REKLAMA

Pelikany i inni rybożercy. Ptaki Delty Dunaju

Weekend Radia TOK FM
Data emisji:
2022-07-09 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:04 min.
Udostępnij:

O swojej podróży nad Deltę Dunaju i pracach nad nową książką mówi Jacek Karczewski, przyrodnik, popularyzator przyrody, Stowarzyszenie "Jestem na pTAK".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu Ewa Podolska państwa właściwie to jest ciąg dalszy mojego spotkania z Jackiem Karczewskim tydzień temu wypytywała Jacka o Spitsbergen, dokąd pojechał w poszukiwaniu tematów w poszukiwaniu ptaków mówiąc najprościej Jacek Karczewski przyrodnik reprezentujący Stowarzyszenie jestem na ptak autor książek jej wysokość gęś noc sów oraz ostatnia Zobacz ptaka opowieści po drodze wszystkie wydane przez wydawnictwo poznańskie teraz, przygotowując się do Rozwiń » następnych książek, zbierając materiał Jacek podróżuje był na Spitsbergenie, ale troszeczkę wcześniej był tam na dziś powiem tak niewiele mniej egzotyczne, ale ile w swoim życiu spotyka ludzi, którzy chcieli na Spitsbergen i sama myślałam o tym chętnie tam pojechała to miejsce, gdzie był Jacek wcale nie oczywiste nikogo nie działa nie spotkałam w życiu, kto chciał jechać tam, gdzie Delta Dunaju, a Jacek tam pojechał, ale najpierw przywitam cie dzień dobry witam no właśnie Jacku Delta Dunaju kierunek turystycznie zupełnie nie oczywisty nie wiem czy są wycieczki organizowane przez biura podróży do delty trzeba powiedzieć nad Deltę Dunaju no jedziemy nad morze tak to może idziemy nad morze jedziemy, bo Tyskie nad ocean jak coś z betonu dają, ale powiedzmy sobie czymże jest Delta Dunaju Jasek wyobrażam także płynie rzeka płynie i polenta lekarz rozlewa o ujście Wisły ujście Dunaju coś ową Deltę powiedzmy więcej od delty Dunaju na my już takich prawdziwych Belt z prawdziwą prawdziwych Dell tak jak prawdziwych Cyganów niższych już niema u nas to znaczy jest 1 rzeka, która wciąż, a wciąż daje coś na kształt delty jest oczywiście Odra ale by podejście Wisły nie zostały już nawet Echa podejściach innych rzek, które uchodziły do morza no do może gdzieś tam zostały jakiś jakiś naprawdę niedobitki tych Dell myśmy zresztą mieli z naszych obecnych granicach mielibyśmy dość niezwykły twór Geologiczny takich tworów na całej ziemi było zaledwie kilka może może kilkanaście wydaje się, że dosłownie kilka mam na myśli śródlądową Deltę taką śródlądowym deltą uchodziła kiedyś Warta do Odry to były jedne znaj potężniejszych, a największych, ale też jednocześnie najbardziej urodzajnych najbardziej żyznych bagien na kontynencie i osady ludzie którzy, żeby się osadza na krawędziach Galdino żyli jak pączki w maśle, bo tak dużo mieli tam absolutnie wszystkiego, ale wracając do, gdy wracając z delty Dunaju, a to jest w tej chwili na list po delcie Wołgi, a największa Delta na kontynencie europejskim i i jest to obszar jednocześnie MF mocno przekształcony, ale który wciąż się dość dobrze trzyma i pamiętajmy też, że mówimy o delcie raz jeszcze poza długą największej europejskiej rzeki, a rzeka, która zdaje się by płynie przez 10 krajów i rozciąga się na długości chyba blisko 3000 km kawał rzeki co na uchodzą do morza czarnego tworzy naprawdę potężną Deltę, bo tzw. wielka Delta, czyli taka, która by w no w granice, które zaliczymy różne różne tam przy ogłosi, ale które gotowych geologicznie rzeczywiście do tej delty należą no to jest obszar ponad 5000km² proszę państwa to jest, a 10 mniej więcej dosłownie 10 Warsza to jest tak duży teren powiedział dziecku o wielkości delty, ale po mi jak to właściwie wygląda czy to jest taki olbrzymi obszar po prostu zalany wodą ja mam poczucie, że jestem niemal na bardzo dużym jeziorze czy czytaj czy raczej inaczej jest ląd i takimi wyższymi rozumiesz niepełne trójkami oczywiście węższymi rzeczka ami ten Dune, który rozdziela na te węższy rzeczki wpływa to może jak i jakie jest krajobraz krajobraz jest raczej to drugi ale, toteż był byłoby pewne uproszczenie by uderzyło mnie to, że mówisz, że powiedziałem, że mam wrażenie, że wydaje ci się, że bycie w takiej dajcie trochę tak jak być na wielkim jeziorze, a jezior jest tam kilkaset niektóre z nich największe z nich mają ponad mają po kilkadziesiąt kilometrów kwadratowych, a te jeziora przeważnie są płytkie a, ale w wróćmy do samych początków delty to co tam, gdzie dzisiaj jest Delta Dunaju kiedyś po prostu była płytka zatoka morza czarnego ale, ponieważ mówimy zresztą już wspominam o tym, że mówimy o potężnej rzece o wielkim mądrym Dunaju, który dziś już wcale takim od niej, chociaż w delcie tam gdzie, gdzie kanały zostały pogłębione, gdzie w tych kanałach nie grzebie to zresztą niezwykłe to widać, jaka jest różnica, aby w kolorze wody tam, gdzie woda płynie w sposób naturalny, gdzie te kanały nie zostały zmienione w kanały, których nikt nie grzebał to ten dumny jest naprawdę jako Straus sów jest piękny mądry jak jeszcze słońce zaświeci to by, a to myślę, że na la la na Lazurowym Wybrzeżu nie ma tak Lazurowej wody, że chcesz powiedzieć także ona jest czysta czy tylko, że niebieska ona jest de ona jest taka niebieska m.in. dlatego że taka czysta, dlatego że Delta Dunaju o czym by pewnie za chwilę jeszcze powiem, bo nie sposób nie powiedzieć to jest no to jest świat roślin to świat roślin wodnych w wodę lubiących oprócz tego, że Delta Dunaju jest światem ryb i i ptaków Delta Dunaju czy w ogóle miejsca, gdzie żyją przede wszystkim ci, którzy albo pływają albo nurkują albo latają, ale tak jak w przypadku ptaków, a robią jedno drugie i trzecie, więc to jest by to jest ich kraj, ale wracają właśnie do do początków tej delty, więc ta Dunaj, który stanął po prostu kiedyś dość prosty sposób do tej płytkie zatoki morza czarnego jako potężna rzeka niosła ze sobą ogromne ilości osadów, a i do pił tam trwał ten proces dziwne słowo sedymentacji, czyli nanoszenia z wodą to wodą rzeczną nanoszenia kolejnych warstw Piasków mat w by roślinny który, które nurty niósł ze sobą, a chciałby Zniemiec dzisiejszych Niemiec Delta zaczęła Delta w ogóle bardzo młodym tworem, bo Delta zaczęła kreować żyć tak wyrazie jakieś 6,51000 lat temu, a co ciekawe niemalże połowa delty, jaką znamy dzisiaj powstała na przestrzeni ostatnich zaledwie 1000 lat więcej każdego roku nie to jest bardzo fajna historia moim zdaniem po każdego roku Rumunia powiększa się, o ile tam dziesiąt, a właściwie setki hektarów, dlatego że Delta wciąż się powiększa i raz jeszcze każdego roku, a obszar delty powiększa się o taki pierścień szerokość no i koniecznie pierwszy, ale dochodzi odkładane jest około 40 km 40m, a nowych Piasków nowych osadów nowej gleby ona na początku na początku to są rzeczywiście bardzo im przeważnie jest piasek, czyli takie tereny by nie urodzajne, które natychmiast kolonizują, a różne ptaki m.in. iż bitwy i Ewy, ale też pięknie widać jak jak tam pracuje Delta pracująca widać pracującej w pracującej w delcie jak pracuje przyroda jak jak nowe osady początkowo takie właściwie pustynny tylko piasek jak, a szybko naprawdę szybko zamieniają się w gleby przepraszam za zwrot produkcyjna w tym czasie żyzne no bo pojawiają się pierwsze rośliny, a te rośliny obumierają, a pojawia się w pojawia się mórz czy humus taki tworzy się gleba na to wszystko na to wszystko ptasia kupa ach, więc miejscami wcale nie jest mało a bo ptaków w delcie jest dużo, a i zaczyna się tworzyć gleba tam, gdzie pojawia się gleba to za chwilę nie będzie pustyni czy pustelniczy goła plaża, ale po prostu będą się tworzyły łąki to wszystko dzięki rzece tak pomyślałam jestem świeżo po lekturze artykułu o polityce o tym jak u nas jeśli idzie o linię brzegową i Bałtyk Bałtyk zabiera plaże prawda zabiera ląd tam się dzieje coś odwrotnego, ale właśnie dzięki tej żywej i silnej rzecz, która nanosi z kolei te no nanosi ziemi upraszczając oczywiście jeśli jak mówi Rumunia się powiększy 1 chciała być dokładnie powiedział jak wygląda bowiem np. że pływałem łódką jest typowa łódką po jeziorze czasami płynie łódką nie wiem po dziś rzece dzięki odnodze, ale wcześniej w rozmowie ze mną użyła słowa mu ukradła pomógł kradła nie pływały tą łódką prawda pływałem w najróżniejszych miejscach to budką Delta i Dunaju już mówiliśmy o tym, że jest ogromny ogromny obszar naturalnie czy pierwotnie rzecz biorąc te procesy odkładania, a odkładania ziemi i to, że ta ziemia była odkładana oczywiście może w tym w tym płytką zatokę powodowało, że razem z tą z 1 strony przybywało ziemi, ale z drugiej strony wydłużały się komplikowała się sieć wodna Uścia u ujścia Dunaju Dunaj przestał chodzić do morza 1 wielkim prostym kanałem tylko zaczęła się tworzyć sieć mniejszych większych kanałów rzek strumieni, a czy odnóg Tety Debby rzecznych no i oczywiście oczywiście jezioro w zależności od tego, jakiej porze roku mówimy, a no to te wody czy tych nogach Dunaju czy na tych jeziorach one się wypływają lub pogłębiają najwyższe poziomy wody są oczywiście wczesną wiosną, kiedy Dunaj niesie masy śniegu z ze swojego górnego właściwie wody wód roztopowych z górnego z górnego biegu, a potem z kolei w środku lata te w szczególności tory te jeziora, które z natury są bardzo krótkimi jeziorami one mocno wysychają zamieniają się, a niektóre z nich zamieniają się po prostu w bardzo powiedziałbym żyzne złoto, a wiosną one są jak zupa pełna różnych żyjątek mniejszych lub większych drobnych ryb dużych ryb no bo Dunaju łatwo sobie wyobrazić, że z królestwem właśnie Rytych jestem naprawdę duża w Katarze było by masy ryb z tych ryb na tych ludzie żyli z tych ryb ptaki, żeby tych ryb z tych ryb, a ptaków były tam naprawdę ogromne ilości, ale tam jest mnóstwo różnych żyjątek no i kiedy ta woda wyparowuje to by zup robi się równie pożywny krem, z którego też różne zwierzaki w tym taki korzystają, więc Dunaj, a Delta Dunaju to jest mozaika przede wszystkim takich krajobrazów wodnych raz jeszcze kanały naturalne lub lub kanały zbudowane przez ludzi, bo pamiętajmy o tym, że ona jest rzeką żeglowną, a tam wyprostowano, a częściowo zbudowano 3 żeglowności kanały każdy z nich no największy z tych z tych kanałów kiwi ja to ma długość aż 120km ten kanał ten długość liczymy od Tool czy, czyli to jest to miasto miasto portowe, w którym a za, gdzie uważa uważa się, że zaczyna się Delta Delta Dunaju i tamtego miejsca ten główny kanał, zanim wpadnie do o do morza czarnego, a to przepływa właśnie 120 km, a na każdą sekundę no przez powódź mniej więcej 3 prawie 4000m³ wody ja o tym mówię, żeby pokazać był w jakiej skali jednak, że mówimy i po tym, kanale, a uwaga pływają statki dalekomorskie oceaniczny teraz jest jest tym bardziej jeśli tym więcej, ponieważ porty ukraińskie zostały zablokowane i muszę państwu powiedzieć że, siedząc w małej łódce, którą się pływa po delcie na takim kanale i kiedy obok przepływa statek, który ma długość iluś tam set metrów i szerokość 100, a no może jest, ale kilkudziesięciu metrów, który jest większy od wielkich bloków mieszkalnych robi to naprawdę potężne wrażenie no i buja, zanim przejdziemy do ptaków to chce zapytać o tylko organizacji jest sposób poruszania się tam czy powiedziałeś wódce siedzę i przyjechałeś wiem to z naszych wcześniejszych rozmów do Tulczy i potem co de facto mieszkasz w innej miejscowości, które bardziej w środku delty, bo powiedział idę tu czas czy u nasady jak tej delty i wynajmuje wódkę sam z przewodnikiem może się tam swobodnie poruszać może nie swobodnie są miejsca, które są rezerwatami jest kilka może 1 jak wygląda takie poruszanie się po delcie dla kogoś takiego jak ty, który przede wszystkim przychodem dla ptaków z tym to poruszanie za swobodne nie jest były przecież z powodu szybko zraża rzeźby terenu, a ja raz jeszcze podkreślę, że to jest ogromny teraz teren bardzo skomplikowana sieć dróg wodnych przede wszystkim takich, które po, których tam same tworzyły i o których wiedzą właściwie tylko tzw. lokalsi, więc moim przewodnikiem był pewien Jan, a z lina i ja zaczynam się tam w miejscowości u niego zresztą w domu, a w miejscowości, która nazywa Krysian, a to jest to jest miejscowość mniej więcej w połowie drogi między tuczą, a ujściem tego głównego, że głównego kanału, a on chodzi do morza czarnego tuż za taki nie taką niewielką niewielkim miasteczkiem portowym, która też zresztą tak jak Jan nazywa się Suzina co najlepszej najlepiej dowodzi tego że, bo Jan jest cały dumny z tego, że on tam z dziada pradziada jest miejscowy, a jest w delcie Dunaju i rzeczywiście trudno sobie wyobrazić pewnie są ludzi, którzy potrafią się równie sprawnie poruszać po delcie co co Jan, ale ja za każdym razem byłem zaskoczony jak to się dzieje że, że on wie, którędy zna wszystkie skróty wszystkich jeziora jeziorka bo by poruszać głównymi kanałami którymi wszyscy się poruszają łącznie z ze ze statkami oceanicznymi czy daleko morskimi to pewnie żadna sztuka ja oczywiście by nie poradzimy sobie z tym, ale w rozumiem, że jakiś kapitanie czy drugi, owszem, natomiast, a poruszanie się po po tej ogromnej delcie Dunaju w taki sposób, żeby tam nie błądzić jest czymś z zupełnie dla mnie niesamowitym i Jan to wszystko potrafił i Apropos, a nie ma innego sposobu, żeby dostać się stół czy do Soliny albo do miejscowości, w których mieszkaniami, które się znaczymy zatrzymali do wielu innych miejscowości my nie ma innego sposobu jak drogą wodną, bo te miejscowości nie są, a żadnymi innymi, a żadnymi gruntowymi twardymi drogami połączone z resztą świata zresztą Rumunii, a więc albo albo drogą powietrzną, a albo drogą wodną większość tamtejszych ludzi ma łódki, które są są parkowane albo na Dunaju albo na jakich kanałach, które od niego odchodzą, ale zaraz jest regularna komunikacja tymi łódkami typu przyjechał do Tulczy chcesz się dostać tam tam chyba zapomnieć kurs czy mój przewodnik po ciebie przepłynął jak to wygląda to jest były bardzo czeka to jest bardzo ciekawe pytanie to jest też coś na czym miała mocno się zastanawiałem, kiedy przygotowałem plan wałem tym ten tę podróż do w delcie Dunaju, ale rzeczywiście jest także w hurcie jest na tym odcinku Turcza ujście już właściwe ujście Dunaju, czyli ligi, czyli Solina jestem kilku operatorów, że tak wyrażę chyba dzisiaj powszechnie takiego, a słowa używamy w jest tam kilka firm które, które zapewniają trans transport jest oczywiście jak powiedział transport wodny tak jak w wielu miejscach, gdzie ludzie żyją w dość ekstremalnych warunkach, bo to są proszę państwa warunki ekstremalne trudno oprzeć wrażeniu, że się tam wszyscy znają, jeżeli nie znają się dosłownie wszyscy to o, a to znają się dzieje w większość ludzi wierzy jest, że skreślam mieszka taki Jan Solina, który ma swoją agroturystykę, który jest przewodnikiem i kiedy i ja kupuje w internecie online mogę kupić bilet stół czy do Doliny, ale Solina jest dość dużą wsią, która rozciąga się po obydwu brzegach Dunaju na odległości chyba łącznie od wyznaczy to ta miejscowość rozciąga się na odległości chyba blisko 8 km 8 km, więc łatwo sobie wyobrazić, że musi być tam kilka przystanków ja tylko mówi wsiada mówi dzień dobry a gdzie też wiszą zdjęcia mówi doby w kliszach, a do kogo jedziesz do Jana Suzina aha już wiedzą i odpowiedzieć rozciąga się po obu brzegach Dunaju, ale też na Dunaju w sensie płynie narzekań nie ma rzeczy jest to i jedna z rzek, którą stał się Dunaj, a skoro się rozdał Delta nie takie jest też słuszna uwaga, a tak się składa że, gdy ta miejscowość, w której opowiadam Krysian i położona jest przy tym by głównym, a w daleką morską żeglowny kanale Kylian, a Kill ja i a ale tak by tak rzeczywiście jest jest jest tam kilka jeszcze w miejscowości, które są o wiele bardziej ukryte na rozlewiskach delty, ale dotrzeć do nich potrafi tylko Yan pewnie kilku innych ale czego powiedzieć to są warunki ekstremalne je sobie wieś tak po obu stronach rzeki można powiedzieć nawet lecz, skąd bierze to są ekstremalne co jest zalewana albo grozi jej zalanie to ekstremalny no wiesz jak wierzchnie czy w, a jest to wieś, do której można się dostać tylko wodą oraz powietrza już jest pewne ekstremum, a o sklepach zapomnijmy to znaczy by po tej stronie by rzeki, które ja mieszkałem był 1 sklep na przestrzeni tych 8km bardzo słabo zaopatrzony może przyznać, a być może po drugiej stronie też jakiś sklep ale, ale nie jestem nie jestem pewien większość zaopatrzenia ci ludzie przywożą ze sobą z przede wszystkim stół czy to pewnie by z Soliny, a to jest też by, jakby to powiedzieć i mikroklimat Dell chińskiej, a i ich wody dookoła to wszystko powoduje, że to nie jest typowe miejsce, a do zamieszkania, kiedy się tam jest, kiedy się tam spędzę trochę czasu, kiedy obserwuje ludzi, którzy tam tam mieszkają a, toteż widać jak bardzo oni są z tą wodą, a związani od wody zależni jeszcze 1 rzecz, które tam uderza to bolid Delta Dunaju wydawałoby się, że wjazd był drugi raz delcie Dunaju i po mojej pierwszej podróży tam wydawało mi się, że Delta jest tak jak wszystkie inne delty, czyli niesamowicie żyzny urodzajne tereny, bo właśnie te tematy rzeczne te, a tyle roślin, które tam obumiera, a to wszystko powoduje, że i zaraz natychmiast rosną nowe te cykle życiowe są tam mocno przyspieszone, a w dość wysokich temperaturach i dużej wilgotności, więc te grzyby są tam bardzo żyzne, ale teraz okazało umiała fantastycznego przewodnika, że Delta Dunaju to jest też to są też stepy uwaga pół pustynie i pustyni i to na dodatek jeszcze słone pustynie, na których prawie nic nie rośnie i te te miejscowości, a jeszcze 1 powód, dla którego można mówić o pewnym by pewnych ekstremalnych dla własnego bezpieczeństwa, bo Dunajca redaktorzy potężna rzeka częściowo uregulowana a, ale o, ale te poziomy wody mogą tam zaskoczyć, więc miejscowości na wszelki wypadek, bo niektóre z nich no przeżyły powodzie i one one się wynoszą potem takich miejsc, a jest tam kilka takich osad duchów, gdzie po jakiś tam powodzi cała osada, a stamtąd się wyniosłaby było za nisko uznali że, że jest za duże ryzyko i się osadzają gdzieś trochę wyżej, a jednak teren jest generalnie dość dość niski, bo ponad 50% powierzchni delty by leży na wysokości poniżej metra nad poziomem morza 20% 115 powierzchni delty to jest w ogóle depresja, czyli poniżej poziomu morza, więc również Krysian leży na takim wyniesieniu, a jest bezpieczniej, ale gleby są tam kiepskie, a piaskowe, a wiatr Hula, a tak ekstremalnie jest czy zauważyłeś rozmawiamy już prawie pół godziny i ani razu oprócz początków nie padło słowo, dla którego spotkaliśmy się wiesz, o co chodzi rozumiem, że chodzi o ptaki ich cechy ale no by właśnie no by Delta jest pod każdym względem dość niezwykłym krajobrazem kulturowo i historycznie i geologicznie, a i raz jeszcze chyba to co zrobił na mnie największe wrażenie to, że w końcu zobaczyłem jak wygląda, a pracująca rzeka naturalnie pracująca rzeka, bo raz jeszcze Dunaj jest mocno zmieniony, ale to jest tak wielki teren, a że mimo tych Melioracji, które w czasach komunistycznych o odbywało się tam na ogromnej skali, dlatego że Ceausescu i jego reżim miał taki pomysł, żeby całą Deltę zamienić na ogromny kombinat rolniczy tam miały być no PGR miał powstać miał powstać gigantyczny PGR Ceausescu, a więc miała być uprawy miały być miała być hodowla bydła, a propos w delcie potrafi przetrwać tylko 1, a tylko lokalne rasa bydła lokalna, a Dunajska, a właściwie ta taka Dell szczecińska rasa bydła to są bardzo prymitywne bardzo prymitywne byt, bo mocno widać tam jeszcze, a Echa europejskich Turów, a przy czym te te krowy są my niewielkie duże nie miałyby szans stan tych w tamtych warunkach, a więc właśnie hodowla upływ plantację by leśne stawy to wszystko miało być gigantycznym tak jak powiedziałaś PGE RN na szczęście zdążyli zdążyli zabić niespełna 13 delty reszta jest większości, a deltą żywą, a pracującymi bagnami plus właśnie solistami pustyniami pustyniami mocno też przed przedsiębiorcy zostały nie populacje ryb m.in. spowodowane tymi racjami, ale też ciągłym pogłębianiem tych kanałów żeglownych, a co też odbiło się na a jakby wypowiedzi gospodarstwach domowych, dlatego że ludziska tam żyją po prostu z tej rzeki, a z tych ryb no i wreszcie by z zaczęto wprowadzać tam dość takie restrykcyjne zakazy w niektórych miejscach nie wolno łowić winnych miejscach wolno łowić tylko określonych czasach ludzie nie zawsze tego co w określonych okresach ludzi nie zawsze przestrzegają tego i w jak tylko słońce zajdzie o różne rzeczy czeka 10 się tam dzieją, ale z tym też jest wydaje się, że coraz lepiej ja bym po raz pierwszy w delcie Dunaju by w jakieś 10 lat temu i teraz powoli zbliżamy się do wątków trafi wtedy też pojechałem pojechaliśmy tam był u nas więcej na ptaki i musieliśmy my musieliśmy powstrzymywać naszego by przewodnika który, a z butami, a konkretnie ze swoją łódką, a my na tej wodzie w Łodzi wjeżdżał w kolonii by lęgowe kolonię lęgową oczywiście były na na drzewach krzewach itd. ale to myśmy musieli mówić halą dalej nie nie płyniemy te kilkadziesiąt metrów przed kolonią nam wystarczy, żeby koledzy się przyglądać teraz cały tydzień jeździłem po tej debacie po najróżniejszych zakamarkach i koloniach nie wjeżdżając w żadną kolonię, dlatego że zmieniły się zasady, a albo inaczej, a zasady w końcu zaczęły być respektowane, a mój fantastyczny przewozi przewodnik Jan, a no tu już zupełnie inna klasa przewodzenia niższe niż ten przewodnik przewodnicy przez 10 lat może wysłać okradła dla mnie mokradła jedyne, jakie znam to bagna biebrzańskie naj teraz jestem ciekawa czytam są inne gatunki ptaków niż te, których nazwy znam bo, że tak znam za za dużo powiedziane nas wystawa znad Biebrzy tryt, która też przecież jest bardzo bliska i dla jakich ptaków pytam w szczególności pojechałeś i te pytanie dla mnie osobiste ta różnica widzę tutaj skala jest trudno porównywać prawda, że wreszcie jakieś różnice Delta Dunaju, a krajobraz i te bagna deptak, który znam znad Biebrzy tak jak już sama powiedziałaś różnica skali jest piorunująca powiedziałbym i to widać, a na każdym Krak kroku, bo jeśli nad Biebrzą wyrośnie by pani wie Wierzba krucha to ona będzie miała wysokość powiedzmy 10m nota nad w delcie Dunaju pewnie będziemy jeszcze raz tak wysoka trzciny, które rosną nad Biebrzą myślę, że takie, a 2 pół metra to już byłyby naprawdę jak Biebrzański warunki bardzo rosły trzciny no może 3 no to te c znad Dunaju by dla wyglądają z delty Dunaju wyglądają prawie jak drzewa takie są grube i takie są takie są takie są rosła przy tym są tam całe wyspy by pływające umiejące się ruchome wyspy właśnie im tam jest wszystko no no właśnie ta różnica skali, która jest na każdym na każdym kroku Delta Dunaju podobnie jak zresztą tak na irańskie ale gdy ta na jeszcze bardziej leży na ogromnym szlaku migracji ptaków, a przy czym do po powiedział, że Delta na jeszcze bardziej, dlatego że tam nierzadko ratują ptaki z centralnej Azji jednak nad Biebrzą czy w Polsce w ogóle zdarza się rzadko, ale właśnie Delta Dunaju przyjmuje migracji ptaków azjatyckich przejmuje ptaki, a lecą tamtędy leci tam tę część ptaków, a z północnej i Europy Syberii z Rosji, a to jest ogromny teren tam szacuje się, że każdy każdej zimy zatrzymuje się obecnie około 1 000 000 ptaków łącznie kiedyś na pewno było dużo więcej, ale w tym momencie mówi optyka kach, które spędzają tam zimy tak czy ptaki Syberii nie będą spędzać zimy na Syberii, bo tam za zimno i co one tu spędzają zimy na ten okres lęgowy wracają na Syberii np. ty ptaki z Azji wszystko zależy oczywiście wszystko zależy oczywiście od ptaków, ale generalnie tak by wy te, które przyleciały tam tylko na zimy no poziomie, a stamtąd zabierają dużo gęsi żurawi dużo będzie Czech wszystkie czy europejskiej gatunki chodzi przede wszystkim nie ma IAI krzykliwe mnóstwo kaczek natomiast by Delta Dunaju w delcie Dunaju zarejestrowano guru, bo dużo ponad 300300 gatunków różnych gatunków ptaków, a szczegół o blisko 200 i to to są tamtejsze gatunki lęgowe, ale właśnie ma być też zapytała o te ptaki, które nie, które różnią delty Dunaju np. od dawna gdańskie, a od by takie by Biebrzański ich są takie, które różnią subtelnie te 2 te 2 miejsca, ale są ptaki, które różnią spektakularnie no bo mam tutaj na myśli przed nim pelikany, bo pamiętajmy o tym, że palikami Pelicans pelikany są w weekendy wskazał ptaka, a w delcie Dunaju co chcemy Pelikan, gdy się tylko jarzy z Afryką kojarzy mi się z Boży z pożegnaniem z Afryką filmy nie, dlaczego pilnym dziękuję, że le kojarzy mi się także z pewnym zdjęciem, gdy byliśmy razem wali i tam byliśmy w tym ośrodku organizacji chroniącej przed one tak ja nagrywam zaś 1 czy jesteś ich tle pelikany ludzie wydali zaraz pelikany tu wali wszystko się zgadza tylko że, gdy to bym bez sceny z pożegnania z Afryką oraz sceny z ze Slim brydż to by to nie pelikany, ale flamingi odpraw w relacji, a ci woleli w i tak nie to znaczy pomyliła się, bo to flamingi raz jeszcze ani pelikany, ale uwaga od Chin by dni od mniej więcej ten sam ten sam okej pożegnaniu z Afryką nic im być trochę bardziej intensywny, ale pelikany różowe albo białe jak woli albo Pelikan baba jest ciągle ten sam gatunek też wiosną latem są powleczone taką piękną mogą duchowości tak, ale rzecz zupełnie inny inny jednak stan mają no głowy jednak Pelikan flanki to co innego, ale nie będziemy tego wycinać każdy może pomylić Hess, a ja wciąż myślę, że to jest bardzo bardzo ładna pomyłka i tak jak powiedział wydaje mi, że to co, a to co tutaj tę pomyłkę sprowokowało to ta różowo ości różowych flamingów i pelikanów no właśnie taki Pelikan różowy proszę państwa to jest, a 3 czasami ponad 3m rozpiętości skrzydeł widz wskazał ptaka jeśli widzicie państwo kilkaset ptaków, a szybujących na tych na tych skrzydłach oraz 5 rozpięty na, a 320 czytam w niektórych przypadkach, a jeszcze więcej to jest naprawdę to robi ogromne wrażenie, kiedy te klops, bo trudno je inaczej nazwać to jest naprawdę wielkie wielkie ptaszysko, kiedy one unoszą się tam w takich Stanach po kilkaset ptaków, a nad głowami z taką lekkością i leki jak piórko tak wyglądają to robi to naprawdę ogromne wrażenie, a potem, kiedy te kilkaset ptaków ląduje na jeziorze gdzieś tam w delcie Dunaju i zaczyna zespołowo, bo WICZ ryby, a ja to są sceny jak z jak z Davida Attenborough tylko możecie oglądać na żywo i toteż chyba uświadamia jak żyzny i urodzajnych jest taka prawdziwa żywa naturalna Delta, bo to, żeby utrzymać tam takie stada takich wielkich żarłocznych, a w takich jak pelikany różowe i pelikany kędzierzawy tak jak powiedziałem obydwa gatunki europejskich pelikanów tam są księża zresztą są tam przez cały rok, a różowe, a propos na zimy lecą tam, gdzie afrykańskiej flamingi czyli, czyli do Afryki, a no właśnie to to nam uświadamia jak brzydko mówiąc jak produktywnym, a jak produktywne jest jako rodzaj jest taka, a te taka pracująca żywa Delta Jacek mąż kilka razy Kunat deltą Dunaju czy nad deltą w delcie właściwie należałoby słuchając, żeby powiedzieć to zastanawiam się już tam widziałeś deptak wiedział jeszcze zostaniesz, dlaczego teraz jechałeś w części odświeżyć chciał zrobić zdjęcia, których nie miałeś na te zdjęcia można znaleźć po tym, gdy jeżeliby wydawał książkę czy czy dzieje się coś zmieni chciał sprawdzić, aby bardziej to drugi poza tym jak jak pojechałem tam po raz pierwszy to było około 10 lat to był jeden z tych miejsc, które zawsze chciałem odwiedzić w jestem pisarzem właściwie od by od dziecka Delta na Dunaju jest proszę państwa Delta Dunaju jest światowym rezerwatem biosfery a jest na liście ONZ jako światowy rezerwat biosfery to jest po pierwsze, czyli 1 znaj c jedno znajdą i światowy rezerwat biosfery to są, a najcenniejsze by z Przyrodniczego punktu widzenia i najcenniejsze obszary na ziemi z punktu widzenia właśnie ochrony bioróżnorodności i bioróżnorodności przyrody walor kierowniczych w ogóle, a Delta Dunaju to jest to jest takie jedno z najcenniejszych, a w światowych centrów bioróżnorodności i a poza załogą, a nie ma już w Europie tak wielkich bagien, a tak rozległych mokradeł i nie ma już w Europie no miejsca, gdzie były takie skupiska, a taktów przynajmniej jeśli chodzi o przemyśli chodzi o tzw. sezon lęgowy no może poza jakimiś rezerwat rezerwatami, a ptaków morskich zresztą, a byliśmy wspólnie w wali i sama pani pamiętasz, jakie ilości ptaków, a tam żyły, ale Delta Dunaju to nie tylko światowy rezerwat biosfery, ale to jest też obszar światowego dziedzictwa ludzkości UNESCO a, czyli te tereny te rezerwaty światowego dziedzictwa ludzkości to nie tylko przyroda tobie sfer, ale tu mamy właśnie ten styk kultury z naturą, a i to tam widać naprawdę gołym okiem, a na każdym miejscu, chociaż dzisiaj współcześnie oczywiście już nie zobaczymy tej kultury sprzed kilkudziesięciu czy tym bardziej kilkuset lat, a na ludzi którzy tam by mieszkają żyją no po ruszają się podejście na motorowych w na motorówkach zarzucają nowej sieci, a żyją tak jak w, mimo że mówiliśmy o tym, że warunki ekstremalne, ale oni jednak żyją, a no mniej więcej tak jak by my wszyscy tylko w trochę innym krajobrazie inaczej dojeżdżają do pracy, ale mają internet mają internet mają mają telewizje mają wszystko co wszystko trzeba, ale znalazłeś to, czego się spodziewałeś tak dużą różnorodność ptaków, a różnorodność rzeczywiście ilość ptaków, bo często jest także, gdy wracam pewny miejsca, nawet jeżeli są miejsca chronione np. tutaj opowiadały mi głównie dziewczyny przewodniczki dziennikarki pisarki książek jak Anioł lekko busem i np. to miejsca, do których wracamy po latach nagle okazuje się, że mimo tej ochrony wyniku tej presji turystycznej, a one znacznie straciły swoje już walory przyrodnicze to już nie jest to i ma to właśnie porównanie pierwszy raz byłem 10 lat temu nie rozczarowali się to, o czym mówisz jest niestety niestety faktem to to widać wszędzie absolutnie absolutnie wszędzie prawda jest taka, że tych siedlisk naturalnych lub półnaturalnych ubywa, a w niezwykle szybkim tempie one są zabudowywane on sam zabito zabetonowane są zamienione zamienione w zamieniane w drogi fabryki czy czy osiedla Jana przestrzeni 10 lat widziałem sporo zmian jeśli chodzi o infrastrukturę i no oprócz tego by razem z zanikającymi siedliskami race rad raczej razem z postępującą tzw. antropopresji, czyli my zagramy dosłownie, a co coraz większe tereny by przy przyroda ustępuje m.in. Kraków, ale nie tylko Kraków jest coraz mniej w skali całej ziemi i ja nie mógłbym uczciwie powiedzieć zauważyłem, że w delcie Dunaju jest mniej ptaków, ale z całą pewnością mogę państwu powiedzieć, że tak bo, a śledzę te statyki statystyki po populacyjne to dotyczy w zasadzie by je parę wyjątków, a u nas w Europie jeśli chodzi o ptaki, których przybywa, ale to to są wyjątki wielki pod potwierdza potwierdzające regułę natomiast co mnie zaskoczyło na pewno pozytywnie to co skoro już jeszcze mówimy o takich zmianach negatywnych to by to oczywiście to właśnie ta infrastruktura, która jest wszędzie, ale też, a śmieci, które są wszędzie, chociaż mam wrażenie, że w delcie Dunaju tutaj nastąpił nastąpiła pozytywna zmiana i Korei kolejna rzecz którą, która nie tym razem wręcz uderzyła, a jednocześnie bardzo ucieszyła to, że nie ma już tamtej wolnej Amerykanki, która była 10 lat temu, bo każdy by mógł jechać, a właściwie popłynąć, gdzie chciał, a nikt nikt na to zwracał uwagi, a natomiast natomiast teraz z przynajmniej mój przewodnik, a przestrzega tej tej dyscypliny mówi o tym, że a, że to jest ważne, a i, a to jest to jest na pewno to jest na pewno bardzo, a bardzo pozytywna zmiana no właśnie zapytaliśmy też, dlaczego pojechałem tam jeszcze raz by pojechałem jako zupełnie inny człowiek z ich doświadczeniem, a szukałem informacji, które mogłyby się przydać do książki chciałem odświeżyć, a chciałem poczuć chciałem być właśnie w tym centrum życia, jakim na pewno jest, a Delta Dunaju po przyglądać tym taką w środku sezonu, a lęgowe temu całemu naszemu szaleństw mam poczucie skórze jednak mało tych nazw ptaków padły, dla których warto tam pojechać na no zna zakończenie tej rozmowy, a może jeszcze kiedy wrócimy do tematu do owiec więcej tych ptakach w te Dunaju to poza poza Pelikana mi inny inni wyborcy, więc by kormorany tak jak u nas, ale też małe by 13 może takiego zwyczajnego Kormorana Czapli wszystkie gatunki europejskich Czapli można się napatrzeć na te purpurowe na białe na dobę na mądrą owcę a by siła jest rzadkością w porównaniu z innymi Czapla ami, ale są też przepiękne przepięknej urody i Ibis kasztanowaty, które dni, które właśnie są szanowane, a do tego mienią się wszystkimi barwami Tęczy są ważę ruchy są Kraski są są żony są cudowne kaczki podrożał i ogromna ogromna rzadkość u nas kiedyś jedna z najliczniejszych kaczek no i są też te taki właśnie pustynne ja tam widziała po raz pierwszy w życiu biurowce widziałem tam pasterze różowe, czyli taki różowy kuzyn naszego Szpaka niesamowite by w takiej niezwykłej urody widziałem też oczywiście by sporo MEW różnych gatunków, ale między nimi ogromną my we Orlika, która wygląda jak, jakby to powiedzieć do kilku rad kilku krotnie większa od mewy śmieszki ale by trochę niepodobna też ma czarny kaptur, a piękny dostojny tak, jeżeli ktoś z państwa kocha przyrodę w ogóle, a ptaki w szczególności to w delcie Dunaju trzeba się wybrać raz kiedyś 13 tych nazwisk nic mi nie powiedziała, a wskazówka uczymy się uczymy się uczymy się no i teraz sprawić wysokich w encyklopedii gdziekolwiek jak wygląda np. coś co takiego powiedział, że Echa ważenie hala przy ważnych dla mnie właśnie powiedziała, że za łóżko kojarzy do zupy do gara, ale coś innego użyła aż w jak sądzisz, czego nie znam Kraska Kraska znam z o opowieści o in panu Mikołaju Reju łapali bezczelnie klas Kraski dawnej żwirowni pasterzy różowy od tak wiele wiedzy pasy różowy nie mówi mi nic państwu, że będzie audycja się kończy naszym gościem był Jacek Karczewski przyrodnik reprezentujący Stowarzyszenie ptasie jak sam siebie osobie powiedział Stowarzyszenie jestem na tak autor książek i jej wysokość gęś noc sów i ostatnia Zobacz ptaka opowieści po drodze Jacku chce, żebyśmy zakończyli naszą rozmowę nad pięknym modrym Dunajem 1 słowem walcem Straussa, chociaż tam są bardziej konotację austriackiej niż rumuńskie no może skoro słowo Dunaj wielokrotnie padało i jestem absolutnie za tym, żebyśmy w walające zakończyli naszą audycję z, a ich Wiednia w tym rytmie tym krokiem właśnie przez stulecia do Soliny i już jesteśmy nad morzem czarnym na tej wersji Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKEND RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA