REKLAMA

Od balkonów, przez Skarpę Warszawską do bagien i wrzosowisk. Gdzie szukać zielonej Warszawy?

Poranek Radia TOK FM - Weekend
Data emisji:
2022-07-31 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
23:43 min.
Udostępnij:

Agnieszka Kowalska, dziennikarka, autorka przewodników z serii „Zrób to w Warszawie!”, „Warszawa Warsaw” i najnowszej “Zielona Warszawa. Alternatywny przewodnik” o betonozie i zieleni w mieście.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a teraz moim państwa gościnią jest Agnieszka Kowalska dziennikarka autorka przewodników serii Zróbto w Warszawie i Warszawa Ursus i najnowszej książki Ilony Warszawa dzień dobry dzień dobry o tej książce i o zieleń w Warszawie i w ogóle zieleni w mieście porozmawiamy premierę swojej książki zbiega się trochę z otwarciem nowego zrewitalizowane go placu 5 rogów w centrum Warszawy aktywiści aktywistki mieszkańcy zwracają uwagę, że tam zieleni za bardzo nie ma, że raczej Rozwiń » powstała tam betonowa pustynia, czyli nie po raz pierwszy udowodniono, że zieleń w Warszawie w ogóle w mieście może być wrogiem wiercono nie wiem czy czy wrogiem noc ciągle jest to atakami takie mierzenie się sił pomiędzy kierowcami pieszymi między rekreacją jednak wielkomiejskości w centrum trochę to rozumiem, że takie place plac 5 rogów muszą być przejezdne również autobusów natomiast bardzo mnie cieszy to i zaskoczyło mnie to w przypadku dyskusję o tym placu że, że warszawiacy po prostu już domagają się zieleni w takich miejscach to jest ogromna zmiana bo, bo kiedyś się no chyba w aż w takim stopniu nie nie było o tym mowy była mowa o parkingach o tym czy Czesi zrobią korki w centrum takie tematy były podnoszone, ale to, że jest tam za mało zieleni no to naprawdę nawet jeśli jestem za mało zieleni to ja jestem zbudowana tym że, że to miasto jednak zmienia, że w ogóle Warszawa w swojej polityce miejskiej chyba jako główny teraz trend i główną rzecz, którą miasto promuje jest to, że będzie przyjazne dla mieszkającej przyjazne dla mieszkańców bardziej zielone, więc ja tą książką też troszeczkę chciałam podtrzymać ten trend również wśród polityków rządzących Warszawą, żeby się tego nie bali, żeby nie bali się z dzikości w centrum miasta rekreacyjnych terenów parku, że to jest po prostu niezbędne, bo pewnie z tematem smogu np. sobie w tym sezonie nie poradzimy, więc musimy robić co możemy, żeby dało się w tym mieście po prostu rzecz mody na zieleń widać też w tych uświęconych balkonach albo tych ogródkach gdzieś przy blokach, które właśnie nie są domeną tylko starszych osób tylko po prostu wszyscy kolektywnie uprawiają zajmie się młodych ludzi modę na dzieleniu widzę, kiedy przeglądam oferty ogródków działkowych ich zawrotne ceny, które nie tam o palpitację serca przyprawiają czy myślisz, że to jest moda czy jednak konieczność związana z ociepleniem klimatycznym czy efekt pandemii jak na to patrzysz no na pewno pandemia zmroziła złożyła to zjawisko ja mieszkam w Falenicy, czyli też w Warszawie, ale na obrzeżach Warszawy blisko lasu i ja to widziałam bardzo wyraźnie w pandemii ludzie byli spragnieni przebywania w lesie przebywania nad rzeką działki też rzeczywiście stało się niezwykle popularne no no ich dobrze no nie wszyscy nie wszystkich będzie stać teraz myślę na wakacje to przykre, ale myślę, że musimy się przygotować na jakieś takie czasy kryzysu na wielu poziomach że, że może nie powinniśmy tyle latać do egzotycznych miejsc świata że, że może nas nawet nie przestanie być stać na wakacje w agroturystykę polskiej, więc lato w mieście nie jest takie złe tylko musimy sobie po prostu dobrze urządzić stworzyć takie enklawy, bo nawet krzesełko wystawione na podwórko, na którym posadzimy słoneczniki kosmos i malwy może być naprawdę wspaniałym miejscem do spędzania lata, więc myślę, że trochę moda trochę konieczność również zaczynają warszawiacy uprawiać warzywa w mieście co też nie jest nowością, bo to już się dzieje od dawna od początku dwudziestego wieku jest taki trend żeby, żeby tą żywnością sobie uprawiano w mieście jakoś reperować domowy budżet i myślę, że to się po to, się będzie wzmagać i że miasto powinno dawać mieszkańcom coraz więcej przestrzeni na to, żeby na nieużytkach czy na swoich podwórkach czy na każdym kawałku zieleni mogli po prostu uprawiać kwiaty warzywa, bo to i pięknieje miasto, ale też po prostu ma walory praktyczne i dobre też dla naszej głowy i samopoczucie w swoje książce opowiadasz o zieleni bardzo szeroko, bo to są i parki i w ogóle zieleń w mieście i drzewa i działki i balkony i też, ale też mokradła wrzosowiska las tym Rakoczy jest jakiś jest ogromny temat po prostu ze stron każdą stroną pisano tej tej książki narastała we mnie panika, że no jednak książka ma swoją ograniczoną objętość jest tylko 240 stron, których ja muszę zmieścić te wszystkie wątki, a oczywiście moja głowa pracowała, bo to hasło Zielona Warszawa uruchamia jak mówi sama mnóstwo wątków podwórek balkonów działek lasów bagien też projektów artystycznych architektoniczne, które gdzieś zahaczały otoczy historii wydawcą tej książki dom spotkań z historią, więc bardzo zależało na tym, żeby tam również były takie wycieczki i w przeszłość, więc wątków ogrom no na pewno muszą od razu państwa uprzedzić, że to jest moja Zielona Warszawa bardzo subiektywna i musiałam dokonać tej selekcji przed wszystkim jest to przewodnik mimo wszystko mimo tych różnych wycieczek w różne rejony obok dra Józefa Rożek albo bardzo ładnymi zdjęciami no chciałam, żeby rzeczywiście pokazać tą naszą Warszawę w takim naszym najlepszym wydaniu, zwłaszcza teraz widzimy wiosną 3 lata jak jak to wszystko pięknie rozkwita no, więc przewodnik, więc takie podstawowe kryterium było takie czy czy ja bym w to miejsce wysłała przyjezdnych czy trzeba ich pofatygowała tam na południa kilka godzin, więc na pewno nie ma wszystkich miejsc, ale takie, które ja lubię szczególnie znam dobrze mogę mogę przyjezdnym pokazać, bo ta książka również anglojęzyczna, więc skierowana również do turystów, więc tym trudniej warszawiacy lepiej znają zieleń warszawska natomiast obcokrajowcy wchodzą z nią na świeży do rozmowy o książce Zielona Warszawa alternatywny przewodnik wracamy po skrócie informacji wracamy do rozmowy o książce Zielona Warszawa alternatywny przewodnik, a moją gościnią jest autorka publikacji Agnieszka Kowalska komu Warszawa zawdzięcza swoją działań zrzucono, śledząc historie zauważyłam, że chyba najbardziej mieszkańcom to jest wspaniałe, bo może mieszkańcy na wszystkich polach nie działają dobrze na rzecz miasta natomiast jeśli chodzi o zieleń to myślę, że kurczę jesteśmy największymi specjalistami, więc jestem bardzo za tą od tym oddawanie przestrzeni mieszkań, ale też potrafi być konfliktowa jak myślę ze swojej lokalnej grupce wojna pomiędzy tymi, którzy chcą kosić trawniki, którzy nie chcą jeść to idzie może nieustająca wojna, ale również miasto już kosze rzadziej, więc myślę, że też się spotykają z tymi z tymi zarzutami, że w parkach się nie kosze albo w parkach z parków się nie wywodzi wywozi już liści w plastikowych workach tylko się buduje tam kompostownik już się to to myślenie zmienia na pewno bardzo również już na takim poziomie urzędnicze instytucjonalnym, więc mieszkańcy artyści też robią dużą robotę jestem historykiem sztuki z wykształcenia, więc mam zboczenia pracowała też w Gazecie stołecznej śledziłam te wszystkie projekty od lat Joanny Rajkowskiej Pawła Althamera Maurycego Gomulickiego no to są ludzie, którzy w, jaki sposób też nie wprowadzali w tą miejską zieleń w taki właśnie oczywisty sposób oni zawsze jakoś swoim myśleniem wyprzedzają trochę czas dotlenia był takim przykładem na to jak Joanna Rajkowska, stawiając taką wydawałoby się banalną rzecz jak naturalny staw w środku jakiegoś Night, a jednak z najbardziej centralnych placów Warszawy po prostu totalnie zmieniła nasze myślenie o tym jak przestrzeń publiczna może wyglądać jak może działać, że możemy się nie możemy się nie musimy się bać tej dzikości w środku miasta zrobiła to w czasie jeszcze kiedy w ogóle o tym nie dni nie może omawialiśmy nie chciał to widać było jak ta zieleń spełnia tę rolę właśnie, którą chodziło, czyli ożywienia tego placu stworzenia takiego miejsca spotkań po to, myślę, że projektanci czy miasto podąża za tymi awangardowymi ścieżkami wytyczonymi przez artystów czy bardziej progresywnych architekt, więc artyści architekci no teraz miasto jest też takim graczem zarząd zieleni miasta stołecznego Warszawy w ostatnich latach myślę, że wykonał dużą robotę bardzo się te przestrzenie publiczne zmieniły właśnie na taką korzyść bioróżnorodności te nawet bylin byli nowe rabaty w samym centrum miasta, gdzie zwykle rosły nie wiem bratki tylko tulipany i po nie na letni myślę, że wszyscy warszawiacy zauważyli zmiany, że to jest jakaś inna roślinność bardziej premiował bardziej naturalna przyciągające zapylacze nagle w samym centrum Warszawy tak np. widzę w centrum miasta zwroty czy mnie ta absolutnie zachwyca rząd Rosji tak tak tak no tak jest już pozwolenie sobie na luz nawet właśnie pamiętam jak kwiat ruchy taki duet partyzantki ogrodniczej wyśmiewali wzdłuż torowisk kosmos czy czy Niezapominajki czy Teresa Murak wybitna artystka sztuki ziemi też miała takie działania partyzanckie, że te łąki wprowadzała miasto widzieliśmy to, jeżdżąc tramwajami głównymi arteriami teraz widzę, że miasto podchwyciło ten trend mamy krokusy mamy te tulipany już tak mniej formalnie rozsiane wzdłuż torowisk to jest piękne mamy trochę takiej tak jak takiej wiejskiej sielanki, ale jednak pewnych ryzach oczywiście wolny, ale bardziej takiej sielankowej wiejskiego klimatu w centrum miast piszesz o sztuce tak jak powiedział przed chwilą, ale też wsłuchuję się cytatami literatury pięknej jakiś biografii i tam powiedziane artykuł poezję jak sztuka właśnie możesz nie tylko literatura, ale w ogóle sztuka koresponduje z zielenią Warszawy myślę, że bardzo ja nie jestem taką Rudy tylko trochę oczywiście mam takich swoich idoli, którzy gdzieś tam mnie kształtowali w takim właśnie obcowaniu z przestrzenią miejską takim największym moim idolem Miron Białoszewski z jego hamował, bo to też moje rewiry, w których się wychowywałem, więc na jego ścieżki nad Wisłę czy na jazdę na pętlę na Gocławek tam zbieranie bukietów z dzikich dzikich kwiatów są miejsca jakoś bardzo bliskie, bo to są moje sentymentalne tereny dzieciństwa, ale też Andrzej Stasiuk czy Andrzej Stachura po prostu gdzieś tam prowadzili je w ten klimat taki włóczęgi włóczęgi po mieście takiego wolnego tempa tak przebywania w nim, ale no są zupełnie nowe też takie trendy naukowe czy filozoficzne bardzo zafascynował ostatnio podcast Filipa Springera deblach i Natalii Fiedorczuk o ich ich szkoła Ekopoetyki, którą powołali do życia to jest to jest taka szkoła, która troszkę też nas uczy zmiany języka w mówieniu o o o przyrodzie o naturze w miejscu strasznie tego nie lubią że, że takiego określenia, że wracamy do natury, bo my nie jesteśmy my po prostu od niej odcięliśmy, bo to było dla nas wygodne właśnie, zwłaszcza w kontekście nowej produkcji żywności pewnych rzeczy nie chcemy widzieć nie chcemy widzieć swojego swoje łączności z tą naturą natomiast teraz nawet na poziomie języka wracamy do tego, że jesteśmy częścią, że jesteśmy jednym z gatunku którzy, które są w tym miejscu, a nawet się śmiałam że, że trudno mi było nazwać jeden z rozdziałów mieszkańcy, bo tymi mieszkańcami są również rośliny zwierzęta, które miałam w kolejnych rozdziałach, więc trudno mi było nazwać mieszkańcami tylko tylko Warszawie, więc podobam się to takie otwieranie głowy na poziomie filozoficznym poetyckim taka po prostu również zmiana na poziomie języka za tą zieloną mapą Warszawy też stoją nazwiska architektów, którzy kształtowali chociażby te przestrzenie parkowe czy to jak wygląda Wisła i okolice bardzo często pojawia się nazwisko Franciszka sianiu aucie w książce to nie jest jedyny taki ważny architekt zieleni tak to w ogóle jest ciekawe zjawisko odkrywania tych architektów zieleni, bo znamy te nazwiska wybitnych architektów, którzy budowali, którzy tworzyli to miasto nie wiem Romuald Good Halina Skibniewska serków Sowie piechoty KOV wie Hansa nowie te nazwiska znamy natomiast okazuje się i to uświadomiła nam wspaniała wystawa w muzeum woli oddziale muzeum Warszawy o Alinie Scholz jednak nawet najwybitniejszy architekt tek zieleni tuż przed wojennej i powojennej Warszawy, która nie tylko stała obok Guta czy czeski litewski projektującej osiedla Szwoleżerów czy zasady żoliborskie, ale myślę, że wręcz miała kluczową rolę w tym jak te osiedla były wokół istniejącej zieleni kształtowane, więc to mnie fascynuje to jest myślę taki temat, który jak to, które tą książką swoją wystawą którą, którą później za chwilę we wrześniu otworze w domu spotkań z historią zaledwie sygnalizuje te nazwiska te zjawiska, ale myślę że, że ktoś te wątki pociągnie, bo właśnie to, że mieliśmy naczelnych architektów zieleni już od lat osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku to naprawdę zaskoczyło, że ta nowoczesna historia nowoczesnego kształtowania przestrzeni publicznych zielonych w Warszawie no to już jest początek dziewiętnastego wieku więc, więc sięgam w książce i na wystawie do tych inicjatyw już dziewiętnastego wieku i pokazuje jak one były progresywne jako część jak jak wciąż możemy z nich czerpać na wielu poziomach, bo one już angażowało mieszkańców już powstawać ogródki robotnicze, która stały się przekształciły się ogródki działkowe które, które teraz znam rozpoczął się konkurs Warszawa w kwiatach zieleni Stefan Starzyński prezydent skupował tereny leśne, żebyśmy też zabezpieczali, żeby nie były w rękach prywatnych duże te skupiska leśne, które już wiedział, że mogą odegrać dużą rolę po prostu w dobrym funkcjonowaniu miasta, a teraz brakuje naczelnego architekta zieleni uważa za bardzo się zdziwiłam że, że taka funkcja była a, a jej teraz nie ma nawet to to biuro zarząd zieleni widzę, że tak takie troszkę po macoszemu traktowany może to za dużo powiedziane ale, ale ciągle się zmienia tam dyrekcja ona jest w wciągania w inne struktury miejskie myślę, że było powinno być jednym z ważniejszych biur w Warszawie tak jak mamy naczelnego architekta miasta który, który zajmuje się planowaniem przestrzeni publicznych tych w tej twardej dużej architektury to to myślę, że obok obok niego czy mniej w przypadku Warszawy Marleny Happach powinien stać ktoś kto, kto myśli również tej Zielonej równowadze, przeglądając swoją książkę trudno nie zauważyć, że to jest jednak wyprawa po starszej Warszawie nowych osiedli np. mieszkaniowych nie można tam znaleźć czy to, dlatego że tam też zieleń po prostu nie ma trochę jest oczywiście, ale myślę, że to najlepsze wzorce są, gdzie się takie też wzorce po prostu, które kształtowały przestrzeni, w której dobrze się żyje paradoksalnie osiedla np. mieszkaniowe dobrano powstawały głównie w latach sześćdziesiątych pięćdziesiątych sześćdziesiątych w porywach 80 tych, a no teraz jednak no wiesz w nawet napisałam tak może odważnie w tej książce, że po to, deweloperka rządzi w tym mieście niestety każda wolna przestrzeń zamienia się w kolejną przestrzeń zabudowaną i i już architekcie idzie nie myślą o tym, że nasz trzeba stworzyć nie wiem plac zabaw jakieś miejsca oddechu dla dzieci na czele czy po prostu rekreacji i oddechu, więc no dlatego może to nie nie wynika z jakiego sentymentalizmu tylko po prostu z z twardych faktów nawet jak rozmawiam z grupą projektową centrala, która dużo myśli o tym jak zieleń do Warszawy czy wodę do Warszawy znowu wprowadzić do projektowania architektonicznego oni mówią, że z doświadczenia liny Scholz powinniśmy tak czerpać po prostu Control c kontrował, że to są gotowe rozwiązania, które po prostu zaniechali my już nie projektujemy mikroklimatu w nie kształtujemy terenu nie myślimy o właśnie roli woli wody w mieście czy nie dbamy tak o każde drzewo, które po prostu powinniśmy zachować, projektując architektura, więc myślę, że dlatego nie, dlatego że że nic nowego ciekawego nie powstaje też wiesz byłam przez 2 lata np. jurorką w konkursie Warszawa w kwiatach zieleni, więc trochę jeździliśmy po mieście oglądaliśmy różnego rodzaju realizację i one miały być dostępne dla dla publiczności Targu zgłaszane ogródki czy podwórka zasady miały być dostępne wiele z nich pozornie tylko było nawet przecież szkolenie w USA morskie na Żoliborzu w dużej mierze są są wygrodzone i no to jest to jest w sumie takie takie przekaże nawet jak się projektuje tą zielenią to ona ma być taka jest nieruszone tylko dla nas aktora z dzielnic w Warszawie najciekawszą zieleń mam taki rozdział w książce, w którym prowadzą po takich konkretnych spacerach po okolicach dzielnicowych i no przyznam, że nie aż tak dobrze znana mi okolica, czyli Bielany tutaj w wygrywają, chociaż Żoliborz oczywiście Saska Kępa to są rewiry rektora, która są są wybitne skarpa warszawska jest wybitna, ale trudno ją nazwać dzielnicą jest po prostu ogromny taras ogromny skarb taki klin zielone które, które mamy, które możemy wędrować przez całe miasto, więc na pewno hitem największym jest skarpa warszawska i ścieżka po prawej stronie Wisły natomiast jeśli chodzi o dzielnicę to to Bielan, bo tam aż 2 ścieżki trzeba było wyznaczyć tak jak każdej z okolic starałam się jednak wyznaczyć 1 spacer co było trudne, ale na Bielanach już trzeba było po 2 strony, bo mamy kierunek lasu Bielańskiego i AWF-u 1 stronę, ale mamy też zrewitalizowane nowe skwery parki Arno kie Wicza Herberta park Olszyna, które nas prowadzą na Sady Żoliborskie przez ogórki tzw. żoliborskiego naprawdę też wspaniała wybitna tras spacerowych Warszawa była takim miastem została całkowicie zniszczone w czasie drugiej wojny światowej zostało odbudowane i te historie znamy historii właśnie architektów pomysłów, kto jak kiedyś jako ideał odbudowywał Warszawę natomiast osoby, które planowały, zanim nie są takie znane i te pomysły, które ty też za nimi stały nie są takie znane pisze w książce szkoda tym, żeby taki pomysł by połączyć wszystkie parki takim siecią różnych zielonych czarne Rank tak to był nam się, że to było takie marzenia architektów, którzy już projektowali nową Warszawa już w czasie wojny oni nie próżnowali i myśleli o tym jak to miasto będzie wyglądało może nie spodziewali się skali zniszczeniem to był chyba dla wszystkich szok no ale ten wielki zryw odbudowy też spowodował to, że powstały projekty na ogromną skalę które, które służą nam do dzisiaj tak jak właśnie centralny park kultury, czyli dzisiejszy park Rydza-Śmigłego no to była jakaś ogromna inwestycja kształtowania zupełnie nowej nowego terenu z gruzów wojennej Warszawy też nasadzenia dorosłych drzew to są ogromne projekty bardzo kosztowne myślę, że dzisiaj na taką skalę się nie projektuje, więc na pewno ta wielka tragedia Warszawy to zresztą Grzegorz piątek pisał też w swojej książce biurze odbudowy stolicy była też stała się pewną szansą dla tego miasta, żeby troszeczkę rozrzucić zabudowę i wprowadzić do niej więcej zieleni rozmawiamy o książce Zielona Warszawa rozmawiamy o niej właściwie tak przedpremierowo, więc proszę na koniec powiedz, kiedy premiera i też, kiedy wystawa, która towarzyszy tej książce premiera książki oficjalna jest 6sierpnia zapraszam na skwer księdza Twardowskiego przy Karowej przy domu spotkań z historią piękne miejsce tam będzie odbędzie się piknik niezobowiązujących okolicznościach daje tego pięknego skweru, więc będzie poczęstunek i moja rozmowa z jaśminu Wójcika o książce przejdziemy się też na spacer po placu i jego okolicach znajdziemy trochę na skarpę Wiślaną może grupa projektowa centrala do nas też dołączyć trochę nam opowie o różnych rozwiązaniach, które Alina Scholz na skarpie wprowadziła, więc piknik potem cała seria wydarzeń towarzyszących książce spaceru będziemy odwiedzać działki Kampinos z oczywiście nadwiślańskie tereny te wszystkie, które uwielbiam otwarty Jazdów, więc zapraszam państwa do śledzenia strony domu spotkań z historią tam będą informacje o cotygodniowych spacerach, a potem płynnie spacerami dojdziemy do otwarcia wystawy na tym samym skwerze przy Karowej 10września to będzie taka wystawa troszkę bardziej historyczna będzie miała tytuł inicjatywy ogrodnicze w Warszawie od dziewiętnastego wieku dziś bardzo dziękuję za rozmowę Agnieszka Kowalska dziennikarka autorka przewodników z serii Zróbto w Warszawie i Warszawa-Ursus oczywiście tej najnowszej książki wtedy rozmawiałyśmy, czyli Zielona Warszawa dziękuję za rozmowę jeszcze raz to ja dziękuję bardzo, skrót informacji Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORANEK RADIA TOK FM - WEEKEND - ANNA PIEKUTOWSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA