REKLAMA

Wiarygodność ofiary i domniemanie niewinności. Przemoc domowa w prawie

Światopodgląd
Data emisji:
2022-07-05 15:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:55 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz zapraszam państwa ma światopogląd, który zaczniemy dziś od rozmowy z Moniką Sokołowską dzień dobry dzień dobry państwu Monika Sokołowska jest adwokatką współautorką książki przeciwko Gortatowi, czyli poradnika dla kobiet, które doświadczają przemocy, bo o przemocy domowej będziemy w pierwszej części świata podglądu rozmawiać czy będę pytać ekspertka gdzieś z tyłu głowy inspiracją były efekty wydaję mam się efekty Rozwiń » sprawy głośnej amerykańskiej dwojga celebrytów o przemoc domową i taka obawa, którą mu wyrażały specjalistki w stanach Zjednoczonych głównie sprawa toczyła się w Stanach Zjednoczonych dwojga aktorów, że niezależnie od tego jak śledzie, po której stronie jest co z tego procesu zrozumiał, o co w ogóle ten proces pokazał nie jego efekt będzie taki, że w dużej mierze uniewinnienia wielkiego aktora, że w spowodować, że część mniej ofiar przestępstw seksualnych będzie miało w sobie gotowość odwagę wiary może bardziej nawet wiarę w system by zgłaszać przestępstwa czy pani podziela tę obawę czy je z chciałabym może zacząć od definicji przemocy domowej czy też w naszym mieście systemie tutaj prawnym polskim przemocy w rodzinie, ponieważ uważam, że zdefiniowanie tego czy próba zdefiniowania przemocy jest też istotna jako punkt wyjścia do do tej naszej rozmowy chciałbym powiedzieć, że przemoc domowa czy przemoc w rodzinie jest pojęciem dużo szerszym aniżeli przestępstwa związane z tą z tą przemocą w Polsce obowiązuje ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, która definiuje przemoc w ten sposób, że jest to może być to jednorazowe albo powtarzające się działanie umyślne albo też zaniechanie, które narusza prawa albo dobra osobiste członków rodziny w szczególności naraża osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo zdrowia narusza godność nietykalność cielesną wolność i tutaj w tym także wolność seksualną powoduje szkody na zdrowiu fizycznym albo psychicznym, a także wywołuje cierpienia krzywdy moralne osób, które są taką przemocą dotknięte i tutaj i teraz przestępstwa, które są związane z przemocą domową to najbliższe temu pojęciu będzie przestępstwo znęcania się nad rodziną da, czyli będzie albo znęcanie psychiczne albo znęcanie fizyczne odrębnie są regulowane przestępstwa seksualne, czyli odrębnym przepisem odrębnym przepisie jest uregulowane zgwałcenie np. i terasy, żeby w ogóle mówić o przemocy trzeba by wskazać na taki cechę, czyli na, czyli wykazać to, że dane zachowanie albo dane zaniechanie sprawcy miał charakter umyślny, czyli było ukierunkowane na to, żeby komuś sprawić przykrość zrobić krzywdę naruszyć jego prawa albo jakieś dobra osobiste albo po prostu wymierzyć w godność tej drugiej osoby, żeby wystąpiła przemoc musi nastąpić też dysproporcja sił między sprawcą a, a osobą, która doświadcza przemocy, czyli musi być taki stosunek zależności, który sprawia, że ta osoba, która doświadcza przemocy jest jest słabsza, jeżeli nie ma tej dysproporcji sił to mówi się powszechnie konflikcie, jeżeli mamy konflikt jest dość często taka obrona ze strony sprawców że, że jest to kąt woja im wprawdzie to, ale ona mi też coś innego prawda, więc ta dysproporcja siły istotna jeśli chodzi zarówno o jeśli mówimy o przemocy w rodzinie w tym szerszym pojęciu albo jeśli mówimy o przestępstwo znęcania się tam również jest stosunek zależności, czyli też dysproporcja sił musi wystąpić oczywiście musi być też spowodowanie szkody, czyli może to być cierpienie może to być jakieś poczucie krzywdy u osób albo też oczywiście też uszczerbek na zdrowiu, czyli mówimy o przemocy fizycznej czy właśnie przemocy seksualnej i wówczas, jeżeli my mówimy o takiej przemocy, jeżeli mówimy takich zdarzeniach i możemy zdefiniować jako przemoc to możemy podjąć jakieś działania z tym związane to chciałbym zaznaczyć, że bardzo często osoby, które doświadczają przemocy sama nie wiedzą właściwie to, czego doświadczają to jest przemoc czy to nie jest przemoc czyli czasami zdarza także przychodzą do mnie klientki klienci i opowiadają, jaki się sytuacja tak naprawdę nie do końca wiedzą co co to jest co jest co spotyka tak się zdarza często w przypadku przemocy psychicznej, którą dosyć trudno zdefiniować oczywiście w PiS mówimy o przemocy psychicznej tak łatwo definiowanej to wiadomo, że będą to wyzwiska wiadomo, że będą to groźbę ubliżanie to jest stosunkowo łatwe do do rozpoznania natomiast są takie formy przemocy psychicznej, które trudno jest tak zauważyć na pierwszy rzut oka i osoby, która doświadcza przemocy wierzę coś jest nie tak wieży czuje się źle z zachowaniem, które ją dotknęło, ale nie potrafi uświadomić do końca co tak naprawdę zachodzi, a istotą przemocy i takim kierunkiem działania sprawcy jest właśnie taka chęć kontroli nad drugą osobą jest właśnie sprawowanie kontroli w celu zaspokajania własnych potrzeb to jest to są różne zachowania o charakterze manipulacyjne MO i mówi się też psychologii, że przemoc w rodzinie właśnie takim ujęciu psychologicznym to jest sytuacja chroniczne traumę, czyli to coś co takie takie zachowania taki stan, który wywołuje osoby, która doświadcza przemocy właśnie takiego poczucia wyższości niższej wartości poniżania czucia się upokorzony MO stąd właśnie bardzo istotne jest też dla rozpoznania tego zjawiska to jak jak taka osoba funkcjonuje w aspekcie psychicznym, czyli ten aspekt psychiki i zarówno sprawcy jak osoby, która doświadcza przemocy narzucające się to znaczenie na bywa względne w tym sensie, że co zależy od tego jak ofiara natomiast sobie z tym radzić, kto odbiera, więc to troszkę tak natomiast musimy zawsze przyjmować taki miernik obiektywny natomiast rzeczywiście osoby, która mają w sobie pewne cechy łatwiej ulegają powiedzmy byciu osobą w byciu ofiarą tak przemocy i też osoby, które taką przemoc stosują one również wykazują pewne cechy osobowości czy też też są w ten sposób też w ten sposób działają, czyli mówimy o tym aspekcie psychologicznym jest bardzo ważne kluczowe wręcz dla dla mechanizmów przemocy w ręku pani chciała zacząć od tej definicji to znaczy ma pani poczucie, że co nie jest szczególnie zrozumiałe czy, bywa że wybaczam na pewno jeśli chodzi o kwestie przemocy w rodzinie czy przemocy domowej ważne jest dla nas, żebyśmy uświadomili, że nie każda każda przemoc jest przestępstwem i też nie zawsze to, że ktoś zostanie uniewinniony albo na skorzystanie postępowanie umorzone czy z powodu braku dowodów czy z powodu jakichś innych okoliczności, które np. uznania, że to nie jest na tyle weekend zintensyfikowane za zachowanie sprawcy i należy go uniewinni czy też należy postępowanie umorzyć to nie znaczy tej przemocy w domu nie ma w a dlaczego to jest ważne, żeby podkreślić jeszcze czy jest pani perspektywy dla mnie jest ważne, żeby podkreślić to, że prawo karne, które odgrywa niezmiernie ważną rolę my cały czas mówimy o tym, że wiadomo, że dążymy do ukarania sprawcy dążymy do tego, żeby wymierzyć mu karę za czyny zabronione, których dokonał, ale prawo karne jednak w kontekście rodziny ma jednak taką rolę subsydiarną rolę pomocniczą to nie oznacza, że jeżeli np. postępowanie umorzone to, że osoba doświadcza przemocy, która zgłasza jest niewiarygodna czy, że jest nastąpi zaprzeczenie tych okoliczności, o których ona mówi, a kontekst wiarygodność jest bardzo istotne jeśli chodzi o kwestie przemocy domowej jak bardzo ciekawy tekst napisała Monika Sokołowska właśnie o problemie braku wiarygodności pokrzywdzonej i do tego zaraz maty o tym powiemy, ale w kontekście pewnego konfliktu pewnej zasady nader powiedziała konflikty zasady uznania wiarygodności taki na pierwszą pierwsza reakcja uznajemy wiarygodność ofiary potem możemy zweryfikować, ale odruch powinien być odwrotny mówią eksperci również, dlatego że w tej chwili jest problem wiarygodność podważa się często wiarygodność kobiet jak ta zasada ma się do zasady domniemania niewinności widzimy często napięcia przynajmniej w tej w tej sferze publicznej tak między tymi 2 zasadami, więc najpierw powiedzmy problem braku wiarygodności pokrzywdzonej, który jak rozumiem endemiczny społecznej powszechny tak to jest taki problem bym powiedział systemowy, że kobietom generalnie realizuje się, że także zgłasza kradzież to nikt w założeniu nieznacznego pytać czy na pewno, ucząc oficera określonych przedmiotów właśnie to wskazałam tą firmą z artykułów i w rozdziale tej książki wrażliwości w państwie prawa, do których pani redaktor właśnie na nawiązała natomiast jeśli chodzi o wiarygodność kobiet no tak, gdy są bardzo dokładnie rozpatrywane na okoliczności tego tych zdarzeń, o których mówią to, iż w kontekście domniemania niewinności co zrozumiałe, ponieważ właśnie na tej kanwie prawnokarnej zasadę domniemania niewinności jednoznacznych zasad procedur procesu karnego nikt nie może być uznane za winnego dopóki wina nie zostanie mu udowodniona natomiast i właśnie też tutaj dlatego też takie ważne, że prawo prawo karne dla wykazania, że prawo karne to są jedne procedurę bardzo istotna i brzemienne w skutkach dla sprawcy dla czy dla osoby, która doświadcza przemocy, ale przecież wszelkie działania przeciwdziałania przemocy czy zapobieganie dalszym konsekwencjom różnych zachowań to, że to jest kwestia procedur cywilnych prawda, czyli nakaz opuszczenia lokalu czy właśnie te interwencje Polic, która ostatnio, w które pozwalają na odizolowanie sprawcy afery przez ostatnie ostatnie zostały wprowadzone tak naprawdę nie dotykają procedur karnych wrócimy do rozmowy państwa gościnią jest Monika Sokołowska adwokatka no właśnie współautorka książki przeciwko Gortatowi, czyli poradnika dla kobiet, które doświadczają przemocy wrócimy po informacjach apka świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz państwa gościnią cały czas jest Monika Sokołowska adwokatka moc specjalistka zajmująca się przemocą wobec kobiet prawniczka i z tej perspektywy mówimy też mówiła Monika Sokołowska podkreślała, że nawet, jeżeli prawo karne nie znajduje zastosowania to nie znaczy, że przemoc nie ma tylko prawo karne zajmuje się pewnym specyficznym czy takim już bardzo, bo bycie skrajnym radykalnym wymiarem tej przemocy wiemy że, dlaczego w zasadzie kobiety nie ufają tak często wymiarowi sprawiedliwości nie zgłaszają przestępstw potencjalnych po pierwsze, mechanizmy przemocy c są są tak skonstruowana, że kobiety, która i doświadczają, czyli bardzo duża wstydu bardzo różne lęki związane z ujawnieniem przemocy ujawnienie przemocy może nastąpić albo zgodzie z wolą osoby, która doświadcza albo niezależnie od woli, czyli w skutek interwencji policji zgłoszenia przez sąsiadów i nie zawsze też osoba, która doświadcza przemocy jest gotowa utrzymać decyzję, więc często jest także kobiety wycofują się dlaczego, że dla złotego nie rozumie nawet wykorzystuje przeciwko nim tak właśnie wykorzystuje przeciwko tak jest albo odmowa wszczęcia postępowania albo umorzenia jego postępowania kobieta nie czują wsparcia z różnych powodów się wycofują czasami to jest brak gotowości psychicznej to może być nadzieją na to, że wszystko jeszcze się poprawi będzie lepiej może być oddziaływanie sprawcę na osoby, która doświadcza przemocy, czyli np. próba przeproszenia obieca obiecywanie poprawy, a najlepiej żeglowania systemu, a brak zaufania do systemu również jest taką się taką taką przyczyną braku ujawniania zgłoszenia przemocy domowej albo wycofywania się albo też np. jeżeli właśnie kobieta próbuje zgłasza taką przemoc, ale później postępowanie umorzone albo z oskarżonych uniewinniony w trakcie w trakcie procesu i kobieta ma poczucie, że nie uwierzono, a potem bardzo trudno jej zgłosić przemoc drugi raz poniesiona nie wierzy w to, że coś można zrobić albo obserwuje takie przypadki np. gdzieś tam znajomych w rodzinie w sądzie jak wybrać albo sądzie celebryci walczą natomiast jak chciał też podkreślić, że jeżeli przemoc nie zostaje zgłoszona czy ona nadal tam za drzewa w 4 ścianach domu to ma taką tendencję do nasilania się, więc jeżeli nie osoba, która doświadcza przemocy nie postawi jakieś granice nie powie stop no to jest duże ryzyko, że te zachowania przemocowe będą się zdarzały częściej będą coraz bardziej intensywne często też takim momentem do zgłoszenia przemocy do ujawnienia tego jest np. to, że przemoc zaczyna być kierowana przeciwko dzieciom wtedy już taka osoba, która doświadcza przemocy jako rodzic już nie chcę się na to zgadzać i wtedy przemoc zgłasza też pisze pani to wydaje się bardzo ważne podkreślił o tym, że niebywale ważni są ludzie w systemie znaczy system to jest 1 rzecz druga to są ludzie na AAA to są często mężczyźni, którzy mają swoje poglądy na temat tego czym jest przemoc stąd też, bywa że rozumie bagatelizują po prostu policjanci nagle system się zmienia, że jednak namawia pani kobiety pomimo tego, że wiemy, że ten system nie zawsze zadziała jak należy, żeby się jednak zgłaszały ja może może zatrzymać tego, że od 2014 roku istnieje funkcjonariusz i kwestionariusz szacowania ryzyka, które stosują funkcjonariusze policji przy interwencjach domowych ten kwestionariusz pozwala szacować sytuację oszacować sytuacji, jaki znajduje się rodzina i stosownie do tego podjąć określone kroki oczywiście takim krokiem już przed radykalnym będzie usunięcie sprawcy z mieszkania odizolowanie go od osoby, która doświadcza przemocy często jednak takie interwencje kończą się pouczeniami odebraniem tylko podstawowych informacji, ale też zdarzają oczywiście przypadki i też nierzadko założenia niebieskiej karty i monitorowania sytuacji rodziny tak takie monitorowanie waśnie takie proste procedury niebieskiej karty to jest procedura prowadzona przez grupę roboczą różnych specjalistów, bo to, że to nie powiedziałyśmy wydaje się to istotne, żeby podkreślić że, żeby skutecznie walczyć z przemocą domową trzeba sobie uświadomić jest to zjawisko interdyscyplinarnej tylko w sposób taki łączone można z różnych stron oddziaływać, czyli przez przez psychologów przez prawników przez funkcjonariuszy policji, ale też przez lekarzy przez pracowników oświaty wtedy ta pomoc jest najskuteczniejsza możemy można też z tego też korzysta się przy procedurze niebieskiej karty opracowywać rozwiązania także dla sprawców przemocy korygująca, gdy działa na tym chyba tak jak powinno działać natomiast ważne jest to, że coraz więcej o tym mówi coraz więcej też pojawia się specjalistów z którzy, którzy z chcą zajmować tą przestrzenią to znaczy tą kwestią związaną ze sprawcami przemocy coraz więcej wiadomo o mechanizmach działania sprawców natomiast systemowo moim zdaniem jest to dalece niewystarczająca, żebyśmy mogli mówić o tym, że no i skutecznie wdrożona co jest kluczowe działanie tego systemu od policji po sąd właśnie, żebyśmy nie utknęli w tej pułapce, z której wydaje się, że jest przepaść albo niemożliwym do pogodzenia to zasada wiarygodności skarżącej ona może być zweryfikowana zdarzy się raz na jakiś czas pewnie, że coś wymyśla albo źle pamięta, ale wiemy że, że statystyki wskazują, że to jest w stosunkowo rzadko, więc zasada wiarygodności ofiary wersy zasada domniemania niewinności to znaczy jakie że pani pokazała, że wcale nie musi być w konflikcie nie nie trzeba wybierać między tymi 2 zasadami tylko jednak można próbować obu tych zasad przestrzegać żyją powiedział tak takich kilku kilku elementach po pierwsze, powinniśmy być założenia, że nie przyzwala na przemoc to jest takie pierwsze założenia, czyli brak przyzwolenia co wydaje się, że jeszcze do całkiem niedawna nie było takie oczywiste teraz coraz częściej o tym mówi część to podnosi, więc brak przyzwolenia na przemoc to i jako jako pierwsza zasada bez, ale tak bez, ale po drugie, uwrażliwianie na sytuację osób, które doświadczają przemocy, czyli nie co będzie z tym panem, które przepraszam raz mówi schematy, ale statystycznie więcej kobiet doświadcza przemocy co będzie z tym panem, które nie ma gdzie mieszkać, bo został usunięty odizolowane wywiązują banki mamy dla konsekwentnych spotyka sprawcę, ale myślę, że to test jest, że cały czas jest jednak taki schemat myślenia po drugie, zrozumienie mechanizmów przemocy cyklu przemocy zrozumienie, dlaczego właśnie tak trudno jest to ujawniać odejdzie to co jest, czyli dalej w mieście to marzenie uwrażliwianie trzecie jest edukacja, czyli od najmłodszych lat, czyli uczenie stawianie granice jeśli chodzi o dziewczynki i respektowania tych drani jeśli chodzi o chłopców i odwrotnie też uczeni niezależności niezależności finansowej zaradności życiowej podkreślanie wartości każdej osoby to są kolejne no i teraz kwestia kwestia wiarygodności listę co z czym wychodzimy prawda, czyli kwestia unikania wtórnej wiktymizacji, bo łatwiej jest c osoby, która zgłasza przemoc mówi w takich mówić do osoby, która słucha aktywnie, która nie ocenia, które nie unosi brwi jak ona też opowiada, czyli generalnie mówienie osoby, która z pewną wrażliwością kulturę osobistą nie daje swoim zachowaniem poznać, że nie wierzy, bo kobiety przede wszystkim zgłaszający przemoc chcą, aby uwierzono w to co one mówią poza tym też ja wyobrażam taką sytuację kobiet, które zgłaszają przemoc one często mieszkają razem ze swoimi z pracami prawda 1 w 1 domu, więc te sytuacje powtarzają one też zwracanie uwagi na to jednak na to, że niedoceniana rola psychologów w czasie odbierania takich zeznań, którzy też mają na tyle dużą wiedzę, że mogą ocenić no właśnie te mechanizmy psychologiczne u ofiary skarżące i ocenić w tym sensie co mogłem spotkać z na pewno byłoby to nie bardzo pomocne, gdyby czy sąd czy prokurator w toku postępowania dysponował takim materiałem, który pozwoli tak szerzej przeanalizować, jakie są relacje między spraw są osoby, która zgłasza przemoc czy taka osoba ujawnia różne syndromy świadczące o tym, że doświadczała przemocy i jakie czy odczuwa lęk np. przed sprawcą natomiast no wymagał wymaga to też po pierwsze, postawienia na edukację na psychologów na być może większą płatność za opinie psychologiczne, ponieważ są też mało płatna jest niewielka liczba specjalistów biegłych, z których sądy mogą korzystać co też niewątpliwie wpływa na to, że do tych opinii aż tylu nie ma co na pewno byłoby jak moja dalej moje marzenie tak o tym, żeby jak rozwinąć i postawić troszeczkę na na ten obszar, żeby więcej korzystać z dorobku psychologii psychiatrii, która w ostatnich latach się też bardzo rozwija i bardziej analizować pod kątem psychologicznym te aspekty związane z przemocą domową, które mają miejsce w postępowaniach karnych, a dziewiąta już na koniec zapytam tak krótko, ale nagle sąd jest były często bez silnej i po prostu nie może nie ma możliwości zweryfikować tzw. słowo wersy słowa na ile mam są instrumenty, żeby jednak dociec co się działo są sytuacje na pewno bardzo różna także tutaj trudno tak jednoznacznie się na ten temat wypowiedzieć jest to kwestia złożona natomiast w sytuacji, kiedy jedynym dowodem jest z zeznania pokrzywdzonej może być trudno wykazać wina bardzo dziękuję za rozmowę Monika Sokołowska adwokatka współautorka książki przeciwko Gortatowi poradnika dla kobiet doświadczają przemocy bardzo dziękuję również na zaproszenie atak na świat podgląd Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz z rabatem 40%. Wybierz pakiet Standardowy z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA