REKLAMA

Trybunał Konstytucyjny na nowo. Omawiamy propozycja eskpertów Fundacji Batorego

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2022-07-19 17:20
Prowadzący:
Czas trwania:
14:44 min.
Udostępnij:

"Koniec z partyjnym stygmatem w Trybunale Konstytucyjnym". Propozycje reformy Trybunału Konstytucyjnego przedstawione przez Zespół Ekspertów Prawnych Fundacji Batorego omawiamy z prof. Sławomirem Patyrą, kierownikiem Katedry Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej i członkiem ZEP Fundacji Batorego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Sławomir Patyra jest z nami kierownik katedry prawa konstytucyjnego Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej także zespół ekspertów prawnych fundacji Batorego dzień dobry panie profesorze dzień dobry pani redaktor dzień dobry państwu i mamy oświadczenie zespołu ekspertów prawnych fundacji Batorego w sprawie potrzeby zmiany podstaw prawnych funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego, więc o Trybunale Konstytucyjnym będziemy teraz rozmawiać jedno zdanie z tego świadczenia obecny Rozwiń » Trybunał nie jest w stanie bezstronnie i efektywnie sprawować kontroli konstytucyjności prawa piszą państwo proponują nową ustawę o Trybunale no to prosimy o garść szczegółów, a myślę, że trudno będzie to w krótkiej bardzo wypowiedzi wszystko zebrać, bo zacznę od tego rzeczywiście ze społecznością sprawnych fundacji Batorego podobnie zresztą jak wiele innych instytucji organizacji społecznych przygląda się oczywiście dużym niepokojem temu co dzieje się jeśli chodzi o demontaż państwa prawa, które mamy do czynienia od końca 2015 roku wiemy doskonale o tym, że pierwszym ogniwem, które uległo zniszczeniu, aby właśnie Trybunał Konstytucyjny wszystko to czym dzisiaj borykamy się w Polsce nie tylko z w wymiarze stricte prawnym w odniesieniu do reguł praworządności, ale także w kontekście szerszym także gospodarczym społecznym bierze swój początek właśnie tego, że Trybunał Konstytucyjny przestał pełnić swoją podstawową funkcję to znaczy funkcję strażnika na państwa prawa i strażnika konstytucji stąd też się pojawiła już można robić takie wrażenie co państwo zwracają uwagę, że w ogóle przestał pełnić jakąkolwiek funkcję, bo piszą państwo działalność orzecznicza Trybunału zanikła niemal całkowicie ja mam przed sobą tutaj kilka danych, żeby to udowodnić, o ile np. w 2013 albo 2014 roku Trybunał wydawał rocznie ponad 70 wyroków o tyle między rokiem 2016 dziewiętnastym było to od 30 do 402020 już tylko nieco ponad 20, a rok temu poniżej 20 tak zaiste, mamy do czynienia z atrofią tej instytucji zresztą było to do przewidzenia w pewnym sensie w momencie, kiedy te zmiany następowały najbardziej bolesna deprecjacja znaczenia Trybunału Konstytucyjnego jako obrońcy konstytucji dotyczy akurat tej najbardziej drażliwej wrażliwej sfery to znaczy sfery ochrony wolności praw jednostki, bo przypomnę tylko że, zanim doszło do uchwalenia nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, a następnie kolejnych ustaw dotyczących tej kwestii to na szczególnie intensywnie realizowane były uprawnienia osób fizycznych dotyczące skarg konstytucyjnych, ale także i bardzo intensywnie też realizowana była kontrola w trybie pytań prawnych dzisiaj właściwie już prawie nie ma zarówno sami obywatele jakich pełnomocnicy procesowi stracili całkowicie zaufanie do Trybunału po prostu się do niego zgłaszają, a jeśli możemy jedynie, zwłaszcza poproszę pana komentarz do słów pani prezes Trybunału Konstytucyjnego, która tak komentowała ten spadek liczby wydawanych orzeczeń to, że jest mniej orzeczeń nie pokazuje, że Trybunał nie pracuje można by taką tezę ja oczywiście stawiam tak ad Hok postawić to jest dowodem na to, że Trybunał nie jest monolitem, że sędziowie, żeby w tych składach jak mówiłam dogadać się jakiś konsensus ustalić bardzo długo dyskutują, że te sprawy w sposób szczególnie są wnikliwie przeprowadzone na poza tym trzeba zwrócić uwagę na wagę tych spraw od nie wiem jak komentować te słowa, tym bardziej że im zawsze byłem też wyczulony na to, aby nie komentować wystąpień sędziów Trybunału Konstytucyjnego prezesa Trybunału Konstytucyjnego nie mam też bardzo ochoty komentować wystąpień politycznych nie bardzo wiem jak i w jakim charakterze w tym przypadku pani pełniąca obowiązki prezesa występuje element zupełnie poważnie rzeczywiście bardzo dużo dzisiaj członkowie Trybunału Konstytucyjnego dyskutują mam wrażenie, że dyskutują z przedstawicielami władzy wykonawczej albo stricte by z przedstawicielami partii politycznych no i też taki jest generalnie obraz Trybunału Konstytucyjnego i faktycznie jeśli już szukać jakiś nowatorskich zachowań po stronie aktualnego Trybunału Konstytucyjnego mogę powiedzieć tylko tyle jest przerażające zupełnie, że Trybunał Konstytucyjny bardzo sprawnie szybko odnalazł się z roli wykonawcy politycznych decyzji i stał się właściwie dzisiaj organem, który zmienia prawo bardzo skutecznie w Polsce, zastępując w tym parlament i bo mamy przecież nowe bezprecedensowe zupełnie wyrok w sprawie ustawy antyaborcyjnej mamy wyrok w sprawie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich być może niedługo będziemy mieli także orzeczenie dotyczące nowelizacji starcie ustaw o radcach prawnych prawo adwokaturze, gdzie bardzo łatwo prosto można osiągnąć cele polityczne poprzez właśnie skierowanie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego zamiast w sposób transparentny procedować dyskutować na forum parlamentu na temat zmian ustawodawczych dzisiaj Trybunał Konstytucyjny bardziej jest twórcą prawa niższy strażnikiem prawa dobrze panie profesorze taki Trybunał Konstytucyjny chyba dość jasno zostało udowodnione nie jest w przyszłości nikomu niczego potrzebny tak jak teraz jest potrzebne nie rządzącej większości dlatego też zespół ekspertów prawnych od zeszłego roku pracował nad taką kompleksową propozycję przepisów o Trybunale Konstytucyjnym, więc wracam do mojego pierwotnego pytania jak państwo chcą zmienić Trybunał Konstytucyjny, żeby on zaczął wypełniać swoją rolę, która została w ustawie zasadniczej Trybunałowi przypisane pani redaktor pozwoli słuchacze wykażą cierpliwość czaszki zdania był do tej kwestii odniósł nie da się tego mam wrażenie skomentować bardzo krótko my przede wszystkim uznaliśmy, że nie tylko my chcemy wyjść naprzeciw potrzebie przywrócenia tych podstawowych standardów funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego, ale też jesteśmy w pełni świadomi czy byliśmy w pełni świadomi tego, że Trybunał Konstytucyjny również szedł przed tymi zmianami funkcjonował nie w sposób optymalny w związku z tym te propozycje, które są zawarte w istocie w 2 projektach oczywiście węzłowy jest tutaj projekt ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, ale też istotne znaczenie ma ten mniejszy krótszy projekt to znaczy przepisy wprowadzające chcemy nie tylko przywrócić stan sprzed zmian w 2015, ale chcemy także poprawić w wielu miejscach to co wcześniej nie funkcjonowało najlepiej jest 1 drugi natomiast przez właśnie ten długotrwały proces, który związany był przygotowaniem obydwu tych projektów chcieliśmy także okazać, że w sprawach tak szczególnie istotne jak funkcjonowanie konstytucyjnych organów państwa tak ważne jak Trybunał Konstytucyjny należy projekty przygotowywać z rozmysłem chcemy pokazać, że proces ustawodawczy to nie jest fast food, do którego przychodzi o to, żeby zaspokoić podstawowe potrzeby szybko dostać danie i wejść pracuje pracowaliśmy nad tym nad tymi 2 projektami ona Drog bardzo byłoby miło, gdyby taki standard został w Polsce rzeczywiście też wprowadzony w przyszłości, bo są takie zagadnienia, których nie można uchwalać na kolanie nie można uchwalać nocą bez konsultacji pokazaliśmy, że można pracować bardzo rzetelnie i uważnie projekt ustawy można pracować politycznie nad tym projektem ustawy można zrealizować też te założenia, które przecież tkwią u podstaw zasady suwerenności narodu i państwa prawa ten czy konsultując szeroko rozwiązania z zainteresowanymi podmiotami mamy właśnie przeprowadziliśmy konsultacje społeczne ze wszystkimi organizacjami, które zajmują się problematyką państwa prawa w Polsce i to jest też, jakby próba okazania właściwego porządku rzeczy, że projektować prawo w Polsce powinni prawnicy nie politycy, że tworzyć prawo podejmować decyzje co do jego wdrożenia tak to jest rzeczywiście domena polityków dla nas w Polsce mamy zupełnie dziś odwrotną sytuację politycy przygotowują prawo i tworzą, a niektórzy prawnicy niestety przybierają postać polityków chcemy przywrócić właściwy porządek rzeczy w tym zakresie panie profesorze naprawdę nadszedł już czasu, żeby nam pan powiedział jak ten Trybunał Konstytucyjny po nowemu ma wyglądać już mówię w tak pani redaktor via nie ukrywam, że tutaj bardzo dużym zapałem być może trochę nadmierną egzaltację od tych zagadnieniach opowiadam przed 9 do moich powściągliwy do tej pory najczęściej odpowiedzi, ale jestem rzeczywiście niezwykle dumny z tej pracy, która została wykonana pewnie mógłbym no znacząco dłużej niż dla naszego spotkania o tym mówić mówi krótko w takim razie jeśli chodzi o najbardziej podstawowych kwestii chcemy zaproponować zaproponowaliśmy nowe rozwiązania dotyczące wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego i nie tylko w zakresie dotyczącym samego podwyższenia progu większości wymaganej do tego, aby sędziego wybrać do kwalifikowanej większości 35 chcemy wreszcie spróbować oderwać od Trybunału Konstytucyjnego and stygmat stricte partyjny m.in. poprzez to, że w projekcie ustawy proponujemy czteroletnią kadencję karencji przepraszam dla polityków jeśli chodzi o możliwość ubiegania się o stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego i to zarówno nie można było tak jak np. poseł Piotrowicz 3 przerzut na marszu tak absolutnie nie 4 lata od czasu, kiedy się skończyło, a kadencje posła senatora eurodeputowanego członka rady ministrów ba od czasu, kiedy się także zaprzestało działalności politycznej w rozumieniu posiadania legitymacji takiej czy innej partii politycznej zwiększamy grono innych inicjatorów zgłaszających kandydatów do Trybunału Konstytucyjnego i chcemy, żeby coś było tylko wyłącznie dzieło samych posłów inicjatywa posłów ewentualnie prezydium Sejmu chcemy dać czy proponujemy chcemy tak jakbym tutaj był decydentem w tej sprawie czy grona naszych 17 ekspertów, ale nie tylko przez Adama propozycje mam nadzieję, że zostają ze zrozumieniem chcemy, aby prawo do przedstawienia kandydatów do Trybunału Konstytucyjnego mieli także prezydent Rzeczypospolitej czy co najmniej 30 senatorów zgromadzenie ogólne sędziów Sądu Najwyższego zgromadzenie ogólne sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także samorządy zawodowe prawnicze, żeby to było możliwie najszersze grono podmiotów w ten sposób troszeczkę też neutralizując znowu ten partyjny stygmat, jaki ciągle na sędziach Trybunału Konstytucyjnego spoczywał także zresztą przed 20152015 rokiem hallu jakieś państwo zmian jeśli chodzi o kierowanie pracami Trybunału prawda ta zmiana zasady jednoosobowego kierowania działalnością Trybunału przez prezesa Trybunału na rzecz zasady kolegialności no i jeszcze państwo chcą, żeby prezes TK był powoływany na trzyletnią kadencję tak jest chcemy też nie ukrywam swojej formule ustawy przepisy wprowadzające ne pozbyć się z Trybunału Konstytucyjnego osób niebędących sędziami sędziów dublerów nie właśnie świadomie bardzo już tak starannie unika określenia dubler, ponieważ mam wrażenie, że może to być obraźliwe dla osób, które wykonują zawód dublerów np. w kinematografii i legalnie kogoś zastępują ci dublerzy, których tutaj mówimy bardzo często od roku 2016 są też osoby niebędące sędziami, ale też nie będziemy się spierać o semantykę tak chcemy rzeczywiście, aby osoby, które nielegalnie objęły funkcję Trybunału Konstytucyjnego zostały usunięte trzeba będzie także w oparciu o te przepisy przeprowadzić wybór prezesa Trybunału Konstytucyjnego, bo co prawda pani Julia Przyłębska jest legalnie powołanym do Trybunału Konstytucyjnego czy wybranym sędzią, ale już jest absolutnie nielegalnym prezesem Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ z wadą prawną bez uchwały zgromadzenia ogólnego to stanowisko objęła no i oczywiście szereg także innych kwestii tutaj się pojawia chcemy uaktywnić także sędziów w stanie spoczynku, zwłaszcza w zakresie dotyczącym realizowania mechanizm odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów Trybunału Konstytucyjnego jest to bowiem bez sensu trochę, że sędziowie Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku sami podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej przecież natomiast nie uczestniczą event w ewentualnych procedurach i i egzekwowania jako członkowie składów jeszcze na rzecz na koniec musimy kończyć to jest ważne także dla nas środowiska medialnego Trybunał planują państwo rozpoznaje sprawy jawnej otwartej dla publiczności rozprawie, bo od czasów prezes Julii Przyłębskiej Trybunał Konstytucyjny dość skutecznie się przed dziennikarzami przed publicznością zamykał tak, a tymczasem Trybunał Konstytucyjny jest własnością suwerena tak samo jak proces ustawodawczy tak samo jak je parlament zasada transparentności działań organów władzy publicznej jest immanentnie powiązana z państwem prawa zasadą suwerenności narodu chcemy wrócić do standardu prof. Sławomir Pater kierownik katedry prawa konstytucyjnego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej oraz zespół ekspertów prawnych fundacji Batorego bardzo dziękuję panie profesorze zaraz również bardzo dziękuję pani redaktor i dziękuję bardzo, do widzenia państwa niż Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA