REKLAMA

Gigantyczne protesty w Uzbekistanie - Karapałpacy dopięli swego i zachowali autonomię

Połączenie
Data emisji:
2022-07-04 13:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
15:03 min.
Udostępnij:

Największe od lat protesty w Uzbekistanie wywołała decyzja prezydenta, by zmniejszyć autonomię regionu zamieszkiwanego przez Karapałpaków. O szczegółach opowiada Arkadiusz Legieć z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie ich klub dzięki krótki, a w trzynasta 42 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami jest Arkadiusz Legieć z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych dzień dobry dzień dobry będziemy rozmawiali o pięknym zakątku Uzbekistanu znaczy nie wiem czy pięknym tam nie byłem czy kara kał stacji może zacznijmy w ogóle od tego co to jest taka raka pasja, gdzie się znajduje jako partia też moja tak formalnie Republika autonomiczna kapo stanu jest to część Uzbekistanu Jana Rozwiń » część muzyki stanu posiadająca autonomię ciała wywodzi się jeszcze, tak więc czasu tworzenia współczesnej państwowości uzbeckiej z pewnej odrębności etnicznej narodu Caracal ptaków same Uzbek i kark Patsy żylibyśmy takoż uogólnić o etnicznie należą do niego Wtorkowski, ale są bliżsi teoretycznie zakon i samemu bankom, jednakże w związku z pewnymi przetasowania miejsc z formowaniem granic w latach dwudziestych i później jeszcze w czasach związku Radzieckiego zaleźli się w ramach organizmu państwowości uzbeckich dzisiejszym wymiarze no i są pewną strukturą oni obcą Uzbekistanie dzięki temu udało im się zachować autonomię aż po dziś dzień też autonomie dodajmy dość szerokim zakresie, ponieważ konstytucji uzbeckiej do dzisiaj istnieje zapis o tym, że karta pracy mogą wystąpić w sposób legalny referendum o włączenie się o stanie utworzeniu własnego państwa ewentualna zmiana tego typu zapisu możliwościami tego zapisu wywoła w ostatnich dniach protesty w tym w tym zakątku, które z perspektywy Uzbekistanu jest dość istotny, ponieważ zapewnia jak Uzbek stanowi dostęp do morza Aralskiego które, jakkolwiek byłoby nas dotknięte katastrofą ekologiczną od lat no to jednak jest ważnym strategicznie obszarem wewnątrz Pakistanu i w ramach całej Azji centralnej sami Tarka Patsy nie nie są żywiołem, więc dominującym w swojej Republice, ponieważ zgodnie z szacunkami oni stanowią około 500 000 ludności i cała Republika kadrami ludności jest mniej niż 13 może niż 14 tego tego obszaru, jednakże jest to pewna mniejszość etniczna rano szczególnie w ostatnich dniach zyskuje na znaczeniu politycznym wewnątrz samego Uzbekistanu to w takim razie pojawia się pytanie, dlaczego próbowano autonomie Caracal operacje ograniczać, bo teraz dominują takie newsy rząd się wycofał ograniczania autonomii nie będzie Caracal Patsy dopięli swego takie hasła padają w mediach, więc może spróbujmy opisać ten proces, który tam ostatnio zasiadł znaczy, dlaczego w ogóle doszło do tych protestów, dlaczego w ogóle pojawi się taki pomysł, żeby autonomia Kraka operację ograniczyć taką pracę dostali poniekąd kosztem jeśli moglibyśmy w ten sposób określić zmiany konstytucyjne, jakie w czerwcu zostały zaproponowane przez ich katami z Grajewa one tylko pośrednio dotyczą Caracal pac one przede wszystkim mają zapewnić urzędującemu prezydentowi urzędującemu od 2016 roku możliwość ponownego ubiegania się od swój urząd w momencie, kiedy obecna kadencja dobiegnie końca, ponieważ zgodnie z obecnymi zapisami konstytucji prezydent może sprawować 2 kadencji druga kadencja apartament z Rojewa no jak każdy prezydent regionu musi się zmierzyć w takiej sytuacji z ryzykiem przecież wyzwaniem sukcesji czy też ryzykiem utrzymanie się przy władzy przywódca regionu takiej sytuacji sięgali po różne modele czasem były to zmiany konstytucję teraz w Uzbekistanie czasem jest przekazanie władzy komuś ze swego bliskiego otoczenia jest w każdym wariancie tego typu scenariusz rodzi ryzyko destabilizacji wewnętrznej, ponieważ nawet, jeżeli decydujemy się na przeprowadzenie zmian formalnoprawnych w państwie, która nie jest państwem demokratycznym państwem autorytarnym jest państwem, gdzie Wola wyborców nie do końca przekłada się na stację paliw są w państwie do tego przeprowadzania tego typu zmian rodzi napięcia, ale prezydent Międzyzdrojach w tych zmianach poszedł szerzej niż tylko samo zagwarantowanie sobie urzędu na dalszy okres czas za tak, ponieważ dostrzegam konieczność centralizacji większej centralizacji władzy w państwie na wypadek ewentualnych kryzysów wewnętrznych państw, które są możliwe w związku ze złą sytuację gospodarczą nie tylko w Uzbekistanie, ale całym regionie mając również doświadczenie tego, że ewentualne protesty też tendencje odśrodkowe winnych państwach regionu prowadziły do głęboki kryzys szafkach erozja chciał sąd poniekąd wyjść naprzeciw tym ryzyko ograniczyć postanowił rozszerzyć katalog proponowanych zmian m.in. o to, aby ograniczyć oto mamy tylko bardzo jest to z tego też względu o tyle wrażliwy obszar, ponieważ od lat, jeżeli pojawiały się jakieś wrażliwe momenty w relacjach uzbecka rosyjski to tak jak radykalni politycy rosyjscy lubili czasem kwestionować przebieg granicy rosyjsko kazachskiej tak czasami lubili szczególnie w przekazach medialnych sięgać po taki argument, że karp Pacek ten wewnętrznie, że w Pakistanie, bo przecież mogliby się również starać o niepodległość co oczywiście było bardzo Maryja polityk uzbecki, którym zależy na integralność terytorium swego państwa nie znają, więc chciał w ten sposób uprzedzić pewne możliwe naciski zewnętrzne na sytuację wewnątrz swego państwa i odebrać kartę taką możliwość tego legalnego oderwanie się z Pakistanu poprzez oddawanie Inter ekonomii i pradawna formalnej możliwości, decydując się na takie posunięcie nie spodziewał się jednak, że spotka się dostać radykalnym sprzeciwem, jaki miał miejsce w ostatnich dniach w kartach powstania szczególnie w jego stolicy pokusie no i co tam się takiego działo zaczynają ten protest jak rozumiem musiałem rzeczywiście jakąś potężną skalę, jeżeli tutaj trzeba było wycofać z takich pomysłów, ale co oznaczało w praktyce, jeżeli mamy podobną skalę tych protestów do innych protestów w regionie w ostatnich miesiącach latach one wcale nie były tak wielki oczywiście kilkanaście tysięcy kilkadziesiąt tysięcy ludzi, ponieważ mamy tutaj rozbieżne przekazy medialne, ale ludzie wyszli na ulicę, gdzie przeciwstawiali się przez przeciwstawił się organom porządkowym w grudniu zaczęli bardzo oto sposób manifestować swoje niezadowolenie z proponowanych zmian, a ich niezadowolenie zaczęło być tłumione zbrojnie siłowo, przez który odpowiedzialny za zapewnienie bezpieczeństwa, jednakże władze Uzbekistanu bardzo szybko dostrzegły, że ich plan ich decyzja o tym ma ograniczyć to niezależne 4 chłopaków no może rodzić większe zagrożenie niż to, czego chcieli uniknąć, więc uniknąć tego ewentualnego ryzyka separatyzm w przyszłości mają również na uwadze to co działo się w sąsiednich te w ostatnich miesiącach choćby w Kazachstanie mojej ocenie przekaz na szafkach nieraz jak słusznie osądził w tej sytuacji, że ocenił, że dalsze rozdawanie się protestu może mieć negatywny wpływ na sytuację w całym kraju wasz, jeżeli spojrzymy np. Kazachstanu ze stycznia tego roku protesty na początku właśnie pozorne ograniczone do ośrodków przemysłowych poprzez brutalnych pacyfikacji rozlały się na cały kraj jest ja, chcąc uniknąć takiego ryzyka, a umówmy się wody do protestowania nie tylko Caracal powstanie, ale w całym Uzbekistanie one są, ponieważ jest rozpad ekonomiczna nie gra się zarobkowe musieli płacić Rosji Uzbekistan zostaje pośrednią doświadcza negatywnych konsekwencji sankcji nałożonych na Rosję i w dodatku w dalszym ciągu są odczuwalne konsekwencje pandemii covid, która ma dodać brutalnie dotknęła gospodarki poziom życia ludności regionu to wszystko sprawia, że te protesty z łatwością mogłyby się rozdać na resztę kraju spostrzegł władze uznały, że warto ryzykować warto brnąć łatwiej tutaj powiedzieć, że na dobrze słuchamy głosu obywateli jesteśmy w stanie korygować swoje początkowe zamiary po to, aby właśnie zachować wewnętrzną stabilność, czyli rozumiem, że to nie jest tylko kwestia jak autonomii niezależności tylko to jest taki protest jak to się często dzieje zazwyczaj tak dzieje procesy dotyczące czy protest i jakby pewien pewne zjawisko społeczne dotyczące bardzo różnych obszarów tak generalnie chodzi po prostu jak sądzę tak z tego co pan mówi o koszty życia tzw. karpaccy od lat czują, że ich rola w takim państwie laty ich własnej Republice w ramach stanu oraz marginalizowana dzieje się też tak z tego powodu lekarką partia przez lata jest zasiedlana przez ludność uzbecką o to, żeby się ograniczać potencjał samych Marek zapachów do decydowania o losach swój własny Republiki poprzez to, że będą w niej po prostu mniejszością w związku z tym ta decyzja jak początkowo została zaproponowana przez między Ewa ona była nie tyle ryzykowna czy rozprawka, ponieważ no i ewentualne ryzyko oderwania się Caracal powstaną od Pakistanu można byłoby możliwe, ponieważ ewentualnym głosowaniu do tego żywią uzbeckiej jest, więc żywią krakowskiego Republice na oczywiście, aby decyzja wzbudziła jak zawsze po ten 1 mały szczegół porusza wszystkie na stronę oczywiście Krakowiacy niezadowolenie ze swojej sytuacji zwrócili uwagę także na inne aspekty związane z poziomem życia sytuacja ekonomiczna już nie tylko tymi aspektami polityczno narodowościowymi, ale wszystkie razem stworzyły ten worek z pełni zadowolenia, który wyprowadził ludzi na ulicy, ale czy to jest także wyprowadził tylko Caracal parków to znaczy, skąd wiemy, że to są Kraka pac kie procesy tylko wyłącznie pod hasłem ograniczają naszą wolność ograniczają naszą autonomię czy też to są protesty regionu tak jak pan powiedział jednak regionu, w którym ani nawet nie są większością tylko są jednym z jednym z ich bez elementów układanki etnicznej kwestia narodowościowa kolanka kołpaków jest na pewno lejtmotywem protest należy całą pewnością nie tylko Caracal płace mają być prawo niezadowoleni ze swojej sytuacji bytowej Uzbekistanie są z pewnością nie tylko oni wyszli na ulicę no ulice wyszli ludzie, którzy po prostu są niezadowoleni z obecnego stanu rzeczy i przy okazji pewnego niepokoju wewnętrznego również poczuł się na sile i konieczności do tego, aby zamanifestować swoje niezadowolenie szczególnie w sytuacji, kiedy protesty na początkowym etapie zaczęły być krwawo tłumione przez władze dodał pewien impuls do tego, aby szczególnie w sytuacji takiego wewnętrznego oraz drgania i sytuacji, kiedy władza daje się okazywać pewną słabość też wolę Doda do kompromisów zamanifestować również swoje problemy pan waszą problemu ekonomicznego ten pokarm robaków dotykają również Uzbek, więc jeżeli manifestować tego typu niezadowolenie i zabiegać o swoje ewentualne postulaty no to taki moment dochodzi do wewnętrznego zaleganie z momentem, kiedy najwięcej całą pewnością można ugrać, więc nawet, jeżeli dla funkcjonariusza kwestia narodowościowa na ulicach Chicago Patsy musimy jasno powiedzieć, że weszli nie tylko Krakowiacy i nie tylko oni manifestowali swoje niezadowolenie osoby z pewnością złoty też elementem, który skłoni jezdnia lewa do ustępstw to pytanie za 10 punktów jak pan sądzi, dlaczego tak się stało, że właściwie Caracal operacji napisali prawie wszyscy znacie to nie jest jakoś region, który generuje zniósł światowy nie ma co oszukiwać czy to jest kwestia kanikuły czy to jest kwestia faktu, że w tym momencie na wszystko co jest tak by w tym wianuszkiem wokół Rosji patrzy się ze zdwojoną uwagą, bo Ukraina co może być częstsze co tu zadziałał redaktor na mnie odpowiedział na faktycznie troszeczkę jest Sezam w markowej całą pewnością nie są bardziej egzotyczne łatwo się przedstawia on na pewno, ale pani spełniona najważniejszy element, który sprawił, że Karpacka czy przed z 1 strony mamy do czynienia z sytuacją, w której Rosja jest zaangażowana na Ukrainie Rosja dokonuje bezprecedensowych działań historii o zimnej wojnie, kiedy patrzymy z uwagą na wszystko co robi Rosja albo na to co się dzieje, dlaczego los, a Azja Centralna jak takie strategiczne podbrzusze Rosji jest regionem, który musi przyciągać nasze zainteresowanie w tym aspekcie z drugiej strony są już kolejne protesty w Azji centralnej w ostatnich latach mieliśmy do czynienia z przewrotem gwałtownymi protestami i stan i w tym roku mieliśmy protesty Kazachstanu mamy do czynienia z okresowymi wystąpieniami, które nie stanie w ramach, jeżeli nie przebijają się do mediów media nie mają de facto dostępu do tego państwa niezależne media oczywiście no to jednak to wszystko sprawia, że patrzymy na Azję centralną jako pewien region wojny jako pewną beczkę prochu, gdzie co chwilę dochodzi jakiś wewnętrznej destabilizacji bardzo często przekładają się na dzisiaj polityczne bo kiedy stanie doszło do zmiany władzy w Kazachstanie doszło do pewnego znacznej przebudowy systemu politycznego roszad na najważniejszych organach państwowych nie, jeżeli coś zaczyna drgania w Pakistanie nie dziwię się, że wszyscy spoglądamy na to państwo, dopatrując się, że to może być zaczyn kolejny jakiś strategicznych UE na przekór strategicznego przeformułowania sytuację w tym kraju jest kraj ważny jest to kraj ważny dla Azji centralnej i takim szerszym aspekcie, ponieważ jest to jeden z niewielu krajów tego regionu oraz stara się utrzymać pewną asertywność w swojej polityce względem Rosji względem, które próbuje odgrywać taką pozytywną rolę w regionie jako kraj regulujących konflikty stymulujący pozytywną współpracę i pewną taką wewnętrzną współpracę i regionie nie do końca uzależnioną od ras yorki w to nie jest już próbował taki balans zachowywać wiadomo co z tego wyszło tutaj mówi oczywiście kazusie Białoruś, a tylko tutaj sytuacja jest troszkę inna Uzbekistan ma choćby tą przewagę, że ogranicza ani z Rosją ani finalny w związku z tym mam większą możliwość do zamanifestowania tej asertywności, ale oczywiście tutaj też możemy wrócić do początku naszej rozmowy do tego, o czym mówiliśmy, że Rosjanie, jeżeli pojawiały się wszyscy w relacjach z oznakami czasowi wyciągać ten przykład Darka powstaną obowiązki wyrzucałem jesteście tacy stabilnie wcale tacy jesteście niezależni, bo przecież od wewnątrz można sprawić problemy tłumaczy ukarać opłacam, które może się przecież łączyć, a my chętnie to poprzemy oznaką wie wcielić pozbyć tego problemu okazało się, że lepiej się tego problemu nie pozbywać, ponieważ sama próba rozwiązywania ryzyka secesji kard Ocampo stanu może być większym zagrożeniem mieszana secesja, które są prawdopodobna, ale to znowu nam pokazuje, że w Makowie mają możliwość z 1 strony do pewnego dystansowania się od Rosji, nawet jeżeli teraz próbuje znajdować te słabe punkty tej państwowości tych władz tego państwa o to, żeby zabezpieczać swoje wpływy w regionie dziękuję bardzo, Arkadiusz Legieć z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych był z nami 1357 za chwilę informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA