REKLAMA

Koniec demokracji?! Przecież konflikt interesów i wartości jest jej naturalną cechą

Interluda
Data emisji:
2022-07-08 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
53:24 min.
Udostępnij:

Gościem jest prof. Bohdan Szklarski - Ośrodek Studiów Amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego oraz Collegium Civitas

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Inter luda zaprasza Cezary łasiczka dobry wieczór witam państwa bardzo serdecznie i zapraszam na dzisiejsze spotkanie to jest program Inter luda, a państwa moim gościem jest dawno niesłyszany pan prof. Bogdan Szklarski z ośrodka studiów amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego oraz Kolegium i cywili ta z panie profesorze witam bardzo serdecznie witam pana państwa wieczorną porą bardzo dużo się dzieje w stanach Zjednoczonych co oczywiście nie pozostaje też bez znaczenia dla Rozwiń » naszego krajobrazu i powiedziałem, że to jest dobry moment, aby zaktualizować naszą wiedzę o Stanach Zjednoczonych jeszcze niedawno było tak, że patrzyliśmy w kierunku Stanów zjednoczonych jako w kierunku pewnego punktu odniesienia, które no jest takim niewzruszony demokratycznym światłem świecącym w mroku różnych dziwnych systemów politycznych, a tymczasem zdaje się, że Sąd Najwyższy Stanów zjednoczonych zrobił wszystkim psikusa powiedział może za bardzo żeście się to światło zapatrzyli i parę rzeczy przeszło koło nosa muszę powiedzieć, że to zależy od tego jak pan redaktor i państwo zdecydujecie demokrację, bo coś mi się zdaje, że pan do tej definicji demokracji jako systemu politycznego dołożył od razu pewne wartości, które niekoniecznie wsie, które są związane z śmietniki przy tej demokracji liberalnej demokracji kata, czyli takiej demokracji, gdzie patrzymy na nią przez pryzmat mniejszości praw mniejszości wrażliwości mniejszości i dbamy oto nasze zakładamy, że zasadą główną demokracji jest, żeby żadna mniejszość nie czuła się dyskryminowana hegemonii Giovanna, żeby nic nie narzucać i żeby miała ona z pełną możliwość realizowania swoich praw co w czasie to jest dominująca definicja demokracji tam lat sześćdziesiątych mniej więcej, tyle że ona ma myślę, że nam i weszła w pewną schyłkową fazę, że w tej chwili wynikającą z no z tego, że naturalną, że są w demokracji każdej demokracji jest konflikt interesów jak również konflikt wartości konflikt interpretacji mówi kanonów tych, że wartości i myślę, że Ameryka w tej chwili przez taki okres przez taki okres przechodzi, bo za chwilę pewno porozmawia o tym to decyzji Sądu Najwyższego, która jest nazywana końcem prawa do wyboru przez kobiety, czyli końca prawa do aborcji i go słychać głośny słychać głosy wyraźne bardzo po lewej stronie sceny, że to jest koniec demokracji w Katarze to jest w ogóle niezgodne z amerykańską demokracją, a podczas, gdy myślę, że są sędziowie zrobili psikusa wszystkim tym, którzy zajmują się problemami i wyższe to są tam, gdzie sądów wnika w rozstrzyganie problemów problemów politycznych ta pani Bielsko jest takie słowo jetty tutejszym, czyli tam, gdzie politycy w zasadzie decydują na sądy i rozwiązywanie problemów, bo sami boją się boją się by je tknąć oczywiście mu o tym mówić, ale tam, gdzie przychodzi do głosowania to wolą, żeby nie było śladu Nata papieży i wolą, żeby sądy zdecydowały no i sprawa aborcji czy prawa kobiet do wy z wyboru rodzić czy nie rodzić czy prawo do prywatności, które jest jak jeszcze na wyższym poziomie o tym z system związany i no w tej decyzji, która o, której teraz wszyscy wszyscy mówią i zostało dość mówi właśnie psikus polega na tym, że perspektywy patrząc na to z perspektywy demokracji zasadę demokratycznych niekoniecznie tylko liberalnej demokracji, ale wodę demokracji jeszcze bardziej ja powiedziałbym fundamentalnych zasad zgodności z konstytucją np. to, jeżeli wczytamy się to orzeczenie to ono mówi o tym, że sąd osobie nie powinien uzurpować praw do decydowania o o prawie do prywatności czy ono istnieje co nie istnieje, jaki ma być jego zakres tylko popatrzcie ludzie poczytajcie uważnie konstytucję i w tej konstytucji dziewiąta i dziesiąta poprawka do konstytucji, czyli część tego Świętego ZAK dokumentów czy posłowie oczywiście, ale niezwykle ważnego dokumentu, jakim jest karta praw obywatelskich tak czy vis byle Right te pierwsze 10 poprawek, które były konieczne do uchwalenia konstytucji, żeby zdobyć, żeby zdobyła ona właściwą większość w procesie ratyfikacji w stanach do 240 prawie, że lat temu to no to tam jest powiedziane, że wszystkie sprawy, które w, których konstytucja nie ceduje czy nie nie mówi wprost, że przynależą one do zakresu prerogatyw władzy centralnej, czyli pan wniosku mówi Federalnej to należą do obywateli do Stanów, bo to tam jest rzeczywista demokracja i to są zrobił Sąd Najwyższy powiedział, że sprawa powinna być zdecydowana przez obywateli i na poziomie niższym niż poziom federalny, żeby nie zaś lipca, acz to jest w Ameryce bardzo ważna rzecz, że jak ktoś coś tłumaczy chęcią nie będziemy narzucać tego prawda często całe dni w czasie w bagażu czy chciał powiedziałbym w zasobie emocji amerykańskich, które w amerykańskich obywateli poruszają i na które oni są wrażliwi bardzo jednym z ważniejszych za jedną z ważniejszych być reakcji emocjonalnych jest stosunek do władzy Federalnej do nadrzędnej centralnej władzy do centralizacji władzy do dodatek do tego Waszyngtonu, który jest daleki i narzuca żąda dyryguje kontroluje i i to dusza amerykańskiej jest bardzo głęboko osadzone, żeby patrzeć sceptycznie na ten Wasik to nie jest tylko dzisiaj to jest cała historia amerykańskiej demokracji to są spory o to ile władzy ma mieć władza Centralna, jaki mamy mieć stosunek do tego Waszyngton i teraz wraca do tego aż o orzeczenia ono konserwatyści nowa to oni ani pim przy przypisujemy tę, że opinie z dokonań niezwykle ciekawego za Sapiehą bardzo sprytnego zabiegu z ich punktu widzenia takiego mianowicie powiedzieli, żeby to oddajemy sprawę ludziom niech ludzie zdecydują nie zdecydują tam gdzie, gdzie są obywatele no i oczywiście pojawił się natychmiast problem, że że, gdy jest już od szeregu ustaw tych Stanów jest akt takie są prawa antyaborcyjne uchwalone wcześniej tylko czekające na to, że jeżeli Sąd Najwyższy zdecyduje, że to nie władza Federalna, a inny poziom władzy ma decydować o prawie do aborcji Noto już mamy gotową ustawę, która wchodzi w życie automatycznie, jeżeli będzie takie orzeczenie Sądu Najwyższego takich Stanów mamy w tej chwili 9 jeszcze one rosną, bo niektóre z tych ustaw wejdą w życie za jakiś czas i one taką falą, która idzie z tych ustaw stanowych wynika znaczące ograniczenie prawa do aborcji bardzo znaczące w niektórych przypadkach nawet tak daleko idące że, że przypadki i gwałtu czy kazirodztwa nie są wyspy nie są uznawane za powód usprawiedliwiający aborcję narasta i ich to jest konserwatywna fala która, która w Ameryce narastała od dłuższego czasu i ona do rejonu oczywiście jest to jest takie jak jesteśmy lewicowym obywatelem to widzimy w tym tsunami, które niszczy demokrację i pozbawia kobiety prawa do wyboru jednocześnie prawa do prywatności natomiast sędziowie powiedzieli no w tym prawem do prywatności to jest sieć różnych interpretacyjne do konstytucji tego wprost nie ma i to wynika z używania konstytucji z innej decyzji sądu i i to nic niekoniecznie my chcemy rozstrzygać tę sprawę definitywnie, bo to powinni ludzie się zastanowić co to jest co co to znaczy oczywiście to jest sprytny zabieg ze strony konserwatystów, ale niezwykle sprytny zabieg, bo w zasadzie trudno jest powiedzieć, że to jest autorytarne zabieg, a stanowi rzeczywiście oddanie decyzji poddanie woli to, żeby niech ludzie zdecydują jest zabiegiem jak najbardziej demokratyczny w swojej za zamyśla i stąd bierze pewien problem krytyków tej decyzji i co bardziej rozsądni krytycy tej decyzji mówią, że to niema co wychodzić na ulice i krzyczeć, że sąd należy rozwiązać ci albo dodać dodatkowych liberalnych lewicowych, czyli sędziów, żeby zrównoważyć ten konserwatyzm na ławie, który to jeszcze będzie dominował tam przez długie lata, bo sąd jest dość młody i tak średnio wiekiem patrząc tam coś silnie 60 lat chyba tam, że i to większość konserwatywna to jeszcze długo będziecie będzie znaczącą znaczącą grupą w sądzie na najwyższym i ale wracam do dr tych głosów krytycznych rzecz co bardziej radykalne odsądzają są od czci wiary mówią, że to jest koniec demokracji tak, bo pozbawiono pewną grupy pewnego prawa to od tego momentu Ameryka nie jest już demokracją to są ludzie, którzy patrząc na z z PiS cech państwa demokratycznego, jeżeli jedna z nich ich opinii jest ulega erozji to oznacza, że cały system przestał być demokratyczna Ameryka idzie w stronę autorytaryzmu to są maksyma, iż szczyt fundamentaliści i oczywiście po drugiej z tą nie są tak sami fundamentaliści, którzy uważają, że zasady konserwatywne, które oni też interpretacji konserwatywnej warto konstytucji takiej zgodnej z założeniem ojców założycieli, jeżeli tylko odejdziemy od tego zaczniemy mówić, że konstytucja jest żywym dokumentem i i powinniśmy interpretować wartości, które są w niej zapisane w zgodzie z z dzisiejszym jest czasami, w których żyjemy nie w zgodzie z intencjami czy przemyśleniami ojców założycieli to ci konserwatyści mówią, że to jest lekceważenie konstytucji, że to jest oczywiście odejście od tych od intencji oryginalne intencji ojców założycieli jest jest nadawaniem czynieniem z konstytucji pustej butelki i 5 każdy może wlać cokolwiek będzie chciał i to już przestaje być tak konstytucja, która jest dokumentem świętem dla amerykańskiej demokracji panie profesorze, ale właśnie zatrzymajmy się przy tej drugiej stronie, bo są tacy, którzy uważają, że to orzeczenie Sądu Najwyższego nie idzie wystarczająco daleko jest część obywateli Stanów zjednoczonych którzy, która wierzy, że czternasta poprawka do konstytucji Stanów zjednoczonych, które m.in. mówi, że każdy, kto urodził się lub naturalizować w stanach Zjednoczonych polega i zwierzchnictwu jest obywatelem Stanów zjednoczonych itd. tak dalej, że ta czternasta poprawka dotyczy czegoś co w Polsce niektóre środowiska co niektóre środowiska nazywają życiem nienarodzonych tak mówi dobrze to pierwszy krok jak gdyby już za nami, czyli Sąd Najwyższy oddał władzę ludziom trochę poniżej tego federalnego, czyli centralnego poziomu, ale to za mało kolejny krok życie nienarodzone, czyli prawa zygoty, a tak gdzieś kiedyś życie się zaczyna w planach jest to to jest problem filozoficzny i no no nazywam to zależy od wiary człowieka, jeżeli ktoś jest człowiekiem wierzącym to będzie święcie wierzę, że to życie zaczyna się od poczęcia komórki się łączą już jest żyć potem są różne pomocy, dzięki którym tam tygodniu czy odbicie teraz mamy teraz popularny po stronie konserwatywnej jest moje pogląd to jest takim mniejszej PS, jaki łagodniejszy konserwatysta od pierwszego uderzenia bicia serca zabicia set, kiedy to będzie szósty tydzień piętnasty tydzień wskaże, że wcześniej prawda, bo ta o ten kompromis aborcyjny, który był też zapis interpretacja robiły w 1970 czwarte trzeciego roku no to w zasadzie pozwalała na dokonywanie aborcji do dwudziestego tam 0203. tygodnia bardzo późno długo długo można dokonywać aborcji było dużo czasu do ZAZ zastanowienia się i no no dobrze to to, że są fundamentaliści po po lewej to po poprawę, jaki po lewej stronie no to i demokrację sobie z tym zawsze jakoś dają dają rad najgorzej oczywiście jest, kiedy zaczynamy wsłuchiwać się w tę debatę na bieżąco i wtedy ja pojawia nam się konstatacja, że no nie ma wyjścia, że to są tak za z za pieczonym w 2 banki, które ze sobą się kłócą, że tu nie ma możliwości na żaden kompromis i i koniec i i ja powiem rzeczy trochę może niepopularne czy może rzeczy, które nie spodobają się części część słuchaczy ale gdy demokracji zawsze ktoś będzie poszkodowany zawsze ktoś będzie miał prawo czuć się, że jego prawa jego interesy nie są zaspokojone Teresy to jeszcze inna, ale jego prawa nie są zaś za zaspokojone w takim stopniu w jakim jakim by by by chciał i to jest prawda demokracji zawsze jest ktoś, kto jest niesprawiedliwie traktowany przez większość przez innych przez tych, którzy mają władzę przez, którzy przez tych, którzy interpretują i instytucję i najważniejsze jest to, żebyśmy interpretując zasady konstytucyjne dochowali wszelkiej staranności żeby, czyniąc tę interpretację mniejszy na skróty to robią populiści karta, ale pilnować procedur i w tej rzecz czternasty po poprawce, którą pan się powołuje praca tam jest taka słynna czar lat lub przez, czyli żeby, jeżeli wprowadzamy jakiekolwiek zmiany czy interpretację do naszego systemu to kluczowe jest, żeby one miały moc prawną i żeby były legitymizować ne społecznie one muszą być wprowadzone przy pomocy z dochowaniem wszelkiej staranności najwyższej możliwej staranności prawnej żeby, żeby właśnie nie być nie było tutaj autorytaryzmu i w tym sensie ta decyzja Sądu Najwyższego jest zgoda w pełni oczywiście jest to niezgodne z prawem Sąd Najwyższy to może zrobić, ale ona w dużej mierze jest do chowu je tej staranności w tym co nas oburza, jeżeli jesteśmy lewą stroną to jest naszą konsekwencję tej staranności legislacyjnej to wiedzą tego upraszczać, bo odrzucamy i konsekwencje tego, które nazywamy podpowiedzieć bankowi prawa w wyboru i wprowadzeniem no właściwie takiego religijnego spojrzenia na rzucenia dogmatów religii dre religijnych innym innym proszę państwa to przecież to no to tematy religijne mówią nam przede wszystkim o tym, że życie zaczyna się od poczęcia, a nie zastanawiają się we 2 przynajmniej proszę teologów tutaj o wyrozumiałość jestem ekspertem być może są takie, które się zastanawiają, kiedy się zaczyna życie, ale większość uznaje, że od poczęcia ta i z tego bierze się zygota jako człowiek w związku z trzymał na wszelkie prawa które, które przysługują przysługują lub ludziom, ale i ja myślę, że tym co nasze taki ten ten duch religijny konserwatywny do, który w, który emanuje z tego rozwiązania winić za to powinniśmy ich jeszcze bardziej sędziego Thomasa, który za zasiada Sądzie Najwyższym był jednym z autorów współautorów tejże opinii te, o których rozmawiamy jestem, że pozwolił sobie w swojej Page równoległej opinii, które wyraża poparcie dla linii przyjętej w głównej opinia mówi, że powinniśmy pójść dalej, że to dopiero jest pierwszy krok nad dna drążą sobie wyobraża, że może być zastanowić nad szeregiem innych praw, które niekoniecznie zostały zdefiniowane przez ojców założycieli w konstytucji, które powstały, jakby w trakcie używania konstytucji by prawa do małżeństw jednopłciowych koszta tego w konstytucji nie ma on tego nie widzi tam prawda i tu jest problem, że ta na baraże głosy, które skazały tę decyzję nazwijmy ją w skrócie antyaborcyjną tak jako krok w dobrym kierunku, ale zastanówmy się 3 mieszane małżeństwa czarne białe czy kolorowe soki są prawnie dozwolone czy czy homoseksualizm ma być dozwolone czy no no to już jest na dzisiaj jest to ogromna przesada i to już nie ja nie wiem czy to jest reakcyjny fundamentalizmem nie wiem jest hitem jest mu wydobyć dali do kwadratu i to, że pozwolił sobie na to publicznie na papierze sędzia Sądu Najwyższego no i na pewno niepokoi lewą stronę, ale myślę, że niepokoi też wszystkich, którym zależy na na stabilności równowadze z amerykańskiej demokracji, bo to mamy kogoś, kto tutaj po tak by użyje teorię wahadła, a pani jak mamy wahadło wychyli pociągiem by podczas białej góry w 1 stronę puścimy to ono się bardzo daleko wychyli drugą stronę z skuteczne demokracja jest skutecznym sprawnym systemem legitymizowanie przez przez większość obywateli wtedy, kiedy wahadło wychyla się w zakresie, który jest przez nich uznawany za za możliwy to za zaakceptowania, jakie zaczniemy pociągać 1 stronę za bardzo potem dowiaduję drugą stronę za za wysoką to mamy poczucie, że ta demokracja została rozkosz USA na i zaraz się przy przywrócić ta dodatkowa interpretacja ten jakby wezwanie do boju o tak można to zrozumieć to teraz próbujmy pomyślne wróćmy do myślenia o innych spraw, które wydawały Przybysz załatwione może mnie poza małżeństwami jednopłciowym, bo to jest sprawa dość świeża prawda legalizacja takich małżeństw, ale myślę, że duże amerykańskie społeczeństwo zostało jest pogodzone to nawet nie ma twarzy złe słowo akceptuje to jako zupełną normalności całkowicie słusznie i sędzia Thomas, chwytając za to wahadło ciągną twierdzi skórę, że jedzenie nie wróćmy do tych rozmów to jest to jest okazja otworzyliśmy drzwi porozmawiamy trochę tych drzwiach, bo wciąż, kiedy patrzymy na stany Zjednoczone to to wciąż myślimy o niedawnym zwycięstwie by prezydenta Bidena właściwie patrzymy wciąż na to jako początek nowej kadencji tymczasem środowiska konserwatywne właściwie już od wygranej Bidena przygotowują się do przejęcia władzy powstają nowe instytuty think tanki i różnego rodzaju inne organizacje, które no właśnie pewnie można powiedzieć razem z sędzią Thomasem będą ciągnęły to wahadło w drugą stronę no ale nie będą, a ja myślę, że takich, które będą ciągnęły aż tak bardzo jak kąt jest na szczęście bardzo bardzo niewiele, ale jest prawdą, że Republikanie szykują się przebierają nóżkami, żeby władzę przejąć to nie 2004. 2002. w kongresie, ale ani Demokraci może nie przebierając nóżkami, ale również szykują się do tego, że władze będą musieli oddać, bo to jest oczywiste, że izba reprezentantów przejdzie w ręce Republikańskiej jest kwestia tylko jak bardzo zna znacząco i za ile będzie tych ryb Republikanów Barack Obama po 2 latach urzędowania w białym domu z stracił około 60 członków KON KON gresu po 2 latach urzędowania w izbie reprezentantów to była jedna z największych strat partii rządzącej statystycznie partia rządząca po pierwszych 2 latach zawsze Tracz są wyjątki, kiedy tak, kiedy tak się nie dzieje to zawsze wynika z jakiegoś konfliktu, gdzie jest silny konflikt społeczeństwie no, który pozwala powiedzieć wyborcom Noto pozostawmy tak by nie niech będzie tak jak jest partia rządząca w czasie tej kosz nieuprawniony termin, gdy mówimy amerykańskiej demokracji, że partia rządząca, ale nazwijmy to tak tak dzisiaj pozostaje u władzy Demokraci mogliby liczyć, że ta polaryzacja i właśnie to orzeczenia w obcej, które w znaczący sposób należy narusza równowagę, która wydawała się być zaakceptowana przez ostatnie 50 lat, że to będzie takie wezwanie do boju i mobilizacji dla Demokratów, żeby iść głosować na nich no ale niestety kontekst, w którym to głosowanie będzie się odbywało, czyli pogarszająca się sytuacja gospodarcza i to znacząco pogarszająca się sytuacja gospodarcza wycie państwo na ceny benzyny, które wzrosły 25% za urzędu do Bidena albo więcej to zależy w jakim stanie jesteśmy Amerykanie są zupełnie nieprzygotowani na na takie koszty koszty energii ogrzewanie domów, gdzie to się też odbywa przy pomocy raty w dużej w dużej mierze no to jest to są to są to jest coś, czego do wy wyborcy politykowi nie wypatrzą inflacja na poziomie 8 i więcej więcej procent, która będzie jeszcze rosła, bo rozmowy poważnych ekonomistów nie jakieś niszowych i ideologów po 12 z tą tylko poważnych ekonomistów ze środka sceny politycznej, którzy mówią o datki chodząc recesji gospodarczej globalnej i tak relację to wszystko są sygnały, które mówią Amerykanom, że na w odpowiedzi na pytanie czy rzeczy idą dobrym kierunku czy mają szansę w ogóle pójść w dobrym kierunku w najbliższym czasie i odpowiedź na to jest nie o to skoro nie oto dajmy szansę innym porządzi będą mieli inne Ross rozwiązanie to właśnie, lecz make Ameryka kraj ten gen, lecz kilka Eryka mówi gen w życiu dobrą stronę naszym odpowiedział, bo ta Grey oczywiście ROR to hasło, które przypisujemy Trumpowi oczywiście to nie jest prawdą, bo to i Andrzejka używał tego hasła wcześniej poza tym, jakby się wsłuchać w retorykę wyborczą to prawie każdy kandydat na urząd mówi coś co można zinterpretować ten w ten sposób panie profesorze czy mamy wysokie ceny benzyny mamy inflację, a do tego wszystkiego wojny nie mówię tutaj o wojnie na Ukrainie, bo to oczywiście się toczy ja stany Zjednoczone się temu konfliktowi bacznie przyglądają, ale mówię o wojnie z Chinami, bo oczywiście ta na razie się nie toczy przejmie nie mamy do czynienia z otwartą wojną, ale Chiny zostały już zidentyfikowane jako największe zagrożenie jak rozumiem amerykańscy czołowi wojskowi cywile odpowiedzialni za obronność kraju właściwe już zastanawiają po pierwsze, jakie wnioski można wyciągnąć z tego konfliktu rosyjsko-ukraińskiego, a po drugie, a co, jeżeli w końcu rozpocznie się wojna chińska amerykańska, jaką strategię, jaką technologię, jaką broń mogą Amerykanie użyć Novotel ta przewaga militarna, którą Ameryka przez lata miała, która wynikała z lepszych technologii właściwie to przewaga prawie zniknęła i wydaje się, że dzisiaj takim głównym punktem przewagi to jest to, że Amerykanie pozwalają z tym jednostkom na samym dole tej tej drabinki wojskowej podejmować swoje decyzje czyli, proszę bardzo, macie zadanie i to zadanie realizuje się tak jak chcecie, a nie jest takie czekanie powiedzmy na rozkaz generała po to, żeby rozkaz poszedł w dół potem wrócił w górę, więc coś co na co Amerykanie stawiają się nazwa myśl komend składa, że z Chin Chiny jakiś oddział chińskiej zejdźmy na poziom niski tak na na sam dół, że jakiś oddział chiński powiedzmy chiński krążownik musiałby wystrzelić rakiety w stronę amerykańskiego myślę, że to nie jest kwestia panie profesorze na dziś na ten rok, ale myślę, że jednakowość to strategia wojskowa myśli o tym w przyszłym oby nigdy nie nadszedł, ale w przyszłym konflikcie chińska amerykańskim no tak, ale przez 50 lat strategia amerykańska była zbudowana wokół konfliktu raz dziecko amerykańskiego, który również nie nastąpił i był tylko motorem rozwoju i myślenia tak po obu stronach, że bardziej rozwoju od strony amerykańskiej bardziej myślenia tylko po stronie era radzieckiej, czyli tzw. naszej stronie wtedy tak i myślę, że proroctwa, że wojna amerykańską chińska jest nieunikniona to, bo to one są ludzie, którzy lubią studia strategicznej patrzeć na wielkie szachy szachownica widzą konflikty, ale myślę, że są też tacy, którzy mówią, że przecież w tych w sejfach Pentagon nie są plany wojny z Chinami oczywiście, że są lepszą naprawdę wojny z Rosją tam pewno są plany działania w sprawie z każdym krajem, który jakiś sposób może być zagrożeniem dla interesów Stanów zjednoczonych i dobrze takie plany każdy powinien mieć jak tworzyć ad Hok sytuacji, gdy koszty na na roślinie, ale i ja myślę, że ja jak ja mogę zgodzić na pojęcie wojny amerykańsko chińskiej, ale w momencie, gdy my zrezygnujemy z militarnego rozumienia tego słowa tylko będziemy wojną nazywali zaognione konflikt ideologiczny aksjologiczny gospodarczy wbijanie sobie w chwili poszukiwanie własnych z stref, jakby wpływu kosztem innych prawda myślenie świecie myślenie o świecie takie dwu biegunowe, że jeżeli ktoś nie jest z nami to jest z nimi, więc takie teksty myślę, że takie dni to po powrót do zimnej wojny w sensie mentalnym zgodę zamiana związku Radzieckiego na silne jako przeciwnika rywala jest w czasie to w Ameryce jest ta aktor to się to się dzieje i nie tylko na Ameryce działają usiłuje zaszczepić ten punkt widzenia Zachodu Sojuszowi transatlantyckie Emu prawda z innym są są dowody na to że, że takie myślenie jest uprawnione, a nie daj nie tak dawno, kiedy widziałem jakiś raport brytyjskiego wywiadu, który mówi, że siny są narastających za zagrożenie dla bezpieczeństwa gry brytyjskiego względy ze względu na bardzo intensywną działalność chińskiego wywiadu i że Chiny rzeczywiście oczy oczywiście, że Chiny rosną wsi tylko założenie, że to Szewa przerodzić w wojnę wg mnie jest takie taką wojnę jak teraz siedzibę za naszą granicą we wschodnio WKU nie wydaje mi się założenie błędne oczywiście są miejsca, gdzie ten konflikt może się zaognić w sposób taki, że dojdzie nawet do wymiany odlicza do 20 pań słuchacze pomyślą sobie od razu tutaj prawda, bo nie Hongkong, ale Tajwan, ale zwróćcie państwo uwagę na na taką rzecz dałoby się teraz zastanawiamy prawda czy lekcje czy to, że zachód tak bardzo ostro reaguje na to co Rosja wyczynia w Ukrainie na zbrodnie wojenne ta blizna na samą agresję i na retorykę na propagandę itd. czy to oznacza, że tak samo będzie reagował w sytuacji Tajwanu czy, że to jest, aby sygnał dla Chin, że w przypadku, gdyby Chiny usiłowały przejąć kontrolę fizyczną kontrolę nad Tajwanem no to wtedy zachód tak samo za zareaguje do myślę, że nie zareaguje tak samo, a popatrzcie państwo jak chcę wam przypomnieć słuchaczom, że świat cały się, że jeśli chodzi o Rosji i Ukrainy to cały świat uznawał krainę za niezależne suwerenne państwo, które jest no odrębnym państwem na arenie międzynarodowej praw w przypadku, gdy chodzi o Tajwan to cały świat uznaje nasze większość świata uznaje, że Tajwan Chiny to jest jedno państwo jest jedne Chiny z tak Amerykanie też w dokumentach amerykańskich jest jest to wsi wsi figuruje takie myślenie od momentu gdy, gdy stany Zjednoczone uznały Chiny ludowe czy tzw. komunistyczne za przedstawiciela narodu chińskiego to są lata siedemdziesiąte, a 79 to nastąpiło sta oraz o ostatecznie no zgodziły się da taki sposób myślenia, a czyli, czyli my uznajemy, mimo że publicyści i media, a traktują Tajwan jako niezależne państwo oto Tajwan nie ma ambasad w żadnym państwie zachodni pan ma swoje przedstawicielstwa handlowe, które są traktowane jako przedstawicielstwa tego kraju, ale zachodnie kraje nie uznają Tajwan jako niezależnego państwa o gruncie rzeczy i jest pewien stan pogodzenia się z tym, że skoro jedne Chiny to Chiny mają tam pozycję dominującą i oczywiście nam się może nie podobać to, gdyby chciały siłą przyłączyć przyłączyć Tajwan formalnie całkowicie do siebie, ale nie podejrzewał, że to byłby casus Belli dla pełnej konfrontacji militarnej Stanów zjednoczonych i Zachodu z Chinami tutaj jesteś pewien spór wewnątrz NATO, który nie jest głuchy nagłaśniany aż tak szczególnie, bo o nie nie rozmawiamy o tym co państwa NATO róż dziś działy się dzisiaj przede wszystkim na tym co łączy no to w tych środowisku na to nie ma jednoznacznej zgody na rozszerzenie zakresu działalności tego Grzegorz tej organizacji na cały świat, żeby ona miała stać się globalną policjanta Amerykanie usiłują umiędzynarodowienie to jest to jest bardziej amerykański program amerykańskie interesy amerykańskie no mówiąc nieładnie strefa wpływów, a ten ta tary bardziej niż europejska ta i tutaj bardzo wiele zależy od Chinka brać czy dojrzeją swojej swoje Policy do takiej konstatacji, że naciśnięcie głębsze silniejsze na Tajwan będzie sposobem na podzielenie Zachodu dzisiaj pewno nie, bo dzisiaj zachód jest za nią obsesyjnie Zjednoczone akta i to w pozytywnym tego słowa zna znaczenia, ale no to jest jednak inna sytuacja prosta to jest inna sytuacja niż w przypadku Ukrainy i Rosji i ale mam, ale jest jeszcze druga rzecz, której do, której bym może być wrócił do rozpoczęliśmy od spraw aborcyjnych wewnętrznej polityki amerykańskiej, ale ja chciał rzucić jeszcze do przemyślenia pewien termin, który to i doprowadził nam do dyskursu publicznego prezes pewnej partii polskiej mianowicie termin imposybilizm bo on to inaczej rozumiał, ale tak naprawdę pojęcie imposybilizmu wiąże się z demokracją dość ściśle to znaczy tak demokracji, jaki w polityce międzynarodowej, bo to obie strony sprawy konflikt z Chinami czy kto tutaj rządzi, kto zarządza tym konfliktem, kto naciska guziki, kto pociąga za zaś norki sytuację Ukrainy Rosja pociąga za zaszłości tak naprawdę to jej decyzji od jej działań zależy to co się będzie działo w Ukrainie my możemy mówić, że wygramy tę wojnę i że będziemy odbudować Ukrainie po Ukrainę po zwycięstwie, ale to są gołosłowne deklaracje, które mają tylko pokazać machamy szabelką, ale widać na ziemi to widać jak bardzo sprawa jest zdecydowana w Moskwie ani wcześniej, gdzie indziej nie w Kijowie i tak samo jest i teraz tak dla na czym ta ta ta cecha demokracji ta jej imposybilizm polega ona polega on wg mnie na tym, że pewnych sprawach w systemie demokratycznym niewiele możemy zrobić tak jak w polityce międzynarodowej and w systemie demokratycznym, jeżeli ktoś wprowadza zmiany przy pomocy demokratycznych reguł nie łamie nie łamie tych tych reguł czyni to zgodnie z prawem, jeżeli konsekwencją tych zmian nam się nie podobają to musimy zaakceptować tarczowa możemy przy pomoc demokratyczny mechanizm starać się jeździć, ale to zawsze będzie trwało pewien czas to zawsze upłynie czas, przez który ktoś będzie czuł się poszkodowany stłamszony jego prawa zdeptać dane i to jest niestety istota istota demokracji my w tej chwili doświadczamy w Polsce od lat, które do 2215 prosta pewnej istotnej cechy systemu demokratycznego, a mianowicie takiego, że jeżeli w systemie parlamentarnym rządzi partia czy nawet jeśli to jest tak teoretycznie z biur 23 różnych partii, ale nazwijmy to partia rządząca ma ma większość w parlamencie to ona może sobie uchwalać takie ustawy, jakie chce opozycja w zasadzie nie ma nic dopowiedzenia może tylko czekać mobilizować się budować własną Platformę, którą pójdzie do wyboru żeby, żeby w wygrać, ale nic w trakcie, gdy legalnie zdobytą władzę ma jakieś ugrupowanie, które nam się nie podoba i wprowadza w życie decyzję zgodnie z prawem to nic nie możemy zrobić NATO, a Węgrzy mają jeszcze gorzej, bo także ich rządząca partia czy opozycja węgierska ma jeszcze gorzej, bo rządząca potem większość konstytucyjną mogą zmienić zasady gry nasza my mamy tę szczęśliwą sytuację, że z podstawowych zasad gry rządząca władza nie jest w stanie zmienić na Węgrzech może i to to jest istota demokracji demokracja budowana jest cierpliwość czas czekanie na twój moment ten moment nadejdzie przez głosowanie i i co rozsądniejsi głosy czy takie bardziej wyważone głosy w stanach Zjednoczonych dzisiaj które, które starają się przebić przez tę no NATO przedstawi głośne krytyk głośną krytykę tejże antyaborcyjnego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego i retoryki wokół tego mówią ludzie zmobilizują się wybory, aby jesienią spróbujmy coś zrobić przede wszystkim pilnujmy 202024, żeby doba 1 nie przegrał wyborów prezydenckich i mobilizujemy się i przy kart kartą do głosowania prośby demokracja nie maszerują stan ulicy i kije, stojąc Sąd Najwyższy i osądzają sędziów, choć ci wiary czy wręcz nawet jak złapano kogoś, kto zmierza w stronę jakiegoś miejsca zamieszkania 1 sędziów z ze złymi zamiarami oczywiście dni trudno powiedzieć to był plan zamachu, ale w każdym czasie każdym razie no to jest Ameryka prawda to zawsze jest możliwe, że ktoś postanowi noś Amerykę albo Japonia dzisiaj profesorze oddać prawdę nowość powiedział premier Abe zamordowany w trakcie wystąpienia by w czasie kampanii w wyborczej prawda Japonia tak no to jest obowiązek widzieli je jak chciał powiedzieć coś optymistycznego, bo państwo ale, ale do natury demokracji jest taka, że musimy jeśli ktoś interesuje Ameryką musimy po prostu poczekać to nie znaczy, że nie, że należy pasywnie czekać jeśli, że jeśli komuś podoba ta narastająca fala konserwatyzmu należy poczekać żona sama odejdzie ona sama jest ich nie oczywiście żona osłabnie wtedy po pewnym czasie, ale należy oczywiście działać mobilizować się pomagać kobietom, które potrzebują potrzebują aborcji czy z powodu medycznych przez tych powodów czysto takich, że chcą po prostu dokonać aborcji, bo to jest ich ich i ich prawo, więc przygotujmy, jakby on Dygant organizację pieniądze te transport dla szczególnie tych biedniejszych kobiet i to się dzieje ta to się dzieje to się będzie działo w Ameryce, bo ci, którzy będą chcieli pójść na fali jechać na fali konserwatyzmu, więc zakaz sprzedaży środków antykoncepcyjnych zakaz wyjazdu na leczenie do innego stanu jakieś bzdury opowiadają rzeczy, które już no retorycznie przy bardzo groźnie, ale w praktyce są niemożliwe do wprowadzenia bez uderzenia w te wartości, które wolności, które Amerykanie no nie pozwolą na to żeby, żeby tak się, żeby tak się stało słyszy, że jest dobrej myśli panie profesorze jestem dobrej myśli po w tej chwili, bo jest przekonany, że demokracja ma wbudowany w siebie mechanizm wyrównywania bicia tego zegara i i że prędzej czy później on się uspokoi statku jest znacznie równomiernie bić także wszystkim będzie przyjemnie słuchać go tego typu tyka Ania demokracji to nie bomba tyka to to serce demokracji tyka, ale ale, ale są momenty takie jak ten, w którym dziś jesteśmy w tej chwili, gdzie wydaje mi się, że wydaje nam się, że to bomba tyka, ale może może panie profesorze dotykanie to serce to jest to są objawy zawału serca zaraz demokracja dostanie zawału nie będzie miał, kto przeprowadzić oddychania usta usta myślę, że do sędzia Thomas oczywiście nie będą czekać czy chciałby, żeby je usta usta robią mężczyzna mógł powiedzieć o typ kobieta umrę, ale nie pozwolę na to no i widzi pan w ten sposób to się łzy wyrówna, bo po konserwatyści, którzy fundamentaliści konserwatywni, którzy będą szli za daleko z nich to, aby się Unii unicestwia ją, ale bardzo mądre słowa wypowiedział wczoraj polityk w Dzienniku telewizyjnym czy wiadomościach stacji NBC burmistrz nowego Jorku Adam, który jest jest czarnym burmistrza, który był kiedyś komisarzem policji w nowym Jorku i powiedział, że 2 grupy ludzi są on widzi jako przeszkodę do normalizacji sytuacji w stanach Zjednoczonych i skutecznej walki z przestępczością, bo to miał pytanie pytanie miał, bo narasta fala przestępczości w stanach Zjednoczonych wszędzie i notuje statystykę będziemy mówić i tenże burmistrz Adam mówi tak, że te 2 grupy ludzi to z 1 strony są ci i fundamentaliści czy radykalni końce konserwatyści, którzy chcieliby dać każdemu obywatelowi broni do ręki, żeby się bronił, a z drugiej strony są radykalni lewicowi politycy, którzy mówią, że każdy kto, że każdy kto, więc strzelił do innego to jest ofiarą systemu i że został zmuszony przez system i że i tonie jest winny i do i mówi, że między tymi 2 grupami toczy się spór w kwestii praw w kwestii spraw przestępczości prawda i i radzenia sobie sobie z przestępczością on mówi, że no obie grupy przeszkadzają rozszerzeniu skutecznych rozwiązań, bo jednak zbyt daleko stoją po stronie przestępców, nazywając ich ofiarami systemu z drugiej strony są ci, którzy chcieliby zbroi społeczeństwo co tylko może doprowadzić do większych tej liczby gwałtownych przestępstw w przestrzeni publicznej, aczkolwiek amerykańskie społeczeństwo tak jest już uzbrojone aż tak większy także to no tak Donald czy dzisiaj przestali sprzedawać broń to myślę, że każdy obywatel miałby wystarczająco, żeby wytrzymać atak Chin przez najbliższy miesiąc tak, gdyby tylko Chiny usiłowały najechać, aby jednak owe tak to by zapyziałe Warta, ale podejrzewam, że w kalkulacjach szczytów rosyjski czy chińskich to jest brane pod uwagę, że społeczeństwo amerykańskie społeczeństwo uzbrojony z pewnością panie profesorze tak jest w bardzo dziękuję za tę aktualizację not jestem przekonany, że będziemy o stany Zjednoczone jeszcze nie raz rozmawiać, bo w wiele interesujących rzeczy tam dzieje w najnowszym tygodniku The Economist także bardzo interesujący artykuł o karpiu azjatyckim panie profesorze, który to wydostał się z hodowli i inny uciekł do wód misy piją dalej do wielkich jezior no i teraz Amerykanie mówią to może byśmy dali jakąś sympatyczną nazwę dzięki temu ludzie zaczną go łowić konsumować problem się sam rozwiąże, ale oczywiście to już nie jest aż tak ważny poważny temat zostawimy go sobie w takim razie na jakiś może mniej poważne rozmowy o karpiach w wędkarstwie albo marketingu jako prosty sposób prosty sposób więcej imigrantów z Polski, gdy imigranci z Polski wagi do skutecznie przetrzebiły populację karpia, gdy z różnych jeziorka ach, brytyjskich rozda przy okazji świąt, więc być może należy na nas wezwać do pomocy w okolicach świąt do Ameryki i powiedzieć łapcie karpie panie profesorze bardzo bardzo dziękuję za za dzisiejszą rozmowę pan prof. Bohdan Szklarski z ośrodka studiów amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego oraz Collegium Civitas był państwa i moim gościem dziękuje i informacji Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie dwudziestej trzeciej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: INTERLUDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA