REKLAMA

Paweł Sitkiewicz o filmie "Zakazane piosenki", reż. Leonard Buczkowski

OFF Czarek
Data emisji:
2022-07-08 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
24:06 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
państwa moim gościem jest pan prof. Paweł Sitkiewicz filmoznawca Instytut badań nad kulturą Uniwersytet Gdański dzień dobry witam serdecznie panie profesorze dobry witam przyznał się pan, że czasami lubię powracać do tzw. starych filmów, chociaż oczywiście to co jest Starym filmem można sobie dowolnie definiować pewnie to co jeszcze kilka kilkanaście lat temu było nowością by po upływie pewnego czasu myślimy o tym, jaką filmie Starym w tej naszej takiej Pogoni za Rozwiń » nowościami za tym co jest tu i teraz nawet może bez, żeby nie być posądzonym o filmowy ojczyzn może jednak nie będę wycofuje się z tej wcześniejszej deklaracji i powiem po prostu, że dzisiaj z panem profesorem przyjrzymy się powrócimy zachęcimy do ponownego obejrzenia albo do obejrzenia po raz pierwszy z filmu zakazane piosenki w reżyserii Leonarda Buczkowskiego filmu ciekawego, ale też film mógł tu dużego powstanie nie było proste tak mi się zdaje pani profesorze presja była ogromna, bo proszę sobie uświadomić, że tak to miał być pierwszy powojenny film fabularny, a nowej władzy władzy komunistycznej część tak do końca się nie ukonstytuowała życia pamiętać, że prace nad Finem rozpoczęły się w 1945 roku Sejm no Photo by zostać przydzielone co to ma być za film, o czym ma być tym kim, o czym opowiadać jak ma opowiadać było takie równanie z ogromną liczbą niewiadomych zmiennych i teraz trzeba wykonać dziś gigantyczny slalom pomiędzy tymi mi zmiennymi tak, żeby zadowolić się tak partie decydentów czy widownie, żeby test stworzy taki symboliczny początek nowego sprawiedliwego PRL-owskiego Dziedzic para jeszcze żona też PRL-u, ale rak miał być tym, który otwiera nową kinematografię to ten temat wojenną przekreślono 1 ruchem ręki jako faszystowską bzdurną ogół dającą ludzie trzeba pokazać, że nowym ustroju będą powstawały filmy inne lepsze oczywiście ogromny głód tematyki wojennej chęć rozliczenia się z koszmarem wojny i okupacji odstępstwa od piątej strony mamy widzów, którzy czekali na polskie filmy nowe polskie filmy, więc też nie można było zawieźć tych oczekiwać by ten powstał okazało się, że duży problem, że nie staną się podoba z drugiej strony się nie podoba w trzeciej strony wywołuje przez liczne kontrowersje, ale trzeba od razu powiedzieć to był wielki przebój, którzy uważają też drugi najpopularniejszy film, który powstał w PRL, że oczywiście byśmy tutaj uwzględnili tę widownie nowy kilkanaście milionów widzów widziało ten chiński na przestrzeni oczywiście wielu wielu lat pierwsze miejsce wiadomo z Krzyżacy Aleksandra forda no im muszę przyznać, że w niektórych głosów mogą wydawać się sensowne, bo diet niektóre z zarzutów, które się pojawiły dotyczyły przedstawienia wojny i okupacji oto mamy lata powojenne i Polska właśnie cała Europa jeszcze próbuje otrząsnąć się z tej wojennej traumy DTS wtedy i to ten proces zajmie wiele wiele lat, a tymczasem wydaje się, że w tym filmie wojna okupacja to nie są jakieś szczególnie dojmujące z co prawda mamy zniszczone miasto mamy żali mu tak zatem zniszczonym miastem, ale właściwie nie Niemcy jawią się jako tacy trochę łupkowa ci przekupieni z pewnością ludzie, a jeżeli chodzi o śmierć to tutaj czy wykonawcami wyroków są żołnierze polskiego podziemia w i rozwoju to jedne z zarzutów, które się pojawiły po tej pierwszej wersji filmu, że ten film zbyt, a może to kupa wojnę okupację pokazuje jako w takim stylu hollywoodzkim, a nie pewnie Krystyna można by powiedzieć to był najpoważniejszy zarzut wokół tego zarzutu doszło do składowych nad awantur na tych wysoki zaś szczytach, gdzie zarządzano polską kulturą polską nie kinematografię z tego powodu ten film premiera 8stycznia 1947 roku został spełniony wycofany, o czym przerobiono dokończono kilka dobrych scen ze zmienioną trochę wymowę tego filmują powrócił z jesienią czterdziestego ósmego roku na powrót do kin, a czy może zadać pytanie tak to błąd może była wspaniała decyzja, która sprawiła, że ten film stał się tak popularny tak tak kultowych wychodzi cieszysz się wzięciem również współczesnych widzów jest dostępny wszędzie publiczna na YouTubie przez poczytać komentarzy pod tym Fina atencji po prostu bardzo lubiany, a pytanie czy to była głupota scenarzystów realizatorów rzeczy widzę przedstawiono okupację taki taki sposób to było jakieś ignorancja czy to była działalność jakaś obrotowa też takie oskarżenia się pojawiły może to była decyzja bardzo świadom w sumie bardzo mądra tak w innych czasach krótko po po hekatombie wojny i jeszcze dymią gruzy Warszawy w nicość otworzą tak naprawdę z koszmaru wojny, a decydenci polskiej kinematografii mówią tu potrzebny był epicki, który pokazałby pełną grozę wojny okupacji, a ludzie tego nie chcieli podejrzewa myślę, że ci fachowcy, którzy lekarzem intencji doskonale to zrozumieli rządzi zbóż z tego koszmaru wojny nie chce oglądać tego koszmaru wojny ska 11 na ekranie tu odpocząć coś ktoś pośmiać chcą skanalizować swoje lęki swoje społeczne system swoje cierpienie i zażyć taki taktyką Camino na zmęczenie, które pozwoli im by zrobić kolejny krok po to, żeby właśnie uporać się z tym koszmarem wojen w użyciu uwagę na kończyli ten film kręci przedwojenni specjaliści w sprawie sama ekipa nakręciła taki syn, który często jest tu tytułem mylony z winem Leonarda Buczkowskiego z MON oczywiście na myśli zapomnianą melodię są w sumienie ani oni często mówią, że są zakazane melodie z prawie sami ludzie, którzy nakręcili ten film to zawód nawet zaryzykował tezę, że to nawet nie jest do końca pierwszy film PRL-owskiej kinematografii jest ostatni film przedwojennej kinematografii, która żegna się w pięknym stylu była właśnie za pomocą humoru piosenek kabaretowych Skeczów złagodzić ten koszmar wojny i przeprowadzić widzów drugą stronę atuty drugiej stronie jest studentowi potrzeba będzie uporać się właśnie z koszmarami Polskę odbudować no to jest bardzo ciekawe ciekawe opinia pani profesorze myślę, że warto o nim porozmawiać, bo oczywiście na poziomie Pyrek produkcji filmu tak czy takiej formy, gdy na to z pewnością można odnieść wrażenie, że od w tym minęło 6 lat wojny i jakby wracamy do tego co robiliśmy przed wojną oczywiście wracamy w tej formule, którą znamy, czyli aktorzy, czyli muzyka, czyli pewna narracja, tym bardziej że Rze, że czasu jest mało na produkcję, więc trzeba sięgnąć po po sprawdzone sposoby robienia filmów, ale z jednak nie da się uciec od polityki tak, bo jesteśmy w nowej rzeczywistości teraz nowa władza uważniej przygląda się temu co znajdzie się na ekranie, albowiem kino oprócz tego, że ma bawić staje się też narzędziem propagandy dano można powiedzieć, że żona zawsze było tak, ale znowu pytanie o o nadzór jak silny jest nadzór władzy w danym okresie tutaj nadzór pewnie jeszcze twórcy tego filmu nie wiedzą jak też inni wiedzą Polacy, że za dosłownie kilka miesięcy rozpocznie się już taki totalny nadzór, który będzie przybierał na sile przez przez wiele wiele lat także chyba warto się także przyjrzeć tym wątkom politycznym to znaczy w jaki sposób pewne tematy były przedstawiane filmie zakazane piosenki, a to dla mnie bardzo interesujące doświadczenie obejrzenie tego filmu raz jeszcze i spojrzenie na niego dzisiaj, ale proponuję byśmy do tych wątków powrócili po informacjach Radia TOK FM, bo te zbliżają się bardzo szybko informacje Szanowni Państwo już za kilka minut o godzinie 1120 państwa i moim gościem jest pan prof. Paweł Sitkiewicz filmoznawca z Instytutu badań nad kulturą Uniwersytet Gdański rozmawiamy o filmie zakazane piosenki w reżyserii Leonarda Buczkowskiego wcale tak państwa i moim gościem jest pan prof. Paweł Sitkiewicz filmoznawca z Instytutu badań nad kulturą Uniwersytetu gdańskiego rozmawiamy o filmie zakazane piosenki w reżyserii Leonarda Buczkowskiego byłyby powrócę do tego wątku politycznego czyli w jaki sposób tematy były przedstawiane oto mamy np. wątek ukrywających się Żydów w, którzy z najmem pośrednicy cały film ma takie postaci, które wtedy sensie mają symbolizować pewne zachowania różnych grup w czasie okupacji czy drugiej wojny światowej tak oto mamy inteligencję, która zasila ruch oporu AK, która nie jest głównym motorem napędowym powstania Warszawskiego jednak, że właściwie ta ta inteligencja niewiele robi głównie siedzi w mieszkaniach no oczywiście rozprowadzać bibułę ale, ale właściwie najważniejsze są dla nich wieczorki patriotyczne można posłuchać muzyki Chopina mamy w końcu taką figurę ukrywającego się, że da, który 2 lata nie podchodzi do okna 2 lata nie wychodzi z mieszkania czyni to w przy 2 okazjach pierwsza to jest taka, że skończyło się papierosy chciałby w końcu zapalić druga, kiedy słyszy żydowską melodię graną przez ulicznego grajka co ciekawe to jest miasteczko był, ale tutaj nie był jest bohaterem piosenki tylko Warszawa ma mamy w końcu powstanie niektóre to jest powstanie, w którym biorą udział także dzieci i dowódca bez zastanowienia wykorzystuje kilku nam się to są takie wczesne nastolatki tak po to, aby, aby walczyć, aby w działaniach wojennych tak tutaj dziś nie są przedstawione jako jako osoby, które dziś biorą udział w zabezpieczeniu tyłów tylko one prostu walczą w pierwszym szeregu dowódca wysyła je to co czytam jak na śmierć bez żadnych skrupułów mamy w końcu takie figury kolaborantów z Fold doniczkę, która preferuje nade wszystko wygodne życie piękne stroje oczywiście za cenę jak rozumiemy pozbycia się czy też zaprzeczenia swej polskości zmienia imię nazwisko na niemiecko brzmiące i teraz wreszcie może bywać w restauracjach jeździć tramwajami tylko dla Niemców i stroić się tutaj państwo podziemne wydało wyrok, toteż przyznał się pan, że jakoś trudno się oglądało, bo mówię, jeżeli z zobaczymy na motyw śmierci w tym filmie to jedno z nich jest właśnie wyrok wykonany to jeszcze przez 2 w przez 2 żołnierzy państwa podziemnego na na tezie kobiecie to się tylko niektóre z tych takich typów przedstawiających różne klasy i różne grupy w czasie wojny czy w czasie okupacji ale, a ale, ale powiem szczerze, że taki sposób odczytamy może może w chwili dzisiaj byśmy inaczej to czytali bo gdyby wiedzą to co wiemy w 2022 roku pewnie to wina czy byśmy na pewne rzeczy spojrzeli po pośle, nie ma czegoś takiego wówczas jeszcze jak obraz wojny okupacji jesteśmy mądrzejsi o setki obejrzanych filmów seriali przeczytanych książek i nie w setach z waszą sześćdziesiątych kształtuje się w taki kanoniczny obraz tamtej epoki w momencie, kiedy w spółce występują dokończenia tego filmu każda postać każdy wątek to jest mina na polu minowym nastroje w Polsce są bardzo antysemickie po czterdziestym piątym roku co oczywiście zakończy się pogromem kieleckim mu zaczyna się proces rozliczania winnych pewna jest mną by przedstawiano rozmaity sposób mamy ich kolaborantów tych, którzy już nie mają krew na na rękach, ale też taki sam sposób współpracowali z władzą okupacyjną many mamy armię krajową mamy powstanie warszawskie to pojawia się na ekranie za moment będzie absolutnie niemożliwe dziś każdy temat każda postać jest jest mu problemy więc, a przecież nie są pogłębione tak właściwie prawie nic o nich nie wiemy jak twórcy wierzę że, bo nie da się przeprowadzić jeszcze przejść przez takie tematy suchą stopą tak tak bardzo gromadzone w 1 filmie zdecydowali się posłużyć taką konwencją tylko kabaretową troszeczkę plakatową co może by się uratowało w ogóle ten film, że dzieci demon mu wszystko trafił na na ekrany cieszył się ogromną popularnością, ale co w tej 1 rzeczy jeszcze przypominać, że mówimy o tak naprawdę 2 filmach, które różnią się w sposób znaczny co ciekawe obie o wersje są dostępne również w internecie, bo wozem z wycofanym z dystrybucją nie zniszczą kopii i sam pamiętam jak tylko jako dziecko młoda osoba oglądają w telewizji jedno oraz drugą wersję to pierwsza wersja rzeczywiście jest bardzo taka płaska, że chodzi o wymowę bardzo Biela tak naprawdę czas wojny okupacji przedstawia Niemców jako jako idiotów, ale druga wersja jest dużo ostrzejszy dokończono scenę zamordowania dzieciaka, który śpiewa okupacyjną piosenkę z tramwaju do kręcono scenę ulicznej łapanki zmieniono tę scenę, gdzie Niemcy przychodzą do mieszkania matki będzie biją ją, żądając by grała niemieckie piosenki pierwszej wersji Niemcy są bardzo kulturalni w rozmiarze czy, a przede wszystkim zmieniono wstęp do tego filmu bestia taki wypad, który wyjaśnia, że nie zmieni nie tylko siedzieli i śpiewali piosenki wojna okupacja przemoc była by był otwór, ale piosenka nam w tym wszystkim towarzyszyła ten pierwszy takież wersja jest bardzo bardzo panie przedwojenna tej drugiej wersji władz odcisnęła już wyraźne piętno tam jest podkreślona rola armii czerwonej tam dużo mocniej banku zaakcentowano walkę z okupantem jego tego okupanta brutalne metody i że ktoś lubi takie detektywistyczne zagadki to polecam zabawę, żeby obejrzeć sobie te 2 wersje i wymiotować sobie te bardzo istotne różnice, a skoro panie profesorze rozmawiamy o piosenkach jednak zakazanych lub nie no to warto skoncentrować na tej warstwie muzycznej, bo to za aranżację tych utworów odpowiada Roman palestry to był Polski kompozytor i znowu życie dopisało taką trochę ironiczną płytę, bo paletę z racji powodów przeszłaby poglądów swoich różnic światopoglądowych musiał zdecydować się na emigrację i po wojnie właśnie od czterdziestego siódmego roku przebywał poza polską utworzył na emigracji jego nazwisko było przecież później wymazywanie przez różne organizacje branżowe z annałów w ogóle jest dziś ten powstał w tym kształcie tego rodzaju historii w rodzaju wątki incydent nie dałoby się znaleźć więc, gdy ktoś pana pomysł nakręcenia tego takiego film z kilka lat później 2 lata później i pamiętamy z historii tureccy 3009. roku to planuje się socjalizm następuje co postępuje, jakby stabilizacja za życia politycznego i do codziennego ten film prawdopodobnie gdyby nie powstaje, żeby powstał był jakąś karykaturą na pewno nie nakręcili by tego filmu przedwojenni darzą owce przedwojenni specjaliści tylko biedni ten film trafiłby w ręce kogoś zaufanego, żeby to był tylko powiedzieć wszystkim takim żelaznym kandydatem wydaje się Aleksander Ford, ale też był wówczas dla dla dla władzy, gdy dla ludzi odpowiedzialnych za polską kulturę jako postać dość kontrowersyjną w tym czasie powstają zakazane piosenki FOT przecież pracuje w swoim powojennym debiutem to oczywiście ulica granicznej fundusz podobny do zakazanych piosenek, bo też mamy 1 to różne polskie losy z czasów wojny i okupacji jest nieco późniejszy Jan ma już duży problem, żeby wejść na ekrany, bo proszę pomóc dokładnie tym samym wojny okupacji różnych postawach pojawiać pisane, jakby te same figury, czyli Żyda czy, czyli z Fold dojścia polskiego inteligenta antyki inteligenta, ale 2 lata później się rok później tak już okazuje się, że wszystko jest w Polskiej kulturze oceniane inaczej się też mam to, więc cud sprawił że, że centrum Aleksandra forda ostatecznie trafił na planie w takim kształcie ani inne oczywiście mamy tutaj całą masę doskonałych polskich aktorek aktorów część z nich rozpoczynających karierę, a część już świetnie znanych nam Danuta Szaflarska Jerzy Duszyński Jan Kuźma covid, ale także Hanna Bielicka i Igor Śmiałowski Edward Dziewoński to przecież tylko niektóre z racji Andrzej Łapicki tak Kazimierz Wichniarz, a także także by cała masa czy Alina Janowska cała masa aktorki aktorki aktorów, których wkrótce będziemy podziwiać na ekranach kin i telewizorów w bardzo młodzi aktorzy też nie tak młodzi, że trudno ich rozpoznać zagrać jakiś miniaturowych rolkach to właśnie Andrzej Łapicki wykonuje wyrok na dysk szybko ku konfidenci za moment wszyscy ci aktorzy ujawnią swój talent czy aktorski filmowy w dużo większych Tolek też być pewną różnicę, bo Fin w reżyserii wały z reżyser wojenny tak wojenną kartą tak samo scenarzysta WiK ministerstw kim był takim jest popularniejszy stażystów czasów przedwojennych, ale brać aktorska jest też zestaw aktorski to jest nowa nowa generacja tweecie z kilkoma tutaj wyjątkami typu Jan Kuczkowicz, ale widać idzie nowe tak widać, że w nastąpił jakiś przełom w Polskiej kinematografii, więc z Walencji jest 1 nogą w poprzedniej epoce, ale drugą nogą już z nowych czasach powojennych właśnie tak myślę sobie Szanowni Państwo, że warto odświeżyć, jeżeli ktoś film znał lub zna ewentualnie sięgnąć po raz pierwszy tutaj tak jak sugerował pan profesor można sięgnąć po wersję pierwszą ta ukazała się w na początku 1947 roku w styczniu, a druga wersja prawie 2 lata później, bo pod koniec w listopadzie 1948 roku także można, jeżeli ktoś widział 1 albo drugą to porównać marzeń ktoś nie widział to oczywiście sięgnąć po raz pierwszy zobaczyć taką lub owak bardzo bardzo panu profesorowi dziękuje dzisiaj rozmawialiśmy o filmie zakazane piosenki w reżyserii Leonarda Buczkowskiego fascynująca filmie opowiada pan prof. Paweł Sitkiewicz filmoznawca z Instytutu badań nad kulturą Uniwersytet Gdański dziękuję serdecznie informacji Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie 1140 po informacjach w imieniu Marty Perchuć Burzyńskiej zapraszam na program kultura osobista dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA