REKLAMA

Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej kontra Rząd RP na Uchodźstwie

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2022-07-05 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:52 min.
Udostępnij:

5 lipca 1945 roku Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej został uznany międzynarodowo za rząd Rzeczypospolitej Polskiej. Co stało się wtedy z Rządem RP na Uchodźstwie? Dlaczego komuniści wygrali?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór we wtorek 5lipca chyba każdy lubi świętować, a przynajmniej zauważać lecznice dobrych wydarzeń w naszych dziejach rocznice zwycięstw sukcesów triumfów naszych wielkich postaci z przeszłości niestety los nie zawsze jest łaskawy i czasem trzeba też odnotować sprawy przykre z pewnością taką jest dzisiejsza nie okrągła, bo 807 rocznica uznania przez stany Zjednoczone i wielką Brytanię tymczasowego rządu jedności narodowej to gabinet Rozwiń » zgniłego politycznego kompromisu, choć pewnie znajdują się tacy, którzy powiedzą o tym rządzie, że był efektem zdrady zdrady sojuszników z czasów drugiej wojny światowej, ale też naszych rodaków sprzyjających wtedy związkowi Radzieckiemu i i jego imperialnej polityce ba można do tego niezbyt chlubnego grona zaliczyć również postacie związane wcześniej z naszym obozem władzy na uchodźstwie w Londynie, a więc rządem prawowitym będącym kontynuacją drugiej niepodległej Rzeczypospolitej wszyscy nazwijmy ich na użytek tego wstępu oskarżeni mogli znaleźć dla siebie wytłumaczenie przyłożenia ręki do tej historii komuniści byli za oczywistych powodów działali wspólnie ze Stalinem, chcąc doprowadzić do przekształcenia polskich państwo wasalne wobec wschodniego niedźwiedzia niektórzy kierowali się pewnie prawdziwymi przekonaniami, że Polska musi być ludowa, że będzie państwem sprawiedliwości społecznej i bez kapitalistycznego wyzysku mas pracujących ci znowu użyje skrótu z Londynu dość naiwnie uwierzyli w obietnice, jakie wielkie mocarstwa w tym związek radziecki złożyły, dążąc do powstania rządu jedności Otóż ten rząd zobowiązano do czego do przeprowadzenia możliwie najprędzej wolnych nieskrępowanych wyborów no to czym problem dzisiaj oczywiście wiemy jak to się dramatycznie skończyło, ale uznaliśmy wydawcy nie Małgorzatą Wólczyńską, że warto tę ponurą historię przypomnieć, bo jest pouczająca wiele mówi u nas o naszym czasem braku umiejętności porozumienia się braku zdolności współdziałania nawet chwilach wielkiej próby w Polskim rządzie na uchodźstwie czy inaczej londyńskim opowie nam pan prof. Marek Kornat kierownik zakładu dziejów dwudziestego wieku w Instytucie historii Polskiej Akademii Nauk z kolei ów rocznicowy rząd jedności narodowej przybliży prof. Jerzy Eisler dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie przed nami typowa wręcz klasyczna wtorkowa audycja z historią Polski w roli głównej Maciej Zakrocki przedstawia jest już z nami pan prof. Marek Kornat kierownik zakładu dziejów dwudziestego wieku w Instytucie historii Polskiej Akademii Nauk zacznijmy najpierw tylko takiej definicji czy dopiero druga wojna światowa spowodowała, że nie tylko zresztą Polski rząd, ale w ogóle no powstało coś takiego jak rząd na uchodźstwie jak i czy taki rząd definicji mógł być uznawany przez przez inne rządy to nie jest także drugiej wojny światowej pojawiło się jak niską ono jest niewątpliwie urodzone pod tak pierwszej wojny, a mianowicie Kałat prawa bierze początek konwencji chatki ich te konwencje pozwalają przenieść się rządowi suwerennego państwa na terytorium państwa obcego wypadku, gdyby terytorium macierzystej było tajemne przed nieprzyjaciela okupanta i takiego statutu np. koryta rząd belgijski rząd Leszka Belgów, który przemieścił się na terytorium Francji sojuszniczej Francji w roku 1914, kiedy to pod kierownictwem bohaterskiego nie zawsze tapety odpłatnego warto tu komina my panu Alberta pierwszego Belgia zdecydowała się odwrócić niemieckie ultimatum stawić czoła agresorowi nie przepuszczają armii niemieckiej uderzającej na franki, ale różnica między Belgią raportuje taka, że jednak niewielki fragment niewielka część terytorium Królestwa Belgów była jednak okupowana przez Niemców tylko jeszcze broniona przy użyciu ruch sił zbrojnych bez ich rad ich natomiast polskie terytorium w wyniku rozbioru kraju 1939 było okupowane jak wiadomo całkowicie mody jeszcze inne precedensy chce by upomnieć rząd Serbii okupowanego kraju przed auf, którą węgierskie siły zbrojne no w każdym razie je w każdym razie wszystko dopiero początek podczas pierwszej wojny światowej, a druga wojna światowa jest niejako drugą sekwencją tego protestu tego Wieliczka no tak no i tu wiemy, że Polski rząd przedostaje się do Rumunii tam jest pewien kłopot, bo mimo zapewnień wcześniej wcześniejszych, że otrzyma w kraju tym gościnę i prawo przejazdu rząd był internowany no ale w końcu musimy trochę skrócić tę historię przedostaje przedostaje się do do Francji tam jest umowa paryska z listopada 3009. roku na jej mocy prezydent Rzeczypospolitej rzeszy zrzekł się niektórych prerogatyw na rzecz premiera powstała rada narodowa Rzeczypospolitej taki substytut parlamentu no i w ten oto sposób no powstaje rząd, którym mówimy przez lata rząd Sikorskiego i właśnie prowadzi normalną działalność łącznie właśnie tworzeniem struktur wojskowych zarówno właśnie też takich na uchodźstwie, jaki jak i w kraju no i jakie z uznaniem tego rządu właśnie przez świadczy to jest traktowane na zasadzie takiej typowej kontynuacji z okresu przed wojną społeczność międzynarodowa uznała ciągłość państwa polskiego, kierując się zasadą, że światowa okupacja nie ich planach via nowego planu rzeczy w rozumieniu prawa Międzynarodowego, dlatego że mogłem pana Międzynarodowego może być jedynie konwentów społeczności międzynarodowej, a to wymaga zakończenia wojny konferencji pokojowej kilka Kongresu pokojowego kierują się tym wskazaniem cała społeczność międzynarodowa wyjątkiem tych państw, które były beneficjentami rozbioru Polski to znaczy Niemiec, które napadły najpierw potem Sowietów no i AIDS, które temu warstwa do wycofania uznania państwu polskiemu wymusiły wyjątkiem tych państw społeczność międzynarodowa otrzymała swoje uznanie podmiotowości Polski w rozumieniu prawa Międzynarodowego i wyrazem tego stanu rzeczy jest niewątpliwie utrzymywanie polskich placówek do momentu oczywiście, kiedy w danym momencie określone państwo było zmuszone usunąć ten placówkę polską, a tym samym zerwać stosunki dyplomatyczne i wycofać swoje uznanie dla rządu Rzeczypospolitej na uchodźstwie no mogę tu wymienić najpierw oczywiście kraje bałtyckie zmuszone do tego jeszcze ludzie fundują tym roku później kraje na Półwyspie bałkańskim roku artysty Jugosławia 4 w tym pierwszym no i później mające rangę Moczar Włochy Japonia, kiedy to przystępowały do wojny te państwa w latach odpowiednio 1942, czyli Włochy 1941 Japonia, ale generalnie społeczność międzynarodowa proszę pozwolić na taką swobodę ich ocenę historyka zachowała się czy w tym dziewiątym roku w stosunku do podmiotowości Polski w sprawie podmiotów dzięki polskiej bardzo przyzwoicie powiedział nie było przecież żadnego obowiązku, który by nakładał na Mussoliniego takie zobowiązanie zadanie by portu ambasada jeszcze tolerować to samo dotyczy Japonii tylko państwa sojusznika wobec Hitlera, wobec którego rządów Hitlera, a jednak nie wydaliły polskich ambasadorów od razu pozwoliły na ich kontynuację i no właśnie można by powiedzieć oczywiście mając cały czas na uwadze, że toczy się straszna wojna, że w Polsce okupacja, że jest, że jest terror i to w tym sensie chciałem powiedzieć, że wszystko toczyło się w miarę dobrze tak rząd funkcjonował prowadził działalność starał się właśnie organizować polską armię i tą podziemną w kraju i jednostki wojskowe w wielkiej Brytanii natomiast pozwolę sobie na taką tezę, ale to oczywiście o to, żeby pan profesor na to zareagował i ten dobry czas się kończy z chwilą, kiedy Władysław Sikorski no jest jakimś sensie trochę postawiony przed trudną sytuacją po tym, jak Hitler napadł na związek radziecki w czerwcu 400 pierwszego roku i związek radziecki stał się naturalny sposób sojusznikiem wielkiej Brytanii naciskany jak rozumiem trochę też przez Brytyjczyków, ale ma sam ma świadomość że, że trzeba pomóc Polakom znajdującym się na terytorium związku Radzieckiego doprowadza do porozumienia ze związkiem Radzieckim oczywiście mam tutaj na myśli słynny układ Sikorski-Majski w wyniku tego utworzono armię polską armią Andersa to są wszystko znane znane sprawy, ale doprowadziło to jednak do głębokich podziałów w obozie Polaków na uchodźstwie teraz mówiąc szeroko czy można w związku z tym uznać, że ten fakt, a za chwilę odkrycie grobów katyńskich jest początkiem problemów rządu na uchodźstwie szczególnie w relacjach z aliantami zachodnimi no oczywiście tak mianowicie 2002. karta 1941 roku wymienił położeniu prawie polskim warto tu wiele mianowicie Polska dotychczas pożądany aliantów Wielkiej Brytanii i Aliant którego, którego Roosevelt nazwał natchnieniem dla świata w liście do prezydenta rzadkie kilka ofert tu 1941 takich aliantom kłopotliwym Allianz który, owszem, pozostaje na tym stanowisku, lecz jest państwem mającym formę i karety w najbardziej najbardziej no i upragnionym Reptak bowiem sojusznikiem, jakim staje się związek sowiecki mający olbrzymie rezerwy ludzkie, które jest w stanie ofiarować w interesie wspólnej sprawy pokonania Niemiec to jest oczywiste, a więc sprawa się oczywiście bardzo zasadniczą wymienia tam lekcje ulega zasadniczej zmianie, ale Polska oczywiście nie trawki natychmiast, którego tego gatunku, ale Janta tyle ulega przesunięciu na plan dalszy jej interes, który zostają podporządkowane nadrzędnej tezie o potrzebie zachowania już tu prawie okienko owiewki to jestem w ten zasadniczy moment, który dochodzi do głosów art. 941 roku był pan, ale w kolejnym okresie, o czym ja, o czym, o czym wspomniałem mamy właśnie do czynienia z sytuacją, że ta polityka, którą prowadzi Sikorski wobec też związku Radzieckiego no i w jakim sensie wobec Churchilla wywołuje poważne podziały wśród Polaków również członków jego rządu mamy właśnie z no za chwilę sytuację związaną z odkryciem zbrodni katyńskiej gdzie, gdzie ci różni ludzie mówią no i teraz widzisz tak generale kim ty żeś podpisywały jakąś jakiś układ no i co teraz mamy zrobić i to oczywiście irytuje Churchilla z kolei prawda że, że widzi, że ci Polacy się zaczynają kłócić między między sobą, więc ten rząd staje się słabszy siłą rzecz wie pan Polacy kłócili się zawsze tak torują również w tym krótkim okresie, ale mimo wszystko doktryna koalicji, czyli porozumienia najważniejszych chroni politycznych była utrzymana w układ Sikorski-Majski tu oczywiście się zgadzam był oprotestowany przez Krajnik i był niewątpliwie nie na rękę prezydentowi Rzeczypospolitej irackiej coli, ale nie doszło do rozłamu prezydent nie wyłożył dymi prezydent nie powiedział, że będzie dalej prezydentem jeśli zostanie wyjątkowy premier doszło jednak do liczącego pół kontynuowania koali tak należy ostrożnie widzieć, a trudów danego układu Sikorski-Majski, który zapowiedział to już wielokrotnie wypowiadałem się też na konferencjach historyków wypowiadałem się też publicystycznie trochę no i moim zdaniem alternatywy dlatego układu nie było Otóż, owszem, gdyby rząd brytyjski postawił powiatom ultimatum powiedział tak no okej będziemy wam pomaga, ale próbujcie uwzględni interesy Polski w tym interes terytorialne, a więc układ rybki weźmiemy za podstawę przyszłych granic w Europie wschodniej do pełni to wieki ponownie by się zastanowili panie powiedzieliby nie, ale przed nią brytyjski tego nie miał w zamiarze ani przez chwile wrobić Polska była zmuszona ten układ przyjąć, a ja już pomijał pan ten argument, którym sam mówiłem wielokrotnie, który jest oczywisty miałaby wyobraźni każdego Polaka, jeżeli chodzi o wydostanie olbrzymie ilości i kotów namówić ludzi pozbawionych wolności w związku sowieckim, który czeka tam pewna śmierć, ale pomińmy już to, choć tego nie wolno pomijać wtedy powiedziawszy, a mianowicie rząd Polski, który by zerwał rozmowy z wyjątkiem sowiecki latem karpie tego pierwszego roku, a ringową ten rok na terenie przeciw Anglii w Londynie on by się wskazywał na izolację, a nie miałby żadnych, odkąd skutecznego kontynuowania pojęli toby wyglądało katastrofalnie doświadczało pogrzebanie prawie Polski Sikorski naprawdę postąpi po jedyny możliwy może popełnił jakieś błędy błędy taktyczne przepraszam może te błędy taktyczne i niepotrzebnie próbował ukryć w chwili przedstawić układ Sikorski-Majski jak gigantycznie, które tak niestety generał mówił prezes może należało uniknąć, ale per saldo to był punkt polskiej dyplomatki, w jakich warunkach, w których inne osiągnięcie było absolutnie niemożliwe do realizowania, ale jeszcze wrócę właśnie do wspomnianego już znalezienia grobów polskich oficerów zerwanie stosunków dyplomatycznych z polską przez związek radziecki zresztą trudno było w ogóle też znasz po z naszych stron drogi jak rozumie to utrzymywać mówi się, że no a, a potem mamy oczywiście katastrofy w Gibraltarze 4lipca, a to także kolejna rocznica wczoraj no i mówi się że, że jak premierem zostaje Mikołajczyk nie ma, a zabrakło już Sikorskiego, który właśnie jednak skłonny był na tę współpracę w bliższą z Brytyjczykami w kontekście Sowietów do alianci przestali się liczyć z rządem rządem polskim, kiedy już doszło do przełomu drugiej wojnie wiadomo właściwie było kto, kto ją wygra no to właściwie nawet dla Churchilla Mikołajczyk już nie jest no jakimś takim partnerem, który mógłby nie wiem walczyć o polską właśnie sprawy przytaczany jest często przykład z rozmów dotyczących właśnie już możliwości takiej współpracy z Rosjanami PKWN MII jak Churchill miał mówić nie macie poczucia odpowiedzialności nie myślicie o przyszłości Europy macie na myśli tylko swój własny pożałowania godny interes Niewiem czy rząd brytyjski będzie was nadal uznawał, więc już była taka zapowiedź właściwie no końca w pewnym sensie poparcia dla tego rządu tak panie redaktorze no tu kilka spraw w twojej duszy wypowiedzi pan poruszył przynajmniej, ale problemów, o których wydaje mi się trzeba odpowiedzieć po pierwsze, no ale krótko niestety w układ jeśli chodzi o przepraszam o odkrycie zbrodni katyńskiej jestem również zwolennikiem tego, że Sikorski nie mógł się zachować inaczej, gdyby Sikorski powiedział, że to trzeba go nie obchodzi albo jest wymysłem niemiecki utraciłby jakąkolwiek wiarygodność UE w oczach Polaków i utraciłby zdolność kierowania rządem, więc jego pismo to czytasz pismo gen. Kukiela, ale im konsultowany do Międzynarodowego krzyża badanie zbrodni odkrytej w grobach pod smoleńskim było absolutnie koniecznością, kiedy mówimy o sprawie Churchilla polityki Churchilla Otóż on uważał, że Polska powinna zgodzić się na oddanie ziem wschodnich na przyjęcie tzw. linii Cardona, aby ceny tego ustępstwa na koniec Tallina do załatwienia sprawy układu dla marki, jakie układu jeszcze w czasie wojny, kiedy szła trwają działania militarne na mocy, których można by Polsce zapewnić jakiś rodzaj niezawisłości ich, aczkolwiek pod warunkiem uznania strategicznych interesów sowieckich, czyli na krótko mówiąc w Sojuszu z tym państwem w warunkach nowej architektury Europy powojennej architektury geopolitycznej oczywiście na to nie było specjalnie sza forma nawet gdyby taki układ był zawarty nie byłby przez Sowietów dotrzymany, a więc konkretnie Churchilla ja traktuję jako kilku lub 2 i wiemy Zastalu, który uchodzi za jakiego realista tak to ujął taka jest prawda no nikt nie może powiedzieć nie mam moim zdaniem najmniejszych przesłanek, aby sądzić, że taki układ byłby przez Sowietów uszanowane a kiedy mówimy o takim momencie, gdy wielka Brytania czy też mocarstwa anglosaskie całkowicie przestają się liczyć z rządem polskim na uchodźstwie na pewno nie jest to misja Mikołajczyka misja Mikołajczyka na stanowisku premiera po śmierci tragicznej zresztą Sikorskiego jest wprowadzona w duchu jednak nieustannego kontaktu z rządem brytyjskim, aczkolwiek Mikołajczyk jest słabszym partnerem Sikorski to chyba oczywiste dopiero powołanie w końcu listopada dokładnie 29listopada w dniu, który nam się kojarzy wybuchem powstania listopadowego nocy listopadowej Warszawie 1800 trzydziestym mianowicie w tym dniu powstaje 40 czwartym grunt Arciszewskiego i ten rząd jest zupełnie ignorowane już przed dyplomację brytyjską, a jedyny kontakt chorym Office jedyny kanał to jest życie tak krótko wyraziłem Edward Raczyński, czyli ambasador Polski przy rządzie brytyjski i to jest ten moment definitywnego obniżenia rangi prawnej polskiej rady tu również stanowi preludium to wydarzenie piątego Lipka czterdziestego piątego, czyli wycofania rządowi polskiemu na uchodźstwie uznania przez Targ 2 czy mierzona o to, żeby oczywiście to uznanie przenieść na rząd jedności narodowej, który szczerze mówiąc nie był żadnym rządem jedności, ale to jest chcą by osobna sprawa bardzo dziękuję za dzisiejsze spotkanie wszystkie wszystkie wyjaśnienia był z nami pan prezes Marek Kornat kierownik zakładu dziejów dwudziestego wieku w Instytucie historii Polskiej Akademii Nauk raz jeszcze bardzo dziękuję dziękuję Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz z nami zapowiadany gość pan prof. Jerzy Eisler dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie dobry wieczór dobry wieczór kłaniam się właściwie, w którym momencie można uznać, że Stalinowi udało się przekonać i Roosevelta Churchilla i że nie ma sensu dalej popierać rządu londyńskiego no tylko powinni powinni no przyjąć, że tak byłem jego propozycje ja bym zaczął od tego, że niezależnie od tego co można dziś przeczytać czołgów Stalin oraz jego zachodni alianci prezydent Franklin Delano różności premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill przypisywali tym samym słowom zupełnie inny sens przecież konstytucja stalinowska roi się od wolności od takich szlachetnych haseł to wszystko było, ale tego wszystkiego nie było albo równość znaczyła brak równości wojną znaczyła zniewolenie można by tak długo i nie chcę robić przywódców zachodnich mocarstw takich trochę rozgarniętych gości, którzy się na to nabrali nie nabrali się, ale sytuacja to był klasyczny jak klasyczna diabelska armator alternatywa nie ma dobrego wyjścia, iż na twardo, że Stalin i doprowadzić do trzeciej wojny światowej to już ktoś wyrobił Harry Truman, ponieważ w kwietniu czterdziestego piątego roku prezydent Roosevelt zmarł czy też szukać jakiś szans na kompromis i szczerze lub nieszczerze tego nigdy nie będziemy już wiedzieli zdecydować się na tymczasowy rząd jedności narodowej rząd utworzony w Moskwie, ale działy jak to mówiono demokratycznych sił z emigracji i w kraju wicepremierem w tym rządzie był Stanisław Mikołajczyk były premier rządu na uchodźstwie, ale może tu warto jeszcze powiedzieć kilka zdań okolicznościach negocjacji moskiewskich tutaj Stalin pokazał swoje prawdziwe oblicze, że grał w czasie w tym samym czasie, kiedy toczyły się rozmowy na temat tymczasowego rządu jedności narodowej odbywał się publiczny taki powiedziałbym propagandowy proces 16 przywódców polskiego państwa podziemnego w marcu 1945 roku aresztowanych w Polsce i wywiezionych do Moskwy także, gdy jedni członkowie rządu czy przedstawiciele polskiego państwa podziemnego siedzieli najpierw więzieniu na Łubiance, a potem na ławie oskarżonych w tych samych salach, w których odbywały się w procesie z lat trzydziestych transmitowane przez radio komentowane przez prasie tutaj zrobiono podobnie jak na realia stalinowskie to wynik już wyroki w procesie 16 były relatywnie łagodne nikt nie został skazany na karę śmierci wyroki były takie jak na standardy stalinowskiego związku Radzieckiego łagodne i to była taka, ale mniejsza jednak tylko strącić bardzo przepraszam panie profesorze, bo nie, ale jednak na to był proces przy przywódców państwa podziemnego podstępnie zapytanych, bo przecież zapraszano ich na na na rozmowy równoległej do Pruszkowa poważnie no właśnie do Pruszkowa i wywieziony wbrew woli itd. no to no to nawet potem te łagodne wyroki niczego nie zmieniają punktuje oceny tego wrażenia, więc zmieniają nie to zwracam się do tego do tego, o czym pan powiedział czy w jakim sensie można uznać, że Rze, że przywódcy zachodni dali się nabrać Stalinowi na co się dawać nabrać na imię przyznali się nabrać doskonale wiedzieli co chodzą, ale mówię to była diabelska alternatywa to gdzie nie ma dobrego wyjścia jedno jest złem drugi niedobre można było dalej próbować iść na twardo ostro nie wiem czy wybuchłaby trzecia wojna światowa wówczas wydaje mi się, że nie, ale moje odczucia nie mają tutaj żadnego znaczenia w znacznie ważniejsze były odczucia prezydenta Stanów zjednoczonych i premiera Wielkiej Brytanii oni uważali tak to przynajmniej wygląda z perspektywy czasu, że wszystko co można było wygrać w sprawie polskiej to wygrali, a teraz trzeba no trudno zaufać Stalinowi czy takie zaufanie bez zaufania mówi się głośno publicznie, że lot tutaj tu szło przywódca związku Radzieckiego generalissimus Stalin obiecał, żeby itd. itd. a samym to po prostu nie wierzyć no faktem jest zrobię są, ale co znaczy obieca będzie tak czy nie będzie, że przekonywali ich populacji, że jeśli Mikołajczyk wróci do kraju jeśli będzie wicepremierem rząd tymczasowym rządzie jedności narodowej jeśli będą tam też inni przedstawiciele demokratycznych sił czy to w kraju czy to z Londynu to być może uda się doprowadzić do kraju raczej tak powiem kolokwialnie tym rząd sprawę polską do wyborów czy te wybory miały być wolny oczywiście jeśli stany Zjednoczone liczą, że zmuszone wielka Brytania i mówiły o demokratycznych wolnych wyborach wyborach Stalin też tylko, że rozumie zupełnie inne rzeczy pod tym, a tym samym pojęciem dla mnie, że tutaj znowu muszę niegrzecznie wtrącić, dlatego że zanim się rozpoczyna ta rozpoczynają rozmowy w Moskwie, o których pan już wspomniał są za chwilę do nich wrócimy to w Moskwie najpierw pracowała tzw. komisja 3 skład składająca się ambasadora Wielkiej Brytanii Archibalda Clarka Care ambasadora Stanów Williama Avery Harmana ministra oczywiście spraw zagranicznych związku Radzieckiego Mołotowa i to już ci panowie przez 2 tygodnie rozmawiając uzgodnili, że do tego rządu tymczasowego, który już funkcjonował tego komunistycznego rządu tymczasowego dokooptowany będzie 3 przedstawicieli środowisk emigracyjnych, a więc właśnie, zanim jeszcze się rozpoczęły te ostateczne negocjacje moskiewski już z udziałem reprezentantów Polski się, że rok rozumianej można powiedzieć, że sprawa została przesądzona i raptem no właśnie tych te nieliczne postaci tak tam miał być chyba Stanisław Mikołajczyk, który pan mówi Julian Żakowski Jan Stańczyk no no to przy tej nawet liczbie biorąc prawie wszystkich możliwych członków rządu no wiadomo obłożenie będą mieli wiele dopowiedzenia tak, ale znowu chciałbym się sekundę zatrzymać i nigdy nie będziemy wiedzieli czy nie wiedzieli czy udawali, że nie dostrzegają tego, o czym pani przed chwilą mówił Jan uważam, że doskonale wiedzieli, ale raz byli zmęczeni polską, a uszło mu to, że zachowują się niezbyt lojalni wobec swojego sojusznika celowo użyłem tego feminizmu i wiarą w brzuch nie wiemy prawdziwą udawaną, że Polski naród polskie społeczeństwo wolnych wyborach będzie mogło wybrać swoich reprezentantów mogę sobie bez trudu wyobrazić, że dla Amerykanów Brytyjczyków wolne wybory oznaczały wybory przy między narodowej kontroli wybory, że różnymi listami wyborczymi konkurencją partii politycznych różnych partii tych z Londynu i tych powiedzmy umownie Lublina Warszawy wtedy już cały czas poruszamy się troszkę wedle, bo oczywiście znamy finał tego wiemy, że to jest sowietyzacji Polski i że to jest zostawienie nas że, o ile w pierwszych latach wojennych to rzeczywiście tutaj i mocarstwa zachodnie próbowały coś robić działała raczej unika organizacja pomocy charytatywnej i powojenna, która dała ogromne środki Polska była jednym z najbardziej zniszczonych państw i dostała relatywnie najwięcej pieniędzy potem rozmawiać z pięćdziesiątym drugim roku jakaś u nas jakieś kontrole amerykańskie w ogóle nie ma o czym mówić natomiast i pamiętajmy, że takiego scenariusza jeszcze nikt mnie ćwiczył to było pierwszy raz, chociaż oczywiście tato karty sprawa Polska przewijała się przez praktycznie samą wolny od momentu jak stany Zjednoczone przystąpiły do niej, czyli od grudnia czterdziestego pierwszego roku cały czas są coraz prowadzono rokowania dyskusje różnego rodzaju gesty wykonywane są sami symboliczny pokazać na spotkanie w Teheranie wielkiej trójki pierwsze spotkanie w sali na różnych detali Churchilla Churchill przyjęli od króla mieć dla obrońców Stalingradu, żeby oddać i jakie wrażenie w wielkiej Brytanii zrobiło Stalingrad zwycięstwo armii czerwonej takie gesty też bywają ważne politycy, ale oczywiście nie można ich brać dosłownie za dobrą monetę mówi wiemy Roosevelt licencji wynik tak naiwni niż przypuszczam obaj byli wytrawnymi politykami doświadczonymi i myślę, że jej dwójek Józefiak o nim mówili oni udział były po prostu z tą wielką armią czerwoną potrzebny do wygrania wojny pamiętajmy, że Stalin Grad jest 1,5 roku i dobrze mówię no 1,5 roku przez całą czteroletnią Hanię Norman produkt Marcie drugiego frontu w zachodniej Europie także to wszystko oczywiście liczby ofiar brytyjskich amerykańskich są nieporównywalne z radzieckimi, ale dzięki Radzieckim zwycięstwo na Wschodzie mocarstwa zachodnie mogły wyzwolić Europy zachodniej to wszystko było dziś w tył głowy, a w tym kraju 2 sojuszników by niski wiernych oddanych sojuszników była Polska Polski rząd na wychodźstwie i tutaj sytuacja była szalenie delikatna, bo to jak wracał Teheran tu chcieliśmy coś tam przekazywał coś tam relacjonował ale to by mówił Polakom tyle ile chciał powiedzieć, bo czasami się mówi, że możemy wypowiedzieć mógł powiedzieć wszystko mu nie znaczy, że chciał on był premierem nie Polski tylko Zjednoczonego Królestwa dla niego interesy imperialne były najważniejsze analogicznie prezydent Roosevelt był prezydent Stanów zjednoczonych ani Polski Polska była sojusznikiem Polska była przyjaciele Polska była pierwszym znaczącym filarem to wszystko prawda i to się mówiło się podkreślało, ale w kluczowych momentach i nie było siły, żeby przełamać opór tak nam moim zdaniem to tym bardziej że dochodzi jeszcze jeszcze 1 element, o którym jeszcze chyba nie wspomnieliśmy to się odbywa w momencie, w którym Rosjanie przyjęli zresztą wcześniej to zobowiązanie, że odciążą siły amerykańskie na dalekim Wschodzie Kam CIA i to było szalenie ważne dla Amerykanów, żeby armia czerwona po tym, jak zakończyła się wojna w Europie no załadował się w pociągi i zaatakowała Japonię na terenach kontynentu azjatyckiego, który poszedł kolejny Japończycy zajęli piątego roku nowość duże oczywiście ten argument i tego Radzieckiego udział w pokonaniu Japonii też trzeba brać MOL już Amerykanie widzieli jak będzie zdobywał je wysp japońskich i to będzie masakra giną dziesiątki te piszący o setki tysięcy alianckich żołnierzy amerykańskich w głowie no, więc jeżeli może ginąć mniej to co ma zrobić prezydent Stanów zjednoczonych, a nie ich mniej niż do tej wojny wkroczy i armia czerwona wkroczy jeśli będzie miała Carla wolną rękę m.in. w Polsce poza tym na my my Polacy patrzymy na sprawę polską, bo mam dla nas najważniejsza to jasne, ale pamiętajmy, że to był cały pakiet Europy Środkowo-Wschodniej właściwie jedyną państwu wymknęło się po 10 latach mam na myśli Austin, a tak wszystkie pozostały zostały wraz dzieckiem szefie dominacji, bo to niebyła SA wpływu strefa wpływów to była amerykańska wypraw myli we włoszech moda ciuchy i dobra konsumpcyjne Coca-Cola amerykański film amerykańska muzyka to były wpływy, a tu była bezwzględna dominacja radziecka trzeba tu bardzo wyraźnie podkreślić siła i to była po stronie Stalina związku Radzieckiego racje moralne były po stronie Polaków i zachodnich sojuszników no cóż pierwszy nie ostatni raz wsi tak w historii ordynarna brutalna naga siła jest ważniejsza jest decydująca w starciu z wartościami humanistycznymi wartościami demokratycznymi w tym płyną do kosza świat zachodni świat demokratyczny odwołuje chce się odwoływać Polska, ale rodzajem panie profesorze, że też moglibyśmy jeszcze powiedzieć kilka słów nie po to, żeby znów jak zmienić akcenty, ale ale, żeby też to zauważyć pan wspomniał o tym przecież mówiliśmy to, że w tym rządzie tymczasowym rządzie jedności narodowej znaleźli się również nieliczni, ale jednak przedstawiciele obozu londyńskiego co jednak pokazuje, że również no tak po naszej stronie są tutaj winowajcy Noto też niewłaściwe słowo my odbieramy przecież też ktoś, kto stanowił trzon tego rządu no też przecież Bierut Osóbka-Morawski Gomułka niezależnie od tego, że byli komunistami byli Polakami tak tak Władysław Gomułka był wicepremierem tymczasem duża jedności narodowej przecież to Gomułka miał takiego, kiedy Boeing dziwne poglądy, ale np. bardzo ostro skrytykował porwanie i 16 przywódców polskiego państwa podziemnego nie dlatego, że to niemoralne wiarołomnych skandaliczne itd. itd. tylko w jego rozumowaniu powinni aresztować ich populacji powinien sądzić ich Polski sąd ani radziecki dla przepraszam powiem kolokwialnie normalnego człowieka jest to nie do zaakceptowania, ale ktoś słusznie pan redaktor zauważył i komuniści to nie jest tylko formacja polityczna to jest formacja ideologiczna formacja ekonomiczna formacja militarna imperialna diabli wiedzą jeszcze Janka, który po prostu coś integralnego dni, o ile politycy demokratyczni mogą na 1 polu coś odpuścić by zyskać na drugim Sowieci polscy komuniści wyznawali zasady wszystko albo no i zostawali wszystkim goście dostawali raczej powiedziałam brali sobie, bo oczywiście Amerykanie Brytyjczycy mogli mnie dać nam to oznaczało w praktyce nową wojnę społeczeństwu amerykańskiej brytyjskiej niczym bardziej nie marzyło niż nowej wojny oczywiście żartuję marzyło o pokoju wreszcie o spokoju stabilizacji odbudowie kraju zniszczeń wojennych o przejściu na gospodarkę chwili 1 no ale jak się dogadywali się komuniści w czasie tych rozmów moskiewskich właśnie z tymi przedstawicielami obozu londyńskiego zresztą powiedzmy też niejednolitego też mocno podzielonego sama sam sam udział Mikołajczyka w tych rozmowach przecież doprowadzał do, a tylko hitów w Londynie często cytowane bywa zdaniem Władysława Gomułki władzy raz zdobytej nie oddamy nigdy tu całą resztę dopowiedzieć rząd powiedział publicznie to nie było w gronie najbardziej zaufanych towarzyszy to było publicznie w czasie negocjacji na temat jej powstania tymczasowego rządu jedności narodowej on Gomułka powiedział otwartym tekstem władzy raz zdobytej nie oddamy nigdy tych strasznych cytat, bo tam jeśli mowa o terrorze NK liderzy może szaleć, ale my to i tak przełamiemy i wprowadzimy w Polsce, bo Polska zasługuje na to, żeby być no i dzisiaj byśmy powiedzieli rządzona przez komunistów wtedy się mówiło ludowa, żeby była Sofia wszak socjalistyczna nie, żeby była nowoczesna różnie używano siły wykresów apelacji po 6 latach wojny okupacji też nie marzyli o nowej wojnie, chociaż niektórzy no i liczyli na to stawiali na trzecią wojnę światową, ale myślę, że nie chce być interpretator interpretatorem czymś myśli, ale sądzę, że niewielu tak naprawdę wgłębi duszy wierzyło że, gdyby nawet doszło do tej trzeciej wojny światowej to Polska wyszłaby z niej wolna szalona naprawdę no Cry miał wszystkie karty i był graczem no bezwzględnym Roosevelt Churchill mieli parlamenty i mieli opozycję mieli na głowie różne siły politycznej i były społeczne w swoich krajach GRU no właśnie mieli mieli jak te z Anina, a bardziej owego ostatnich no niestety jakiś 3 minutach naszego spotkania, ale wydaje się, że warto, żeby to jeszcze padło na jak właśnie to wszystko odbierali choćby tego typu wypowiedzi nuci w skrócie mówiąc londyńczycy no, dlaczego w to weszli, dlaczego zgodzili się na utworzenie takiego rządu z takim klientem Gomułka, który powiedział to co powiedzieć najmu możemy się tylko domyślać określenie mniejsze zło Polakom kojarzy się ze stanem wojennym propagandą ówczesną gen. Wojciechem Jaruzelskim, ale widziałem często w tych diabelski alternatywa ach, są 2 w ma oczywiście możemy sobie pomarzyć o pięknym wszczynał już Stali występuje Polska jest demokratyczna są demokratyczne wybory wygrywają no przecież w wolnych demokratycznych wyborach bez wsparcia NKWD i bezpieki nie byłoby mowy o wygranej, ale możemy przez chwilę pomarzyć że to by się zdarzył, ale dobrze ma się by się udał, ale naprawdę ktokolwiek wierzy w to, że Stalin by się temu biernie przygląda im nic nie zrobił nie zareagował ja nie wierzy naprawdę dla niego życie ludzkie nie miało żadnej wartości czuła się tylko przepraszam wynik taka chamska brutalna siła również subtelności nie jakiś czyńcie uczucia bardzo jakieś takie, a trudno uchwytne nie tutaj interes to jest nasze to żeśmy to myśmy wyzwalali Polskę oczywiście mówię wysłali w optyki stalinowskiej radziecki nie naszej dla wielu Polaków była to zamiana 1 paki drugą niemieckiej uparcie zastąpi niemiecką okupację zastąpiono radziecką no ale niestety w tym momencie mogliśmy sobie pozwolić tylko na gesty symboliczne 1 chciałbym przypomnieć był rzadko jest przywoływany jak to w San Francisco w kwietniu czterdziestego piątego ruchu na inauguracyjnej sesji i powstania organizacji narodów Zjednoczonych, a więc pianista Artur Vistal głośno zauważył, że nie ma polskiej flagi no bo w kwietniu czterdziestego piątego roku ciągle były jeszcze 2 polskie rządy 1 w Londynie drugi w Warszawie Rubinstein zagrał Mazurka Dąbrowskiego wszyscy musieli stać przychylnie i państwowym polskim Narodowym, a więc to jest taki czy gesty mogliśmy robić, gdyż czy też są ważne jeśli nie nabijania się niż mi nie żartuję, bo DRAM również są ważne, ale czasami jest tak, że nie wiesz niemoralność nieuczciwość nie szlachetność odgrywa rolę decydującą, ale właśnie tam brutalna siła nie ale gdy chodzi o żart przypisywane Stalinowi żart taki właśnie stalinowskim stylu, gdy mówiono o autorytecie i sile papiestwa mówił, o ile takiego papieża jest Pancernej dywizji no takie myślenie mówienie może myślą coś innego tak mówił poseł to można sobie sprawdzić najlepiej chyba pokazuje, że Stali był graczem zupełnie innego świata niż różne części można ich lubić można ocenić dziękuję, ale my i to niewątpliwie polityk demokratyczni, którzy traktowali poważnie zobowiązania i różne deklaracji natomiast Stalin i był w stanie z dnia na dzień zmienić relacje z trzecią rzeszą no to jest coś niebywałego trójki czy męczył i Roosevelt wstaje tylko ten ostatni i chwilę się co prawda nie spotka, ale Ribbentropa gościł w Moskwie w sierpniu 3009. roku na krótko przed nada, ale w wojnie światowej, a to to oczywiście ważne przypomnienie żeby, żeby zwrócić uwagę ski mieliśmy do czynienia najgorsze jest to, że w, jakim sensie w innej postaci coś podobnego znowu na Wschodzie mamy, ale to zostawmy już dygresje bardzo pięknie dziękuję za dzisiejsze spotkanie pan prof. Jerzy Eisler dziękuję, który odpowiada na drugi łącz narodowa w Warszawie długo gościem audycji podziękowania też Małgorzaty Wyszyńskiej, która edycja wydawała Macieja Gorczyńskiego, który realizował Maciej Zakrocki słyszymy się do tej samej porze Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz z rabatem 40%. Wybierz pakiet Standardowy z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA