie głowy takich rzeczy zabrała jakąś pomoc w kuchni to kończyło się często katastrofą Instrat ten podział był dosyć wyraźne z kolei pod koniec życia Konopnickiej, kiedy one trasę cerze chorowała początkowa cierpiała na chroniczne problemy z gardłem potem latko przyszły bardzo poważne problemy z sercem bólem ręka wzięła na siebie taką opiekę nad starszą przyjaciółką partnerką towarzyszką związaną ze z takim ciemnymi oczami aplikowaniem lekarstw przywoływaniem lekarza czuwaniem nad np. żeby w nocy dokładać do pieca Konopiska zmarła itd. więc widać w tym ogromne oddanie ogromne przywiązanie bliskość czułość no tak pisze pani również ekonomika źle znosiła konkurencję i tu moje pytanie czy dlatego właśnie dopiero po śmierci Marii Konopnickiej do Bianka mocniej zaangażowała się działalność feministyczną emancypacyjne w ta działalność feministycznej społeczną dla Bianki na pewno zdominowała jej życia już po śmierci Konopnickiej, kiedy Bianka przeprowadziła się do Lwowa i to tam właśnie zaangażowała się w działania rzeczywiście pod koniec życia Konopnickiej, którym wianka w dużej mierze poświęciła swój własny czas swoją własną karierę w opiekować się sylwetką i chociaż starała się działać również w tym celu feministycznym i również grywały wtedy już ważną rolę w tym środowisku to jednak często było była trochę walka pomiędzy tym, żeby zrobić działacz feministyczne i dziś na wiece przemawiać pisać artykuły, a jednak opiekować się przyjaciółką, która wnika wymagała opieki coraz bardziej nie mogą np. sam podróżować już pod koniec życia wspólnie spędzały ten okres zimowy jesienne w cieplejszym czy pani sprzyjającym dla zdrowia Krupiński klimacie, czyli Konopnicka ponad wszystko, ale rzeczywiście, kiedy przyjaciółka puszczają na zawsze w umiera, a wtedy bólem w bankach zaczyna zajmować się bardziej sprawami emancypantki jednym z najgłośniejszych takich emancypacji innych działań Dulęby Janki było kandydowanie do galicyjskiego Sejmu krajowego w 1908 roku na nowoczesność tego pomysłu zachwyca myślę dziś również tak tak byłem tak naprawdę największa akcja tak myślę można powiedzieć wianki jeszcze zarzuca Konopnickiej w 1908 roku lwowskie emancypantki panuje taki pomysł strachem znajdują w ten sposób Kruczek prawny, który starają się wykorzystać to znaczy przyglądają ustawy dotyczące wyboru kandydatów to z Sejmu krajowego Galicji okazuje się, że nie ma tam wprost powiedziane, że kobiety nie mogą kandydować wynik tego prostu nie wziął pod uwagę, więc trwają, bazując znaczy ME wystawią swoją kandydatkę oczywiście nie miał złudzeń, że będzie to raczej akcja performance akcja inwestycyjna mająca przykuć uwagę opinii publicznej zwrócić uwagę szerszej publiczności na postulaty kobiet po straty, licząc oczywiście im praw wyborczych dla Polek i postanawiają wystawić właśnie z urzędami jako taką kandydatkę to jest przecieka sprawa zorganizowano profesjonalną kampanię wybaczą na ulicach Lwowa zawisły afisze nawołujące do głosowania na Bronowiankę rękę na wiecu przedwyborczym wygłasza swoją umowę kandydatką w pisaniu, które pomaga zresztą Konopnicka Kurier lwowskim opublikował w tym na pierwszej stronie konserwacji napisana przez Konopnicką wychwalającą Dulębianka jako wspaniałą postać z panią działaczkę wspaniałą kandydatkę rynek zdobywa 511 głosów co wcale nie jest najgorszym wynikiem biorąc pod uwagę to jak późno zaczęła ta kampania jak wiele kobiet, ponieważ taki przepis, że w Galicji część kobiet, które opłacały szczególnie wysokie podatki miał odpowiednie kształcenie mogą głosować natomiast niebezpośrednio, lecz męski pośredników, więc część kobiet prawdopodobnie oddała swoje głosy na kogoś innego nie mogła zmienić, głosując na Łubiankę dostaje ponad 500 głosów, ale przede wszystkim nagłaśnia sprawę walki prawa wyborcze można powiedzieć, że z dnia na dzień staje się trochę twarzą feminizmu we Lwowie w Galicji, ponieważ wiele dzienników nie tylko Lwowskich, ale i krakowskich ogólnie innych galicyjskich nawet austriackich w Wiedniu publikuje podobiznę pisze o tej akcji piszą o postulatach jej jej towarzyszek w boju, więc wydaje się, że cel został osiągnięty, bo była odważna, bo była inteligentna, bo nie odpuszczała przede wszystkim wtedy, kiedy ktoś atakował kobiety jej potyczki z różnej maści recenzentami publicystami można powiedzieć były warte dzisiejszych książek Rebeki Solid chociażby słynna polemika dam z kas nadzieje tak to wydaje się, że jest to pierwsze wystąpienie takich właśnie o charakterze demonstracyjnym FM minister w LM banki zmiana jeszcze w 1800 dziewięćdziesiątym czwartym roku publikuje na łamach czasopisma prawda rzadko bardzo ostrą polemikę bardzo też błyskotliwą i zabawną w ten sposób z dużą Drąg z poczucia humoru, którego na pewno, więc nie brakowało jak wiemy też innych wspomnień polemikę AM skierowaną wobec autorem takiej recenzji emancypantki Bolesława Prusa opublikowanej w tygodniku Ilustrowanym, gdzie tak naprawdę pod pretekstem pisania recenzji bardzo konserwy konserwy pewne autor pisze ocen co kobiety powinny robić czym się zajmować czynnie szkaluje i wybory życiowe związane z feminizmem czy ze złożeniem do edukacji wyższej wypomina, że powinny być z MAK matkami Polkami i pozostać u boku mężczyzn zakładać rodziny itd. w rękach w ten moment nie wytrzymuje właśnie pisze bardzo błyskotliwa polemika na ten temat, wypominając i mężczyznami to, że właśnie mieszają się w swej sprawie mówią kobietom jak mają rzecz en oraz punktując po prostu po kolei wszystkie argumenty autora tej recenzji, które są rzeczywiście dosyć proste do obalenia Maria Dulębianka umiera w roku 1919 prawdopodobnie na tyfus tak właśnie na teren na tyfus też jest poruszająca historia, ponieważ duże Bianka na początku 1500 dwunastego roku dołącza do delegacji kobiet, które ruszają jako misja czerwonego krzyża na tereny kontrolowane przez Ukraińców by zbadać warunki jakich znajdują się tam Polacy, w jakich prac są przetrzymywani w obozach internowania okazuje się, że te warunki są fatalne w bardzo wielu obozach szaleją różne choroby zakaźne w tym tyfus po powrocie okazuje się, że wszystkie 3 elegantki w tym również Bianka zachorował na tyfus w 2 stracą życie jedne wydobrzeje i w marcu 1911 roku wrębie Anka, który Bianka umiera tak naprawdę, oddając swoje życie znów da innych niż w ostatnich dniach życia udaje napisać obszerne sprawozdanie dotyczące tych warunków, które już po śmierci opublikuje Kurier lwowski, które ma nadzieję, że poprawi trochę warunki, w których żyją tam rodacy oddaje swoje życie jako bohaterka i tak też będzie zapamiętane we Lwowie kobiecie, którą Maria Konopnicka nazwała Piotrkiem o oddzielnej emancypację konsekwentnej feministek o utalentowanej malarce no i jednej z pierwszych również rowerzystek miejskich emeryturę więcej dzisiaj rozmawiałyśmy z Karoliną adm. Zarzycka autorką książki samotnicy 2 życia Maria Dulębianka wydanej przez wydawnictwo marginesy bardzo dziękuję pani Karoliny za to spotkanie na łączach sklepowych dziękuję serdecznie zaproszenie oczywiście polecam lekturę tak polecamy lekturę oczywiście i będzie szansa, żeby od nas książkę Marii robiące dostać czekam na państwa maile na adres dla was małpa TOK kropkę FM dziękuję Tomaszowi kopca za pomoc w przygotowaniu programu Marta Perchuć-Burzyńska do usłyszenia za chwilę Kamil Wróblewski i między słowami Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA KULTURY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA