REKLAMA

Bułgaria - "Próbują dokonać rewolucji, fundamentalnej zmiany w działaniu Państwa"

Połączenie
Data emisji:
2022-07-28 14:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
22:43 min.
Udostępnij:

W Bułgarii nie udało się utworzyć ponownie rządu, a to oznacza kolejne wybory. Trwają też protesty: rolników i budowlańców. O szczegółach rozmawiamy z dr. Spasimirem Domaradzkim z Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Europy Środkowej.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
czternasta 5 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studio dr Spasimir Domaradzki z uniwersytetu Warszawskiego Instytutu Europy Środkowej dzień dobry dzień dobry będziemy rozmawiali Bułgarii w Bułgarii, która po raz czwarty w ciągu ostatnich 2 lat pójdzie do wyborów będzie wybierał parlament no i trzeba sobie zadać pytanie co to oznacza co to oznacza na poziomie społecznym co to oznacza politycznie taka głęboka niezdolność do tworzenia trwałego rządu może zacznijmy od Rozwiń » tego jak to politycznie czytać to znaczy coś takiego w Bułgarii zaczęło dziać żałość żadna koalicja nie jest możliwe nie jest w stanie się utworzyć punktem wyjścia dla naszych rozważań musi być koncepcję rewolucji tylko rewolucji w bardzo specyficznym formacie mianowicie rewolucji systemowej odbywającej się w państwie, które należy do Unii Europejskiej jednocześnie jest państwem członkowskim Sojuszu Północnoatlantyckiego, więc z 1 strony formalnie jest to państwo, które wszystko jest w porządku należy do świata Zachodniego funkcją posiada te instytucje, które są niezbędne do tego, żeby być państwem demokratycznym, a no i zieleni na papierze ma na papierze i na dodatek jest częścią, jakby tego zgranego rzekomo zachód, a jednocześnie jest to państwo, w którym UE w ciągu ostatnich 30 lat doszło do sytuacji, w której od najlepiej pokazują wskaźniki Bułgar, która jest nie tylko najbiedniejszym państw Unii Europejskiej, ale też w każdej w każdej kolejnej statystyce dotyczącej próby jakoś uporządkowania państw świata pośród państw unijnych znajduje się zawsze na naj naj najniższym najsłabszym miejscu i to bardzo wyraźnie pokazuje też demografia państwo, które miało mieć 9 000 000 mieszkańców w 1910 roku dzisiaj ma niecałe 66,5 i to i to najlepiej pokazuje też jak bardzo państwu się skurczył, a wszystko to są takie powiedziałbym sygnały, że coś w tym państwie dzieje się bardzo niedobrego ludzie o tym doskonale wiedzą to nie jest jakiś ewenement Bułgarów, a każdy, kto tkwi w tej rzeczywistości stanie bez problemu wskazać problemy związane z korupcją nepotyzmem układami brakiem państwa prawa była tak, że wszystko można załatwić pieniędzmi i tym, że w swojej istocie gospodarkę rynkową jest w pewnym sensie fikcją wszystkie skontrolowane przez firmy powiązane z władzą, a i i tak diagnoza powoduje, że ludzie wiedzieli co należy zmienić to się zaczęło 2 lata temu, kiedy okazało się, że społeczeństwo ma dość takich powiedziałbym karygodnych przykładów, kiedy w pozycji siły jest z pesto sporo pozycji, którą piastuje społeczeństwo można robić rzeczy, które dla innych są niemożliwe np. a zagarnąć sobie część plaży uznać, że to jest moje mój prywatny folwark i wyszli na ulice wyszli na ulicę ucierpieli długo i próbują dokonać rewolucji próbują dokonać fundamentalnej zmiany sposobu funkcjonowania państwa mają nadzieję, że przywrócą ten rzeczywisty trójpodział władzy, że poszczególne instytucje będą pilnowały nawzajem nie pilnowały tych, którzy nimi sterują, a i to jest wysiłek, który doprowadził do sytuacji, w której się znajdujemy przeżytkiem, dlatego że ponieważ jesteśmy państwu rozmawiamy o państwie demokratycznym państwie, w którym transformację możliwa tylko w sposób pokojowy to ludzie władzy nie mnie nie postanie nie postrzegają wyborów jako niezwykle niebezpiecznego zagrożenia dla utraty władzy widzimy w ciągu ostatniego 1,5 roku Bojko Borisow, który nie jest premierem w swojej istocie bieg, gdy patrząc tak z perspektywy jego zachowanie psychologii politycznej można odnieść wrażenie, że jemu w sumie to tak naprawdę odpowiada obecna sytuacja, bo on czeka a kiedy z powrotem będzie mógł powrócić jako ten jedyny zbawca polityk, który jest w stanie to to rzeczywistość a, a jakoś zorganizować, jeżeli nie to będzie trwała nieustanna dezorganizacja trochę powiedziałbym na wzór putinowskiej albo będzie tak jak my chcemy na razie gdy wcale albo albo będzie tak źle, że i tak będziemy lepszą opcją no właśnie do tego dorzućmy to co się, że społecznie, bo poza tym, że trzeba wybrać nowy parlament jeszcze trzeba gasić 2 pożary czy protestujących rolników protestujących pracowników firm budowlanych może zacznijmy od budowlanki, bo to jest pytanie co tam się takiego stało, że protest to jest w znaczy to jest przechodzimy bardzo konkretnego wydarzenia, które w zasadzie też poniekąd powiedziałbym jest takim na noc cieniem, który chodzi za zarządem spadkowy który, który upadł niedawno dlatego, że to jest jeden z tych wymiarów mianowicie kwestia budowy infrastruktury drogowej przed wszystkim autostrad, ale też w ogóle zagospodarowania infrastruktury drogowej, bo to też są olbrzymie pieniądze stały się doskonałym narzędziem za pomocą, którego można było te z tak naprawdę drenować pieniądze z budżetu publicznego formuła, która została wprowadzona z czasów Borysowa mniej więcej polegała na tym, że podpisywano kontrakty praca wykonywana pieniądze dzielono brano znikały to oczywiście wiele osób po drodze było zadowolonych firm, które się tam ustawia w kolejce czasami były bliżej czasami dalej od od tych, którzy te pieniądze brali to w pewnym sensie determinowało ich pozycję, kiedy upadków doszło do władzy bardzo szybko, że ten mechanizm został uwidoczniony zresztą pokazano pokazano listę firm, które już tak powiem tuż przed końcem ostatniego rządu Borisowa zakontraktowane olbrzymie środki, które w zasadzie miały być wypłacone wpierw, a potem wykonana robota tak no i rząd powiedział, że nie wypłaci żeśmy świadomość mniej więcej mówimy o pieniądze w kategoriach około 8 000 000 000zł w związku, z czym rząd Podkowa powiedział, że nie życzy sobie, żeby te pieniądze zostały wypłacone bez odpowiedniego audytu co oczywiście doprowadziło po całej le, bo po kolei wszystkie firmy, które ustawione w kolejce do pewnego mocnego tąpnięcia wśród tych były firmy, które rzeczywiście wykonywały pracę, bo jakaś praca jest wykonywana, które muszą utrzymywać pracowników i rozliczać jak te, które nikt nie musiał ale, ale też chętnie wydostały i kwestia wypłaty tych świadczeń stała się powiedziałbym jednym z takich mam jedno z pułapek dla dla rządu piątkowe ministrem, który był za to odpowiedzialny był człowiek słabego telefonował zresztą tego, którego oskarża się wywrócenie rządu zresztą ta kwestia wypłacenia środków był jednym z tych kluczowych elementów by podczas nowelizacji budżetu w czerwcu tego roku, a właśnie ten minister domagał się znienacka w ostatniej chwili, żeby do budżetu dopisać te 8 000 000 000, żeby mógł rozliczyć z tymi firmami, czyli niezależnie od tego, że przez rząd dobrej zmiany, które miał dokonać rzeczywiście fundamentalne zmiany i tak te pieniądze musimy wyprowadzić, żeby wszyscy po drodze byli zadowoleni oczywiście skoro się rząd Podkowa nie zgodził to niestety też koalicja się w pewnym sensie rozpadła pracownicy, a tych firm budowlanych, które zajmują się infrastrukturą no sami stąd zresztą stać są zakładnikami braku pieniędzy, które z 1 strony musi upłynąć, żeby rozliczyć wykonaną pracę i może tak powiem pokryć odpowiednie koszty z drugiej strony braku stosownego audytu, które mogą pozwolić komu rzeczywiście wypłacić komu nie czy taka patowa sytuacja z 1 strony próbujemy ukrócić zwykłe złodziejstwo to wymaga czasu siłą rzeczy jak ci, którzy padli ofiarami tego złotego złodziejstwa, bo to są jednak pracownicy tych firm mają pretensje niech tych, którzy to prowadzić należy tylko do tych, którzy próbują nadużycie, a zakończy tak proszę zwrócić zwrócić uwagę to jest właśnie fenomen polskiego państwa porwanego w pewnym sensie, dlatego że zwykli ludzie nawet może jeśli nie chcą być częścią tego układu w istocie, żeby mogli pracować funkcjonować państwo muszą być częścią tego, że ten układ, dlatego że firmy, które dostają olbrzymie kontrakty kontraktują z kolei następne podmioty, które wykonują prawdziwą pracę, czyli niż stan tymi pośrednikami które, którzy są w stanie tak po potem te środki, a umów wyciągnąć część oczywiście trzeba trzeba przeznaczyć na, bo jakiś jakiś dowód na to, że coś robi musi być natomiast potem, kiedy dochodzi do tego, że z kolei państwo próbuje przejąć kontrolę nad tym mechanizmem to ci ludzie, którzy są na końcu tej drabinki wykonują codzienną pracę, a stają się ofiarami, bo nie mogą dostać swoje wynagrodzenie wychodzą na ulicy, żeby protestować i powiedzieć, ale nam się te pieniądze należy, a i to jest fenomen, dlatego że paradoksalnie oni sami stają się narzędziem właśnie tego toksycznego status quo, którego Bułgarzy chcą obalić, a co z tymi rolnikami w protest rolników jest powiedziałbym takim kolejnym elementem na obecnej rzeczywistości, w której znalazły się Bułgaria po wojnie w Ukrainie przed wszystkim, dlatego że, a to jest kwestia, która wydaje mi się wymaga o wiele większe analizy mianowicie od tego w jaki sposób Unia europejska, która no, pochylając się nad potrzebami Ukrainy umożliwiła import zboże z Ukrainy tak naprawdę nie do końca wydaje się, że sprawuje kontrolę, jeżeli kontrola nad tym importowanym zbożem, które rzekomo ma trafiać do państw trzeciego świata ma należeć do państw członkowskich NATO w przypadku Bułgarii kontrola w ogóle nie działa przynajmniej tak twierdzą rolnicy co powoduje, że mamy do czynienia z gwałtownym można powiedzieć podbicie cen bułgarskich producentów, bo ze względu na, a zielony ład ze względu na wymogi unijne standardy produkcji i po prostu produkcja zboża z Unii Europejskiej o wiele droższe niż na Ukrainie stosowane są inne chemikalia inne preparaty, które są o wiele, które nie są zakazane na Ukrainie są o wiele droższe itd. w związku, z czym teraz dochodzi do takiego paradoksu, że Bułgaria, która sama produkuje więcej zboża niż sama zużywa, a to, czego rolnicy najbardziej obawiają jest to, że bułgarski zboże będzie eksploatowany z kolei ukraiński w zamian oczywiście przy tak wielkiej różnicy są ludzie po drodze, którzy mogą dużo na tym zarobić w związku z tym to co bułgarskich rolników irytuje to jest to, że jest brak kontroli co się dzieje z tym zbożem, które rzekomo ma tylko przejeżdżać przez Bułgarię, a sieć do swoich rynków docelowych natomiast, jeżeli tak nie będzie działo to będzie kolejny element tego ciosu gospodarczego społecznego, którego będziemy, które jesteśmy tak środka to właśnie bardzo dobrze pokazuje jak co się dzieje w państwie, które jest przeżarta korupcją prawda oczywiście każde pole działalności aktywności takiej ekonomicznej jednostki nawet nie chodzi o firmy staje się takim taką przestrzenią, w której jest zagrożony na to, że natkniesz się na jakiś taki czy uderzy czy jakiś proces rykoszetem 1, które wolno aż po i jeśli dodamy do tego jeszcze fakt, że rząd w praktyce już tylko dogorywa aż czekamy na to drobne o tym porozmawiamy później, ale skoro jest nie ma odpowiedzialnego ministra nie ma im infrastruktura Państwowa, która powinna nad tym czuwać nie ma takiego obowiązku, a może nawet się właśnie okazać, że wręcz korzystne, żeby nie czuwała tak jak już mówiliśmy o tych interesach mowa w szarych, które dookoła, a kształtują rzeczywistość to tak naprawdę ludzie są pozostawieni sami sobą i w takiej sytuacji jedyne czym zostaje to jest postawić sprawę nos, że w 1418 za chwilę wrócimy do rozmowy w łączenie ich klub dzięki skutki w 1424 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studio dr Spasimir Domaradzki z uniwersytetu Warszawskiego Instytutu Europy Środkowej rozmawiamy o tym co dzieje się w Bułgarii w tej chwili, gdzie z 1 strony właśnie upada rząd rozpadła się koalicja szykują się nowe wybory parlamentarne trwają protesty społeczne czy jeśli sytuacja się spiętrza tak można powiedzieć powiedzmy z tymi wyborami co może stać to znaczy, jakiego rodzaju, jakie są w ogóle szanse polityczne tego obozu, który próbuje wprowadzić reformę, czyli Kiryła Podkowa jak też jeszcze przedstawia teraz Stróże zacznijmy od tego, że w pierwszej kolejności zapewne będziemy świadkami konsolidacji tego obozu, a mianowicie te 2 ugrupowania, które w dotychczasowym rządzie koalicyjnym tak bardzo no mu zbliżyły do siebie w ogóle ich programy polityczne były już przed przed ostatnimi wyborami bardzo bliskie, czyli kontynuujemy zmiany premiera spadkowej demokratyczna Bułgaria już pojawiają się głosy o tym przy przywódcy tych ugrupowań wspominają, że będą o tym rozmawiali, żeby wyjść ze wspólną listą, jeżeli tak się stanie to byłby ruch, które rzeczywiście, jeżeli oba te ugrupowaniu o no u 3 i uzyskają taki sam wynik jak w poprzednich wyborach to byliby zdecydowanie największym ugrupowaniem politycznym bułgarskim parlamencie nie jest jednak pewne oczywiste czy to oznaczało, że udałoby się uzyskać tych wymarzonych 121 posłów, żeby móc przeprowadzać reformy samodzielnie, że to był powiedziałbym najbardziej optymistyczny scenariusz dla no i dla tej rewolucji, o której rozmawialiśmy z poprzedniej części natomiast sytuacja jest w chwili obecnej niezwykle zagmatwana przed wszystkim, dlatego że ostatni miesiąc od momentu, kiedy rozpadł się rząd, a Petkovic, a miały równo miał miejsce te, jakby za proces 1 to było przygotowywanie się partii ustawianie się przed zbliżającymi się wyborach jest drugim z ich strony piętrzenie się problemów, które wymaga gwałtownych rozwiązań, a nie było parlamentu czy parlament jest, ale już praktycznie można powiedzieć wszyscy wiedzą, że on powinien już niema takiej legitymacji, żeby mógł podejmować poważne decyzje i też za proces może powiedzieć 2 fale tsunami jedno po drugie, uderzają w Bułgarską scenę polityczną, a po drugiej stronie zgroza dla opozycji w chwili obecnej ona przyjmuje narrację, która będzie wszystko mówi o tym, że ona jest jedyna przede wszystkim partia Borisowa, a na gaz, czyli w 2 na rzecz europejskiej przez Bułgarów, ale czy też ruch na rzecz praw wolności, a na, czyli ta partia turecka to oni wykorzystują argument, że po prostu obecna władza była nieudolna życia i odzyskać władzę Nacho w rękach tych, którzy wiedzą jak rządzić, a natomiast trzecim takim bardzo ciekawym wątkiem na ZUS w ciągu następnych 2 miesięcy miesięcy będzie co będzie się działo po tej stronie nawet nie nazwałbym prawa tylko nacjonalistyczne populistyczne, która wykorzystuje narrację tożsamościowe, dlatego że tam mamy do czynienia z 2 procesami z 1 strony po ostatnich wyborach, a starzy nacjonaliści przegrali, czyli ci, którzy byli wcześniej władze zostali odsunięci dzisiaj z kolei partia, która jest w parlamencie odrodzenie kopiujące rosyjską narrację 11, a podobno w sondażach, a że tak powiem zyskuje co więcej od 3500 można powiedzieć, że wyrzucony z rządu podatkowa były premier Jane w 2, a potem wicepremier minister obrony też założył ugrupowanie, które też dziękuję, które też będzie powielały rosyjską narrację w związku, z czym nam na scenie politycznej pojawią się ugrupowania, które z 1 strony mogą ze sobą rywalizować, ale jeśli będą, że tak powiem z kolei w stanie zerwać głosy przede wszystkim z Bułgarskiej lewicy, która bardzo toksyczną pozycję z 1 strony było łączone ze Starym reżimem, czyli Borisowi Miss, a dodanym z drugiej strony stało się częścią tej koalicji, która miała wprowadzać zmiany i dzisiaj jest w takim powiedziałbym rozkroku, ale jednocześnie ona z każdymi kolejnymi wyborami w ciągu tego ma maratonu wyborczego traci głos jest coraz gorzej, ale cały czas jej przewodnicząca trwa nawet próbowała nawet ostatnio tworzyć się, a gabinet, ale się nie udało, a jeżeli stamtąd te partię narodową populistyczne będą w stanie uszczknąć jakieś głosy co będzie oznaczało, że to jądro, które jest w stanie wprowadzać zmiany się może trochę skurczyć i ostatnia taka niewiadoma to jest ta partia jest taki naród sławi Trifonow, która 2 wybory temu miała tworzyć rząd nie nie utworzyła potem okazało, że jest to partia niezwykle destrukcyjna, która doprowadziła do upadku rządu Podkowa wycofują swoje poparcie przychodzą tak naprawdę, tworząc nową większość bułgarskim parlamencie razem z bonusowymi Loganem, a i ona najprawdopodobniej nie wejdzie następnego parlamentu, ale ona posiada na, tyle że tak powiem, a płynny elektorat rząd do dużego stopnia może przejąć właśnie narrację taką dotyczącą tożsamości i relacji z Macedonią, bo on Bułgar z kości tak dalej co też może zasilić szeregi tych, że zdecydowanie antyeuropejskich nacjonalistów Burski takie myślenie nacjonalistyczne Bułgar jest mocny to jest pytanie o tyle trudne, że zapewne jedyna słuszna, choć pechowy zależy wydaje mi się, że wśród mu na społeczeństwa istnieje produkt stanie duży stopień świadomości tego, że próba tworzenia na siły barykad obrony tożsamości jest skazana na niepowodzenie co więcej nie wynika to, że tak powiem jakiś taki, a w głębokiej świadomości o altruizm tylko przede wszystkim świadomość tego, że świat idzie do przodu i to są to jest poziom dyskusji powiedziałbym intelektualny, w której z 1 strony istnieje świadomość rzeczywiście państwo macedońskiej jest i są ludzie, którzy mówią tak jak mówią utożsamiają się z tym językiem dla nich to wszystko jest ważny i i nie ma nie ma co kruszyć kopii są pewne linie pewne kwestie one naprawdę nie nie muszą być głównym elementem politycznych relacjach dwustronnych z Macedonią północną, ale są niezwykle łatwopalny paliwem politycznym, którego nacjonaliści z przyjemnością wykorzystują dla wielu ludzi, którzy patrzą na to z perspektywy, że tak powiem mniejszego zaangażowania się to jest narracje, które bardzo chwytliwa w Bułgarskiej powiedziałbym tożsamości narodowej Macedonii odgrywa fundamentalną rolę wszystkie pieśni ludowe historie można powiedzieć, że 13 bułgarskich elit politycznych, która dzisiaj władzy ma korzenie w Macedonii jako państwo geograficznych można prześledzić rodzinami i ich dorobkiem ich wkładem i dla nich wszystkich to w jaki sposób ma znaczenie stąd też ktoś powie, że o naszej historii nie jest taka jest natychmiast prawdę wywołuje takie takie odruchy przy czym je wydaje mi się, że to co jest niezwykle istotne jest to że w sporej części Górskiego świata oraz społeczeństwa istnieje świadomość, że jest miejsce spokojnie dla Macedończyków Unii Europejskiej i to naprawdę nie musi być powód do tego, żeby w unii nie byli natomiast kłopot polega na tym, że dla części ugrupowań politycznych niezwykle krzykliwych i w niejednym przypadku finansowanych przez Rosję, a jest to tak łatwa racja takiego taniego łączenie się pod flagą prawda a, żebyśmy bronili tych powiedział bym nie Kisiel polskich wiatraków, że nie sposób tego nie wykorzystać i na tym cierpi bułgarska scena polityczna w dziękuję bardzo, dr Spasimir Domaradzki z uniwersytetu Warszawskiego Instytutu Europy Środkowej państwa moim gościem czternasta 34 program przygotowała Martyna Osiecka realizował Szymon waluta, a po informacjach raport gospodarcze i Wojciech Kowalik Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA