REKLAMA

System oświadczeń majątkowych w Polsce jest nieskuteczny

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2022-07-07 17:40
Prowadzący:
Czas trwania:
13:13 min.
Udostępnij:

W ostatnim czasie temat oświadczeń majątkowych ponownie rozpaliła dyskusje medialne i opinię publiczną. O działaniu systemu oświadczeń majątkowych w Polsce rozmawiamy z Krzysztofem Izdebskim z Open Spending EU Coalition i Fundacji Batorego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jest z nami Krzysztof Izdebski pan Pędzik i Coalition Fundacja Batorego także dzień dobry dzień dobry witam serdecznie będziemy rozmawiać o oświadczeniach majątkowych w ostatnim czasie trwała intensywna debata publiczna m.in. na świat w oświadczeniu majątkowym prezes Trybunału Konstytucyjnego, który w kwietniu zostało utajnione, a ostatecznie w czerwcu odtajnione mogliśmy się zorientować, jaki majątek posiada Julia Przyłębska przypomnę, że utajniła prezes Sądu Rozwiń » Najwyższego Małgorzata manowska zresztą wnioskowała o to sama prezes Przyłębska, a z kolei prezes Trybunału Konstytucyjnego, wnioskując o prezes Sądu Najwyższego o utajnienie swojego oświadczenia zdecydowała o utajnienie oświadczeń majątkowych 5 sędziów Trybunału Konstytucyjnego m.in. Krystynę Pawłowicz drugim obszarem naszego zainteresowania mediów opinii publicznej jest c stan posiadania premiera Morawieckiego przede wszystkim małżonki premiera Morawieckiego, na którą przepisał część majątku no i nawet ustawa była, żeby była możliwość pokazania stanu posiadania małżonki premiera Morawieckiego Trybunał Konstytucyjny zakwestionował no i pan premier mówi, że jednak trzyma się stanu prawnego nie trzeba pokazywać, więc nie pokazuje i pan przeanalizował w ogóle nie działa w Polsce system oświadczeń majątkowych pańska teza jest taka albo zupełnie zrezygnować z tego systemu technik nikt niczego nie oświadcza albo zaorać wymyślić od nowa, dlaczego nie oczywiście podtrzymuje tą tezę zresztą to nie jest także tą tezę teraz wymyśliłem, bo rzeczywiście przyglądał się o to od wielu lat zresztą nie tylko, ale wiele innych ekspertów też patrzy na to jak nie wygląda system oświadczeń majątkowych my mamy rzeczywiście tak jak pani redaktor powiedziała taką ożywioną debatę z reguły raz do roku właśnie w okolicach kwietnia maja czerwca, kiedy one są składane publikowane natomiast one dotyczą właśnie głównie takich kwestii, które oceniamy jako pewne nieprawidłowości działania nawet niezgodne z prawem, ale potem koniec końców okazuje się, że to wszystko jest właśnie zgodny z prawem no, więc to pokazuje, że coś z tymi przepisami, które mają regulować ten system oświadczeń majątkowych czy w ogóle jawności wydział jawności majątków osób publicznych, ale też jawności potencjalnych konfliktów interesów, bo to jest dla mnie taka rzecz, która często jest gdzieś tam traktowana jako drugie tło tych oświadczeń majątkowych, bo też tutaj nie to, że Przytyk, ale taka uwaga, że dziennikarze się bardzo często właśnie interesują jakie kto ma zegarki prawda ja sam rząd Samosia może sąsiad włości tak dalej natomiast z tych oświadczeń majątkowych też można czy można by było może, gdyby ten system rzeczywiście skuteczne wy wy czytać też różnego rodzaju powiązania konflikty interesów no takie sytuacje, w których możemy widzieć, że polityk jest uzależniony np. od jakiegoś banku, w którym bierze kredyt czy od firmy, którą współpracował, więc no to są takie rzeczy które, gdyby ten system no właśnie precyzyjnie mówił co ma być w tych oświadczeniach to jest też Apropos premiera Morawieckiego kwestia tego prawa do akcji, ale też informacje o tym co z tymi pieniędzmi w ciągu roku się stało tu podajemy w oświadczeniach stan mojej mamy dany dzień na dany dzień na koniec roku, tak więc tutaj tracimy z pola widzenia wiele tych z takich inwestycji mój wuj, które dzieją zresztą 12 miesięcy dokładnie dokładnie też, że naraził się sprzedać kupić prawa tak pokazują od kogo dostajemy raczej nie pokazują komu przekazujemy też jest jakiś jakiś potencjalny konflikt interesów w tym w tym znaczeniu, ale poza tym no właśnie no za rodzinę o tym strony idealnym, który pan proponuje to najpierw rozmawiają o tych wszystkich lukach wadach błędach, które są w tym istniejącym systemie, bo pan mówi tak system jest po prostu niespójne zacznijmy od tego, że oświadczenia są wypełniane ręcznie, więc czasem nie sposób przeczytać co kto nas na grę na rozmowie na temat arkuszy poza tym co funkcja to właściwie inny formularz oświadczenia no właśnie czują do tego drugiego elementu może bym zaczął my mamy co najmniej kilkanaście kilkadziesiąt ustaw o kilkanaście wzorów oświadczeń inne oświadczenia w innym terminie w innym zakresie wypełniają chociażby sędziowie Trybunału Konstytucyjnego inne posłowi inne ministrowie ministrowie nie muszą np. ujawniać swoich oświadczeń majątkowych to, że mamy system na wasze nie mamy systemu to, że mamy taką praktykę, że wiemy ile premier np. zarobił jest tylko i wyłącznie dobra Wola czy pewien nawet wiedział rzadka rzecz możemy doceniać w Polskiej polityce pewien standard, który się wytworzy już kilka kadencji ofiarami występuje w 2 osobach jako premier jako posadach i on zresztą to jest bardzo śmieszne w tym w tym roku też na to spojrzałem jako premier nie zgłosił, że zarobił pieniądze jako premier natomiast zgłosił to w swoim oświadczeniu złożonym jako poseł w no, więc to też pokazuje, że był też wyda w różne wzory nie wychwytują pewnych informacji jest niespójność co pani redaktor wspomniała radną wsi z taką powiedział też czymś oczywistym wydawałoby się i no były takie próby nie mogę powiedzieć, że nie były takie próby, żeby ten system spójny właśnie też chociażby, żeby oprócz tego, że będzie 1 wzór składany w 1 terminie będzie wypełniany elektronicznie będzie też Centralna baza oświadczeń majątkowych, bo w tej chwili, jeżeli chcemy właśnie prześledzić np. kariery kogoś, kto był urzędnikiem w ministerstwie potem radnym potem posłem, a potem będzie rola finałowa prawda strona Urzędu Miasta dokładnie większa ilość tamtych stron przejrzeć odszukać to to też nie jest prosta wyjątkowa, a tutaj taki centralny system zresztą w wielu krajach funkcjonują mają pod rządem technicznym czy jakimś nakładów finansowych nie jest skomplikowane dużo łatwiej, ale zdaje się i to być może jest teza niesprawiedliwa mojej strony, ale właśnie w interesie samych polityków jest to, żeby ten system pozostawał nieprzejrzystego bardzo łatwo jest właśnie powiedzieć, że zapomniało się odciąć ta różnica wpadł na to, żeby jakoś ten system poprawić w tej pora na mecze były takie musi tutaj też wznieść zna Mirna symetrycznie Marek Biernacki rzeczywiście Sernas 2014 bardzo rozsądna propozycja wtedy, aczkolwiek nie jest to też jakąś tajemnicą, że uległ swoim kolegą koleżanką z rządu i przez sprawnego otoczenia podobnie w 2016 roku bodajże potem też kontynuowała do siedemnastego był taki projekt dużej ustawy, która wiele elementów zawierała o jawności życia publicznego, której prowodyrem i głównym dyrygentem był Maciej Wąsik tam też były takie właśnie fragmenty czy rozdział poświęcony świadczeniu majątkowym czy gdzieś tam próbował to to zebrać, ale też być może jest to typowe dla pana ministra tego pozdrawiam serdecznie, że jednocześnie też rozszerzoną bardzo grupa osób, które muszą złożyć oświadczenia nie chodziło małżonków jednak były takie głosy, że być może zbyt głęboko to w prywatność i ingeruje tych urzędników, którzy nie mają takiego bezpośredniego wpływu na podejmowane decyzje no i projekt, że tak umarł nic się nic się z tym dalej nie działo wiem, że tutaj Marek Biernacki powrócił z tym pomysłem swojej ustawy bardzo łatwo jest powrócić do tego typu pomysłów, jeżeli jest w opozycji trzymam kciuki, jeżeli uda jemu czy jemu ugrupowaniu przejąć władzę rzeczywiście, żeby do tego doszło, ale prawda jest taka, że jest to system rzeczywiście nieskuteczne taki, który nie spełnia tych funkcji też zresztą z punktu widzenia samych organów, które powinny te oświadczenia kontrolować, czyli w przypadku Polski Centralne Biuro Antykorupcyjne, które tylko promil zaledwie promil oświadczeń majątkowych tak systemowo sprawdza co roku mamy gdzieś mniej więcej około kilkuset tysięcy osób w Polsce, które są zobowiązane, gdyby było właśnie ta elektronizacja no to już za pomocą chociażby prostych narzędzi analitycznych technologicznych można by było określać tzw. czerwone flagi tak, czyli właśnie taki przyrost majątku albo nieujawnienie jak w przypadku chociażby premiera podstawowego wynagrodzenia w atak grupa osób, która jest teraz zobowiązana do składania oświadczeń majątkowych to zdaniem pana jest wystarczająca czy jednak zbyt wąską zostało potraktowane mi się wydaje, jakby tutaj, jeżeli chodzi o samą grupę zidentyfikowanie tej grupy są okej, aczkolwiek rzeczywiście dołożył do tego małżonków osoby pozostające we wspólnym pożyciu ten projekt, który został złożony przez Prawo i Sprawiedliwość Anna znajdzie się tam też zmieniony na dzieci w tym dzieci, które są już dorosłe moim zdaniem rząd FR zresztą wiem to idzie za daleką i dziś był słaby sny mi wtedy taka myśl, że to nie jest przypadek, że tak zdecydowano się szeroko pójść, żeby wracali stan kultury jedzenia, a także instancyjnie też proszę, a propos tych słów, które pani pani redaktor przytoczyła premiera Morawieckiego rząd zgodnie z przepisami chce działać Trybunał Konstytucyjny wtedy odrzucają ten cały projekt ustawy on zrobił to zresztą taki był przedmiot pytania czy wniosku prezydenta w stosunku tylko właśnie do tych dzicz natomiast Trybunał z nieznanych sobie powodu bo, bo nie wynika to też samej konstrukcji tej ustawy uznał, że to był tak istotny element tej ustawy w związku z tym cała powinna trafić do kosza, więc to też kolokwialnie mówiąc to uzasadnienie Trybunału kupy się nie trzyma natomiast to coś się jej trzyma to jest właśnie to, że to jest pewnego rodzaju przepraszam takie potoczne może krzywdząca wyrażenie ustawka, która pokazywała właśnie, że tutaj odpowiemy zareagujemy szybko na oburzenie społeczne, które pojawiło się z chwilą ujawnienia tych informacji o działkach tutaj nie mamy nic do ukrycia, ale potem Słuchajcie mamy związane ręce nic nie złożono do Trybunału przecież należy jednak niezależny mamy wiele dowodów na to znowu ostatnio również to jeszcze na koniec i jak wyglądamy na tle Unii Europejskiej innych krajów i innych systemów oświadczeń majątkowych no tak ten system jak pewnie nigdy tutaj możemy mieć dużo dużo takich przykładów, że ta korupcja też występuje i politycy urzędnicy wzbogacają się na majątku publicznym chociażby wykorzystują swoje kontakty do tego, żeby zarabiać pieniądze na boku natomiast tam przynajmniej robić wszystko, żeby ten system właśnie Spójni, czyli ta elektronizacja centralne rejestry składanie oświadczeń przez małżonków bardzo też jasne precyzyjne określone zestawy informacji, które się mają pojawić w oświadczeniu, bo u nas też jest tak nie jest do końca np. jasne oczywiście mam swoje stanowisko w tej kwestii, ale nie jest kryptowaluty, jakie zakwalifikować, gdzie jest, gdzie wstawić no właśnie kwestia tego majątku, który przepływów majątku w ciągu roku to są rzeczy, które dziś są określone zresztą greką czy grupa pań przeciw korupcji taka instytucja związana z radą Europy, która wprowadza takie standardy dotyczące korupcji i monitoruje wszystkie kraje członkowskie co roku w zasadzie mówi Polsce słucha się nie spełniać tych standardów powinniście zrobić to i to i to wiadomo co zrobić wiadomo jak to zrobić są wzory wystarczy wolą leżeć mostem produkt SA czy paradoksalnie z miejsc paradoksalnie może być mają swoją historię Włosi mają bardzo dobry system w ogóle Włosi teraz muszę powiedzieć są nam los od kiedy czy Holandii jest teraz no dobra już kilku lat mam przyjemność jakoś z tą agencja antykorupcyjna włoską ostatnio współpracować jestem naprawdę pod ogromnym wrażeniem, ale wiem, że jest to efekt no w wielu lat bardzo zabagnione historii, jeżeli chodzi o styk państwa i interesów prywatnych tak to nazwijmy Krzysztof Izdebski pan pędy i Kalisz oraz Fundacja Batorego był moim państwa bardzo bardzo dziękuję dziękuję bardzo, program wydawał Tomasz Krzymiński zrealizował Adam Szura za chwilę TOK 360 poprowadzi dla państwa Wojciech Muza ja życzę państwu udanego popołudnia spokojnego wieczoru do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA