REKLAMA

Jutronauci: Czy woda jest złotem przyszłości?

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-07-08 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
24:53 min.
Udostępnij:

112. odcinek w cyklu "Jutronauci". Zmiany klimatu powodują, że obieg wody w przyrodzie staje się coraz bardziej zaburzony. Wiele regionów świata zmaga się z dotkliwymi suszami. Czy czekają nas wojny o wodę? W jakich częściach świata wody będzie brakować najbardziej? Jak wygląda sytuacja hydrologiczna samej Polski? Czy mamy się czego obawiać? Czy może zabraknąć wody w kranach? Jakie działania możemy podejmować, by przeciwdziałać tej sytuacji? Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z profesorem nauk o Ziemi Zbigniewem Kundzewiczem z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Rozwiń »
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci": https://wyborcza.pl/jutronauci. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
partnerem programu Jutronauci jest Sebastian Kulczyk międzynarodowy inwestor twórca InCredibles programu mentoringowego dla młodych przedsiębiorców to jest ósma 10 podcast gazety wybory zastanawiamy się czy woda będzie złotem przyszłości ósma 10 podcast gazety wyborczej w i witam państwa w podcaście Jutronauci państwa moim gościem jest dzisiaj profesor nauk o ziemi Zbigniew Kundzewicz z uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu dzień dobry dziękuję będziemy dzisiaj rozmawiać o Rozwiń » wodzie o tym czy możemy ją traktować jako zło to w przyszłości, dlaczego jest tak cenna czy możemy się spodziewać problemów z dostępnością czy zdaniem pana profesora taka powtarzana co jakiś czas teza, że naszego życia nastąpią pierwsze wojny wody jest prawdziwa czy rzeczywiście możemy się zmierzyć z takim zjawiskiem zaraz wystąpią wojny o zasoby wodne wydaje się, że wojny o wodę z w każdym czasie z wodą w tle już były mianowicie konflikt izraelsko-arabski w roku 1967 dotyczył zasobów wodnych w znacznej mierze zasobów wodnych rzeki Jordan, a więc to nie jest tylko futurologia napięcia między państwami już się zdarzały i nawet konflikty zbrojne z wodą w tle natomiast co do przyszłości no i obecna sytuacja, kiedy wojna wydaje się irracjonalne, ale jednak trwa pokazuje, że byle pretekst jest dobry, jeżeli między krajami jest potężne napięcia, a miejscy związanych z napięciem na tle zasobów wodnych jest w świecie wiele po pierwsze chodzi o międzynarodowe rzeki i zwłaszcza rzeki na bliskim Wschodzie wspomniałem już o rzece Jordan Izrael i Jordania korzystają z zasobów tej rzeki i było trudno im się porozumieć na 68 udało i w tej chwili obowiązuje deklaracja wodna, która dosyć stał się sprawca każe się w rozmowach pokojowych woda była jednym z 5 zasadniczych punktów, ale nie tylko chodzi o rzekę Jordan Israel autonomię palestyńską Jordanię chodzi też o konflikty albo napięcia na tle Milo Egipt rości sobie prawo do wielu części zasobów rzeki i potrzebna jest woda to napełnienia zbiornika na stałe czy wielka tama Szymańska wielka zapora wojsko natomiast Etiopia Sudan, a więc kraje leżące w górę rzeki od Egiptu też chciały zatrzymać wodę też chciały budować zbiorniki budować zapory i to się Egiptowi nie podoba także Egipt pobrzękiwanie szabelką w kategoriach deklaratywnych wyrażał się, że rozbierając karty wodną Sudan grasz ogniem, a tak bliżej nas konflikt między polską, a Czechami napięcie między tym gmin czy 2 krajami związane z planami rozbudowy kopalni w Turowie też można uznać jako konflikt wodę zakończyło się to szczęście, choć umownie, ale przez długi czas byliśmy trzymani w napięciu, ponieważ Czesi pozwali Polskę do czułe i wygrali, więc musieliśmy Polska musiała płacić wysokie kary 500 000EUR dziennie człon nie było na szczęście nie przerodziła się wojny wodę, która nie byłaby możliwa w naszej części cywilizowanego kontynentu, ale jako konflikt o wodę można było to napięcie uznać, więc tak wojny o wodę już były im mogą być, ale mam nadzieję, że nie będą wcale nie musi się tak zdarzyć, że kraje będą walczyły ze sobą osoby wodne w sumie w historii wojny wybuchały przez piłkę nożną, więc woda była bardziej racjonalnym powodem jeszcze możemy w ogóle mówić o racjonalnych powodach wojny, ale jak rysuje się przyszłość wody czy rzeczywiście będzie tak cenna niektórzy mówią, że w niedalekiej przyszłości woda będzie zasobem cenniejszym niż złoto zgodziłby się pan znowu to jest takie bardzo potoczne rozumienie woda cenniejsza niż złoto była zawsze szczególnych okolicznościach wyobraźmy sobie, że ktoś znajdzie się na środku pustyni albo na bezludnej wyspie, gdzie woda jest tylko człon woda słodka pochodzi z deszczu akurat nie ma też tu i ten człowiek ma mnóstwo złota dodał to całe złoto za, którzy by się napić woda jest potrzebna to jest niezbędna do życia złotą w tym sensie woda jest mniejsza niż to natomiast w sensie ogólniejszym oczywiście nie wody jest planeta nasza się jest z chłodną planetą wody jest bardzo dużo, ale słonej w czasie mniej liczy także wody słodkiej, której mamy na świecie tylko 3% cała reszta to jest woda słona woda środki tylko niewielką część 8 eksploatować, ponieważ lądolodu góry lodowe nie bardzo nam służą albo też głębokie wody podziemne słodkie są też wody podziemne słone, czyli woda jest bardzo cenna należy oszczędzać należy dbać o redukcję śladu wodnego, zwłaszcza tam się wody jest mało, gdzie wody brakuje Szucha klimacie warto zdać sobie sprawę, że woda jest potrzebna w dużych ilości do każdego produktu i do każdego asortymentu żywności np. na wyprodukowanie kilograma wołowiny trzeba no średnio, licząc 15 000l wody bardzo dusza czy ślad wodny wołowiny jest wysoki ślad węglowy też, ale jeśli temat związany ze zmianami klimatu wspomnieliśmy bliskim Wschodzie jako punkcie, gdzie woda może rodzić pewne napięcia czy są jakieś inne regiony świata, gdzie możemy przewidywać tej wody będzie po prostu brakować najbardziej tak i ubóstwo wodnych, czyli brak wody na pokrycie potrzeb ludności czy potencjalny brak wody to nie materializuje się przez cały czas, ale dosyć często może wystąpić takie ubóstwa wodne White Faro rodzaj po pierwsze, fizyczny brak wody nie kwoty, a po drugie, ekonomiczne ograniczenia ograniczenia finansowe instytucjonalne także związany ze świadomością edukacją, a więc, żeby woda jest, ale nie bardzo ludność sobie radzi, żeby ją pozyskać, więc i takie ekonomiczne ubóstwo wodne obserwujemy w Afryce natomiast fizyczne, czyli tam wody nie ma oczywiście na pustyni Hall tam tam ludzie mieszkają natomiast w pasie wokół morza Śródziemnego na Półwyspie arabskim i części Australii i części Shi wielka pustynia Takla Makan Chin, gdy Kalifornia i aż do Meksyku tam też wody jest bardzo mało w niektórych krajach z np. no i krajach Afryki subsaharyjskiej kobiety spędzają rocznie, gdyby podsumować 40 000 000 000 godzin na dostarczaniu złoty, czyli idą do takiego punktu też a gdzie mogą zaczerpnąć wodę to jest niezwykłe marnotrawstwo pracy, ale wyszło nie ma życia, więc muszą troć 1 Szuba ludności, czyli ten dolny mili jest nie ma dostępu do bezpiecznej wody pitnej sami stacji elektryczności to jest zaokrągleń, ale i statystyka raczej jak sądzę przerażająca nie ma dostępu do bezpiecznej wody pitnej to znaczy może mieć dostęp do jakiś tam, ale zanieczyszczonej trującej i ich wywołujących choroby z pana pytaniem wiąże się kwestia służb w historii było tak wielkie susze takie mega susze spowodowały upadki całej cywilizacji np. starego Królestwa w starożytnym Egipcie upadek cywilizacji Majów czy merów Angkor wat, ale zupełnie współcześnie no wszyscy znamy książkę Steinbecka grona gniewu wielka susza się osiedle uczonych w 1931, a jeszcze współ wcześniej osiemdziesiąty trzeci rok to data śmierci 300 000 ludzi z głodu chciał PiS w 1 kraju i w innych krajach Afryki też były ofiary liczne ofiary śmiertelne suszy i następnym roku 84150 000 ludzi zmarło z głodu w Sudanie z głodu, bo nie było wody na uprawę żywności, a więc nie zmarły pragnienia, ale szkło tu w uprawnienia człowiek potrzebuje tylko metra sześciennego wody słodkiej rocznie o to, żeby spełnić swoje potrzeby dotyczący picia wody nasze miasto produkcji żywności potrzeba jest znacznie więcej w Polsce od czasu do czasu też mamy suszem w Poznaniu np. w roku 1982 spadła tylko 275 mm deszczu to jest niema o połowę mniej niż dziś norma wieloletnia i nie tak dawno w roku osiemnastym też podjął bardzo mały, więc starają się nawet czasami zwana czas słuch kociąt 19823 i ostatnie lata 1819 bardzo sucha suma w tych 2 latach suma opadów była niższa od średniej aż 278 mm także na ten temat można mówić długo, ale boję się, że znaczy nie tyle boju co, więc trzyma pan inne pytania może skończyły Terasa osuszy no właśnie Allen tras kończymy, ale też trochę zaczniemy, bo rozmawiamy o Polsce jak wygląda nasza przyszłość hydrologicznym w Polsce mamy się, czego mieć zasoby wodne Polski są niewielkie na tle Europy pasa u nas szerzy się to policzy, czyli opad średnia powierzchnia mniej niż 200km³, a liczący metrach to 630 przyp na mieszkańca 1006m³ na osobę na rok, ale w suchym roku tylko 1000, a nie w 1000m³ na osobę na rok jest dużo dużo więcej niż w tym 1m³, który w czoło wybija, ale to jest mało to znacznie mniej w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej także mniejsze zasoby wodne Europie w sensie dostępnej wody mają tylko w unii europejskiej kraje wyspiarskie Cypr Malta tylko 2 Czechy trochę mniejsze od nas w niektórych latach natomiast większość krajów ma albo większe zasoby albo dużo większe nawet bardzo dużo większy w ostatnich 15 latach przerwaliśmy wiele wielką skalę owych suszy 5 województwach przede wszystkim wielkopolskie kujawsko-pomorskie łódzkie dolnośląskie Mazowieckie, a mówiąc o jeszcze bardziej szczegółowo to Kujawy środkowa Północna wschodnia Wielkopolska oraz północne Mazowsze, czyli już bywały uchyla zmiany klimatu w niej więcej tak przebiegają u nas się zmienia się rozkład czasowy opadów, a więc stosunek sumy opadów w okresie ciepłym to suma opadów określił się, gdy maleje czy w czasie zimą jak gdyby w chłodnej połowie roku nie tylko zima przyszłości jest stosunkowo więcej dochodów przy czym nie jest to śnieg, a często teść znacznej części Polski, więc w średnio może opad nie będzie się zmniejszał, ale sezonowo, czego rozkład będzie dzień mniej korzystny ani woda, która nawet spadnie no długie okresy posłuszny w lecie będą przerywane intensywnymi opadami, czyli nie pada nic jak już mam to bardzo dużo i mamy problem mamy podtopienia czy nawet powódź także kapuśniaczek TEN-T deszczu korzystnego dla roślinności jest coraz sza czy rośnie intensywność opadu to nie jest dobra wieść dla osób, które odpowiedzialne są za redukcję ryzyka powodziowego przy czym nie tylko chodzi o powodzie rzeczne ostatnio tylko budżet na zdarzyła się w roku 2010, ale szybkie powodzie powodzie błyskawiczne miejskie, które doświadczają nas praktycznie każdego lata wielu miejscach Polski to jest problem czy zmiany, o których pan opowiada mogą skutkować tym w polityce 20 lat w okresie suszy letni będziemy sezonowe niedobory wody po prostu zwyczajnie zabraknie nam w kranach w okresie wakacyjnym klimatyczny bilans wodny bywa ujemne już teraz i bywa też w przeszłości, a więc więcej wody paruje i dostrzegać w sezonie wegetacyjnym wlecze niż spada w niektórych latach czy Polakom za 20 lat w ciągu 20 lat zabraknie wody w kranach wydają się branża wodociągowa bardzo dobrze się rozwinęła także część taka branża, w której jako naród możemy być dumni oni dostarczają smacznym krajówkę w wielu miastach np. w Poznaniu Wrocławiu, czyli tu, gdzie mieszkam z kranu płynie woda po jakości wody mineralnej i przewidują awarie klaczy przewidują już ryzyko zdając sobie sprawę ryzyka, starając się oko redukować, a więc lokalne problemy mogą się zdarzyć z brakami wód powierzchniowych czy, choć chętnych mogą się zdarzyć również awarie ograniczenie dostaw wody i przerabialiśmy no 3 lata temu w roku 2019 w Skierniewicach to się zdarzyło, a jeżeli wody będzie mało, że lokalne mogą wydać zakaz podlewania trawników czy ogródków mycia samochodów to nie jest Polska specyfika tak jest świat się np. Anglik też zdarzają się takie alerty i staram się akcję o monitorowanie sytuacji za pomocą dronów, czyli władze wiedzą, kto podlewa ogródek nie słucha sala SM, ale zasadniczo wydaje mi się, że Polska jest nieźle przygotowana Polska branża wodociągowa zrobił ogromny postęp w ostatnich dziesięcioleciach, czyli brak wody w kranach albo słabsze ciśnienie spadek ciśnienia oczywiście może się zdarzyć, ale to jest sprawa lokalna raczej i dotyczy awarii, które przedsiębiorstwa wodno kanalizacyjne powinny dać sobie radę usunąć, bo jeszcze jesteśmy przy Poznaniu to Wielkopolska jednym z takich obszarów jeszcze są Kujawy Pomorze czy mężczyzna, który w Polsce pustynię ją i mimo że nas to w jaki sposób niektórych może nawet przeraża to na tle reszty świata ten proces tak chyba nie wydaje się groźny prawdę tutaj jest kwestia terminologii tak pokutuje w powszechnym mniemaniu takie hasło, że Wielkopolska pustym nie jest Wielkopolska Step wieje, ale ja jako naukowiec musi bardzo ważyć słowa i słów stepowanie, a jeszcze bardziej pustynnienie takich słów tym nie użył pustynne krajobrazy w Polsce się zdarzają są Piachy nadmorskie wydmy, ale nie ma w pustyni w Wielkopolsce ani nie ma wstępu jest przesuszenie rosnące przesuszenie tak, a to wynika z ujemnego bilansu klimatycznego, czyli jeśli więcej wody paruje niż spada spada wtedy lustro wody gruntowej spada zawartość wody w chlewie poda taki przykład skoro pan o Wielkopolskę pyta, że wskaźnikiem dla mnie zawartości wody w dostępności wody w kraju prasie jest to czy w lasach możemy znaleźć owoce poziomek malin kiedyś było częste teraz nawet liści Poziomka kwitnie w średnim roku część już niż wyda owoce więcej, a ja w ogródku to, żeby wnukom zapewnić poziomki i maliny muszę szefa podlewać, ale w lesie jagody typu Poziomka Malina korzystają też tu, o którym jest zawodne długo nie przychodzi, a później przychodzi, ale tylko krótkie pisał intensywnego deszcz, a więc byłem ostrożny używanie tych słów pan w w imieniu natomiast rozumiem intencję troszeczkę łagodził tylko targi przesuszenie tak to nasza, a na koniec chciałem jeszcze pana zapytać o środki zaradcze i kraje, zwłaszcza bliskiego Wschodu kraje arabskie próbują obecnie przykład ocalać wodę morską czy w tych obszarach, gdzie tej wody może brakować możemy podjąć jakieś działania, które tę sytuację zmienią tak jest wiele takich działań krótka ja mówię chyba najważniejszej i zawsze do zawsze wszędzie to jest troska o to, żebyśmy oszczędzali wodę, a więc troska o nie tyle o medal litry, czyli dostarczanie ogromnych ilości wody co one gali tryb ujemne litry o to, żebyśmy używali jej wody, żeby nasze potrzeby były mniejsze czy szukamy megalitów szukamy megawatów oszczędzamy wodę i energię te hasła idą w parze kraje, gdzie wody jest bardzo mało radzą sobie na różne sposoby 1 ze sposobów nie pasuje do hasła silna ważonego rozwoju chodzi o wody kopalne Libia pozyskiwała wody głębokie wody podziemne, które napłynęły tam w czasie, kiedy był inny klimat tych wód było bardzo dużo, ale oczywiście one już nie napłyną nikt nie zostaną zastąpione także, kiedy Libia szynki chód po spięcie no to pozostanie tylko scalanie, które pan pyta pomysł odsalania jest bardzo stary można powiedzieć, że już od starożytności uczeni zauważyli, że paruje woda zostaje sól czy sprawą, która wyparowała jest słodka od strzelanie stosuje się powszechnie na jednostkach pływających na statkach, ale w tej chwili są już dziesiątki tysięcy instalacji o różnej wielkości do instalacji gigantycznych największy jest misja się znajdujemy w Emiratach arabskich Arabii Saudyjskiej w Izraelu, ale także w Kaliforni w stanach Zjednoczonych jest wiele krajów, gdzie produkuje się dużo wody słodkiej solanki Singapur Chiny Indie Pakistan Australia listę można by wydłużać Stanach Zjednoczonych jest również ciekawy przypadek odsalania wody rzecznej rzeki Kolorado Otóż stale się do członek zawarły traktat z Meksykiem, w którym to traktacie są wiązały się wypuszczać ze swojego kraju do Meksyku o swoim przepływ wód rzeki Kolorado chodziło o wody słodkiego rzeka powinna toczyć wody słodkie no ale teraz wody są za szalone i stany Zjednoczone muszą od sala, acz wody rzeki Kolorado po to, żeby wpuszczać się nie to rzeki i Meksykowi zapewniać spełnienie umowy spełnienie warunków kontraktu także odsalania jest wielu miejscach już standardem wprowadzamy tylko całą rzeczkę znaczy problemów jest kilka, ale może szczególnym problemem jest fakt, że potrzeba energii ich sporo energii niż z każdej technologii odsalania, ale świat jak gdyby rywalizuje różne kraje rywalizują pod względem redukcji kosztów i wielu krajach Podhalanie już jest zasadniczym sposobem na pozyskiwanie wody pitnej za pozyskiwanie wody słodkiej wymieniłem 2 kraje Unii Europejskiej 2 kraje wyspiarskie Cypr Malta i bycie naturalnych zasobów wodnych jest bardzo bardzo mało i oni z kraju są skazane na ostrzelaniu bardzo dziękuję za rozmowę o wodzie o tym jak cenne jest to zasób będzie złotym przyszłości sytuacji hydrologicznej polskiej świata jak przeciwdziałać zagrożeniu niedoboru wody rozmawialiśmy z profesorem nauk o ziemi Zbigniewem końca wicie z uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu dziękuję dziękuję mieszków ja nazywam się Kasper Kalinowski do usłyszenia gazety wyborczej partnerem programu Jutronauci jest Sebastian Kulczyk międzynarodowy inwestor twórca InCredibles programu mentoringowego dla młodych przedsiębiorców Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA