REKLAMA

Jakim problemem jest mezoplastik?

Homo Science
Data emisji:
2022-07-30 13:40
Audycja:
Czas trwania:
25:31 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu witam w audycji Homo science przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PL jest z nami dzisiaj Marta Alicja Trzeciak z centrum nauki eksperyment w Gdyni cześć Marta część bardzo miło nam również będziemy rozmawiać o plastiku w morzach oceanach, a konkretnie na plażach i wodach Bałtyku, dlatego że Marta jest koordynatorką projektu nauki Obywatelskiej badanie ilości bez plastiku na plażach polskiego Wybrzeża Bałtyku, a projekt Rozwiń » jest opracowany i koordynowany przez Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk winda strasznie poważnie wszystko w ogóle bardzo lubimy tą nauką Obywatelską, bo to jest taki fajny moment zetknięcia prawdziwych ludzi prawdziwą nauką, czyli właściwie każdy coś może dobrego zrobić i to nie jest taka zabawa na zasadzie ojej ojej tam nie wiem podle roślinka tym albo tamtymi zrobimy doświadczenie w przedszkolu taka nauka, która później faktycznie może też procentuje skutkuje jakimiś pracami naukowo jakimiś konkretnymi danymi i zacznijmy właśnie od tego co ci obywatele mogą naukowo zadziałać na czym ten projekt w ogóle polega dotyczący ilości bez plastikowej słowo Mezo plastik zadaliśmy 1 000 000 pytań akta radzi sobie teraz osoby, ale Słuchajcie nie ma dzisiaj wszystkie po kolei odczaruje ja podobnie tak jak w uwielbia naukę Obywatelską on sam jesteś nazywana nauką społeczną my się wydaje, że my nie mamy wciąż jeszcze bardzo dobrego tłumaczenia ona funkcję góruje jako faktycznie Citizen science albo kamieni pisanie, więc można sobie tam wyszukać, bo to wciąż jeszcze takie w taki termin, który jest słabo rozpoznawalne, ale chodzi generalnie o to, że kiedy zawodowi naukowcy, czyli osoby, które sobie pracują, a to na Uniwersytecie, a to jakimś Instytucie potrzebują pomocy zwykłych śmiertelników, czyli nas to za każdym razem z takim projektem jest właśnie nauka Obywatelska i dokładnie tak jak powiedziałeś jest to fajny rodzaj działania, ponieważ on troszeczkę obala ten stary ty wizji naukowca, który siedzi zamknięty w swojej pieczarze i samodzielnie w przypływie geniuszu tworzy jakiś niesamowity projekt i on w największym możliwym demokratycznym stopniu wzmacnia nas poczucie, że rzeczywiście nauka jest tworzona w taki sposób, że my musimy stanąć na ramionach gigantów i tutaj tymi gigantami są nie tylko poprzedni uczeni, którzy doszli do jakich wniosków i metę wnioski sobie dzisiaj mamy możemy na nich coś budować, ale są też właśnie obywatele czy też społeczności, które chcą w tej nauce jakoś uczestniczyć w tym udział może być bardzo różne, bo są osoby wolontariusze właśnie naukowcy społeczni, którzy swój wkład w naukę angażują w taki sposób, że np. wchodzą sobie powiedzmy na stronę projektu Serengeti Snapchat i pomagają naukowcom rozpoznawać gatunki zwierząt, które zostały uchwycone przez fotopułapki, ale są też takie projekty i właśnie takim projektem jest również ten nasz Mezo plastikowy, który polega na tym, że wolontariusze, czyli naukowcy obywatelscy pomagają naukowcom zawodowym zbierać dane i kiedy takie projekty są potrzebne, kiedy właśnie ci wolontariusze są bardzo bardzo pomocni no zawsze wtedy, kiedy my potrzebujemy gigantycznej ilości danych, czyli zawsze wtedy, kiedy te zawodowe zespoły naukowców po prostu fizycznie nie mają możliwości zdobycia wystarczającej ilości danych zawsze wtedy właśnie naukowcy obywatelscy mogą im pomóc im zawsze to się odbywa tak, że ośrodek naukowe, które robi prawdziwą naukę publikuje itd. opracowuje metodyka co jest bardzo ważne, ponieważ oni wiedzą w jaki sposób zrobić metodykę tak, żeby to było zarazem wiarygodna, żeby to się nadawało np. do przyszłej publikacji czy jakiś tam wdrożeń, ale również, żeby to było wykonalne dla zwykłych ludzi, którzy np. nie mają Niewiem formatu grafik u siebie w domu albo nie mają przykład sprzętu PCR, ponieważ jak była jak granie już tego nie posiada, a my mamy kilka, ale to w garażu trzymamy trwa właśnie, więc za każdym razem się odbywa w taki sposób, czyli metodyka innymi słowy jak to zrobić jest opracowywana przez jednostkę naukową natomiast wykonanie pozostaje w gestii wolontariuszy bardzo często pomiędzy tym 1 tworem, a drugim tworem jest jeszcze jakiś pośrednik Super jest wtedy, kiedy takim pośrednikiem jest centrum nauki tak jak w tym właśnie wypadku jest gdyńskie centrum nauki eksperyment, ponieważ ono jest takim pomostem troszeczkę prowadzi troszeczkę tłumaczy troszeczkę wspomaga dzięki temu rzeczywiście ci naukowcy, którzy opracowali metodykę nie muszą tego wszystkiego robić sami, bo my wspomagamy na każdym etapie tego projektu no tak troszeczkę prowadzimy odpowiadamy napytania, ale polu nie poddaje się padło słowo jest plastik tak my mamy słowo mikroplastik znamy słowo plastik, ale ten mecz za plastik to nie jest często pojawiającym się terminem w dyskursie publicznym tak to prawda nowo generalnie co jest plastik temu wszyscy wiemy aż dobrze mamy go wszyscy serdecznie dosyć, ale co jest istotne to, że plastiki plastikowy nierówne my mamy wiele frakcji plastiku i tak w totalnym uproszczeniu możemy podzielić na takie 2 duże grupy małe drobinki to będzie sławetne już znany ze wszystkich nagłówków mikroplastik oraz Mezo plastik zaraz o nim powiem i takie duże kawałki, które widzimy, kiedy sobie np. idziemy po plaży niestety to jest makro plastik i mega klasy i wprawdzie masz mnóstwo publikacji, które będą mówiły dokładnie, jaki jest jak jest rozrzut ile dokładnie mm centymetrów, która z tych frakcji, ale to nie jest istotne istotne jest to, że makro i mega to są po prostu dużo śmieci to są butelki siatki worki jakieś to wszystko co może sobie wymarzyć nie z plastiku w zasadzie wszystko robione, więc może teraz nawet kijki od szczotki itd. różne takie rzeczy natomiast co jest mikro i Mezo to są malutkie drobinki tras mikro tak samo jak sama nazwa wskazuje to jest po prostu coś co musimy oglądać pod mikroskopem, żeby zobaczyć natomiast Mes plastik to są drobiny, które są jak drobiny bardzo niewielkie, ale my widzimy gołym okiem i zazwyczaj przyjmuje się żona mają do kilku centymetrów, ale tak jak mówię tutaj ta klasyfikacja nie ma jakiegoś wielkiego znaczenia bardziej chodzi Otóż to jest coś małego no my wiemy, że ten mikroplastik jest wszechobecny prawda, bo tak jak mówi coraz to nowe doniesienia naukowe wskazują, że mikroplastik został znaleziony już jakiś czas temu były znajdowane np. w odchodach niemowląt karmionych wyłącznie piersią co jest dość niepokojący wiemy, że znaleziono go we krwi wiemy, że znaleziono go w tkance płucnej oni rzeczywiście wszechobecne interes ciekawa rzecz z nim związana jest tak, że tak jak my sobie tutaj siedzimy tu dookoła nas jest też mnóstwo tego mikroplastiku, jeżeli my byśmy sobie np. na początku naszej rozmowy położyli Schalke Pedriego i sobie tak rozmawiali rozmawiali po tych kilkunastu minutach Schalke wzięli ją odpowiednio przebadali okazałoby się że ona by w dużym stopniu właśnie nam się zapełniła taką warstwą mikroplastiku to jest tak z 1 strony niepokojące, ale z drugiej strony to sprawia, że osoby, które zwykli ludzie, którzy nie dysponują bardzo precyzyjnym sprzętem i bardzo, ale to bardzo precyzyjnymi warunkami np. laboratorium w zasadzie nie są w stanie wiarygodnie badać tej frakcji, bo tak jak mówi, jeżeli nawet sobie założyć, że okej ja będę szacować np. zawartość mikroplastiku gdzieś w piasku wodzie powietrzu w ziemi to nie jest jeszcze w stanie takiej odpowiedniej wiarygodności uzyskać inaczej jest bez plastiku i oni po pierwsze, wiemy bardzo mało, bo mało, kto o nim słyszał prawda zakładam, że wielu słuchaczy po raz pierwszy słyszy o bez plastiku, a po drugie, my mamy jakby najmniej informacji na jego temat tak troszeczkę nam uciekł przez Sitko badań naukowych właśnie, dlatego że jest taki niepozorne w no i nie wiem, żeby chciała czegoś dowiedzieć na temat tego może w kwestii bardzo zdecydowanie tak np. tego, jaki on może stanowić problem na polskim Wybrzeżu Bałtyku, bo ja tutaj przytoczę dane dotyczące całego świata wszystkich oceanów na świecie i do których co roku trafia ponad 8 000 000 ton plastikowych odpadów, a aż 50 do być może 80% śmieci właśnie w morzach oceanach tych, które są znajdowane to to jest po prostu plastik i teraz ten Mezo plastik, jaki on problem stanowi czy to rzeczywiście jest ten największy problem no bo widzimy sieci reklamówki słomek już widzimy chyba coraz rzadziej natomiast właśnie i co, która z tych frakcji stanowi największy problem jak jak to wygląda już po takim wstępnym przebadaniu właśnie w ramach tego projektu nauki Obywatelskiej dokładnie słusznie powiedziała my w ogóle, odkąd odkryliśmy plastik jest fajnym materiałem on w wielu zastosowaniach jest naprawdę ekstra tylko myśli po prostu bardzo zachłysnęliśmy wyprodukowaliśmy już go tam ponad 8 000 000 000 w tym momencie dokładnie tak jak wspomniała szacujemy, że 50 do 80% to zależy od lokalizacji i od tego co dokładnie uznamy za śmieci co uznamy za plastik itd. to są śmieci właśnie plastikowe śmieci w morzu i on stanowi mnóstwo mnóstwo zagrożeń bardzo chętnie o tym wam zaraz też opowiem, ale co domy z plastiku cały motyw polega właśnie na tym, że my o tym plastiku wiemy tak dużo, ale jednak nie wiemy tak dużo, bo te wszystkie mega śmieci makro śmieci plastikowe widzimy dosyć łatwo jest zagospodarować wciąż krążą gigantyczne wyspy plastikowe na morzu, ale relatywnie łatwo jest to uprzątnąć jest produkowanych mnóstwo rozwiązań startupowych systemowych, które pomogą temu ten problem temu problemowi jakoś zaradzić natomiast bez plastik i właśnie to jest cały problem my o nim wiemy mało teraz tak, jeżeli sobie wyjdziesz w tym momencie na plaże polską jakąś inną piaszczystą plażę i sobie siądzie w jakimś miejscu, które uznać za często spojrzeć sobie dobra nie ma butelki nie ma worka foliowego siadam sobie i tak sobie posiedzi tak sobie po mera rączkami słupkami piasku tu pewnym czasie odkryje, że jednak tam tak czysto nie jest bo a to znajdziesz Peta właśnie chciał powiedzieć, że także pierwsze zetknięcie z plastikiem to może być szokujące, bo nie wszyscy uważają czy wiedzą, że pety to jest plastik, ale rzeczywiście wystarczy grzęznąć paluszkiem od razu te pety łatwo znaleźć tak dokładnie niedopałki papierosów jak najbardziej liczymy zaliczamy domy z plastiku, ponieważ te substancje, z których składają tu również są syte i one wyrządzają analogiczne, a nawet większe szkody środowisku niż taki klasyczny plastik Mezo klasy, czyli np. nie wiem drobiny pozostały po opakowaniach plastikowych czy kawałek patyczka plastikowego Poli zakup czy tipsy, które również znajdowaliśmy w naszym projekcie i właśnie zadać pytanie ile tego jest cha właśnie ze względu na to, że my idziemy sobie po plaży nam się wydaje np. że on jest czysta nie wiemy i stąd powstała potrzeba takiego projektu, który właśnie realizujemy, ponieważ ten projekt traktuje plaże troszeczkę bardziej dogłębnie niż tak jak zwykle kojarzymy nawet jak są takie akcje oczyszczania plaży to one zwykle polegają na tym, że właśnie wolontariusze czy aktywiści osoby, która są zainteresowane czystością tej plaży szeroko rozumianą idą sobie i makroskopowym, czyli po prostu, używając swojego wzroku rozglądają się dookoła widzą tutaj jest worek foliowy i cię najczęściej przebiega także właśnie zbierają i zarazem liczą, ale generalnie nikt nie grzebie w tym piasku i nie przyszedł go z taką skrupulatnością, gdybyśmy w ogóle chcieli to właśnie zrobić na wielką skalę wyobraźcie sobie, że chcemy całe polskie plaże przesiać pod kątem poszukiwania Drobin, które właśnie Mazur klasy, którzy liczą od 1 mm więcej, czyli wyobraźcie sobie, jakie to wielki byłoby przedsięwzięciem jest generalnie niemożliwe natomiast możliwe jest, żeby wiele osób naraz poszło na plaże w ramach swojego wolontariatu w ramach swojej aktywności i w ramach metodologii, która została opracowana właśnie przez pan przeszukała też, że w polu badawczym okej w takim razie tu chyba kluczową sprawą jest ta metodologia, bo to nie chodzi o to, żeby pogrzebać paluszkiem piasku co jest oczywiście miłe tylko, żeby zrobić to bardzo konkretnie ja się, że to metodologię dokładniej to piszemy już w drugiej części audycji będziemy rozmawiać również o roli centrum nauki eksperymenty wprowadzeniu właśnie i koordynowaniu tego projektu nauki Obywatelskiej to jest bardzo istotna rola, która właśnie polega m.in. na tym, że centrum koordynuje i wprowadza tych wolontariuszy na plaży, ale zniewolenie oszczędzajmy, ale w ogóle to mówimy o tym, dlatego że część państwa na pewno będzie na Bałtykiem w tym roku albo teraz to co się łączenie się w tym ten projekt to nie jest jakiś niezwykle skomplikowany coś, więc można sobie w ramach np. zamiast Niewiem i słuchać jakiejś złej muzyki albo po prostu leżeć plackiem może leżeć plackiem jeszcze pożyć przyczynić się do takich naukowych odkrycia ziemi wyników to na koniec tego wejścia antenowego podajmy szybko adres, pod którym można znaleźć informacje i zapisać się właśnie do tego projektu poszukiwania bez plastiku na polskich plażach bałtyckich trzeba wejść na stronę eksperyment przez x kropkę Gdynia kropkę PL i tam znaleźć sobie zakładkę, które się nazywa zielonych, aby zielony huby się pisze tam wszystko informacje się znajdują okej to w takim razie w drugiej części audycji powiemy dokładnie nagie jak się grzebie profesjonalnie piasku, żeby były dobre wyniki rozmawiamy z Martą Alicja Trzeciak z centrum nauki eksperyment w Gdyni, która koordynuje z ramienia tego centrum projekt badanie ilości bez plastiku plażach polskiego Wybrzeża i na drugą część audycji zapraszamy po informacjach Radia TOK FM witam państwa ponownie druga część audycji Homo science i ponownie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PL wciąż jest z nami gość Marta Alicja Trzeciak z centrum nauki Experyment w Gdyni VITAY warto ponownie wciąż jest mi bardzo miło rozmawiamy o projekcie nauki Obywatelskiej z takim realizowanym przez wszystkich chętnych nie będących naukowcami naukowcy też mogą naukowcy też oczywiście mowa właśnie ten projekt jest koordynowane z ramienia centrum nauki eksperyment, gdy przez Martę, z którą rozmawiamy i projekt dotyczy badania tego, jakim problemem na polskich plażach bałtyckich jest tzw. Mezo plastik, czyli plastik, w którego drobiny mają rozmiary od 1 mm do kilku centymetrów i właśnie, żeby to oszacować ile tego plastiku w takim rozmiarze Wala się po polskich plażach wychodzą wolontariusze z koordynatorami centrum nauki eksperyment i przeżywają piasek przez sitka no to przejdźmy do szczegółów i przesiewa piasek przez Sitko to brzmi dosyć abstrakcyjnie tak grupa ludzi, która środkami przemierza plaża, ale to, ponieważ jest metodologia opracowana przez Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk, które wymyślił i koordynuje całe to przedsięwzięcie to powiedz jak to od strony właśnie metodologicznej wygląda jak w jaki miasto nareszcie profesjonalna przesiewa piasek przez Sitko na plaży nad tak, żeby profesjonalnie przyszedł ten piasek musi w zasadzie my tylko na wyposażeniu zwykłe Sitko kuchenne zwykle dodajemy, że to musi być takie drobnymi oczkami, czyli oczkami około 1 mm średnicy, ale wszystkie standardy WHO IS Sitko kuchenne, które możecie znaleźć w każdym sklepie, który prawdopodobnie macie w szufladzie to są właśnie takie klasyczne sitka w zasadzie musi mieć tylko Sitko jak również powinniście wiedzieć mniej więcej ile to jest 20cm, czyli możecie sobie zmierzyć linijką możecie sobie zmierzyć kartką, na której macie wydrukowano linii możecie sobie odpalić w telefonie linijkę i oszacować mniej więcej dodam, że to nie musi być 20cm co co do mikro ona tylko jest to taka takie przybliżone obszar, który musimy sobie wyznaczyć na dobra ja chcę wziąć udział w tym projekcie tak idę sobie mam Sitko kuchenne mam sobie telefon ewentualnie aparat, bo to bardzo przydaje i wybieram sobie dowolne dla mnie czas nie muszę się nigdzie deklarować zapisywać podawać swoich danych nic z tych rzeczy idę sobie na dowolną plaży, którą sobie wybrałam w dowolnym momencie wchodzą sobie najfajniej jest na telefonie sprawdzić współrzędne geograficzne, gdzie dokładnie jest można je sobie właśnie tam zapisać czy kraina czy sobie tam zapisać ręcznie dowolnie ewentualnie, jeżeli ktoś ma jakieś opory można np. zrobić zdjęcie lub zapamiętać numer wejścia na plaże oto jest taka dokładność, która jest dla nas bardzo zadowalający no ja sobie chodzę z tym sitkiem z profesjonalną minął na plaże i najlepiej by było, gdybym znalazła w tym momencie na tej plaży tzw. linię Drift, czyli to jest ta linia, do której fala dotarła i tam zawsze znajdziecie różne drobinki Kamecki małe może nawet bursztyn taki, jakie muszelki kawałki glonów patyczki itd. czyli zobaczycie, że to jest ten punkt, do którego ostatnio najdalej dotarła fala, jeżeli wytyczyć sobie, iż inne miejsce na suchym piasku na mokrym piasku wszystko będzie okej, ale po prostu Tallina zresztą tak jak były najbardziej wartościowa badawczą no ja sobie podchodzę do tego miejsca, które wybrałam najlepiej cykad tyle zdjęć ile dam radę, żeby było widać co jest po lewej stronie widok plaży co jest po prawej, jaka jest pogoda jak wygląda dokładnie moje miejsce, czyli po prostu jak to się mówi kolokwialnie na pałę cykad zdjęcia one nie muszą być ani artystyczna ani specjalnie profesjonalne chodzi po prostu o to, że potem osoby, które analizują to, żeby wiedziały, bo być może są ich zmiany dotyczące tego Małopolski, których nawet nie podejrzewamy właśnie przykład pogoda no, więc czekam sobie zdjęcia i klękam sobie przy piasku wytyczą mój obszar badawczy moim obszarem badawczym jest po prostu Kwadrat narysowane na piasku, którego boki mają 2020cm i tu dodam, że to jest w ogóle hit, bo np. jak naszymi wolontariuszami w nauce Obywatelskiej są przedszkolaki to one już na tym etapie, że ogarniającej to jest obszar badawczy i są zachwycone tym, że znają kształt kwadratu 20cm no to 4 powiedzmy bardziej kole, ale generalnie ogarniają nawet przedszkolaki interesujemy są po prostu taki Kwadrat palce można normalnie i ten Kwadrat powoli porcja po porcji przesiewamy za pomocą naszego sitka tutaj już są różne mody niektórzy sobie lubią pomagać tam kubeczki inni po prostu nabierają co na Sitko mi rękę itd. ale generalnie klub jest takie, że grzebie się do głębokości 5cm, czyli zbieramy sobie z powierzchni przeszło mamy przecież mamy przeżywamy to co zostanie na naszym w środku dajemy na jakiś kontrastowe tło, czyli możemy wyłożyć na talerzyk na kartkę papieru nie wiem nawet na kurtkę na cokolwiek co daje dziś takie kontrastowe tło i temu wszystkiemu niezależnie od tego co tam znajdziemy robimy zdjęć, dlatego że jeśli tam znajdziemy tylko Kamecki muszelki, czyli tzw. próbę zerową to czasami właśnie nasi naukowcy obywatelscy mają takie o nie ani nie znalazł coś jak my właśnie mówimy to jest dobrze myślmy prób zerowej chcemy, żeby tego plastiku nie było to dla nas bardzo cenne dane, więc niezależnie od tego co tam zostanie robimy temu zdjęcie i idealnie by było, żeby jeszcze tam opisać np. zobaczyłam Mateczki muszelki klona i np. psa, bo tak jak wspomniałam takie znaleziska cudowne nam się zdarzyło odnaleźć i te dane wysyłamy najlepiej do koordynatora właśnie w centrum nauki eksperyment, czyli do mnie na mojego maila, który brzmi en Krka Trzeciak boja się nazywa Marta Trzeciak, więc stan się wzięło małpa eksperyment kropkę Gdynia grupka PL, ale teraz uwaga, jeżeli ktoś nie ogarnie tego maila nie znajdzie go nie szkodzi wystarczy napisać do dowolnej osoby w eksperymencie do dowolnej osób wie panie, czyli właśnie w Instytucie Oceanologii Polskiej Akademii Nauk tak czy inaczej ta baza danych jest wspólna zostanie przekierowane na pewno nie zginie jasne razem, że również wartość, jaką ma to, że tam, gdzie nie plastik czy składa znajdę śrubkę albo coś co nie wiem driving itd. to też też nie wyrzucamy tego nie zostawiamy samego plastiku tylko wszystko rzeczywiście tam znaleźliśmy wszystko dokładnie, zwłaszcza że powiem wam w ogóle to jest temat rzeka bardzo ciekawe, ponieważ plaża, którą my jako ludzie wyobrażamy sobie idealną, czyli taki sam biały czyściutki piasek to wcale nie jest plaża idealna dla np. małych zwierząt, które tam żyją one chcą, żeby tam było trochę glonów trochę patyczków trochę muszelek one, a to się żywią tymi resztkami, a to się w nich chowają różne takie rzeczy sobie tam robią fajna i jedyne, czego one nie chcą, żeby ten był plastik, ale tak mówi każdy wynik jest dla nas bardzo cenne także każdy zbieramy a jakie zagrożenia właśnie ten Mezo plastik może generować dla zwierząt dla ekosystemu Morskiego nadmorskiego oni w ogóle jego niż obecne środowisko jest generalnie zjawiskiem bardzo niepożądanym i to co najmniej kilku powodów, o których wiemy już teraz spodziewamy się, że może być więcej, bo nadal po prostu nie mamy wystarczającej ilości danych po pierwsze to jest setek, czyli on jest obecne w środowisku bardzo długo i cały czas ulega rozdrobnieniu, więc nie chcemy, żeby te substancje syntetyczne się przedni przenikały do środowiska prawda po drugie, zwierzęta jak wszyscy kojarzymy jedzą niestety mylą plastik z pożywieniem i one zapełniają swój układ pokarmowy i wskutek tego umierają z głodu mając pełen przewód pokarmowy, a z plastikiem badania pokazują, że generalnie w zależności od tego jak duże jest frakcja oddziałuje na tak duże zwierzęta, czyli małe frakcje oddziałem przede wszystkim na małe zwierzęta np. na nasze małe Rybitwy itd. które niestety jedzą ten klasyk, więc to jest dla nich bardzo duże zagrożenie no i ponad to właśnie wiemy, że te syntetyki one wydzielają różne substancje m.in. substancje endokrynnie substancje endokrynnie czynne, czyli takich ukrytych oszustów, które udają hormony i do końca nadal nie wiemy w jaki sposób one oddziałują na środowisko, więc tych sposobów oddziaływania negatywnego jest bardzo dużo niestety to jeszcze raz powtórz proszę to miejsce, w którym można znaleźć wszystkie informacje jak to się włączył w trakcie czy coś, żeby wiedział, gdzie regionalnych wdrażali tak na na te działania tak wystarczy wejść na stronę eksperyment przez x kropkę Gdynia Krupka PL tam znaleźć sobie zakładkę, która nazywa zielony Chaba hubu tam będą wszelkie informacje ewentualnie można wyszukiwarkę po prostu wpisać eksperyment nauka Obywatelska to wszystko wyskoczy okej to w i my również zamieścimy w zabawce na Facebooku okres nauki link do tego miejsca więc, jakby komuś było wygodniej ciężko pan zapraszamy gorąco zachęcamy do brania udziału właśnie w projektach nauki Obywatelskiej to daje ogromną satysfakcję dziękujemy Marto za dzisiejszą rozmowę rozmawialiśmy z Martą Alicja Trzeciak z centrum nauki eksperyment w Gdyni, które koordynuje ten projekt właśnie z ramienia tego centrum dziękuję było bardzo miło nam również bardzo miło bardzo dziękujemy zapraszamy do przesiewania Piasków w sposób zorganizowany i jakoś państwo przyszłe auto zapraszamy też na naszą stronę Crazy nauka i co tydzień do naszej audycji, a teraz czas na informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA