REKLAMA

Lodowce topnieją, dla wielu z nich już nie ma ratunku

Poranek Radia TOK FM - Weekend
Data emisji:
2022-07-10 07:40
Prowadzący:
Czas trwania:
16:35 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w zeszłym roku Europa mierzyła się z ogromnymi pożarami Grecji śmiercionośnym powodziami w Niemczech w tym roku kryzys klimatyczny pokazał swoją niszczycielską siłę tragedii, która wydarzyła się tydzień temu w Dolomitach, gdzie masywu marmolady oraz oderwał się fragment lodowca bilans tragedii wynosi 1100 zabitych zaginionych Włochy teraz cierpią z powodu kolejnej przedłużającej się palącej fali upałów, która przyczyniła się do tej katastrofy i przyniosła najgorsze Rozwiń » od 70 lat susze wzdłuż rzeki pat moim gościem jest teraz dr hab. Krzysztof zawierucha z Instytutu biologii środowiska na wydziale biologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu dzień dobry dzień dobry pani redaktor dzień dobry państwu bardzo dziękuję za zaproszenie lodowca topią się w rekordowym tempie i do podobnych wydarzeń jak dolomit ach, dochodzi dochodziło na całym świecie niegdyś Kaukaz Himalaje i ta sytuacja w Dolomitach wydarzyło się zaledwie miesiąc poderwania się fragment lodowca masywu Schweitzer, ale czy są lodowce bardziej zagrożone i mniej zagrożone, gdzie ta sytuacja jest najbardziej niebezpieczne jest to bardzo złożony problem, ponieważ wszystko zależy od temperatury w danym regionie zależy od topografii terenu zależy od typu lodowca, więc przepraszam, więc nie możemy wszystkiego wrzucić do pozwolę sobie w tym słowie powiedzieć 1 worka te tego typu tragedie miały miejsce w przeszłości, więc we włoszech obecnie doszło do bardzo dużej tragedii, bo UE zginęli turyści, którzy szukali żadnej brawury oni po prostu się wspinali oni oni przechodzili szlakiem nie zapominajmy, że wy chociażby Peru w latach sześćdziesiątych w 1970 roku także o tym na początku lat siedemdziesiątych skończyło poprzez małe trzęsie były małe poprzez trzęsienia ziemi tak naprawdę doszło do osunięcia się lodowców w Andach, które spowodowały gigantyczne lawiny błotne, które niosły ze sobą bardzo dużo wody na tak naprawdę samym roku 70 tym zginęło najprawdopodobniej do kilku tysięcy osób sam też zależy od szacunków kilka lat temu mieliśmy sytuację w Himalajach, kiedy osunął się jeden z lodowców my po prostu zabił kilku, a starzy będziemy spotykać coraz częściej tego typu sytuacjami, ponieważ robi się coraz cieplej no i powierzchnia lodowca ona topnieje i ta woda dostaje się poprzez różnego rodzaju studnie poprzez różnego rodzaju szczeliny dostaje się na spód lodowca, czyli NATO granica między lodem skałą, która zaczyna się poruszać jeśli lodowiec jest położony na pochylone skalę to się po prostu zaczyna przesuwać wizję o tej wodzie ją tak po prostu zjeżdża też bardzo prosty mechanizm tam nie ma nic skomplikowanego decyzji mamy duży nawis NATO może się oderwać taki nawis walkach w Kaukazie w Himalajach Wanda jest ich bardzo bardzo dużo oczywiście nikt nie mieszka bezpośrednio pod napisami, ale jest niebezpieczeństwo, które może te, które po prostu zagraża turystom czy są lodowce, które są bardziej narażone i na znikanie są lodowce, które są mniej narażone z pewnością lodowce, które znajdują się w pasmach górskich takich właśnie tak, ale jak Kaukaz Himalaje są różne szacunki szacuje się, że to 2050 roku 80% tych lodowców po prostu stopnieje oczywiście lodowce w regionach polarnych odpowiadają zupełnie inaczej na te zmiany, więc mamy olbrzymie lodowce które, które faktycznie reagują wolniej, ale mamy też małe lodowce, które reagują bardzo szybko topnieją w UE również w zastraszającym tempie trakcja taki mechanizm dodatniego sprzężenia zwrotnego im coś się zmniejsza dziś, więc coś się szybciej topi i zmniejsza swoją powierzchnię natomiast bardziej narażone na na na na zmiany tak ze strony klimat więcej mamy chociażby taki bardzo spektakularny przykład, kiedy lodowce się zmniejszają one zaczynają być coraz bardziej obsypywał ne materiałem mineralnym z pobliskich gór z pobliskich Morin robią się ciemniejsze im bardziej są ciemniejsze tym więcej energii słonecznej pochłaniają im więcej pochłaniają energii słonecznej tym szybciej się topią wtedy dochodzi też do zakwitów takich lodowych alg, które żyją na powierzchni lodu, które są kolorowej, który też pochłaniają energię słoneczną my mamy taki mechanizm dodatniego sprzężenia zwrotnego jest mniejsza jeszcze szybciej się topić, więc nie ma jak 1 modelu, który może to wyjaśnić naukowcy już 2019 roku ostrzegali, że ten akurat lodowiec na marmoladę się kurczy i że do 2050 może całkowicie zniknąć, ale czy po tej tragedii i po tych innych podobnych wydarzeniach możemy w ogóle powiedzieć, że jesteśmy przygotowani na starcie z LOT-em, że da się przewidzieć, które lodowce zagrażają jakoś nie zapobiec, ale przynajmniej uprzedzać o podobnych tragediach jak każdego roku traci każdego roku od kilku lat pracuje ze grupom Gracja logów z grupą geologów narodowców Fort, który jest zlokalizowany we włoskiej części Alp niedaleko tego lodowca także znajduje się taki nawis który, który właściwie jest częścią zupełnie innego lodowca każdego roku pytam gracją logów co myślą o tym napiszą oni twierdzą, że nic nie stanie, że nie ma aż tak gigantycznego ciężaru, żeby to mogą się osunąć Niemcy będą mówili w tym roku prawdę mówiąc nie mogę doczekać spotkamy się w sierpniu w tym samym miejscu, ponieważ prowadzimy tam szkołę międzynarodową dla studentów i samych Alpach wesele w części włoskiej części francuskiej jest kilkanaście miejscowości, które są objęte specjalnym monitoringiem ten monitoring jest związany m.in. Izy z ruchem lodu z ilością wody z ruchem podłoża, które może po prostu w każdej chwili może dojść do usunięcia no i może zagrażać turystom może zagrażać to jakim się małym miejscowościom przede wszystkim może zagrażać infrastrukturze tak z takimi zmianami w infrastrukturze takimi niebezpieczeństwami na pewno już od dawna mierzy się chociażby Pakistan, gdzie dochodzi do do doszło do uszkodzenia mostów doszło do uszkodzenia dróg właśnie w związku z topnieniem tej lądowej części kres fair, czyli lodowców tak możemy przewidzieć stąd też różne monitor Ingi stąd też ostrzeżenia stąd też różnego rodzaju raporty teraz pytanie jak lokalne władze odpowiadają po prostu na te wszystkie apele nie ukrywajmy, że lodowce oraz szlaki wysokogórskie jest to pewna mocna branża turystyki, która zapewnia dochód wielu ludziom w związku, z czym jest trzeba znaleźć dziś kompromis między tym wszystkim, ale nie da się ukryć, kiedy dusza taka masa lodu towarzyszy lawina błotna jest to absolutnie nie do zatrzymania nie możemy zatrzymać tego chciał po prostu nie uda możemy zbudować jakiś zapory, ale też nie sprawdzi może gdzieś głęboko głęboko w Dolinie, kiedy tysiące jak 1 000 000m³ wody mogą wpływać dług Este plan to jest po prostu nie do zatrzymania pan powiedział wcześniej, że to jest trochę taki proces, który sam napędza i reprodukuje coraz szybciej to oznacza, że nawet jeśli zatrzymamy ten wzrost temperatur globalnie to lodowce będą bezpieczniejsze w sensie i ich przyszłość będzie bezpieczniejsza, a ja nie jestem socjologiem prowadzącym nad mogiłami koledzy koledzy relacja los na pewno bez znacznie lepiej potrafili opisać ten proces, ale koledzy klasy nie zgadzają się ze sobą, że już za późno dla wielu lodowców, więc są lodowce tak czy, jakbyśmy uratowali nawet jeśli temperatury teraz się obniżyły część ludowców jest po prostu skazana na wymarciu one są za małe i nawet jeśliby faktycznie zaczął pan bardzo dużo śniegu temperatury spadły one prawdopodobnie nie narodziła się z powrotem w tych samych miejscach w takiej formie no, chyba że przyszła kolejna epoka lodowa, że przepraszam za to pytanie relacje logiczne i teraz zadam panu pytanie biologiczne i 3 eks eks kolegi z ciemnością odpowie jeśli nie czuje się pewnie to zgonie tutaj na kolegów socjologów to jednak oni są kompetentni w tych sprawach co z jakimi konsekwencjami właśnie dla roślinności życia zwierząt dla obiegu wody wiąże się utrata lodowców w ogóle z jakimi konsekwencjami dla ekosystemu wiąże się utrata lodowców to się wydaje, że nie za wiele pewnie pod tym względem biologicznym tych hodowca dzieje w myśl, że tutaj należy powiedzieć, że lodowce są ważne dla człowieka ze wielu perspektyw, tak więc mamy taką prostą co najbardziej interesuje ludzi oczywiście podatników najbardziej interesuje ekonomia, więc lodowce są uważać można zjeżdżać na nartach jeśli w, określając myślę, że takim symbolem zmian klimatu skoro pani powiedziała o tych na takim symbolem zmian klimatu i symbolem symbolem tego, że śniegu lub nie ma śniegu lub lodu jest chociażby kurort narciarski w Boliwii, w którym nie ma już śniegu ani lodu stoją puste budynki, a więc obszar, który tętnił życiem, do którego przyjeżdżali turyści przyjeżdżają bardzo, więc nas też właśnie czytałam na New York Timesie reportaż z tego miejsca, w którym była tragedia i tam też wypowiadali turyści, którzy od lat przyjeżdżają do tych do tych samych kurortów mówili, że oni teraz to polar noszą tak tylko dla fasonu przypadku, bo nikt już nikt nie zakłada można po prostu chodzić w okolicy T-shirt ach, jest dużo cieplej no pan tak naprawdę jak bardzo ciepło można na Spitsbergenie chodzić w lekkiej bluzie stać na lodowcu kiedy, kiedy uderza słońce także zależy od wysokości zaś odpowiada faktycznie to się zmienia Tallina równowagi nieco się przesuwa w związku z przednim w obszarach położonych wysoko nad poziomem morza nad poziomem morza faktycznie robi się cieplej procent tych konsekwencji konsekwencje mamy różne tak należy pamiętać o tym, że ponad 1 000 000 000 ludzi na naszej planecie wykorzystuje wodę z lodowców w gospodarstwach domowych to nie bezpośrednio woda z lodowców pochodzącą z wiaderkiem podmiot, ale te lodowce napędzają rzeki one zasilają rzeki, z których następnie wykorzystywana jest woda do nawadniania pól do prowadzenia upraw są obszary centralnej Azji jest Ameryka Południowa nie możemy też zapominać, że te lodowce zasilają rzeki z, dla których budowane są tamy i z których czerpiemy energię tak hydroelektrowni mamy znowu obszary centralnej Azji mamy obszar Ameryki Południowej, ale też nie takie odległe, bo właściwie to północ Włoch także także obszar, który jeździe ta część także wykorzystuje produkuje energię FSE drogą elektroniczną jest Skandynawia chociażby obszar 1 ze największych czap lodowych Europy i starta Bran, gdzie farmerzy właściwie sami produkują energię wokół gigantycznej czapy lodowej, gdzie będzie chciał gdzieś na łąkach w dolinach wypasają się owce i naj lodowce jakiś element krajobrazu jest to coś ważnego dla ludzi tak w niektórych miejscach jak chociażby Wanda ach, lokalni czuła uważają, że kiedy braknie śniegu na szczytach morskich NATO właśnie przyjdzie wtedy gniew bogów, więc jakiś element kultury, ale dla mnie najważniejsza jest biologia biologia, więc z punktu widzenia biologa właśnie tracimy pewien ekosystem, który znika, więc tak lodowca kształtują inne ekosystemy same też są ekosystemem np. w regionach polarnych lodowce dostarczają do fiordów bardzo dużo dostępnego żelaza dostępnej krzemionki, która jest wykorzystywana przez mikroskopijne roślinki i dochodzi duży zakwit kwotach zakwitów fitoplanktonu, które jak wiemy są głównym konsumentem dwutlenku węgla naszej planecie my też produkują tlen Inter ludowcy bardziej się kurczą tym mniej dostarczają tej krzemionki żelaza, kiedy kurczą się i cofają dziś głęboko do dolin zamiast starcia składniki drzewce czy one właściwe dostarczają masa gigantyczną masę zawiesiny rzekami traw słowa do fiordów pozwolę sobie płacić mąci wodę i tworzyć tzw. śnieg morski, który ogranicza proces fotosyntezy na system się właściwie zmienia z takiego przyjaznego FOT autor licznych na tym mniej przyjazny produkujący uczonego intratnego hetero troficznych tam nie jest to też związane z wymieraniem pewnych gatunków, bo lodowce to też jest do lodowca to dom dla wyjątkowych gatunków alk dla wyjątkowych gatunków mikroskopijnych bezkręgowców, które są tylko związane z ludowcami żyją na ich powierzchni żyją ich wnętrzu są też organizmy, które żyją pod lodowcami, kiedy taka sfera się kurczy one znikają razem ze śmigłowcami nie są po prostu przystosowane do tego, żeby móc przeżyć na jakim się przedpolu lodów zmienia zmienia się bardzo dużo do środowiska uwalniane jest bardzo dużo materiału genetycznego rak właściwie nie znam znikają lodowce są bardzo boli znikają lodowce tropikalne znikają lodowce na równiku, o których wiemy bardzo niewiele właściwego trzecia osoba z innej planety jakaś jak PiS te zawitała do nas jakaś cywilizacja chciał eksplorować ziemia to okazałoby się, że tak naprawdę niewiele wiemy o tym co żyje na naszej planecie, a cały czas poszukajmy poszukujemy życia w przestrzeni kosmicznej etap niejako systemy, o których wiemy bardzo niewiele niektóre właściwie wiemy nie wiemy nic dobrym przykładem są tutaj lodowce równikowe UE nie możemy zapominać, że te lodowce zasilają też rzeki wysokich górach i te rzeki te są zasiedlone przez wyjątkowe organizmy, które są związane z tą zimną wodą, które są związane z tymi zimnymi potokami, a więc taktyk konsekwencje sporo dniem czy mam rację mogę jeszcze wymieniać ma ma pan jeszcze pół minuty na na konsekwencje, ale tak zastanawiam się nie to jest takie czysto bardzo czysto badawcza strata, którą ponosimy skoro te ekosystemy wewnątrz lodowców zostają już zniszczone nadchodzi destrukcja czy rzeczywiście to ma też wpływ na tę ekosystemy poza lodowcem np. przecież oczywiste, że ma wpływ na te systemy poza lodowcem, ponieważ to co się dzieje na lodowcu ludowcy też w niektórych regionach np. jak polarnych są źródłem składników odżywczych to znaczy, że mikroskopijne organizmy narażają na powierzchni lodu one potrafią z różnych ziaren mineralnych uwalnia składniki odżywcze, które następnie topniejącą wodą docierają do Dolic, więc to jest chociażby jeden z takich efektów na powierzchni lodowców w wielu regionach produkowana jest materia organiczna materia organiczna produkowana przez sinice przez glony lodowe Enej następnie dostarczana na przedpole lodu, na którym buduje się nowego systemu tak, bo 1 ekosystem umiera ten jako system lodowy na tusz na jego przedpolu tworzy się drugi nowy ekosystem nie możemy zapominać o tym, że UE to wszystko jest małe lub niewidoczne, a my czasem nie podchodzimy do tego poważnie albo bardzo często ludzie ignorują organizm należy pamiętać, że to one dają nam tlen, że to one regulują system na naszej planecie odpowiadają chociażby za rozkład materii organicznej nie możemy zapis za zapominać akurat może tutaj troszkę odpłynął lodowców dla tych małych organizmach nie tylko pszczołach, ale różnych książkach modelach w członków kach, które te, które zapylają rośliny etno te wszystkie małe organizmy tak naprawdę decydują o tym jak wygląda nasza planeta, więc należy im szacunek pod każdym kątem w Niemczech nie tylko czysto badawczym dr hab. Krzysztof zawierucha z Instytutu biologii środowiska na wydziale biologii Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu był moim państwa gościem dziękuję za rozmowę dziękuję pani do widzenia czas na informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORANEK RADIA TOK FM - WEEKEND - ANNA PIEKUTOWSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA