REKLAMA

Zwrot ekologiczny, socjalny i wielokulturowy. Nowa konstytucja Chile zerwie z neoliberalizmem?

Światopodgląd
Data emisji:
2022-07-05 15:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
13:10 min.
Udostępnij:

62 proc. konstytuanty to przedstawiciele NGO-sów, uliczni aktywiści. Co jest w propozycji nowej konstytucji? Jaką ma szanse na przegłosowanie?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz, a podczas kampanii, a przyszły prezydent obecny już prezydent, czyli mówił, że jeśli w Chile było kolebką neoliberalizmu to teraz stanie się jego grobem tego neoliberalizmu stąd wydaje mi się warto też zawsze śledzić wydarzenia w Chile, bo te pomysły właśnie neoliberalne najpierw reformatorzy testowali Chile dopiero potem do po w Polsce w latach dziewięćdziesiątych no właśnie, a teraz nowe władze próbują neoliberalizm Rozwiń » pogrzebać, pisząc w obszarze przez bardzo ciekawe, skąd dosyć takiej bym powiedział eksperymentalny proces pisania nowej Demokratycznej konstytucji i ten tekst już jest prezydent teksty ma we wrześniu ma się odbyć referendum jego sprawy, więc pytanie czy Chile będzie miało nową konstytucję rozwiąże się jesienią co w tym tekście jest, jakie ma szansę na przyjęcie na ile rzeczywiście Chile przechodzi wielką zmianę systemową opowie państwu Mateusz Macniak dzień dobry dzień dobry dzień dobry państwu socjolog lat amerykanista współpracownik GazetyWyborczej tygodnika polityka, ale też państwo zdradzę autor książki w zasadzie o tym, która za kilka miesięcy dopiero niestety wyjdzie właśnie po książki Chile po Pinot trzecie, ale to co kilka miesięcy czy państwo pewnie usłyszycie dobre wstępna rozmowa do lektury, więc czy to jest wielka zmiana czy ten tekst bardzo progresywne nowej konstytucji ten tekst jest bardzo progresywny jak na siłę nie bardzo agresywny jak na cały kontynent możemy nawet wiedzieć, że w kilku miejscach jest unikatowy wręcz w skali Irak światowej, dlatego że myślę, że warto zarysować kontekst tego jak ważna jest zmiana konstytucyjna zarówno w swojej treści jak i formie, dlatego że konstytucja ustawa zasadnicza w Chile to jest jedna z niewielu rzeczy, które zachowały swój nietknięty doktrynalnej kręgosłup ideologiczny jeszcze od czasów dyktatury ma m.in. święta własność prywatna, choć na własność prywatna w tym poziomie zaawansowania, do którego my nie jesteśmy nawet w Polsce przyzwyczajeni gdzie, gdzie u nas i tak w debacie publicznej mogę w relacjach państwo obywatel ta własność prywatna wynoszona do godności wręcz właśnie świętej Chile do tej pory funkcjonowało na konstytucji trochę zmienianej nie ukrywajmy, ale w taki podział w Kongu w twoim kręgosłupie fundamentalnie niezmienionej od osiemdziesiątego pierwszego roku ta konstytucja, która weszła wtedy w życie uchwalona w osiemdziesiątym wpłacone trzecia 1001. roku była nazywana konstytucją wolności i to nie jest przypadek żona była nazwana imieniem czy ku czci najwybitniejszego dzieła Augusta Fritza von Hayeka, bo była pisana przez neoliberałów na czele ze hossę opinię czy twórcą tego w całości prywatnego systemu emerytalnego, na którym w dużej mierze z MSW wzorowane było polskie OFE no ale też starszym bratem byłego dwukrotnego prezydenta prawicowego Sebastian Pinera miliardera byłego republikańskiego i Dora i bardzo ważnej osoby na naciski prawicy, więc z tym tekstem się żegnamy to był tekst radykalnie neoliberalny właśnie w tej doktrynie gospodarczej przede wszystkim on m.in. zakładał możliwość obrotu wodą jako dobrem rynkowym właściwie, czyli nie tylko prawo dowodem prawo do posiadania wody wszelkich innych surowców naturalnych prywatyzował szereg różnych innych przestrzeni czy domen publicznych w tej chwili tego tekstu już, że przemija wtedy w teorii nie będziemy mieć, bo nowa nowy draft konstytucji sobie kontakt był 1 zdaniem, że oczywiście kluczowe jest to, że Chile ma nowego prezydenta i tam protesty społeczne rzeczywiście doprowadziły do no powiedzmy pozornej wymiany elit ja bym mimo zgarnia rozdzielał osoby osobę Gabriela oblicza i to, że on doszedł do władzy jako najmłodszy prezydent w historii na fali właśnie tych wielkich protestów z 2019 roku z października listopada, dlatego że on w pewnym sensie umożliwił to zmiany, które tę zmianę co się dzieje w tej chwili zmiany konstytucyjną, ale on nie tylko środkiem do pewnego celu bo, bo on symptomem pan myślę, że tak, ale przede wszystkim warto się pochylić nad taką przyczynę źródłową tych protestów w 2011 roku, który tutaj wszyscy w Europie z wypiekami na twarzy dziś ma to nie rozumieliśmy, skąd się biorą one zostały szybko spłaszczone do tego hasła to nie 30 państw 130 lat, czyli cena czy podniesienia cen biletów metra w stolicy Santiago, które wywołały wielkie protesty, bo to było de facto uliczne wotum nieufności dla całej klasy politycznej ostatnich 30 lat nie chodziło tylko wyłącznie kwestie ekonomiczne ani społeczne ani polityczny chodziło o to jak wyglądało z punktu widzenia jednostki z punktu widzenia obywatela w porządku postój informacyjny to był moment, w którym wszystkie grupy wiekowe bardzo wiele różnego społecznych wyszło na ulicę powiedziało ten porządek on zdał swój egzamin może miał legitymizację we wczesnych latach dziewięćdziesiątych może rzeczywiście wtedy nie dało się inaczej, bo na kompromisy mają już zdezaktualizował wszystkich frontach m.in. dlatego w wyborach do konstytuanty, czyli tego nowego ciała, które napisało nową konstytucję aż 60 bodaj 2% głosów uzyskały różnego rodzaju formacje ugrupowania, które nie są partiami politycznymi tylko reprezentowały nasze ruchy miejskie albo taką lewicę pozaparlamentarną lewicę powiedział mówiącego uliczną aktywistyczne czy np. grupy nie zawodowi politycy właśnie elity zawodowi politycy tradycyjne partie dostały gigantyczne uderzenie w podbrzusze powiedział byśmy tylko jest 16% dla tej centroprawicowej dawnej koalicji konsekwencją, czyli tego porządku paska informacyjnego 24% dla Republikanów i traciliśmy do tego tekstu oby nam nie umknął konstytuanta po bardzo gorących debatach przygotowała oddała tym tekście prezydentowi powiedzmy, że poparcie początkowo było ogromne, ale niestety w Chile ma same problemy co wszyscy i ono spadło, więc tylko krótko o tym czy myśli, że zagrożenie, że społeczeństwo w referendum odrzuci nową konstytucję myślę, że nie zdefiniował tego w kategoriach zagrożenia się, że to jest realny scenariusz dużo będzie zależeć od frekwencji, dlatego że w tej samej obowiązkowy udział tak, ale obowiązkowy udział niekoniecznie się rzeczywiście przełoży na to że, że ludzie pójdą głosować, zwłaszcza że prawica ma w tej chwili dużo większą zdolność mobilizacyjną muszę o tym też powiem za chwilę, dlaczego w najnowszych sondażach, jakie znalazłem przed przyjściem tutaj państwo programu z końca czerwca w tej chwili 51% respondentów deklaruje, że odrzuci będzie poznać na nie za dramatem tej konstytucji, ale to jeszcze było przed tym momentem, kiedy wczoraj w parlamencie Boga pokazał ostateczny jej tekst analitycy mówią, że w ciągu najbliższych 2 miesięcy prawdopodobnie będzie tendencja wzrostowa dla poparcia jak już społeczeństwo się zapozna lepiej z tym nie znaczy też kurczyć, a politycy znany przede wszystkim wykluczenie tego procesu to powiedzmy co jest konstytucyjne są pakiet 33 bloki ten chyba najbardziej taki unikalny czy progresywny awangardowy to jest kwestia właśnie ekologii ochrony zasobów i prawa właśnie wszystkich do wody w uproszczeniu to zaraz typowym drugi blok jest oczywiście kwestia praw rdzennych wspólnot no, a chyba w zasadzie trzeci to byłby ustawodawczy czy mówiłem co powie co tam jest najciekawsze myślę, że najważniejsze jest nie jest warstwa symboliczna, która tutaj w języku jest dobrze odzwierciedlona, bo już na samym początku nowa konstytucja ma 388 zapisu 388 artykułów i definiuje Chile na 2 sposoby najpierw mówi, że Chile jest to kraj demokratyczny i socjalny co już państwo prawa państwo prawa, ale też przede wszystkim państwo każdego obywatela i równego dostępu do zasobów, ale też definiuje dopiero jako trzecie państwo na świecie po Chile jako kraj wielokulturowy wielonarodowy i ekologiczne tak wielu narodowości przede wszystkim rozpoznaniem czy uznaniem praw ma pół czy ich rdzennej ludności chińskiej, których jest trzymał nas cała ponad 13% ponad 2 000 000 osób i oni byli aż trudno w to uwierzyć niby tak samo marginalizowani przez Pinocheta jak i przez rządy po transformacyjnym demokratycznie wybierane oni po raz pierwszy dostaje zagwarantowane 17 miejsc w tej konstytuancie by z automatu samego bycia mniejszością i ich prawa wszystkim prawo do ziemi prawo do zasobów prawo do szkody rytualnego pochówku na pewnych terytoriach nie tak to już nie będzie np. karczowanie lasów dzięki temu to jest bardzo duża rewolucja wmyśleniu o bardzo dużej części gdyńskiego społeczeństwa, które do tej pory było niewidzialne mamy też np. 50%owych równy parytet w wyborach do następnego Kongresu tak, czyli czy już też gigantyczna zmiana pod względem tego jak będzie wyglądać kasa nowa klasa polityczna ten kontakt, z czym podkreśla ekologicznej o tyle ciekawe, że Chile jest chyba największym producentem miedzi na świecie i Tutak wyprzedza sporo zdaje się kolejnych jest obsługi anten miedziowym i drugim na świecie największym producentem litu bardzo popularnego teraz wydzielonych gospodarkę i rozum, że to budzi dużo emocji na ile możliwości Czechów, którzy prawa tych korporacji wydobywczych, które mają licencję mogą zostać ograniczone, a ja bym akurat na tym się nie wznawiał, dlatego że myślę, że gangi bogaczy cała ta jego ekipa nie będzie aż tak bardzo uderza koncerny wydobywcze z prostej przyczyny one stanowią gigantyczny jedyne źródło dochodów budżetu chińskiego, a Chile nie jest wyspą jest mimo wszystko złożone światową gospodarkę przeżywa te same problemy jak wszyscy inni związku z tym, zwłaszcza w handlu z Chinami będzie musiało jakoś na tym opiera się zwróciła na rolnictwo rolnictwo, które stanowi się nie my chyba 1516% PKB, a Chile jest światowym liderem produkcji winogron stołowych jest drugim największym na świecie eksporterem awokado, a żeby wyprodukować 1 owoc awokado trzeba zużyć 70l wody pitnej, czyli w tej chwili trzynastym roku suszy i ponad 2 000 000 mieszkańców nie ma regularnego dostępu do wody pitnej zabawa do prądu, żeby wnika do produkowania produkują m.in. członkowie byłego rządu Sebastiana opinię w związku z tym myślę, że tutaj jest rzeczywiście duże pole do zabrania czegoś więcej w jak konstytucja konstytucja ma do tego konstytucja przede wszystkim my prawo zmienia zmienia rozumienie prawne wody jako zasobu tak także upublicznia zasoby naturalne co z gigantyczną zmianą, bo do tej pory jedyne co rząd mógł zrobić to przyznać, bo nie przyznać ewentualnie zrobić za darmo koncesji jednak korzystanie z publicznych dowody, więc są takie rzeki w Chile, które w 90% zostały prze kierowane na prywatne plantacje właśnie np. awokado przez co byłem wysusza się ogromne jest joga w masywie centralnym środkowej części kraju zdaniem minutę co uczyniłem coś z konstytucji jeszcze zwrócić uwagę czy o tym zwrocie prawicowym czy tym słabnięcie tych lewicowych sił w Chile ja bym przede wszystkim patrzył na to co się dzieje tak samym dobrem publicznym do tego, że on nieco ponad 3 miesiące od zaprzysiężenia jest najmniej popularnym członkiem własnego rządu ma 14 kobiet 10 mężczyzn większościową kobiecy rząd też jeszcze nie zdarzyło wcześniej, ale tylko 44%, czyli czeków ocenia dobrze 47% w tej chwili źle i on jest atakowany z obu stron to jest ciekawe, dlatego że ci, którzy niedawno staje z nimi na barykadzie już go oskarżają za o to, że poszedł na zbyt duże kompromisy zwolennik kompromisu z tego co rozmiar stara się być, bo stara się być i niestety Gabriel Boric tobym tak podsumowuje szerzą się w tej chwili bardzo właśnie przekonuje, że te głośne postulaty antysystemowe, które miały na starcie właśnie grzebaniu neoliberalizmu do Niemiec dobrze zagrzewał ludzi do walki na wiecach nimi czasami wygrywa kampanie, ale nimi bardzo trudno rządzić to jest w ogóle możliwe powiedziała, że to jest kwestia jak w Polsce mówili też okienka gotowości na reformy tak to znaczy, że jest taki kierunku co szybko szybko szybko szybko terapii członkowstwo ono jest tak bardzo szeroko fakty w Chile obecnie okazuje się, że nie ma to przyczyniliśmy wszyscy będziemy obserwować wydaje się bardzo ciekawy proces i czekać na książkę oczywiście Mateusza akcyjnego, który był państwa gościem dziękuję bardzo, dziękuję, ale Klaty amerykanista współpracownik wyborczej i polityki informacja taka świat podgląd Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA